W okresie przedkryzysowym banki w krajach Europy Środkowo-Wschodniej, w dużym stopniu dzięki finansowemu wsparciu kontrolujących ich banków, gwałtownie zwiększyły wartość udzielanych kredytów, szczególnie kredytów konsumpcyjnych i mieszkaniowych. Dynamika kredytów osiągała w niektórych krajach zawrotne tempo sięgające nawet 50% w skali roku, równocześnie jednak udział kredytów dla przedsiębiorstw w strukturze kredytów ogółem zmniejszał się, przykładowo w Polsce do poziomu ok. 30%. Celem artykułu jest analiza porównawcza tendencji w zakresie kredytowania przedsiębiorstw w krajach Europy Środkowo-Wschodniej oraz próba identyfikacji czynników, które wpłynęły na ich zróżnicowanie. Na podstawie jednostkowych danych finansowych banków dokonano weryfikacji hipotezy badawczej, że źródłem zróżnicowania były w większym stopniu czynniki makroekonomiczne w kraju goszczącym niż strategia przyjęta na poziomie międzynarodowych grup bankowych.
EN
Due largely to financial support from their parent entities, banks in Central and Eastern Europe significantly increased their levels of lending during the pre-crisis period – especially in consumer credit and house purchases. Indeed, the growth of bank loans in some countries reached the staggering rate of 50% per year. Yet at the same time the share of corporate loans in total loans decreased. In Poland, for example, the share fell to approximately 30%. The aim of this paper is to present a comparative analysis of trends in business lending in the countries of Central and Eastern Europe and to identify the factors influencing their diversity. The research examined financial statements produced by the banks in the area to investigate the hypothesis that the different levels of involvement in corporate lending resulted from macroeconomic factors in the host country rather than the strategies adopted at the level of international banking groups. The hypothesis was confirmed.
Małe i średnie przedsiębiorstwa (MSP) odgrywają od lat kluczową rolę w gospodarkach poszczególnych państw. O ich doniosłym znaczeniu świadczy nie tylko dominująca pozycja pod względem liczby podmiotów, ale również poziom udziału w kreowaniu PKB. Rosnąca konkurencja zmusza przedsiębiorstwa do ciągłego różnicowania swej oferty w celu korzystnego wyróżnienia się na rynku, a to wymaga dostępu do kapitału oraz do relatywnie tanich i elastycznych źródeł finansowania. Małe i średnie przedsiębiorstwa są atrakcyjnym ale ryzykownym klientem dla banków, co w rezultacie stanowi czynnik hamujący ich rozwój oraz proces internacjonalizacji. Posiadają mniejszy kapitał, a w konsekwencji mają większe trudności w zbudowaniu przewagi konkurencyjnej. Niewątpliwie istotnym zadaniem państwa staje się stworzenie jak najlepszych warunków dla wspierania trwałego rozwoju MSP i ich pozycji konkurencyjnej, bez ingerowania w samodzielne decyzje banków. Szczególne rozwiązania dla MSP muszą być zgodne z Traktatem o funkcjonowaniu UE w zakresie dozwolonej pomocy. Polityka banków powinna być uzupełnieniem polityki rządowej. W Polsce istnieje duża liczba potencjalnych źródeł atrakcyjnego dla MSP finansowania przez banki rozwoju tego sektora. Pozwala to mieć nadzieję na zmianę dotychczasowego modelu biznesowego polskich MSP polegającego na finansowaniu się raczej ze środków własnych, a nie z kredytów bankowych, co hamuje poprawę konkurencyjności rynkowej tych przedsiębiorstw.
