W artykule przedstawiono podstawowe zagrożenia, jakie występują w obszarze edukacji zawodowej. Szczególną uwagę zwrócono na znaczenie pracy w systemie wartości społecznych i relacje między pozycją pracy w hierarchii wartości a postrzeganiem edukacji zawodowej. Omówiono także zagrożenia natury kadrowej, infrastrukturalnej i programowej oraz niepokoje związane z realizacją procesu kształcenia i doradztwem edukacyjno-zawodowym.
The aim of the article is to explore the meaning of photography in biographical approach and the show what came along and after the biographical research. The idea of the paper is to show the fruitful dialogue between the researched people, the researcher and the photographer. The paper presents portraits and photos and signposts of life of the researched people in the educational context as a result of the project 'Landscapes of LIfe.' The analyzed data came from research done among a group of Polish senior immigrants in Sweden.
Autorka artykułu podejmuje rozważania nad zagadnieniem wartości i przedstawia je w perspektywie filozoficznej, psychologicznej i kulturowej. Omawia regulacyjną, poznawczą i kontrolną funkcję podmiotowej orientacji wartościującej oraz dokonuje przeglądu koncepcji aksjologicznych i badań empirycznych dotyczących systemów wartości. Na tym tle prezentuje wyniki badań własnych nad hierarchią wartości osób wykluczonych społecznie wskutek powrotu do przestępstwa. Autorka przeprowadza wiele analiz badawczych w obrębie deklarowanej hierarchii wartości ostatecznych i instrumentalnych oraz poszukuje zależności pomiędzy hierarchią wartości a cechami socjodemograficznymi osób badanych. Zestawia także hierarchię wartości osób wykluczonych społecznie wskutek powrotu do przestępstwa z hierarchią wartości osób przystosowanych.
EN
The author takes up axiological considerations in a philosophical, psychological and cultural perspective. She discusses the regulatory, cognitive and controlling function of subjective value orientation and reviews the axiological concepts and empirical research regarding systems of values. In this context, she presents the results of her own research on the system of values of persons excluded socially as a result of their recidivist status. The author conducts a number of research analyses in the declared hierarchy of instrumental and ultimate values; she is examining the relationship between the system of values and sociodemographic characteristics of the sample group. She compiles the system of values of people that have been socially excluded due to return to the crime, with the system of the resocialised.
Badania nad jakością życia wyznaczają różne jej interpretacje i wskazują na rozmaite narzędzia oraz metody jej pomiaru. W badaniach jakości życia występuje zarówno opisowe, jak i wartościujące rozumienie tej kategorii. Podejście opisowe jest podstawą do rozróżnienia obiektywnej i subiektywnej jakości życia. Przytaczane w różnorodnych definicjach aspekty jakości życia mają swój wymiar obiektywny, ale ich ocena zależy od subiektywnego systemu wartości oraz odczucia co do stopnia zaspokojenia potrzeb i aspiracji. Celem artykułu jest próba odpowiedzi na pytanie: jak współcześni Polacy postrzegają jakość swojego życia i jakie cenią wartości? W artykule podjęto rozważania teoretyczne dotyczące terminu „jakość życia” i wykorzystano także raporty Diagnozy Społecznej i CBOS oraz wyniki autorskich badań ankietowych. Na podstawie analizy literatury przedmiotu i wykorzystanych materiałów źródłowych można wysnuć wniosek, że jakość życia Polaków w istotny sposób kształtują przede wszystkim relacje rodzinne i międzyludzkie oraz zdrowie.
EN
Research on the quality of life provides a number of interpretations on what this quality actually is and suggests using various tools and methods for measuring it. Studies are based both on descriptive and evaluative approaches to the category under discussion. The former lays foundations for differentiating between objective and subjective quality of living. Referred to in a number of definitions, different aspects of life quality have an objective dimension, yet their assessment depends on the subjective system of values and opinions about the extent to which one’s needs and aspirations are being satisfied. The article is aimed at determining how modern Polish people perceive the quality of their lives and what values they cherish. Furthermore, the paper is an attempt to discuss the notion of “life quality” based on reports produced by the Public Opinion Research Centre (CBOS), Social Diagnosis (Diagnoza Społeczna) as well as the results of questionnaire survey conducted by the author. Based on the study of the literature on the subject and source materials, conclusion may be drawn that the life quality of Polish people depends greatly on family and interpersonal relations as well as health issues.
