Głównym celem opracowania jest ocena jakości krajobrazu Poznania w opinii jego mieszkańców. Badania przeprowadzono metodą sondażu diagnostycznego z wykorzystaniem kwestionariusza, który składał się z osiemnastu pytań. Pytania ankiety zostały sformułowane i pogrupowane w taki sposób, aby umożliwić realizację kilku szczegółowych problemów badawczych. Dotyczyły one przede wszystkim oceny znaczenia jakości krajobrazu (jego zasobów i walorów), harmonii oraz ładu przestrzennego dla warunków życia, zamieszkania i wypoczynku. Zwrócono również uwagę na sposób postrzegania przez respondentów zachodzących w krajobrazie zmian. Za równie ważne uznano znajomość prawnych i administracyjnych instrumentów ochrony krajobrazu w Polsce oraz ocenę ich skuteczności. W dalszej części opracowania skoncentrowano się na identyfikacji czynników wpływających na wysoką lub niską jakość krajobrazu oraz na analizie cech krajobrazu idealnego. W podsumowaniu odniesiono się do propozycji działań służących poprawie walorów krajobrazu.
Instytucja audytu krajobrazowego, wprowadzona do ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przez „ustawę krajobrazową”, ma być środkiem wsparcia narzędzi ochrony krajobrazu. Nowość i wartość audytu krajobrazowego przejawia się przede wszystkim w tym, że podejmuje się on analizy krajobrazów na poziomie odpowiednim do ich typów, skali i charakteru, podkreśla rangę tego zagadnienia w pracach planistycznych, jak i tworzy ramy dla jednolitego podejścia do opisu i zarządzania krajobrazem. Jest on jednak w głównej mierze instrumentem diagnostycznym, służącym uzyskaniu wiedzy o szczególnie cennych walorach krajobrazowych i instrumentem prewencyjnym.
EN
Landscape audit scheme, has been introduced to the Act on land-use planning and development by the "landscape act". It is aimed to be a supporting tool for the solutions of landscape protection. The value of the landscape audit manifests itself primarily in the fact that it undertakes to analyse landscapes at a level appropriate to their type, scale and nature, highlights the importance of this issue in the work of planning, as well as it creates a framework for a unified approach to the landscape description and landscape management. However, it is largely a diagnostic instrument, for attaining a knowledge of particularly valuable qualities of the landscape and preventive instrument, preventing the devastation of the landscape.
Uchwała rady gminy w sprawie ustalenia zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabarytów, standardów jakościowych oraz rodzajów materiałów, z jakich mogą być wykonane (zwana w piśmiennictwie: „uchwałą krajobrazową” czy też „uchwałą reklamową”) jest prawnym narzędziem służącym ochronie krajobrazu. Jakkolwiek jest ona zasadna i potrzebna, tak jednak legalnej definicji podstawowych dla jej treści pojęć towarzyszą pewne wątpliwości konstrukcyjne, przekładające się na praktykę stosowania prawa. W niniejszym artykule autorzy identyfikują owe mankamenty obowiązującej regulacji i proponują własne rozwiązania prawne, w szczególności wprowadzenie do porządku prawnego definicji legalnej pojęcia „nośnik reklamowy” (w miejsce obecnej „tablicy reklamowej” i „urządzenia reklamowego”), a także definicji poszczególnych typów nośników. Analizę dogmatycznoprawną kończy projekt stosownego przepisu prawnego.
Za ochronę krajobrazu, ład przestrzenny, obraz środowiska, w którym żyjemy, odpowiedzialni są wszyscy jego użytkownicy. Na przestrzeni lat gospodarują oni swoim środowiskiem, przyczyniając się tym samym – świadomie lub nieświadomie – do przekształcania krajobrazu kulturowego. Artykuł przedstawia działania podmiotów odpowiedzialnych za jakość i ochronę krajobrazu kulturowego, w tym – specjalistów zawodowo zajmujących się szeroko rozumianą przestrzenią i kreowaniem krajobrazu, oraz najważniejsze zagadnienia dotyczące kształtowania odpowiedzialności za jego wygląd – z punktu widzenia formalnego, tj. dokumentów planistycznych. Zwrócona zostanie uwaga na sposób uwzględniania ochrony krajobrazu kulturowego w polityce przestrzennej. Przedstawione zostaną wybrane problemy związane z praktyką funkcjonowania samorządów lokalnych oraz wyzwań wynikających z potrzeby realizacji polityki rozwoju przestrzennego – na szczeblu lokalnym. Próba analizy problemu podjęta zostanie na podstawie tekstów ustaw i spostrzeżeń, wynikających z bezpośrednich doświadczeń autora – jako praktyka, na co dzień stykającego się z treścią miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego.
