The purpose of the article. This paper attempts to reveal the effect of the study by visually presenting the analysis of the studies on the concept of "financial literacy". Methodology. Bibliometric analysis of the studies published in the Web of Science (WOS) database between 1991 and 2023 was analyzed with the VOSviewer (Version 1.6.9) package program. Since the title, content, and keyword of the concept of "financial literacy" were intended to be scanned in all languages and all publication types, 2,889 works were accessed and analyzed. The limitations of the study are that only the studies in WOS are analyzed. No data from Scopus and PubMed databases has been included. For future studies, research from the Scopus and PubMed databases should be added. Results of the research. When the most frequently included keywords in the publications related to the concept of "financial literacy" have a relationship between them at least twice in the study, the keywords "financial literacy" with 825 repetitions in terms of 1841 total connection strength, "financial education" with 111 repetitions in terms of 315 total connection strength, "financial behavior" with 65 repetitions in terms of 217 total connection strength and "financial knowledge" with 71 repetitions in terms of 213 total connection power are seen. As a result of the analysis performed, it was determined that there were 2265 connection powers and 4069 total connection powers for a total of 36 clusters. When we look at the year-by-year distribution, the most works were published in 2022 with a maximum of 426 works. At least one work was published in 2004, 2003, 1998, 1994 and 1991. Among the published studies, journal article 2,515, proceedings paper 280, early access 135, book chapters 101, review article 68, editorial material 29, correction 6, book 5, book review 3 were determined as works. When we look at the languages in which the published works are published, they are in English with a maximum of 2,814 works. At least two works are in French and Chinese. In order to determine the year-based stratification status of the published studies for country-based citations, it was noted that a country should have at least 1 study published and at least 1 citation obtained. As a result of the analysis, analysis was carried out on 78 observation units that were found to have a relationship between them, and it was determined that there were 14 clusters, 1065 connection power and 9417 total connection power. The countries with the most citations are the USA (11981 citations), the Netherlands (2445 citations) and England (1685 citations). In terms of the number of works, the ranking is the USA (197 publications), China (77 publications), India (73 publications), and Australia (70 publications). When the stratification status of the citation ties of the countries on a yearly basis is examined, it is seen that they are limited between 2017 and 2021.
In this article the author focuses on the problem of construction of standardogenic behaviors in the area of financial decisions. As the starting point, the author presented the model of social imitation which has been suggested by J.S. Duesenberry. Some later modifications of this model in the Polish market were also presented. The affluent group with the net income over 7,500 zloty per month has been recognized as the potential standardogenic group for popular financial behaviors. The author presents the results of empirical research conducted on representative samples of adult Poles in 2016-2017.
PL
Artykuł poświęcony jest kwestii budowania zachowań wzorcotwórczych w obszarze zachowań finansowych Polaków. W różnorodnych analizach zachowań finansowych Polaków bardzo często podkreśla się, że w naszym społeczeństwie brakuje wypracowanych modeli zachowań finansowych, które propagowałyby większą skłonność do oszczędzania i budowania swojego kapitału. Jako punkt wyjścia do prowadzenia analiz przyjęto model naśladownictwa społecznego, który zaproponował J.S. Duesenberry, oraz jego późniejsze modyfikacje istotne dla uwarunkowań polskich. Jako potencjalną grupę, której zachowania finansowe mogą być naśladowane przez polskich konsumentów uznano osoby z dochodem netto powyżej 7500 złotych miesięcznie. W artykule są omówione wyniki badań empirycznych, które zostały przeprowadzone wśród dorosłych Polaków w latach 2016-2017, na reprezentatywnych próbach.
W artykule omówiono dane z ogólnopolskich badań z zakresu sposobu podziału dochodu przez gospodarstwa domowe na konsumpcję oszczędności i inwestycje. Zbadano, które cechy tych podmiotów wpływają na wybór sposobu podziału środków. Dokonano także analizy celów przeznaczania środków finansowych z oszczędności lub inwestycji oraz analizy potrzeb. Uzyskane wyniki wskazują, że najwięcej badanych gospodarstw domowych z góry zakłada wydawanie całego dochodu na konsumpcję. Oszczędności w gospodarstwach domowych są najczęściej gromadzone na lokatach bankowych i nie zakłada się z góry określonego celu konsumpcyjnego. Oszczędności i inwestycje zaspokajają najczęściej potrzeby związane z bezpieczeństwem oraz pragnieniem posiadania i powiększania majątku. Wydawanie środków z oszczędności częściej niż wydawanie środków pochodzących z inwestycji wiąże się z zaspokajaniem potrzeby samorealizacji.
EN
The main subject of this article was the analysis of data from national research on how Polish households share resources on consumption, savings and investments. The paper investigates which features of households influence how money is allocated. The analysis included the goals of saving and investing, and the needs respondents to a survey satisfied by these means. The results indicate that most of the surveyed households anticipate spending all income on consumption. Accumulated savings generally located in bank deposits are not initially earmarked for any particular purpose or goal. Savings and investments mostly satisfy the needs of security and the desire to possess increasing wealth. Self-realisation needs are more often satisfied by spending savings than by investing.
Niski poziom świadomości finansowej, szczególnie w kontekście ostatniego kryzysu finansowego, stał się w ostatnich latach przedmiotem ożywionej debaty międzynarodowej, przedmiotem wydawanych rekomendacji i zaleceń Komisji Europejskiej, OECD i Banku Światowego. Szczególnego znaczenia nabiera wśród osób zagrożonych wykluczeniem społecznym, dla których odpowiedni poziom świadomości finansowej może oznaczać podnoszenie jakości i poziomu życia. Problem niskiej świadomości finansowej jest tym istotniejszy, im mniejsza jest skuteczność stosowanych obecnie mechanizmów edukacji finansowej. Dlatego coraz częściej stosuje się podejście systemowe do instytucjonalnych mechanizmów podnoszenia świadomości finansowej. Celem artykułu jest przedstawienie modelu podnoszenia świadomości finansowej wraz z jej kluczowymi komponentami, tzn. socjalizacją ekonomiczną, edukacją finansową oraz narzędziami finansowymi. Artykuł ten ma charakter metodyczny i przeglądowy. Zastosowano w nim analizę krytyczną opublikowanych źródeł.
EN
The very low level of financial capabilities, especially in the context of the recent financial crisis has became a hot international debate. It has results in the number of recommendation issued by OECD, World Bank as well as European Commission. It has played very significant role from the perspective of low income population. Building financial capabilities among this part of the society may be the most effective way of rising the level of life quality. The financial education fallacy forces the new institutionalized and holistic framework of rising financial capabilities. In particular, The main aim of the paper is to present theoretical model of institutional financial capability building with the key components including: economic socialization, economic education as well as the right financial product design. The critical review of international and domestic research was applied to answer the research question.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.