The problems of the values preferred by teachers merits our attention, especially under the conditions of political, economic, social and cultural transformations in which Polish society has lived recently. From the social point of view, it is interesting to point the issue of the hierarchy of values approved by teachers. This issue has been shown on the basis of empirical research among the teachers in Sandomierz. All the analyses here tended to define the direction of the gradation of values which the teachers of the Sandomierz schools regarded as important. The analyses sought to determine the variables which condition the approved hierarchy of values. Detailed analyses pinpoint such variables as sex, age, and period of teachers' work, and they differentiate the approved hierarchy of values. The findings show that there is an interrelation between the independent variables under consideration and reveal their role in how the teachers under study rank particular values. A general characterization of the population under study has proved that the percentage of the believing teachers is high and reaches almost 85 per cent; it is, however, lower than the percentage from the research of religiosity in Poland (ca. 90 per cent). It is worth noting that almost 12 per cent of the teachers under study are religiously indecisive, but they are attached to Christian tradition. The ratio of teachers' attitudes towards religious practices points to a relatively high selectivity in their approach to religiosity. Only 42 per cent of respondents do practice systematically (in Polish research − 52.4 per cent, in the Włocław diocese 45 per cent), almost 40 per cent are not systematic, 15 per cent rarely practice, and 3.4 per cent do not practice at all. Out of religious truths the existence of God is most generally accepted (91 per cent), and the least the infallibility of the pope (31 per cent), the existence of hell (ca. 54 per cent). As far as the norms of the Decalogue are concerned, the population under study accepts most the norm you shall not kill, and honour your father; the respondents ranked as the third the commandment concerning the cult of God (75.6 per cent). Among the values in question family values were ranked as the last ones (family happiness and work and sacrifice for one's own children); the second place took values related to religious life (everlasting salvation; preservation of the faith in God). It follows from the research that the socio-political background, with the stress laid on the principle of democracy and freedom, has a clear impact on the fact how teachers appreciate of such values as freedom, dignity, one's own beliefs. At the same time, the same context seems to magnify the tendencies to the individualization of the values of religion. In their approved hierarchy of values the teachers rank very highly family, religion and the values of human life. These are the values for which they would lay down their life. Now in Poland a thesis about the devaluation of the value of human life is being put forward, stressing the widespread phenomenon of abortion, propagation of euthanasia, or else various forms of violence and crime shown in the media. It seems that the democratic context with its emphasis on freedom, pluralism and democracy, is conducive to the formation among teachers attitudes towards their own life and the life of the others. One can notice among the respondents a clear tendency to underestimate and ignore such values as solidarity and social equality. This fact may signal disappointment to this social category, or at least a considerable weakening of a hope that these values can be fully realized. Such hopes were awakened in the beginning of the transformations. After ten years of transformation, the respondents who experience various difficulties and are burdened with big costs of those transformations are able to asses the gap between the expectations and reality.
Celem rozważań jest przedstawienie wyników badań dotyczących możliwości uczenia się nowych rzeczy oraz wskazanie skłonności do otwartości na nowe rzeczy na tle wyznawanej hierarchii wartości. Artykuł ma charakter badawczy. Przedmiotem analizy jest hierarchia wartości Polaków oraz deklarowany stopień możliwości uczenia się nowych rzeczy. Artykuł przygotowano na podstawie wyników Europejskiego Sondażu Społecznego (ESS). W postępowaniu badawczym korzystano również z literatury z zakresu socjologii i psychologii dostępnej w postaci książek i artykułów. Wyniki przeprowadzonych analiz wskazują na stosunkowo niski poziom identyfikacji badanych z chęcią poszukiwania nowych zajęć, czy chęcią bycia zaskakiwanym. System wartości Polaków jest bardziej ukierunkowany na tradycję, bezpieczeństwo niż na otwartość na zmiany. Większość respondentów dostrzega możliwość uczenia się nowych rzeczy. Odsetek badanych deklarujących taką możliwość w ostatnich sześciu latach zwiększa się, choć w stosunku do innych krajów europejskich wynik ten należy uznać za niski.