EN
For the protection of the landscape, spatial order, the image of the environment in which we live, are responsible all users. Over the years, they transform and manage their environment, thus contributing - consciously or unconsciously - to transform the cultural landscape. The article presents the activities of the entities responsible for the quality and protection of the cultural landscape, including professionals, specialists widely understood space and creating the landscape, and the most important issues shaping liability for its appearance - in formal terms, ie. Planning documents. Attention will be paid to how to integrate protection of the cultural landscape in spatial policy. Presented are selected problems associated with the practice of the functioning of local governments and the challenges resulting from the need to implement spatial development policy - at municipal level. An attempt to analyze the problem will be taken on the basis of its laws and observations arising from the direct experience of the author - as a practice, every day contact with local content plans.
Celem niniejszej pracy jest ustalenie, czy gminy mają wystarczające narzędzia do kształtowania polityki przestrzennej umożliwiające zachowanie lub uzyskanie (odzyskanie) ładu i estetyki przestrzeni publicznych jak również czy narzędzia te są wykorzystywane. Do analizy wybrano sześć nadmorskich gmin województwa zachodniopomorskiego. Przyczynkiem do wybrania jako przedmiotu analizy gmin nadmorskich było założenie, że gminy te z racji usytuowania w atrakcyjnej turystycznie przestrzeni, są z jednej strony poddane silnej presji nadawców reklam a jednocześnie użytkownicy tej przestrzeni oczekują wysokiego poziomu estetyki przestrzeni jako miejsca rekreacji i odpoczynku.
EN
The aim of this paper is to determine whether municipalities have sufficient tools for shaping spatial policy allowing to maintain or gain (recovery) order and aesthetics of public space as well as whether these tools are used. For the analysis six coastal communes of Western Pomerania have been selected. The reason behind the selection as the object of the analysis of the coastal communes was the assumption that, due to their location in the attractive tourist space, those municipalities are on the one hand subjected to strong pressure senders of advertisers and, at the same time, users of this space expect a high level of spatial aesthetics as a place of recreation and rest.
W związku z dostrzeżoną postępującą degradacją polskiego krajobrazu w czerwcu 2013 roku opracowano projekt ustawy mającej służyć wzmocnieniu narzędzi jego ochrony. Na podstawie niniejszego projektu w dniu 24 kwietnia 2015 roku Sejm RP uchwalił ustawę o zmianie niektórych ustaw w związku ze wzmocnieniem narzędzi ochrony krajobrazu. W zakresie wskazanej ustawy dokonano m.in. nowelizacji ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (u.p.z.p.). W ramach wprowadzonych zmian na szczególną uwagę zasługuje przepis art. 37a u.p.z.p., obejmujący upoważnienie dla rad gmin do określania w drodze uchwały – stanowiącej akt prawa miejscowego – zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, a także ich gabarytów, standardów jakościowych oraz rodzajów materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane. Uchwały tego rodzaju, które w praktyce przyjęło się określać uchwałami reklamowymi lub krajobrazowymi, w razie ich uchwalenia obowiązują na całym obszarze gminy, w tym terenach objętych miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego. Podkreślenia wymaga także, że zakres upoważnienia zawartego w art. 37a jest przedmiotowo tożsamy z uchylonym przez ustawę z dnia 24 kwietnia 2015 r. art. 15 ust. 3 pkt 9 u.p.z.p., stanowiącym uprzednio podstawę odpowiedniej regulacji w planach miejscowych. Wskazana zbieżność przedmiotowa obu wyróżnionych unormowań oraz okoliczność uchylenia art. 15 ust. 3 pkt 9 u.p.z.p., przy jednoczesnym wprowadzeniu w art. 37a u.p.z.p. upoważnienia do fakultatywnej regulacji w odrębnym akcie prawa miejscowego stosownych rozwiązań obowiązujących na terenie całej gminy niesie za sobą istotne skutki prawne. Przedmiot opracowania stanowi wyodrębnienie oraz szczegółowa analiza powyższych konsekwencji.
