Celem artykułu jest przegląd koncepcji i badań dotyczących odporności gospodarczej. Istnieją trzy podstawowe interpretacje decydujące o zakresie analiz: odporność inżynieryjna, ekologiczna i adaptatywna. W ramach wyróżnionych koncepcji odporności bada się podążanie regionów do stanu równowagi, ich funkcjonowanie jako złożonych i adaptatywnych systemów oraz wdrażane w przeszłości strategie pozwalające budować ich odporność na zakłócenia zewnętrzne. Badania z tego zakresu skupiają się na analizie wpływu recesji na funkcjonowanie regionów, określaniu charakterystyk dotyczących zmian produktu krajowego brutto, zatrudnienia, inwestycji i in., a także na działaniach strategicznych i instrumentach stosowanych przez decydentów sfery publicznej, gospodarczej i społecznej. Do najczęściej stosowanych instrumentów należą zachęty inwestycyjne oraz działania na rynku pracy.
The City of Atlanta and the City of Warsaw, Poland, have similar wartime histories separated by 80 years. These two “Phoenix Cities” have created new infrastructure, societies and cultural identities since their destruction and post-war rebuilding. Present-day metro Atlanta is larger than Warsaw, with a greater economic impact, but recent investments in Warsaw signal a possible trajectory for growth similar to what occurred in Atlanta over the past 45 years. Warsaw in 2015 – unlike Atlanta in 1970 – has many contemporary city/region models for successful economic development and growth management in Europe and abroad, including Atlanta. These models offer Warsaw the possibility of more resilient growth and alternate development decisions to those which currently undermine metro Atlanta. Warsaw is a dynamic and increasingly important region on the global stage. Economic growth to the next tier of global cities that excel in innovation and resiliency is within its grasp.
PL
Miasto Atlanta i Miasto Stołeczne Warszawa mają podobne historie wojenne oddzielone o 80 lat. Te dwa miasta feniksy stworzyły od czasu zniszczenia i odbudowy nową infrastrukturę, społeczeństwo i tożsamość kulturową. Dzisiejszy obszar metropolitarny Atlanty jest większy niż Warszawa, ma większą siłę oddziaływania gospodarczego, ale ostatnie inwestycje w Warszawie sygnalizują podobną ścieżkę wzrostu w porównaniu do tego, co stało się w Atlancie w ciągu ostatnich 45 lat. Warszawa w 2015 roku – w przeciwieństwie do Atlanty w 1970 roku – ma wiele współczesnych wzorców miejsko-regionalnych służących pomyślnemu rozwojowi gospodarczemu i zarządzaniu wzrostem. Dzięki tym wzorom Warszawa ma możliwość bardziej elastycznego rozwoju i efektywniejszych decyzji w stosunku do tych, które obecnie podważa Atlanta. Warszawa jest dynamiczna i ma coraz większe znaczenie na arenie międzynarodowej.
The subject of the paper are measures of economic, social and institutional resilience undertaken in many international studies. The aim of the study, however, is to review international research and on this basis to present the measures and indicators of resistance used. To present the results of the analysis, tables were used, taking into account several characteristics of indicators. A review of the literature shows that resilience studies distinguish categories of indicators such as: context/baseline indicators, input indicators, output indicators, outcome indicators and process indicators. Another division of indicators includes direct and indirect measurement of resilience. Resilience measures can also refer to quantitative and qualitative indicators. Referring to the scale of the research, the international, national, regional, local (urban), neighborhood and individual or household level are distinguished. A review of the studies shows that output and outcome indicators at national and local levels are most commonly used in resilience analyses. The vast majority of indicators allow to measure resilience indirectly and the measurement method is usually quantitative and based on secondary data.