EN
An aim of considerations is to present findings of the research on the possibility to learn new things as well as to indicate propensities to openness to new things against the background of the shared hierarchy of values. The article is of the research nature. The subject of analysis is the Poles’ hierarchy of values and the declared degree of possibility to learn new things. The article was prepared on the grounds of results of the European Social Survey (ESS). In the research proceedings, there was also used the literature in the field of sociology and psychology accessible in the form of books and articles. The carried out analyses findings indicate a relatively low level of identification of the respondents with their desire to look for new tasks or desire to be surprised. The Poles’ system of values is more aimed at the tradition, safety than at their openness to changes. Most respondents perceive the possibility to learn new things. The percentage of the respondents declaring such an opportunity in the last six years has been increasing, albeit vis-à-vis other European countries this result should be considered as low.
RU
Цель рассуждений – представить результаты исследований, касающихся возможности обучения чему-либо новому, и указать склонность к открытию к новому на фоне принятой иерархии ценностей. Статья имеет исследовательский характер. Предмет анализа – иерархия ценностей поляков и декларированная степень возможности учиться чему-нибудь новому. Статья подготовлена на основе результатов Европейского общественного зондажа. В исследовании использовали также литературу из области социологии и пси- хологии, доступную в форме книг и статей. Результаты проведенных анализов указывают относительно низкий уровень отождествления обследуемых с охотой искать новые занятия или с охотой быть захваченным врасплох. Система ценностей поляков более направлена на традицию,безопасность, чем на открытость к изменениям. Большинство респондентов замечают возможность учиться чему-либо новому. Доля обследуемых, заявляющих о такой возможности в последние шесть лет, увеличивается, хотя по сравнению с другими европейскими странами этот результат следует считать низким.
Autorki artykułu dokonują oceny poziomu deklarowanego poczucia satysfakcji z życia w zależności od hierarchii preferowanych wartości u matek dzieci chorujących na dystrofię mięśniową Duchenne’a. Istotna dla całokształtu artykułu jest analiza porównawcza badań prowadzonych wśród matek dzieci z dystrofią mięśniową Duchenne’a oraz przywołane z literatury przedmiotu koncepcje – modele ukazujące czynniki radzenia sobie w życiowych sytuacjach krytycznych
EN
The authors of this paper assess declared levels of satisfaction with life depending on the hierarchy of preferred values in mothers of children suffering from Duchenne’a muscular dystrophy. The comparative analysis of research conducted among mothers of children with Duchenne’a muscular dystrophy and the concepts outlined in specialist literature, which include models showing the factors of coping with life's critical situations, constitute crucial elements.
Values belong to the cultural order and constitute the foundations of social life. By internalizing them in attitudes and behaviors, in the practices of social life, people shape the cultural profiles of both entire communities and the social personalities of individuals. Communities are created around a community of values and because of this, they take specific forms, such as nations, states, cultural regions, cities or religious communities. Cultural profiles of individuals’ social personalities are a consequence of the internalization of the world of values into individually constructed and implemented projects of social life. The article presents the reconstruction of value systems of the city’s inhabitants, based on empirical research. It focuses on material conditions of declared values orientation and the hierarchy of dignity values. In the hierarchy of recognized values, primary, dominant, indifferent, secondary and marginal values have been distinguished. Many factors: historical and contemporary, cultural and political, determine whether it models the image of the “citizen of the cit””, which is possible to reconstruct based on the conducted research. Its most visible feature is the axiological distance and maybe even the gap between primary and marginal values.