EN
In view of the perceived progressive degradation of Polish landscape, in June 2013 a draft bill was prepared which is to serve to strengthen the tools for its conservation. Based on this draft, the Sejm of the Republic of Poland adopted on 24 April 2015 the act on amending certain acts in connection to strengthening landscape conservation tools. The scope of the aforementioned act included, among others, the amendment of the act on land-use planning and management (LUPMA). As part of the introduced amendments particularly noteworthy is the provision of Article 37a LUPMA involving authorizing commune councils to specify by way of a resolution – which is a binding act of local law – terms and conditions for installing small architecture objects, advertising boards and advertising devices as well as fencing, and also their dimensions, quality standards and types of construction materials from which they can be made. Resolutions of this type, in practice commonly referred to as advertising or landscape resolutions, in the event of their adoption are binding throughout the entire council, including areas covered by local land-use plans. It should also be emphasized that the scope of the authorization contained in Article 37a in material terms is identical to Article 15 section 3 subsection 9 LUPMA repealed by the act of 24 April 2015, which was formerly the basis for appropriate regulation in local plans. The presented material convergence of both distinguished regulations and the fact of repealing Article 15 section 3 subsection 9 LUPMA, with a simultaneous introduction in Article 37a LUPMA of the authorization for optional regulation in a separate act of local law of relevant solutions applicable throughout the entire commune brings significant legal consequences. The subject matter of this study involves distinguishing and a detailed analysis of the above consequences.
The voivodeship of Lublin is situated between the Vistula and the Bug, along the state frontier with Belarus and Ukraine. One of the characteristic features of the region is its multi-cultural nature stemming from, i. a. its location within a strip of the eastern borderland. The history of the titular region is known for a symbiosis of cultures and a confrontation of assorted outer impacts. This fact comprised both an encumbrance and a quality conducive for development. Remaining within a sphere of the strong influence exerted by leading cultural centres - Cracow, Lvov and Warsaw - the region in question can boast outstanding artists and their great works representing a supra-local rank. One of numerous interesting phenomena was the transference of European traditions and their adaptation for local needs by Polonised builders, as evidenced by the so-called Lublin Renaissance. The region is full of sprawling residential complexes, manor houses, both large and small, as well as historical towns and villages, featuring preserved architecture - as a rule rather modest but displaying distinctive local features. A typical and unique group consists of wooden Eastern rite churches, numerous in the eastern part of the voivodeship. The buffer-like situation of the titular lands between the east and the west increased requirements for defensive architecture; hence the emergence of as many as three fortresses: Zamosc, Brzesc and Deblin. In this fashion, and in association with the indubitable assets of the local natural environment, it is precisely cultural heritage which remains one of the voivodeship's prime assets on the map of Poland and Europe - an important offer for the researcher and the tourist. The growing popularity of the very idea of the regional protection of historical monuments appears to be most effective against the degradation of the cultural landscape and its unhighly undesirable unification, conceived as a pan-European phenomenon. One of the concepts of the preservation and cultivation of identity is the creation of culture parks. In 2005-2006 the Regional Centre for the Study and Documentation of Historical Monuments (ROBiDZ) in Lublin prepared studies for the needs of a spatial development plan for the voivodeship of Lublin, proposing a delimitation of the potential park boundaries. This three-volume publication, including maps, was devised upon the basis of an auteur research workshop and on-the-spot investigations. Culture parks appear to be a consecutive idea for protecting, and benefitting from, cultural heritage, but this time exclusively due to the initiative of the residents and the self-government authorities - a thoroughly novel approach which will certainly increase chances for success.
