The paper presents studies concerning perception -based analysis of landscape by means of the valuation method developed by Kazimierz Wejchert. This method consists in the scoring of landscape interiors of a given space. Evaluation concerned a recreation area located in the city centre around one of the best known water reservoirs in the city of Poznań. The experiment comprised investigations conducted by students of 6 specialisation groups, the field of study Horticulture, and lasted for 6 months. In that period students evaluated individual interiors of the study area. The aim of the analyses was to indicate differences in the perception of recreational landscape depending on different factors (specialisation within the field of study, gender, weather) as well as to potentially develop design guidelines for the management of recreational areas within the green wedges in the city of Poznań. Statistical analysis of the collected data facilitated formulation of more specific conclusions. Marked differences were found in the perception of landscape, depending on gender of respondents. The most attractive site was the area located immediately at the lake, while the ecotone zone, transition zone between ecosystems, proved to be least attractive. Slight differences were also found in the perception of landscape within the investigated specialisations within the field of study.
PL
W artykule zostały przedstawione badania dotyczące percepcyjnej analizy krajobrazu. Do badań została wybrana opracowana przez Kazimierza Wejcherta metoda waloryzacji. Polega ona na punktacyjnej ocenie wnętrz krajobrazowych danej przestrzeni. Oceniany był teren rekreacyjny, zlokalizowany w centrum miasta, wokół jednego z najbardziej znanych akwenów Poznania. Eksperyment objął badanie sześciu grup specjalizacyjnych kierunku Ogrodnictwo i trwał pół roku. W tym czasie studenci oceniali poszczególne wnętrza badanego obszaru. Celem przeprowadzonych badań było wychwycenie różnic w odbiorze krajobrazu rekreacyjnego w zależności od różnych czynników (specjalizacji studiów, płci, pogody) jak również możliwość opracowania wytycznych projektowych dotyczących kształtowania terenów rekreacyjnych wchodzących w skład klinów zieleni miasta Poznania. Analiza statystyczna zebranych danych pozwoliła na dokładniejsze sformułowanie wniosków. Stwierdzono wyraźne różnice w odbiorze krajobrazu, w zależności od płci. Najbardziej atrakcyjnym miejscem okazał się teren bezpośrednio przy jeziorze, natomiast najmniej atrakcyjnym strefa przejścia pomiędzy ekosystemami, strefa ekotonowa. Stwierdzono także niewielkie różnice w odbiorze krajobrazu w obrębie badanych specjalizacji.
Stimulated by growing competition in the tourism market, the offer available needs to be continuously enhanced, and as a result those doing the development reach out for increasingly sophisticated measures. An important element in this context is the popular multi-sensory perception of landscape which guarantees that the tourism product created will be interesting and unique. This helps to provide more interesting experiences and achieve greater involvement, which undoubtedly allows greater satisfaction to be drawn from participation in tourism activities. The purpose of this article is to demonstrate tha the multi-sensory approach to landscape may be applied in the creation process of the tourism product, and this proposition will be supported with examples corresponding to particular landscape stimuli. The author intends to show that contemporary tourism offers benefit from the phenomenon of the multi-sensory landscape more and more frequently.
This paper – in the field of environmental psychology – concerns the perception of a naturally valuable area of Warsaw – Wawer’s Meander (Zakole Wawerskie) – by the residents of its surroundings. The Wawer’s Meander is a unique peat bog, a relic of the oxbow lake of a large river, located inside a big city. The study was exploratory in terms of the types of perception of this Meander, its bogs and its fauna and flora, the ways of using it, as well as the awareness of its importance in the context of ongoing climate change and human activity. The results of this exploration show that the majority of respondents living in the area do not spend time in it, do not talk about it and do not pay attention to it, as if it did not exist. The reasons for this lie, among others, in their subjective judgement of the area's low aesthetics, which significantly reduces its attractiveness. On the other hand, the second, important result of the study is the fact that the majority of residents – when asked directly about their assessment of the Wawer’s Meander – are satisfied with the relatively wild nature area that exists nearby. They are particularly pleased by the presence of greenery and birds there. They know little about the important climatic role of peat bogs, wetlands and marshes, but when informed about it, they express satisfaction and support for the protection of such areas. The obtained results of exploration are in line with existing foreign studies on a similar topic.