PL
Wartości należą do porządku kultury i stanowią fundamenty życia społecznego. Poprzez ich internalizację w postawy i zachowania oraz w praktyki życia społecznego ludzi, kształtują one profile kulturowe zarówno całych społeczności, jak i osobowości społecznych poszczególnych jednostek. Społeczności tworzą się wokół wspólnoty wartości i ze względu na nie przybierają konkretne postacie, takie jak na przykład naród, państwo, regiony kulturowe, miasta czy wspólnoty wyznaniowe. Profile kulturowe osobowości społecznej jednostek są konsekwencją internalizacji świata wartości w indywidualnie konstruowane i realizowane projekty życia społecznego. Artykuł prezentuje rekonstrukcję systemów wartości mieszkańców miasta, na podstawie przeprowadzonych badań empirycznych. Skupia się na uwarunkowaniach materialnych deklarowanych orientacji na wartości oraz na hierarchii wartości godnościowych. W hierarchii uznawanych wartości wyodrębnione zostały wartości prymarne, dominujące, nieobojętne, drugorzędne oraz marginalne. Wiele czynników – historycznych i współczesnych, kulturowych i politycznych – determinuje czy modeluje obraz „obywatela miasta” możliwy do rekonstrukcji na podstawie przeprowadzonych badań. Jego najbardziej widoczną cechą jest aksjologiczny dystans, a może nawet przepaść między wartościami prymarnymi a marginalnymi.
This article focuses on the links between media education and axiology. The necessity of including values in the issues of media education and upbringing was confronted with the media caricatures of values, i.e. situations in which we deal with the ridicule of values in the media or with the spreading of false definitions. The next part of the work shows how media education can become a tool for communicating values to students at all levels. The article also considers the personality of the teacher as an individual acting not only as a pedagogue, but also as a media educator and value educator, pointing out the ways in which these fields of education combine and permeate each other.
PL
W artykule skoncentrowano się na problematyce powiązań edukacji medialnej z aksjologią. Konieczność włączenia wartości w poczet zagadnień związanych z edukacją medialną, wychowaniem skonfrontowano z medialnymi karykaturami wartości, czyli z sytuacjami, w których mamy do czynienia z ośmieszaniem wartości w mediach bądź z szerzeniem ich błędnych, zakłamanych definicji. W kolejnej części pracy ukazano, jak edukacja medialna może stawać się narzędziem do przekazywania wartości uczniom szkół każdego szczebla. Przeanalizowano również zagadnienie osobowości nauczyciela jako jednostki pełniącej funkcję nie tylko pedagoga, ale także edukatora medialnego i edukatora wartości, wskazując na sposoby łączenia i przenikania się tych dziedzin wychowania.
Wartości to pojęcie, które doczekało się w naukach społecznych wielu propozycji konceptualizacji, a ich wspólnym elementem jest podkreślenie znaczenia wartości w kształtowaniu zachowań człowieka, uznając tym samym, że są one istotnym elementem stylu życia. W literaturze przedmiotu podnosi się również zagadnienie uhierarchizowania wartości, co wynika z różnej ich ważności w życiu poszczególnych jednostek, co z kolei determinują zmienne endo- i egzogenne. Wśród zmiennych endogennych można wyróżnić np. płeć, wiek, wykształcenie, zasobność finansową, aktywność zawodową itp. Z uwagi na specyfikę młodego pokolenia warto zwrócić uwagę na właściwą dla tej generacji hierarchię wartości, a rozpoznanie tej kwestii jest przedmiotem przeprowadzonych badań wśród 200 młodych warszawiaków, aktywnych zawodowo i o stabilnej sytuacji finansowej. Wyniki badań wskazują, że wartościami najważniejszymi są zdrowie własne i członków rodziny oraz szczęście rodzinne, a najmniej ważne dla badanej populacji jest życie zgodnie z religią oraz aktywność polityczna.
