Overview of the Pamiętnik Teatralny 1-4/2000 content. This special issue re-explores the life and works of Jerzy Grotowski. The introductory part of the article recalls Jerzy Grotowski's early relationship with Pamiętnik Teatralny (a meeting in Opole in March 1963 and the editors' participation in a special ministerial committee in 1964). The author highligths the importance of the articles by Ludwik Flaszen and Zbigniew Raszewski published in Pamiętnik Teatralny 3/1964 in the theater milieu's defense of the 13 Rows Theatre in 1964. The story of the work on this special issue devoted to Grotowski, which began 1998, is also outlined.
PL
Omówienie zawartości „Pamiętnika Teatralnego: 1-4/2000. Poczwórny zeszyt został w całości poświęcony ponowionej refleksji nad życiem i dziełami Jerzego Grotowskiego. We wstępnej części artykułu przypomniano o wczesnych relacjach Grotowskiego z redakcją „Pamiętnika Teatralnego” (spotkanie w Opolu w marcu 1963 oraz udział redaktorów w pracach specjalnego komitetu ministerialnego w 1964 roku). Podkreślono wagę artykułów Ludwika Flaszena i Zbigniewa Raszewskiego opublikowanych w „Pamiętniku Teatralnym” 3/1964 w procesie obrony Teatru 13 Rzędów prowadzonym przez środowisko teatralne w 1964 roku. Zarysowano także historię rozpoczętej w 1998 roku pracy nad numerem specjalnym poświęconym Grotowskiemu.
This article presents various aspects of Jerzy Grotowski’s attitude towards Russian culture, his contacts with Russians, and his experiences during the stays in the Soviet Union in 1955–1956 and in 1976. The author highlights the special role in Grotowski's contacts with Russian culture played by Ludwik Flaszen, who also translated the official correspondence of the Laboratory Theatre with the Russians. The article discusses in detail Grotowski's first scholarship stay in the Soviet Union: studies at the A. V. Lunacharski Russian Institute of Theatre Arts GITIS, interrupted by a two-month trip to Turkmenistan and Uzbekistan. The significance of Grotowski's relationship with one of the GITiS lecturers, director and prominent pedagogue Yuri Zavadsky, is highlighted, as well as the development of Grotowski’s interest in Meyerhold during this period. The research is based on Polish and Russian articles published in periodicals, unpublished archival materials, including audio and video recordings and Grotowski’s correspondence with Yuriy Zavadsky and others, as well as Grotowski's conversations with the author.
PL
W artykule przedstawiono różne aspekty stosunku Jerzego Grotowskiego do kultury rosyjskiej, jego kontakty z Rosjanami i doświadczenia z pobytów artysty w Rosji w latach 1955–1956 i w roku 1976. Autor podkreśla, że szczególną rolę w kontaktach Grotowskiego z kulturą rosyjską odegrał Ludwik Flaszen, który także tłumaczył oficjalną korespondencję Teatru Laboratorium z Rosjanami. W artykule omówiono szczegółowo pierwszy stypendialny pobyt Grotowskiego w Rosji: studia w Gosudarstwiennym Institutie Tieatralnogo Iskusstwa im. A.W. Łunaczarskogo przerwane dwumiesięczną podróżą do Turkmenistanu i Uzbekistanu. Podkreślono znaczenie relacji Grotowskiego z jednym z wykładowców GITiS, reżyserem i wybitnym pedagogiem Jurijem Zawadskim, a także rozwój jego zainteresowania Meyerholdem w tym okresie. Podstawą badań są polskie i rosyjskie artykuły publikowane w czasopismach, niepublikowane materiały archiwalne, w tym nagrania audio i wideo oraz korespondencja Grotowskiego z Jurijem Zawadskim i innymi osobami, a także rozmowy Grotowskiego z autorem.
The publication consists of fragments of 43 English-language texts of varied character, which are linked by the fact that their authors report their observations and experiences relating to the theatres and theatre life in the territory of the former Polish-Lithuanian Commonwealth during the post-partitioning period (1795–1918). They include classic travel accounts as well as autobiographies, reportages, memoirs, works of an analytical or problem-focused nature. These texts were written over more than a century in a changing political and social environment. This – and the political views of the authors – obviously influenced the manner and perspective of the writings. The references collected here do not form any thematic or temporal sequence, as they refer to different contexts; nevertheless they do provide a lot of interesting informations and insights. They range from those about the National Theatre headed by Wojciech Bogusławski, about Franciszek Bohomolec or Adam Kazimierz Czartoryski, to the legendary production of Kordian in 1899 in Cracow and the first tango at the Warsaw Novelty Theatre in 1915. Information on dance concerns both stage dance and social practices (ballet, dance on a tight rope, mazur, tango).
