Artykuł przedstawia wyniki badań ankietowych dotyczących dystrybucji przyimków i operatorów adnumeratywnych o kształtach około, od… do…, po oraz między na implikowanych przez czasowniki i przyimki pozycjach nominalnych. Wyniki te pokazują, że różny jest stopień akceptowalności operatorów adnumeratywnych OKOŁO (wysoce akceptowalne), OD… DO… (średnio akceptowalne) oraz MIĘDZY (akceptowalne tylko marginalnie), oraz potwierdzają akceptowalność dystrybutywnego operatora PO na pozycjach podmiotu i być może biernikowego dopełnienia bliższego. Ciekawa jest także dystrybucja przyimków OKOŁO, OD… DO… oraz PO, które w różnym stopniu akceptowalne są jedynie na przyczasownikowych pozycjach mianownikowych, biernikowych i dopełniaczowych.
EN
The article presents the results of questionnaire studies on the nominal – ad-verbal and post-prepositional – distribution of Polish prepositions and adnumeral operators of the form około ‘ a b o u t ’, od... do... ‘from... to...’, po ‘each’, and między ‘between’. These results demonstrate that adnominal operators około, od... do... and między are acceptable to various degrees, from the highly acceptable około, to the at best marginally accept-able między. They also confirm the existence of the distributive operator po, albeit limited to the positions of the subject and, perhaps, accusative object. Also the prepositions około, od... do..., and po are acceptable to various degrees and only in ad-verbal nominative, accusative and genitive positions.
The article presents Polish approximators with different formal properties as an illustration of Jadwiga Wajszczuk’s theory of metatextual expression classification. These are former prepositions, pronouns, and qualitative adjectives, which have passed from the object to the non-object level of language (the process of grammaticalization), changing their grammatical and semantic features. Although in Wajszczuk’s classification approximators are classified as metapredicative operators, some of them show features of meta-operators, whereas others are classified somewhere between metatext and object vocabulary.
PL
Artykuł ukazuje polskie aproksymatory o różnych właściwościach formalnych jako ilustrację teorii klasyfikacji wyrażeń metatekstowych Jadwigi Wajszczuk. Są to dawne przyimki, zaimki i przymiotniki jakościowe, które przeszły z przedmiotowego na nieprzedmiotowy poziom języka (proces gramatykalizacji), zmieniając swoje cechy gramatyczne i znaczeniowe. Chociaż w klasyfikacji Wajszczuk aproksymatory zaliczone zostały do operatorów metapredykatywnych, część z nich wykazuje cechy metaoperatorów, a inne plasują się na pograniczu metatekstu i słownictwa przedmiotowego.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.