EN
Values are the notion, which has received in social sciences many proposals of conceptualisation and their common element is an emphasis put on the importance of value in formation of man’s behaviours, thus considering that they are an important element of the lifestyle. In the subject literature, there is also raised the issue of attributing hierarchy to values, what stems from their different importance in life of individuals, what, in turn, is determined by endo- and exogenous variables. Among the endogenous variables, there may be distinguished, for instance, sex, age, education, financial affluence, professional activity, etc. Having in mind the specificity of the young generation, it is worthwhile to pay attention to the relevant for this generation hierarchy of values; recognition of this issue is the subject matter of surveys carried out among 200 young Varsovians, professionally active and having stable financial condition. The survey findings indicate that the most important values are one’s health and health of the family members as well as family happiness, while the least important for the population in question is the life compliant with religion and political activity.
RU
Ценности – понятие, которое дождалось в общественных науках многих предложений концептуализации, а их общим элементом является подчеркивание значения ценностей в формировании поведения человека, признавая тем самым, что они – существенный элемент образа жизни. В литературе по пред- мету затрагивается также вопрос иерархизации ценностей, что вытекает из неодинаковой их важности в жизни отдельных индивидов, что, в свою очередь, определяется эндо- и экзогенными переменными. В числе эндогенных пере- менных можно выделить, например, пол, возраст, образование, финансовую зажиточность, профессиональную активность и пр. Ввиду специфики молодого поколения стόит обратить внимание на свойственную этой генерации иерархию ценностей, а распознание этого вопроса является предметом проведённых обследований среди 200 молодых варшавян, профессионально активных и со стабильным финансовым положением. Результаты обследований показывают, что самыми важными ценностями являются собственное здоровье и здоровье членов семьи, а также семейное счастье, меньше же всего важны для обследуемой популяции жизнь в соответствии с религией и политическая активность.
Artykuł szuka odpowiedzi na pytania o znaczenie honoru i możliwe sposoby jego interpretacji, a także o przydatność tej kategorii w badaniach historycznych. Refleksje teoretyczne zostały uzupełnione analizą wiejskich ksiąg sądowych z terenu Mierzei Wiślanej z przełomu XVI/XVII w., dowodzącą kluczowej roli honoru w ówczesnych społecznościach chłopskich. The article seeks to answer the questions about the meaning of honour and its possible interpretations, together with that about the usefulness of this category in historical studies. The theoretical reflections are reinforced with an analysis of village court registers from the area of the Vistula Spit at the turn of the seventeenth century which proves the key role of honour within contemporary peasant communities.
This article discusses the values most popular with gymnasium students. Theoretical approach refers to the issue of values as such, as well as to the problem of education in human values (in the review of sociological and psycho-pedagogical literature). The empirical part of the study discusses the author’s research results. The research was aimed at investigating values which tend to be most popular with gymnasium students, and environmental factors determining students’ choices of values, as well. In total, 92 second-year students of gymnasium were surveyed (48 living in urban areas and 44 living in rural areas). The values most popular with the respondents distinguished by the place of residence were as follows: allocentric values appeared to be preferable, the second popular were hedonistic values, then pro-social values, family values and finally, material values. Having taken sex as an independent variable, two different hierarchies of values for boys and girls were established. In case of girls, the most preferable values were as reported in the following order: allocentric values, pro-social values, hedonistic values, family and material values. The boy respondents, whereas, considered hedonistic values as most important, then allocentric values, family, pro-social and material values. Finally, the problems of education in human values, transmission of values, teaching values and particularly the examples set by parents and teachers were discussed.
W artykule prezentuję wyniki własnych badań socjologicznych dotyczących postaw młodzieży licealnej i akademickiej wobec godności osobowej człowieka oraz miejsca i znaczenia godności w jej hierarchii wartości podstawowych i uroczystych. Badania te zrealizowałem w 2011 roku w zbiorowości 882 respondentów, w której było 508 kobiet i 374 mężczyzn oraz 456 licealistów w Kaliszu i 426 studentów w Poznaniu. Większość respondentów twierdzi, że godność ludzka jest cenną i ważną wartością, dla której byliby gotowi poświęcić inne wartości, a nawet własne życie i zdrowie, gdyż bez godności życie ludzkie utraciłoby sens i cel. Godność, w ich ocenie, jest gwarancją wolności, niezależności i poczucia własnej wartości każdego człowieka, ułatwia mu poprawne relacje z innymi ludźmi. Większość badanych zaznacza, że każdy człowiek powinien bronić własnej godności przed różnymi zagrożeniami. Jednocześnie powinien także akceptować i szanować godność innych ludzi. Niektórzy licealiści i studenci najwyżej cenią własne życie i z tego powodu nie poświęciliby go dla uzyskania innych wartości ani w obronie osobistej godności i godności innych ludzi. Życia własnego nie poświęciliby też dla ratowania życia osób sobie bliskich.
