Środowiskowa ocena cyklu życia, zwana w skrócie LCA, stanowi metodyczną podstawę tzw. śladów środowiskowych produktów (Product Environmental Footprint, PEF). Wobec obecnie realizowanych pilotażowych działań Komisji Europejskiej na rzecz ujednolicenia rynku produktów ekologicznych i opracowywania wspólnych metod pomiaru efektywności środowiskowej w cyklu życia produktów oraz przedsiębiorstw, trudno oprzeć się wrażeniu, że czas praktycznego i powszechnego wykorzystania LCA nadchodzi. Jest to informacja ważna dla polskich przedsiębiorstw, dla których koncepcja cyklu życia w ujęciu środowiskowym może być nowością. Warto zatem przybliżyć tę problematykę i zasygnalizować jej istotność, co jest głównym celem niniejszego artykułu.
EN
Environmental life cycle assessment, known in short as LCA, is the so-called methodical basis of product environmental footprint (PEF). In view of ongoing pilot projects of the European Commission in order to harmonise the organic products market and the development of common methods for measuring environmental performance in the life cycle of products and businesses, it seems obvious that the time of both practical and widespread use of LCA is coming. This information is important for Polish enterprises for which a life cycle concept in environmental perspective may be a novelty. Therefore, this issue should be brought closer and its significance indicated, which is the main purpose of this article.
Celem artykułu jest przedstawienie możliwości wykorzystania benchmarkingu zewnętrznego do określenia wpływu działalności przedsiębiorstw branży motoryzacyjnej na środowisko naturalne. Badania zostały przeprowadzone na danych publikowanych w zewnętrznej sprawozdawczości przedsiębiorstw z lat 2015/2016 i 2016/2017, pochodzących z 10 organizacji międzynarodowych produkujących najwięcej pojazdów samochodowych na świecie. Zastosowanie benchmarkingu zewnętrznego pozwala na porównanie wpływu, jaki wywiera na środowisko naturalne każda z badanych jednostek, i określenie lidera w danym obszarze. Wyodrębnienie kluczowych czynników odzwierciedlających wpływ organizacji na środowisko umożliwia ocenę najważniejszych obszarów działalności jednostek branży motoryzacyjnej, w których konieczna jest neutralizacja oddziaływania podmiotów na otoczenie zewnętrzne. W artykule zastosowano następujące metody badawcze: studia literaturowe, analizę, syntezę i wnioskowanie.
Uwarunkowania środowiska przyrodniczego Argentyny sprzyjają rozwojowi turystyki przygodowej. Stanowi ona istotny element gospodarki tego kraju. Wyjątkowe walory przyrodnicze, jakimi wyróżnia się najchętniej odwiedzany w Argentynie Park Narodowy Iguazú, są wykorzystywane przez wiele współczesnych form ruchu turystycznego zaliczanych do turystyki przygodowej. Aktywności w ramach tej turystyki cechują się stosunkowo dużą dostępnością i są powszechnie podejmowane. Działalność turystyczna na obszarze chronionym, jakim jest park narodowy, w różny sposób oddziałuje na wybrane komponenty środowiska. W artykule dokonano analizy oferty turystycznej umożliwiającej uprawianie różnych form turystyki przygodowej na obszarze Parku Narodowego Iguazú oraz podjęto próbę oceny potencjalnego oddziaływania turystyki przygodowej na walory przyrodnicze objęte szczególną ochroną.
Background: The international trade of food commodities is still growing and food products are transported sometimes for a long distance using various modes. Food transportation issues should be discussed not only in respect to quality and safety concerns but also from environmental point of view. Numerous approaches are proposed to study impacts of food transportation along typical food chain on environment. Carbon footprint based on seems to be an interesting indicator for such analysis. Material and methods: The analysis carried out in this study is based mainly on data presented in paper and reports published in recent decade, including some opinions available on various internet websites. Results and conclusions: The greenhouse gas emissions associated food transport along whole food supply chain. Carbon footprint can be used to study various environmental impacts on each chain stage including primary production, food processing, fuel and energy consumption in food distribution, retail issues and product use by consumer during household consumption. Adding these together all of the greenhouse gas emissions gives the total carbon footprint for a product useful to affect consumer nutritional behaviors.