EN
Small and medium-sized enterprises (SME) have been playing for years the key role in economies of individual states. Their crucial importance is evidenced not only by the dominant position in terms of number of entities, but also by the level of their share in GDP generation. The growing competition forces enterprises to constantly diversify their offer in order to be advantageously distinguished in the market, what requires an access to capital and to relatively cheap and flexible sources of financing. Small and medium enterprises are an attractive but risky customer for banks, what in result is the factor hampering their development and the process of internationalisation. They have lower capital and, in consequence, they have greater difficulties in building competitive advantage. No doubt, an important task of the state becomes setting forth as good terms for supporting continuous development of SME and their competitive position as possible, not interfering with independent decisions of banks. Specific solutions for SME must comply with the Treaty on the Functioning of the European Union as regards the permissible assistance. The banks’ policy should be a supplement to the governmental policy. In Poland, there are a big number of potential sources of an attractive to SME financing by banks development of this sector. This allows to do hope for a change of the hitherto business model of Polish SME consisting in financing rather on one’s equities than bank credits, what hampers improvement of market competitiveness of these enterprises.
W opracowaniu dokonano analizy znaczenia kredytów bankowych w strukturze zewnętrznych źródeł finansowania rolnictwa, w warunkach członkostwa Polski w Unii Europejskiej. Badania wykazały, że kredyt bankowy pozostaje wciąż ważnym źródłem finansowania gospodarstw rolnych. Zainteresowanie rolników kredytami jest coraz częściej powiązane z absorpcją funduszy UE wspierających inwestycje i rozwój gospodarstw rolnych.
EN
Importance of bank credits in the structure of external sources of financing agriculture, in conditions of Polish membership in the European Union is analysed. The findings show that bank credits are continually the most important source of financing in agricultural farms. Farmers’ interest in bank credits is more often related to the absorption of European Union funds supporting investments and development of farms.
W opracowaniu przedstawiono sytuację sektora bankowego na przełomie 2012 roku oraz 1 kwartału 2013 roku. Przedstawiono strukturę sektora bankowego z uwzględnieniem stanu zatrudnienia oraz opisem fuzji, które nastąpiły w omawianym czasie. Ponadto poruszono następujące kwestie: działalności depozytowej, działalności kredytowej, jakości portfela kredytowego z podziałem na poszczególne rodzaje kredytów oraz wyniku finansowego sektora bankowego. Wykazano stabilną pozycję sektora bankowego w Polsce, mimo znacznego osłabienia koniunktury gospodarczej w 2012 r., czego przejawem było utrzymanie wyniku finansowego na poziomie z roku 2011. Opisano główne składniki pozycji kosztowych oraz przychodowych w rachunku wyników sektora bankowego. Przedstawiono jakość portfela kredytowego w sektorze bankowym w podziale na poszczególne rodzaje udzielanych przez banki kredytów (szczególnie zwrócono uwagę na kredyty mieszkaniowe udzielone w walucie, gdzie wskaźnik LTV był większy niż 80%). Opisano sytuację depozytową na międzybankowym rynku, w którym umiarkowany wzrost skali działania oraz umocnienie złotego przełożyły się na ograniczony przyrost zobowiązań sektora bankowego w 2012 roku. Wprowadzone zmiany w strukturze depozytowej przyczyniły się do wzrostu stabilności źródeł finansowania.
EN
In his study, the author presented the situation of the banking sector at the turn of 2012 and the first quarter of 2013. He presented the banking sector’s structure, taking into account the state of employment and description of mergers that occurred in the time-period in question. Moreover, he touched the following issues: deposit business, lending activity, credit portfolio quality divided into individual types of credits and financial performance of the banking sector. The author evidenced a stable position of the banking sector in Poland despite a significant slack of business condition in 2012 which symptom was maintenance of the financial result at the level of the year 2011. There are described the main components of cost and income items in the banking sector’s profit and loss account. There is also presented quality of the credit portfolio divided into individual types of loans provided by banks (in particular, attention is paid to housing loans granted in foreign exchange where the LTV index was higher than 80%). There is described a deposit standing in the interbank market where a moderate growth of the scale of activity and strengthening of the zloty translated into a limited increment of the banking sector’s liabilities in 2012. The introduced alterations in the deposit structure contributed to growth of stability of funding sources.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.