The paper attempts to recognize the values from the psychological perspective. It focuses on the description of this multifaceted concepts and attempts to define and operationalize the values and their systems together with hierarchies and indicate their impact on individuals and society. Paper tends to subjective analysis and individual approach to values. It describes their meaning and importance for the proper human mental development and their impact on achieving optimal well-being. Paper presents theories of value in conceptualization of Scheler, Rokeach, Kluckhohn and Schwartz and attempts to identify integrative approach and the application of the values theory in axiotherapy.
W branży public relations pracują głównie osoby legitymujące się wyższym wykształceniem, aczkolwiek rodzaj ukończonych studiów i sposób przygotowania do zawodu odgrywa ważną rolę w realizacji określonych celów w pracy zawodowej, ze szczególnym uwzględnieniem wymiaru etyczności działań praktyka PR. Cel: Wyselekcjonowanie zmiennych dotyczących nauki zawodu w branży public relations i analiza ich wpływu na poziom utożsamiania profesjonalizmu z etycznością w zawodzie PR-owca, wraz ze wskazaniem możliwych przyczyn nieprzestrzegania standardów etycznych w branży. Metody badań: Badania ilościowe za pomocą techniki telefonicznego wywiadu ankietowego (CATI) wśród osób zatrudnionych w branży public relations (próba 500 specjalistów PR) oraz analiza desk research z uwzględnieniem wyników kilku projektów badawczych dotyczących profesjonalnego wykonywaniu obowiązków PR-owca. Wyniki i wnioski: Średnio co trzecia osoba zatrudniona w branży public relations ma ukończone studia wyższe, które nie były powiązane z tą specjalnością, czyli nie dostarczyły wiedzy potrzebnej do wykonywania codziennych obowiązków zawodowych. Natomiast poglądy zgodne z etyką zawodową najsilniej akcentują osoby, które miały dłuższy kontakt z systemem edukacji w zakresie public relations, tzn. ukończyły studia wyższe oraz podyplomowe związane z PR. Prawdziwość przekazywanych informacji jest kluczowym standardem, który biorą pod uwagę badani podczas wykonywania swojej pracy. Wartość poznawcza: Zaprezentowane wyniki uwzględniają niestandardowe podejście do analizy poziomu wykształcenia przedstawicieli branży PR, co pozwala na pełniejsze poznanie i charakterystykę ścieżek, jakie musieli przebyć PR-owcy do zawodu, wraz z rozróżnieniem wartości etycznych, którymi kierują się poszczególne grupy.
EN
In the public relations industry, there are mainly people with a higher level of education, although the type of completed studies and preparation for the profession plays an important role in achieving specific goals in professional work, with particular emphasis on the ethical dimension of PR practice. Scientific objective: Selecting variables related to learning the profession in the PR industry and analyzing their impact on the level of identification of professionalism and ethics in the PR profession, together with an indication of possible reasons for noncompliance with ethical standards in the industry. Research methods: Quantitative research using telephone surveying technique (CATI) among people employed in the public relations industry (sample of 500 PR specialists) and desk research analysis taking into account the results of several research projects regarding the professional performance of PR duties. Results and conclusions: On average, every third person employed in the public relations industry has completed university studies that were not associated with this specialization, i.e. they did not provide the knowledge needed to perform daily professional duties. On the other hand, views consistent with professional ethics are most emphasized by people who have had a long contact with the PR education system, i.e. completed university and post-graduate studies related to PR. The accuracy of the information provided is a key standard that respondents consider when performing their work. Cognitive value: The presented results include a non-standard approach to analyzing the level of education of representatives of the PR industry, which allows more complete knowledge and characteristics of the paths that PR professionals had to follow, along with the distinction between ethical values that guide individual groups.
