Artykuł niniejszy podejmuje problem badań nad recepcją twórczości osób głuchoniewidomych. Celem artykułu jest więc próba odpowiedzi na pytania: czy odbiorcy dostrzegają różnice w ocenach poszczególnych grup rzeźb i czy różnice te odzwierciedlają podziały głuchoniewidomych twórców w zależności od rodzaju dysfunkcji i stopnia opanowania języka. Klucz do tak skonstruowanych badań stanowi teza Herdera–Humboldta, która mówi o nadrzędnej roli języka w postrzeganiu świata. Teza ta w interpretacji S. Grabiasa brzmi: „Język buduje w umysłach ludzkich obraz rzeczywistości. Żyjemy w takim świecie, jaki nam język zaprojektuje. Różne języki budują różne obrazy świata”. Rolę odbiorców dzieł głuchoniewidomych artystów pełnią, przygotowani do interpretacji sztuki, studenci Wydziału Artystycznego UMCS.
EN
The present article focuses on the issues pertaining to the research on the reception of the creative output of deaf-blind people. The aim of the paper is to answer the following questions: do recipients (audiences) perceive any qualitative difference as regards particular groups of sculptures and do any of these differences reflect the types of disabilities that the deaf-blind artists are affected by and/or the level of their linguistic competence. The recipients of the creative output produced by the deaf-blind artists in question are students of Maria Curie-Skłodowska University’s Arts Department, who are fully competent as far as art criticism is concerned.
Artykuł niniejszy podejmuje problem projekcji wiedzy o zjawiskach rzeczywistości w rysunkach dziecka całkowicie niewidomego od urodzenia. Aby dokonać analizy rysunku osoby niewidomej, usiłuję dotrzeć do tego wycinka wiedzy tkwiącej w umyśle autora, który generuje kreowane w rysunku zjawisko. Staram się zatem ustalić zakres wiedzy o zjawisku za pomocą rozmowy na temat doświadczeń dziecka: – doświadczeń sensorycznych zdobytych drogą percepcji dotykowej, a także z udziałem pozostałych zmysłów, – wiedzy o zjawisku zawartej w umyśle (model kognitywny). Przedmiotem analizy staną się wypukłe rysunki na folii mikrorowkowanej, a narzędziem analizy model ukazujący: treść i formę rysunku, kreatywność i emocjonalność rysownika. Analizy te zostaną porównane i zweryfikowane zgodnie z etapami możliwości rysunkowych dzieci widzących. Ustalam je, korzystając z badań Szumana (1990), Lowenfelda i Brittaina (1977) oraz Luqueta 2001/1927). Narzędzie to uwzględnia aktualną wiedzę o sztuce, o etapach rozwoju plastycznego dziecka oraz o możliwościach osób niewidomych.
EN
The following article focuses on the problem of knowledge projection of reality shown in the drawings of a child completely blind since birth. To analyse a drawing of a blind person, I try to reach this fragment of knowledge in the mind of the author that generates the phenomenon created in the drawing. Therefore, I try to determine the scope of knowledge about the phenomenon by having a conversation with the child about his experiences: – sensory experiences acquired through tactile perception, as well as other senses, – knowledge about the phenomenon contained in the mind (cognitive model). The subject of the analysis will be convex drawings on the micro-grooved film. The analysis tool will comprise of the model showing the content and form of the drawing, the creativity and the emotionality of the illustrator. These analyses will be compared and verified in accordance with the stages of the drawing skills of sighted children. I determine them using the studies of Szuman (1990), Lowenfeld and Brittain (1977) and Luquet (2001/1927). This tool takes into account current knowledge about art, stages of child’s plastic development and the abilities of blind people.
Artykuł jest próbą opisu aktu twórczego osoby z jednoczesnym uszkodzeniem wzroku i słuchu. Ukazuje sposób kreowania obrazu rzeczywistości w rzeźbie, a także indywidualny, specyficzny stosunek do świata i wyobraźnię twórczą głuchoniewidomego artysty. Podstawową metodą badania procesu twórczego była rozmowa z całkowicie głuchoniewidomym twórcą, prowadzona za pomocą wszelkich możliwych kodów komunikacyjnych na temat świata i pojedynczych zjawisk rzeczywistości, rzeźbiarskiego aktu twórczego oraz przeżyć artysty w czasie rzeźbienia i po jego zakończeniu, gdy przychodził czas na ocenę rzeźby. Proponowana metoda mieści się w narzędziach badań kognitywnych. Artykuł zawiera najważniejsze wnioski z moich badań dotyczących możliwości twórczych oraz wiedzy rzeźbiarza na temat określonych zjawisk rzeczywistości. Kluczem do proponowanego modelu analizy aktu twórczego jest pojęcie znaku wypracowane przez semiotykę (Morris i Peirce).
EN
This article aims at describing a piece of art created by a person with simultaneous visual and hearing impairment. It is an attempt to show how the picture of reality is conveyed through the sculpture. It also indicates individual and specific approach to the world and creative imagination of a deafblind person. The basic method of studying the creative process were discussions with the dabbling deafblind artists about the world and individual phenomena of reality, about the act of creating a sculpture, as well as their experiences accompanying the act of creation and its finalisation, when it was time to assess their piece of art. Various methods of communications were used to interview the artists (sign language, fingerspelling, gestures and others), which allowed to place the method in the field of cognitivism. The article consists of the most vital conclusions of the author’s research concerning creative possibilities as well as knowledge of the artists about particular phenomena. The key to such model of analysis is the notion of sign as defined by semiotics (Morris and Peirce).
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.