PL
Wstęp: Stale rośnie znaczenie międzynarodowego handlu żywnością, a produkty spożywcze przebywają niekiedy bardzo znaczne odległości przy użyciu różnego typu środków transportu. Zagadnienia związane z transportem żywności powinno rozpatrywać się nie tylko w aspekcie jakości i bezpieczeństwa żywności lecz także w aspekcie środowiskowym. Proponuje się liczne metody dla oceny oddziaływania transportu żywności na środowisko w całym typowym łańcuchu żywnościowym. Ślad węglowy wydaje się interesującym wskaźnikiem przydatnym do takiej analizy. Metody: Analiza wykonana w niniejszym pracowaniu została głownie przeprowadzona w oparciu o publikacje opublikowane w ostatnim dziesięcioleciu z uwzględnieniem niektórych opinii dostępnych na różnych stronach internetowych. Wyniki i wnioski: Emisje gazów cieplarnianych towarzyszą transportowi żywności w całym łańcuchu żywnościowym. Wskaźnik śladu węglowego można stosować do oceny różnych oddziaływań środowiskowych na każdym etapie łańcucha dostaw, włączając produkcję pierwotną, przetwarzanie żywności, zużycie energii i paliwa podczas dystrybucji żywności, handlu, a także w działaniach konsumenta w gospodarstwie domowym. Sumowanie emisji gazów cieplarnianych na wszystkich wymienionych etapach prowadzi to oszacowania śladu węglowego produktu przydatnego jako narzędzie oddziaływania na zachowania żywieniowe konsumentów.
Posługując się przykładem monitorowania stopnia zanieczyszczenia powietrza szkodliwymi dla zdrowia substancjami w trakcie budowy tunelu we włoskich Alpach, artykuł rozważa relacje pomiędzy państwem a ryzykiem. W praktykach zarządzania ryzykiem środowiskowym wyłania się szereg postaci „państwa”. Stosując pojęcie enframing („ujmowania w ramy”) Timothy’ego Mitchella, artykuł analizuje sposób, w jaki instytucje państwowe normalizują ryzyko za pomocą statystycznie zdefiniowanych progów dopuszczalnego stężenia szkodliwych substancji w atmosferze. Jednak kontrowersje wokół praktyk monitorowania stanu powietrza opisane w dalszej części artykułu sprawiają, że skonstruowany w ten sposób obraz państwa jako struktury porządkującej społeczno-materialną rzeczywistość zostaje podważony i otwiera się przestrzeń dla krytyki relacji władzy ukrytych pod pojęciem państwa. W konkluzji, artykuł sugeruje, że napięcie towarzyszące antycypowaniu ryzyka sprzyja artykułowaniu i kontestowaniu politycznych relacji, w których „państwo” może przybierać rozmaite formy i znaczenia.
Przedmiotem artykułu jest analiza statusu autora raportu o oddziaływaniu na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, obejmująca ustalenie, czy podmiot ten powinien legitymować się szczególnymi kwalifikacjami na potrzeby wykonywania takich raportów. Zagadnienie to zostało rozpatrzone na podstawie zarówno krajowego, jak i unijnego porządku prawnego. Analizą objęto ponadto charakter procesowy raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz uprawnienia podmiotu wnioskującego o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w zakresie samodzielnej modyfikacji raportu. Sformułowano też wnioski de lege ferenda, obejmujące postulat wprowadzenia do polskiego porządku prawnego regulacji przewidującej obowiązek legitymowania się urzędowym poświadczeniem kwalifikacji merytorycznych w przypadku sporządzania raportów o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięć o najwyższym stopniu szkodliwości.
EN
The subject matter of this article is an analysis of the position taken by the author of the environmental impact statement (EIS) concerning the proceedings for the issuance of environmental conditions. The analysis includes a determination whether the entity in question should possess particular qualifications for creating this brand of reports. The aforementioned issue was determined according to the domestic, as well as the EU legal framework. The analysis included the procedural character of the EIS, as well as the authority of the entity filing for a decision regarding the environmental conditions to unilaterally modify the EIS. Conclusions de lege ferenda were formulated within the confines of this article. They included a postulate for the incorporation into the Polish legal framework a regulation which would mandate the possession of an official confirmation of qualifications based on merit in case of preparing EIS for undertakings with the greatest degree of harm.
Environmental impacts of using various sources of energy in heating a family house with 180 m2 of floor surface were compared by means of the SimaPro computer programme and attached to its databases, describing the environmental impacts of using typical materials and technologies. The set of compared heat energy sources comprised a ground loop, a heat pump, a liquid gas combustion furnace, an earth gas combustion furnace, a coal combustion furnace, a straw combustion furnace, a wood combustion furnace and an electric stove. After normalisation (which meant recalculating the impacts into their shares in the average impact of the kind, experienced by an average European in a year), weighting (which meant attaching arbitrary weights to three aggregate impact categories according to a methodology Eco-indicator 99 E/E) and aggregating the results into so called eco-points the wood combustion furnace turned out to have the greatest impact. It was followed by a coal burning furnace, an electric stove and an oil burning furnace. The heat pump had the smallest impact. A big impact of the wood and other biomass burning furnaces was due to a high emission of CO presumed in the used database, which can be disputed.