PL
Przedstawiana praca – z zakresu psychologii środowiskowej – dotyczy postrzegania przyrodniczo cennego obszaru Warszawy – Zakola Wawerskiego przez osoby mieszkające lub przebywające okresowo w jego okolicy. Zakole to jest unikatowym torfowiskiem, stanowiącym relikt po starorzeczu dużej rzeki, zlokalizowanym wewnątrz wielkiego miasta. Badanie miało charakter eksploracyjny względem rodzajów postrzegania tego Zakola, jego bagien i świata ożywionego, sposobów korzystania z niego, a także świadomości ich znaczenia w kontekście zachodzących zmian klimatu i działalności ludzkiej. Wyniki tej eksploracji pokazały, że większość badanych respondentów mieszkających w okolicy nie spędza czasu na tym terenie, nie rozmawia o nim i nie zwraca nań uwagi, tak jakby nie istniał. Przyczyny tego leżą, m.in., w ich subiektywnym poczuciu niskiej estetyki obszaru, co znacząco zmniejsza jego atrakcyjność. Drugim, istotnym wynikiem badania jest fakt, że mimo to, większość mieszkańców zapytanych wprost o ich ocenę Zakola, jest zadowolona z istniejącego w pobliżu obszaru względnie dzikiej przyrody. Cieszy ich zwłaszcza obecność tam zieleni i ptaków. Niewiele wiedzą o ważnej klimatycznej roli torfowisk, mokradeł i bagien, ale poinformowani o tym, wyrażają zadowolenie i wsparcie dla ochrony takich obszarów. Uzyskane wyniki eksploracji są zbieżne z istniejącymi zagranicznymi badaniami na podobny temat.
Global education puts particular emphasis on showing the relationship between an individual and the global processes (Lipska-Badoti i in., 2011) which include changes in the landscape. It helps to shape responsible attitudes from an early age, independently from the place of residence. This paper presents the results of a survey conducted among students of one primary school in the Achada Grande Frente district of Praia (Cape Verde). In April 2015, the school took part in “In the Landscape” Foundation project entitled Global Garden Project. During the research, particular attention was paid to the issues related to the perception of landscape in terms of global education. A questionnaire survey and artistic workshops were carried out among the school’s students (children aged 8-14). After that a detailed analysis of these artworks was made. The components of the landscape, objects spaced on the pieces of paper were analyzed, and a typology of dendrological objects were developed. The analysis and interpretation of children’s works is a good source of information, helping to prepare an appropriate curriculum in the field of landscape education.
PL
Globalna edukacja szczególny nacisk kładzie na ukazywanie relacji między jednostką i procesami globalnymi (Lipska-Badoti i in., 2011), do których zaliczają się zmiany w krajobrazie. Sprzyja ona kształtowaniu postaw odpowiedzialnych już od najmłodszych lat, niezależnie od miejsca zamieszkania. Praca prezentuje wyniki badań przeprowadzonych wśród uczniów jednej ze szkół podstawowych w dzielnicy Achada Grande Frente w Prai (Republika Zielonego Przylądka). W kwietniu 2015 roku szkoła brała udział w projekcie Global Garden Project, Fundacji „W krajobrazie”. W badaniach szczególną uwagę zwrócono na kwestie związane z postrzeganiem krajobrazu w ujęciu edukacji globalnej. Wśród uczniów (8-14 lat) przeprowadzono badania ankietowe oraz wykonano szczegółową analizę prac plastycznych sporządzonych przez dzieci w ramach warsztatów. Przeanalizowano komponenty krajobrazu, rozmieszczenie obiektów na planszach oraz opracowano typologię obiektów dendrologicznych. Analiza i interpretacja prac dzieci jest dobrym źródłem informacji, pomagającym w przygotowania właściwego programu nauczania w zakresie edukacji krajobrazowej.
Celem artykułu jest przeglądowe omówienie narracji wytworzonych wokół wschodniopruskiego krajobrazu, związanych z mitologizacją przestrzeni zamieszkiwania, szczególnie w kontekście procesów destruktywnych zachodzących w obrębie miejscowości znajdujących się we włączonej do Polski części Prus Wschodnich. Współczesna fizjonomia krajobrazu Warmii, Mazur i Powiśla stanowi następstwo licznych reperkusji wynikających ze zmiany przynależności politycznej obszaru. Należą do nich m.in. przemiany dokonujące się na płaszczyźnie sposobów percypowania przestrzeni oraz przekształceń jej warstwy semiotycznej. Uwzględnienie tych czynników jest kluczowe m.in. w analizach krajobrazowych, w tym dotyczących terenów opuszczonych miejscowości.
EN
The purpose of the article is to review the narratives created around the East Prussian landscape related to the mythologisation of the living space, especially in the context of destructive processes occurring within the towns located in the part of East Prussia included in Poland. Contemporary physiognomy of the landscape of Warmia, Mazury and Powiśle is a consequence of numerous repercussions resulting from the change of the political affiliation of the area. These include changes taking place on the plane of the ways of perceiving space and transformations of its semiotic layer. Considering these factors is key, among others in landscape analyzes, including those related to abandoned towns.