The aim of this article was to summarize long-term research on the legal instruments of the Common Agricultural Policy in which agricultural activity and rural development are treated equally as an element of sustainable development. Conducted research allows one to advance the thesis that Common Agricultural Policy has evolved over the years from a narrow production approach to agriculture to a holistic approach in which farming is viewed as a harmonious, sustainable use and rational management of natural resources and elements of nature, recognized as a highly protected public good. Agricultural activity gains a new approach that goes beyond the sphere of private professional or business activity. As a result of the imposition of environmental obligations, serving to the public interest, and reimbursement these activities from public funds, agricultural activity becomes the sphere of protection and production of environmental public good and, thus, extends the traditional concept of public good. Implementing environmental protection instruments in farming activities has specific consequences. Implementing the imposed duties increases the cost of farming. Failure to comply with regulatory requirements in subsequent years may result in penalties even exceeding the greening amount received, which would mean a partial reduction in other payments.
PL
Niniejsze opracowanie stanowi podsumowanie autorskich badań nad prawnymi instrumentami Wspólnej Polityki Rolnej, w których działalność rolnicza i rozwój obszarów wiejskich traktowane są równoważnie jako element zrównoważonego rozwoju. Działalność rolnicza zyskuje nowe ujęcie, wykraczające poza sferę prywatnej aktywności zawodowej czy gospodarczej. Wskutek nałożenia obowiązków na rzecz ochrony środowiska, służących interesowi publicznemu, i wynagradzania tych działań ze środków publicznych, staje się ona sferą ochrony i wytwarzania środowiskowych dóbr publicznych, a przez to rozszerza tradycyjną koncepcję dobra publicznego. Wdrożenie instrumentów ochrony środowiska w działalności rolniczej rodzi określone konsekwencje. Wykonanie nałożonych obowiązków zwiększa koszty prowadzenia działalności rolniczej. Niedopełnienie wymogów gospodarowania zgodnie z ustanowionymi regulacjami prawnymi w kolejnych latach będzie mogło powodować sankcje nawet przewyższające otrzymaną kwotę z tytułu zazielenienia, co będzie oznaczać częściowe zmniejszenie innych płatności.
The Environmental Kuznets Curve (EKC) is a descriptive formula used to reflect on asymmetries in economic development and consequential conflict of interests arising between various states of the world. These asymmetries and conflicts of interests have their reflection in these states’ environmental policy mix – implemented domestically and pursued in the international context. The emerging map of mutual interests and dependences results from the consideration of external costs and benefits pertaining to respective national environmental policies. The EKC makes it evident that these costs and benefits cannot be evenly spread over all the states. This urges these states to adopt such interjurisdictional arrangements which are based on the identification of a possible multilateral exchange of economic policy favours and international financial transfers. Such an exchange, whenever occurs, has a generalized reciprocity formula. The function of such an arrangement is to make it possible for Nash equilibria to emerge, as such are most likely to produce the highest possible level of effectiveness in the long run. Such a behavior may not be cooperative in the short and medium term, yet the bottom-line cooperativeness is achieved because most states have similar if not the same long-term environmental goals.
PL
Środowiskowa krzywa Kuznetsa jest formułą opisu asymetrii uwarunkowań rozwoju gospodarczego i wynikających stąd sprzeczności interesów pomiędzy państwami. Owe asymetrie i sprzeczności znajdują odzwierciedlenie w realizowanej przez nie wewnętrznie i poszukiwanej w przestrzeni międzynarodowej policy mix w dziedzinie ochrony środowiska. Na mapie interesów i zależności naturalnie pojawiających się w kontekście ochrony środowiska muszą być uwzględnione korzyści i koszty zewnętrzne, które stwarza polityka ochrony środowiska poszczególnych państw. Z EKC wynika, że owe korzyści i koszty nie mogą być rozłożone równomiernie, co powoduje, że istotne jest zapewnienie takich rozwiązań międzyjurysdykcyjnych, które zapewniają identyfikację świadczeń opartych na wzajemności zgeneralizowanej i realizację ich w jakiejś formule wymagającej międzynarodowego porozumienia o wymianie świadczeń w postaci kooperatywnych elementów polityki ochrony środowiska oraz transferów finansowych. Wzajemność, o której w tym wypadku mowa, ma charakter zgeneralizowany. Jej funkcją jest zapewnienie takich równowag Nasha, które długookresowo zapewniają najwyższy poziom efektywności. Jakkolwiek wyzwala to pewien stopień niekooperatywności w krótkim i średnim okresie, to jednak nie jest ona zupełna, gdyż fundamentalne, długookresowe cele polityki środowiska większości państw są podobne.