The goal of this study was to answer two questions, (1) what are the basic dimensions of money perception, and (2) whether people who hold different values perceive money differently. To answer these questions, multidimensional scaling was used to reduce the perception to two dominant dimensions: pragmatic (useful vs useless) and emotional (positive vs. negative). Based on the Scheler’s Stratification of Emotional Life, participants were divided into four groups that differed in the perception of money. (1) Hedonists have a negative emotional attitude and see money as useless; (2) individuals who value knowledge perceive money as useless, but have a positive attitude toward it; (3) religious people see money as useful but negative; and (4) those who prefer moral, altruistic values see money as positive and useful.
PL
Przedstawione badanie miało na celu znalezienie odpowiedzi na dwa pytania: (1) jakie są podstawowe wymiary percepcji pieniądza oraz (2) czy osoby różniące się preferowanymi wartościami odmiennie postrzegają znaczenie pieniądza. W celu ich weryfikacji wykonano skalowanie wielowymiarowe, dzięki czemu zredukowano liczbę wymiarów do dwóch: pragmatyczny (użyteczny vs bezużyteczny) oraz emocjonalny (pozytywny vs negatywny). W oparciu o System Wartości Schelerowskich wyróżniono cztery grupy badanych o różnym systemie wartości, z których każda charakteryzuje się specyficznym stosunkiem do pieniądza: (1) hedoniści cechują się negatywnym stosunkiem emocjonalnym oraz traktują pieniądz jako bezużyteczny, (2) osoby ceniące wartości moralne widzą pieniądz jako bezużyteczny, ale mają do niego stosunek pozytywny, (3) badani ceniący wartości religijne widzą pieniądz jako użyteczny, ale wykazują do niego stosunek negatywny, a (4) osoby ceniące wartości altruistyczne postrzegają pieniądz jako użyteczny i przejawiają do niego stosunek pozytywny.
Artykuł przedstawia poglądy twórcy „materialnej etyki wartości” – Maxa Schelera na temat natury i hierarchii wartości w kontekście zagadnień pedagogicznych. Autor ukazuje wartości jako istniejące obiektywnie właściwości realnego świata, które odkrywamy za pomocą intuicji. Życie emocjonalne człowieka nie stanowi chaosu, ponieważ człowiek poznaje wartości w porządku hierarchicznym oraz uchwytuje ich specyfikę i zachodzące między nimi zależności. Opisany w ten sposób „świat wartości” zachęca do rozwijania własnego człowieczeństwa opartego na porządku wartości i wysiłku zdobywania tego co najcenniejsze, nie zaniedbując przy tym wartości należących do niższych szczebli hierarchii. Poglądy Schelera skłaniają do krytycznego podejścia i szacunku wobec etosu, w którym się uczestniczy. Cele i ideały wychowania powinny być oparte na etyce miłości, dzięki której dokonuje się prawdziwe i pełne poznanie człowieka.
EN
The article presents the views of the creator of "material ethics of values" - Max Scheler on the nature and hierarchy of values in the context of pedagogical issues. The author shows values as objectively existing properties of the real world, which we discover through intuition. Emotional life of a man is not chaos, because man discovers values in a hierarchical order and recognizes their specificity and relationships between them. The "world of values" described in this way encourages the development of one's humanity based on the order of values and the effort to acquire the most valuable without neglecting the values belonging to the lower levels of the hierarchy. Scheler's views lead to a critical approach and respect for his ethos. Pedagogical objectives and ideals should be based on the ethics of love, through which true and full knowledge of man is made.