PL
Publikacja prezentuje fragmenty 43 tekstów anglojęzycznych o różnym charakterze, które łączy to, że ich autorzy relacjonują obserwacje i doświadczenia związane z teatrami i życiem teatralnym na ziemiach dawnej Rzeczypospolitej Obojga Narodów okresu zaborów (1795–1918). Znalazły się tu zarówno klasyczne relacje z podróży, jak i autobiografie, reportaże, wspomnienia, prace o charakterze analitycznym czy problemowym. Teksty te powstawały przez ponad sto lat w zmieniającym się środowisku politycznym i społecznym. To – i zapatrywania polityczne piszących – wpływało oczywiście na sposób i perspektywę opisu. Zebrane tu wzmianki nie tworzą żadnego ciągu tematycznego czy czasowego i występują w różnym kontekście, niemniej przynoszą wiele interesujących informacji i spostrzeżeń. Począwszy od tych o Teatrze Narodowym kierowanym przez Wojciecha Bogusławskiego, o Franciszku Bohomolcu czy Adamie Kazimierzu Czartoryskim, po legendarną inscenizację Kordiana z 1899 w Krakowie i pierwsze tango w warszawskim Teatrze Nowości z 1915. Informacje na temat tańca dotyczą zarówno tańca scenicznego, jak i praktyk społecznych (balet, taniec na linie, mazur, tango).
This article presents and analyzes the reports and accounts published in the Polish press on Helena Modrzejewska's (Modjeska) guest performances in the Polish theater in the years 1867–1903. A significant part of the research materials are press reactions to the actress's appearances after 1879, already as a star of the American theater. The author characterizes the thematic range of the articles and reviews, analyzes their lexis, highlights the dominant assessments, as well as the differences between the focus of reviewers and readers from various cities. She also considers the news and brief sensational informations that contributed to the public image of Modjeska as a star, as well as selected publicity items that exploited this image. In addition, she comments on articles in the Polish press reporting on the actress's foreign successes, rhyming pieces conveying impressions of her performances, and the illustrations with which the texts were accompanied. She points out that although this extensive reception is crucial in creating Modjeska's legend and reputation as the most excellent Polish actress and Shakespearean performer, many of the analyzed texts provide valuable insights into the transient art of acting. The article is richly illustrated and supplemented with an appendix containing a comprehensive list of reviews and articles focused on Modrzejewska's guest appearances.
PL
W artykule przedstawiono i poddano analizie publikowane w polskiej prasie sprawozdania i relacje z występów gościnnych Heleny Modrzejewskiej w teatrze polskim w latach 1867–1903. Znaczną część materiałów badawczych stanowią prasowe reakcje na występy aktorki po 1879, już jako gwiazdy teatru amerykańskiego. Autorka charakteryzuje zakres tematyczny artykułów i recenzji, analizuje ich leksykę, uwydatnia dominujące oceny, a także różnice między zainteresowaniami recenzentów i czytelników z różnych miast. Uwzględnia również materiały informacyjne, współtworzące publiczny wizerunek Modrzejewskiej jako gwiazdy, oraz wybrane materiały reklamowe, w których wykorzystywano ten wizerunek. Komentuje ponadto artykuły w polskiej prasie relacjonujące zagraniczne sukcesy aktorki, wierszowane utwory przekazujące wrażenia z występów oraz ilustracje, którymi uzupełniano teksty. Podkreśla, że chociaż ta bardzo obfita recepcja stanowi jeden z ważnych elementów tworzących legendę Modrzejewskiej jako najwybitniejszej polskiej aktorki i doskonałej odtwórczyni ról szekspirowskich, to wiele tekstów można uznać za cenne źródło poznania ulotnej sztuki aktorskiej. Artykuł jest bogato ilustrowany i zawiera aneks z kompletnym spisem recenzji i artykułów poświęconych występom gościnnym Modrzejewskiej.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.