The European Union does not have an autonomous and self-standing public policy concerning the protection of landscape. Instead, it adopts fragmentary and incidental measures meant to protect landscape. These measures are adopted within the frameworks of other EU policies, most importantly the EU environmental policy as well as other policies which are integrated with it (such as agricultural policy or policy concerned with special planning). In all these realms, the EU shares its powers with its member states. In some important areas, such as e.g. the property regime, the member states retained their exclusive competences. This particular distribution of powers makes the implementation of the extra-EU international law instruments rather difficult and not sufficiently effective to produce a worthwhile impact. These obligations have a limited influence because most of them are obligations of “a diligent pursue” rather than “firm result”. As such, they are unlikely to give rise to direct application of respective conventional provisions. Notwithstanding, their importance is much more pronounced in the area of legal reasoning, where even the EU or domestic measures have to be interpreted in the light of the EU and/or its member states’ obligations arising from international conventions on landscape protection.
PL
Unia Europejska nie posiada autonomicznej i samodzielnej polityki publicznej zajmującej się ochroną krajobrazu. Zamiast tego podejmuje fragmentaryczne i przypadkowe działania mające na celu ochronę krajobrazu. Te działania są wdrażane w ramach różnych gałęzi polityki UE, a przede wszystkim w ramach polityki środowiskowej oraz innych zintegrowanych z nią rodzajów polityki (takich jak polityka rolna czy polityka dotycząca planowania przestrzennego). We wszystkich tych obszarach Unia Europejska dzieli się swoimi uprawnieniami z państwami członkowskimi. W niektórych ważnych dziedzinach, takich jak np. ustrój majątkowy, rządy państw członkowskich zachowały swoje wyłączne kompetencje. Ten szczególny podział kompetencji sprawia, że wdrażanie zewnętrznych aktów prawa międzynarodowego poza UE jest raczej trudne i niewystarczające do wywarcia znacznego wpływu. Takie zobowiązania mają ograniczony wpływ, ponieważ większość z nich to zobowiązania do „starannego działania”, a nie do „osiągnięcia konkretnego rezultatu”. W związku z tym prawdopodobnie nie spowodują one bezpośredniego zastosowania odpowiednich przepisów formalnych. Niezależnie od tego, ich znaczenie jest o wiele bardziej wyraźne w obszarze argumentacji prawnej, w którym nawet unijne czy krajowe działania muszą być interpretowane w świetle unijnych i/lub zobowiązań państw członkowskich wynikających z międzynarodowych konwencji o ochronie krajobrazu.
Metoda oceny wrażliwości krajobrazu na przekształcenia, opracowana została w IRM w 2006 r., w trakcie sporządzania Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Poronin. Podstawą metody jest stwierdzenie, iż dla potrzeb planowania przestrzennego najistotniejsze znaczenie ma wrażliwość krajobrazu na przekształcenia. Tworząc macierz sposobu pokrycia terenu i rodzajów ekspozycji (z uwzględnieniem podziału na tereny zainwestowane i otwarte), opracowano wytyczne do planów miejscowych.
EN
The method of assessing the landscape susceptibility to transformations was developed in the Institute of Urban Development in 2006, in the course of preparation of the land use plan for the commune of Poronin. The core of the method is the finding that it is the susceptibility of landscape to transformation, which is of critical significance for spatial planning needs. By creating a matrix of land cover and exposure types (taking into account the division into invested land and open land), guidelines for local area development plans were prepared.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.