Artykuł ma na celu ukazanie, w jaki sposób przesłanie jednej z najpopularniejszych baśni braci Grimm, Jaś i Małgosia, można odczytać z punktu widzenia wychowania według wartości. W tym celu dokonano analizy baśni w oparciu o fenomenologiczną koncepcję niezmiennej hierarchii wartości Maxa Schelera, oraz w oparciu o teorię Miltona Rokeacha, zakładającą, że indywidualny system wartości rozwija się poprzez uczenie się. Abstrahując od dobrze znanej interpretacji Bettelheima, analiza baśni ujawniła jej idealistyczne przesłanie: doświadczenie anomii, odwróconej hierarchii wartości i wartości negatywnych można przezwyciężyć wysiłkiem znalezienia istniejącego a priori uniwersalnego systemu wartości. W tym kontekście najważniejszym zadaniem rozwojowym jest umiejętność wyboru właściwych wartości.
EN
The article aims to show how the message of one of the most popular fairy tales of the Brothers Grimm, Hansel and Grethel, can be read from the point of view of upbringing according to values. To this end, the analysis of fairy tales was made based on the phenomenological concept of an unchanging hierarchy of the values of Max Scheler, and on the theory of Milton Rokeach, assuming that the individual value system develops through learning. Apart from Bettelheim’s well-known interpretation, the analysis of the fairy tales revealed an idealistic message: that the experience of anomy, a reverse hierarchy of values and negative values, can be overcame by the effort to find an existing apriori universal system of values. In this context the most important developmental task is the ability to choose proper values.
Das Ziel des Artikels ist die Bestimmung der Wertehierarchie der weiblichen Zöglinge der Erziehungsanstalt für Jugendliche. Die untersuchte Gruppe beträgt 60 Personen im Alter zwischen 13 und 18 Jahren. Das Forschungswerkzeug für die Durchführung der Untersuchungen bildet die Werteskala von Max Scheler. Die Skala hat einige Varianten. Für ihre Forschungen hat die Autorin des Artikels die Variante D-50 des Werkzeugs angewandt. Die Autorin konzentrierte sich auf 6 grundlegende Wertegruppen. Die Forschungsergebnisse zeigen, dass die untersuchten weiblichen Zöglinge der Erziehungsanstalt für Jugendliche vitale Werte hochschätzen, etwas niedriger hedonistische Werte und an dritter Stelle ästhetische Werte einstufen. Diese Wertekategorien erweisen sich für sie als wichtig und richtungsweisend im Leben. Niedrig geschätzt wurden hingegen moralische Werte, Wahrheitswerte und heilige Werte: Diese Wertekategorien haben für sie kaum Bedeutung und werden von den Mädchen nicht als richtungsweisend im Leben betrachtet.
EN
The aim of the article is to determine what is the hierarchy of values of the juveniles of the Youth Educational Center. The study group consists of 60 people aged from 13 to 18 years. The research tool used to conduct the research is the Scheler Scale (SWS) by Max Scheler. This scale has several versions. For research, the author of the article used the version (D-50) of this tool. The author of the article focused on these six basic groups of values. The results of the research show that the examined juveniles of the Youth Educational Center highly value the vital values (W), somewhat lower the hedonistic (H), then the aesthetic (E) and these categories of values are important to them, they are guided in life. They value the values in a low way. moral (M), truth (P) and holy (M) and these categories of values do not matter to them, the girls studied do not want to be guided in their lives.
PL
Celem artykułu jest określenie jaka jest hierarchia wartości wychowanek Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego. Grupa badana to 60 osób w wieku od 13 do 18 lat. Narzędzie badawcze wykorzystane do przeprowadzenia badań to Skala Wartości Schelerowskich (SWS). Skala ta ma kilka wersji. Do badań autorka artykułu wykorzystała wersję (D-50) tego narzędzia. Autorka artykułu skoncentrowała się na tych 6 podstawowych grupach wartości. Wyniki badań pokazują, że badane wychowanki Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego wysoko cenią wartości witalne (W), nieco niżej hedonistyczne (H), następnie estetyczne (E) i te kategorie wartości są dla nich ważne, to nimi kierują się w życiu. Natomiast nisko cenią wartości prawdy (P), moralne (M) i święte (Ś) i te kategorie wartości nie mają dla nich znaczenia, nimi badane dziewczęta nie chcą kierować się w życiu.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.