PL
Przedmiotem pracy są miary odporności gospodarczej, społecznej i instytucjonalnej podejmowane w badaniach międzynarodowych. Celem opracowania jest natomiast przegląd międzynarodowych badań i na tej postawie przedstawienie stosowanych miar i wskaźników odporności. Do prezentacji wyników analizy wykorzystano zestawienia tabelaryczne uwzględniające kilka cech wskaźników. Z przeglądu literatury wynika, że w badaniach odporności wyróżnia się takie kategorie wskaźników, jak: wskaźniki kontekstowe, wskaźniki wejściowe, wskaźniki produktu, wskaźniki rezultatu oraz wskaźniki procesu. Inny podział wskaźników uwzględnia pomiar bezpośredni i pośredni odporności. Miary odporności mogą odnosić się również do wskaźników ilościowych i jakościowych. Odnosząc się do skali badania odporności, wyróżnia się poziom międzynarodowy, krajowy, regionalny, lokalny (miejski), sąsiedzki i indywidualny lub gospodarstw domowych. Z przeglądu badań wynika, że najczęściej w analizach odporności stosowane są wskaźniki produktu i rezultatu na poziomie krajowym i lokalnym. Zdecydowana większość wskaźników pozwala zmierzyć odporność w sposób pośredni, a metoda pomiaru ma zazwyczaj charakter ilościowy i opiera się na danych wtórnych.
As a result of the financial crisis and subsequently the economic crisis, the concept of economic resilience of the regions has become the interest of many researchers in the world. Although many years have passed since the crisis, its impact on the production and services sector of regions is still being analysed. The aim of the article is to review the concept of regional resilience and indication of regularities concerning resilience of economic sectors to crises. A review of international literature has been made, taking into account the different categories of regions and the importance of economic sectors for resilience of regions. Based on the literature review, it can be pointed out that three interpretations of regional resilience are taken into account: engineering, ecological and evolutionary. The key to economic resilience are macroeconomic policy, the degree of production specialisation, strong interconnections within industrial sectors and the diversification of regional economies. Research also indicates that metropolitan regions, despite the significant development of the financial sector and regions open to export, are vulnerable to economic shocks in the short term, but are resilient in the long-run. Peripheral agricultural regions poorly linked to the global economy and regions with above-average employment in the public sector are resilient in the short term and depend on central policies.
PL
Na skutek kryzysu finansowego, a następnie gospodarczego koncepcja odporności ekonomicznej regionów znalazła się w zainteresowaniu wielu badaczy na świecie. Pomimo upływu wielu lat od kryzysu nadal analizuje się jego wpływ na sektor produkcyjny i usługowy regionów. Celem artykułu jest przegląd koncepcji odporności regionalnej i wskazanie prawidłowości dotyczących odporności sektorów gospodarczych na kryzysy. Dokonano gruntownej kwerendy literatury międzynarodowej, uwzględniając różne kategorie regionów oraz znaczenie sektorów gospodarczych dla odporności regionów. Na podstawie przeglądu literatury można wskazać, że uwzględniane są trzy interpretacje odporności regionalnej: inżynieryjna, ekologiczna i ewolucyjna. Kluczowe dla odporności gospodarczej są: polityka makroekonomiczna, stopień specjalizacji produkcyjnej, silne powiązania wewnątrz sektorów przemysłowych oraz dywersyfikacja gospodarek regionalnych. Badania wskazują także, że regiony metropolitalne, pomimo znaczącego rozwoju sektora finansowego, oraz regiony otwarte na eksport w krótkim okresie nie są odporne na szoki gospodarcze, lecz są na nie odporne w długim horyzoncie czasowym. Peryferyjne regiony rolnicze słabo powiązane z gospodarką światową oraz regiony o ponadprzeciętnym zatrudnieniu w sektorze publicznym są odporne w krótkim okresie i zależą od polityk centralnych.
Badania odporności gospodarczej stanowią relatywnie nowy przedmiot debaty w ramach studiów regionalnych. W części wstępnej artykułu zaprezentowano dwie główne koncepcje odporności, tj. podejście ewolucyjne oraz podejście instytucjonalno-funkcjonalne, zakładające kluczową rolę polityków szczebla regionalnego, instytucji gospodarczych, społecznych i przedsiębiorców. Na przykładzie ośmiu regionów europejskich przedstawiono podjęte działania zmierzające do złagodzenia negatywnych skutków kryzysu gospodarczego oraz strategie sprzyjające budowaniu odporności gospodarczej. W części końcowej wskazano na najważniejsze i skuteczne instrumenty zastosowane w większości badanych regionów.
EN
The concept of economic resilience is a relatively new subject of debate within the framework of regional studies. In the first part of the paper, the authors present two main concepts of resilience, i.e. an evolutionary approach and an agency perspective. On the example of Wight European regions, they describe the actions taken to mitigate the adverse effects of the economic crisis and the strategies that build economic resilience. The final section identifies the key effective tools used in most analyzed regions.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.