W artykule odwołano się do zapisów o rewitalizacji dolin rzecznych (przestrzeni miejskich w obrębie dolin) w Lokalnym programie rewitalizacji dla miasta Lublina, a także scharakteryzowano przykłady działań zwiększających atrakcyjność doliny Bystrzycy. W części empirycznej omówiono wyniki badań sondażowych przeprowadzonych wśród studentów geografii oraz turystyki i rekreacji UMCS, ukierunkowanych na poznanie ich opinii na temat wartości i zagrożeń krajobrazu doliny Bystrzycy w Lublinie. Zwrócono uwagę na faktyczny udział społeczeństwa w opracowaniu koncepcji rewitalizacji doliny Bystrzycy w Lublinie oraz zaproponowano rozwiązania, pozwalające owocnie realizować projekty rewitalizacji w miejskich odcinkach dolinach rzecznych. Działania rewitalizacyjne w obrębie dolin rzecznych powinny być poprzedzone wnikliwymi studiami krajobrazowymi, oceną oddziaływania konkretnych projektów na krajobraz oraz funkcjonowanie miasta. Konieczne jest także poznanie preferencji społeczności lokalnej. Rewitalizacja powinna być odpowiedzią na potrzeby mieszkańców i turystów. Jest ona punktem wyjścia w tworzeniu produktów turystycznych, zwiększających atrakcyjność obszarów nadrzecznych. Wprowadzanie atrakcji turystycznych bez szerszego kontekstu, ścisłych związków z rewitalizacją może być działaniem nieskutecznym. Rewitalizacja i zwiększanie atrakcyjności turystyczno-rekreacyjnej dolin rzecznych wymaga ścisłej współpracy administracji, specjalistów z różnych dziedzin, w tym planistów, urbanistów, architektów krajobrazu, ekologów, geografów, socjologów, zarządców gruntów i obiektów zlokalizowanych w dolinach oraz włączenia społeczności okalnej, zarówno w fazie projektowania jak i realizacji procesu.
EN
The author refers to provisions concerning revitalization of river valleys (urban space within the valleys) that are put in the Local Revitalization Programme for the city of Lublin. He also describes some examples of activities which increase attractiveness of Bystrzyca river valley. In the empirical part of the work, the author shows and discusses results of the survey conducted among students of two faculties of MCSU: Geography and Tourist and recreation. The survey aimed at recognizing their opinions on values and threats to the landscape of the valley of the Bystrzyca river in Lublin. Finally, the author tries to determine what is a real participation of the Lublin community in concepts of revitalization of Bystrzyca valley. In addition, he proposes some solutions that will allow to implement revitalization projects in urban parts of river valleys. Revitalization should be preceded by in-depth landscape studies, an assessment of the impact of specific projects on landscape and the functioning of a town or city, and a survey of the preferences of the local community because the revitalisation of river valleys is about meeting the needs of residents and tourists. Revitalization is a starting point for developing tourism products that increase the attractiveness of riverside areas. The introduction of tourist attractions without a wider context and without close links with revitalization can be ineffective. Revitalization of river valleys and enhancement of their tourist and recreational attractiveness is a modern challenge that necessitates the cooperation of the authorities, specialists in various areas (including planners, urban planners, landscape architects, ecologists, geographers and sociologists), administrators of land and facilities located in the valleys, as well as the involvement of the local community in the rocess, both at the planning and implementation stage.
The obligation to prepare landscape audits registered in the Landscape Act is the result of the implementation of the European Landscape Convention. Limiting the audit to the regional scale (mesoregions) is not conducive to the identification of the local landscape specificity, especially with regard to its cultural, compositional and perceptual aspects. If landscape audits are to be an effective tool for protection of landscape in spatial planning, it is necessary also to conduct them for lower-order units (microregions). Such strategy would be consistent with the scale of local planning and take into account the perspective of a human – the observer. The cultural, compositional and perceptual aspects of landscape greatly affect the sense of belonging to a place and its social acceptance. These elements should constitute the basis for its proper protection and development at the local level, especially in relation to the landscape not considered as “priority”, but to the “ordinary”, “everyday” landscape. The article is an overview of examples of application of landscape architecture methods that take into account the local specificity of space and can be included in local planning.
PL
Zapisany w ustawie krajobrazowej obowiązek sporządzania audytów krajobrazowych jest efektem wdrażania Europejskiej Konwencji Krajobrazowej. Ograniczenie audytu do skali regionalnej (mezoregionów) nie sprzyja identyfikacji lokalnej specyfiki krajobrazu, zwłaszcza w odniesieniu do jego aspektów kulturowych, kompozycyjnych i percepcyjnych. Jeżeli audyt krajobrazowy ma być rzeczywistym narzędziem służącym ochronie krajobrazu w planowaniu przestrzennym, niezbędne jest sporządzanie go również dla jednostek niższego rzędu (mikroregionów), kompatybilnych ze skalą planowania miejscowego, uwzględniając perspektywę człowieka – obserwatora. Aspekty kulturowe, kompozycyjne i percepcyjne w znacznym stopniu decydują o przywiązaniu do miejsca oraz społecznej akceptacji krajobrazu. Powinny one stanowić podstawę prawidłowej jego ochrony i kształtowania na poziomie lokalnym, zwłaszcza w odniesieniu do krajobrazu nie uznawanego za „priorytetowy”, lecz „zwyczajny”, „codzienny”. Artykuł stanowi przegląd przykładów zastosowania metod z zakresu architektury krajobrazu, uwzględniających lokalną specyfikę przestrzeni i wykazujących możliwość jej uwzględnienia w planowaniu miejscowym.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.