PL
Oddziaływanie na środowisko wykorzystywania różnych źródeł energii w systemach grzewczych domów rodzinnych o powierzchni 180 m2 porównano za pomocą programu komputerowego SimaPro i załączonej do niego bazy danych, opisującej wpływ środowiskowy typowych materiałów i technologii. W badaniach uwzględniono następujące źródła energii grzewczej:, pompa ciepła z wymiennikiem gruntowym, piec olejowy, piec gazowy spalający gaz ciekły, piec gazowy spalający gaz ziemny, piec węglowy, piec na słomę, piec na drewno, piec elektryczny. Po normalizacji (tzn. przeliczeniu wpływu środowiskowego jako jego udziału w średnim wpływie danego rodzaju według średniorocznej dla Europy), przydzieleniu wag (tzn. określeniu arbitralnych wag dla trzech arbitralnych zagregowanych kategorii wpływu według metodologii ekowskaźnika 99 E/E) oraz zagregowaniu wyników w tzw. ekopunkty okazało się, że piec spalający drewno cechuje się najsilniejszym oddziaływaniem. W następnej kolejności znalazły się piec węglowy, piec elektryczny oraz piec olejowy. Najmniejszy wpływ na środowisko posiada natomiast pompa ciepła. Tak duże oddziaływanie pieca spalające drewno oraz inne rodzaje biomasy wynika z wysokiej emisji CO przyjętej w wykorzystywanej bazie danych, co może wydawać się dyskusyjne.
Odor nuisance is a matter not yet regulated by law. This causes various issues for investors who are planning projects that may emit odour but even more problems for people who have to stay around such plants. It is possible to determine individual substances that are characterised by an unpleasant odour (e.g. ammonia, hydrogen sulphide, thioalcohol, amines) and the concentration of which in the natural environment is limited by law. However, unpleasant odour, especially in the processes of municipal management or largescale animal husbandry and breeding, most often comes from many substances (up to several hundred). The determination of individual substances in such cases does not bring any results. However, there is a method of dynamic olfactometry, which allows the determination of odour nuisance in a standardised procedure. It seems advisable to introduce solutions in the Polish legal system, as soon as possible, that would regulate the problem of odor nuisance.
RU
Обременительность, связанная с неприятным запахом – это вопрос, который еще не получил законодательного регулирования. Этот факт создает различные проблемы как для инвесторов, планирующих проекты, которые могут источать зловоние, так и для людей, которым приходится жить в непосредственной близости от таких предприятий. Можно определить отдельные вещества, характеризующиеся неприятными запахами (например, аммиак, сероводород, меркаптаны, амины), концентрация которых в окружающей среде ограничена законом. Однако неприятные запахи, особенно в процессах муниципальных предприятий и крупных животноводческих хозяйств, обычно возникают из-за многих веществ (до нескольких сотен). Определение отдельных веществ в таких случаях не дает никаких результатов. С другой стороны, существует метод динамической ольфактометрии, который позволяет измерять уровень неприятных запахов в рамках стандартизированной процедуры. Представляется целесообразным как можно скорее ввести в польскую правовую систему решения, которые будут регулировать вопрос обременительности, связанной с неприятным запахом.
UK
Ароматна незручність – це проблема, яка досі не має нормативного врегулювання. Це створює різні проблеми як для інвесторів, які планують заходи, що можуть розповсюджувати запахи, але тим більше для людей, які мають залишатися поблизу таких закладів. Є можливість індивідуального позначення речовини, що має неприємний запах (наприклад аміак, сірководень, меркаптан, аміни), концентрація яких у навколишньому середовищі обмежена законом. Oднак, неприємний запах, особливо в процесах муніципального управління або великого фермерства pозведення тварин, найчастіше виходить з багатьох речовин (до кількох сотень). Визначення одиничних речовин у таких випадках не приносить результатів. Існує, однак, метод динамічної ольфактометрії, який у нормалізованiй процедурі дозволяє визначити неприємний запах. Здається цілеспрямованим найшвидше впровадження рішень, які б регулювали в польській правовій системі проблему ароматної незручності.
PL
Uciążliwość zapachowa jest zagadnieniem, które nie doczekało się do tej pory regulacji ustawowej. Powoduje to różne problemy zarówno dla inwestorów, którzy planują przedsięwzięcia mogące emitować odory, ale jeszcze bardziej dla ludzi, którzy muszą przebywać w pobliżu takich zakładów. Istnieje możliwość oznaczania pojedynczych substancji, które charakteryzują się nieprzyjemnym zapachem (np. amoniak, siarkowodór, merkaptany, aminy), a których stężenia w środowisku są limitowane prawnie. Nieprzyjemny zapach, szczególnie w procesach gospodarki komunalnej czy wielkotowarowego chowu i hodowli zwierząt, pochodzi jednak najczęściej z wielu substancji (nawet do kilkuset). Oznaczanie pojedynczych substancji w takich przypadkach nie przynosi żadnych rezultatów. Istnieje natomiast metoda olfaktometrii dynamicznej, która w znormalizowanym postępowaniu pozwala na oznaczanie uciążliwości zapachowej. Wydaje się celowym jak najszybsze wprowadzenie w polskim systemie prawnym rozwiązań, które regulowałby zagadnienie uciążliwości zapachowej.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.