Comprehensive conciliar doctrine to the subject of the Eastern Churches, in- cluding the decree of the Eastern Catholic Churches, constitutes an extremely important contribution to the forming of opened Catholic-Orthodox relations. It is diverging about of former stereotyped demonstrative visions relative to infidel community. As regards dense taking back to the Eastern Churches, both Catholic and orthodox is developing the entire number of norms and principles which are supposed to support the better mutual recognition and of the unabridged accept- ance as particularistic community.
W XIX w. przesłanki ważności małżeństwa przynajmniej częściowo wywodziły się z zasad religijnych. Prawo państwowe przewidywało przeszkody takie jak różność wiary czy święcenia kapłańskie. Małżeństwo zyskiwało przez to religijne oblicze. Pozostałe przesłanki nie wynikały jednak wprost z charakteru określonej doktryny religijnej. Przeszkody wieku lub pokrewieństwa nie mają ściśle religijnego podłoża. Impedimentum catholicismi nie mieści się jednak w tej grupie. Przeszkoda ta, podobnie jak przeszkoda różności wiary (disparitas cultus), wynikała wprost z zasad doktryny katolickiej. Prawo małżeńskie obowiązujące w II Rzeczypospolitej pochodziło z okresu zaborów. Oblicze małżeństwa ukształtowane w ustawach pochodzących z tego okresu wynikało z charakteru byłych państw zaborczych, a w szczególności z ich stosunku do religii. Wyznaniowy charakter państwa przekładał się na kształt małżeństwa w prawie cywilnym. W Austrii i Rosji doszło do recepcji małżeńskiego prawa kościelnego. Natomiast w Prusach małżeństwouzyskało świecki charakter. W konsekwencji w poszczególnych częściach odrodzonego państwa polskiego obowiązywały przepisy cechujące się różnym stosunkiem do małżeństwa wyznaniowego.
Księstwie Litewskim znów aktualny staje się stary spór o stosunek w przywilejach dzielnicowych nowiny, przeniesionej z przywilejów ziemskich, do miejscowej stariny, a także – o treść tej ostatniej. Na wnikliwe badanie zasługuje kwestia stosunku przywilejów dzielnicowych wobec Statutów Litewskich – kodeksów ogólnopaństwowych. Niekiedy milcząco przyjmuje się, że już z chwilą wprowadzenia w życie Pierwszego Statutu Litewskiego w 1529 r. przywileje dzielnicowe straciły znaczenie praktyczne, a potwierdzano je tylko na mocy tradycji. Jednak dostosowanie ich tekstów do zmian prawa oraz bezpośrednie powoływanie się na nie w wiekach XVI i XVII świadczą, że przywileje dzielnicowe przez długi czas zachowywały ważne miejsce w świadomości narodu politycznego Wielkiego Księstwa. Wreszcie – last but not least – ważnym warunkiem takich badań obejmujących całe terytorium Wielkiego Księstwa Litewskiego – jednak z uwzględnieniem jego partykularyzmów – jest synteza osiągnięć dzisiejszych historiografii narodowych w badaniach przywilejów skierowanych do poszczególnych ziem tego państwa.
Urzeczywistnienie grekokatolicyzmu w Polsce, zwłaszcza w ostatnim ponadpółwieczu, przyjmowało dosyć różnorodną formę i zakres. Było to związane głównie z czynnikami zewnętrznymi oraz stosunkowo niesprzyjającymi okolicznościami rozwoju wspólnoty, w związku z czym tożsamość wschodniego Kościoła katolickiego, jak też jego partykularyzm, przechodziły różne próby „samoocalenia”. Jednak ostatecznie Kościół ten zdołał zachować swoją odrębność partykularną. Poza tym można stwierdzić, że przez swój sposób oddziaływania przyczynił się do wzrostu poczucia więzi siostrzanych między Kościołami katolickimi obydwu obrządków oraz Kościołem katolickim i Kościołem prawosławnym.
EN
Every celebrations connected with baptism, including current rounds 1050 – of anniversary in Poland, should remind everyone baptized about their participation in the universal and endless value. Next membership in determined community, being real reflecting the baptismal nude, is supposed also to support tightening bonds between different options religious. Today it is possible to talk about the fact that in Poland since the certain time a completely different model already started prevailing of inside Catholic and inside Christian relations.
In this paper I discuss and criticize Michael Walzer’s concept of social criticism. I detect in his project an unacknowledged attempt at the reactivation of the young-Marxian idea of criticism as a “reform of consciousness”. However, I argue, Walzer challenges one of the most prominent and controversial assumptions of the Marxian project – the existence of the universal subject of emancipation. I claim that while Walzer’s elimination of this universal claims of social criticism is an understandable and important attempt at freeing political thought from philosophical illusions, it takes away the most significant reason for social criticism − an effort of oppressed groups at emancipation from domination. I agree with Walzer’s critique of the universality of the oppressed subject at the basis of Marxian thought. However, what I find troubling in Walzer’s idea is the resulting separation of criticism and emancipation, and this separation presents an impasse that I will try to illuminate in my article.
PL
Artykuł dotyczy koncepcji krytyki społecznej Michaela Walzera. Przedstawiam jego koncepcję w kontekście Marksowskiej idei krytyki jako „reformy świadomości”, która w moim przekonaniu była dla Walzera ważną inspiracją. Nie zgadzam się jednak z całkowitym odrzuceniem przez Walzera Marksowskiego dyskursu emancypacyjnego. Uważam za słuszną krytykę Marksowskiej idei uniwersalnego podmiotu emancypacji, jednakże, co staram się dowieść w artykule, nie musi to bynajmniej oznaczać odrzucenia samej idei emancypacji, która, zgodnie z koncepcją Marksa, jest zawsze racją i celem krytyki. Niedostrzeganie tej zależności przez Walzera uważam za istotny deficyt jego koncepcji krytyki społecznej.
This article attempts to present the philosophical perspective of the causes of the French Revolution in terms of the eminent Polish ethicist and philosopher Fr Jacek Woroniecki. The thread of the revolution, in terms of its causes and consequences, is constantly present in the work of the Polish Dominican. Revolutionary according to Father Woroniecki is everything that reverses the natural relationship between things, destroys the inherent order of things, puts the interest of the part above the interest of the whole in social life, threatening to collapse the social organism. According to Woroniecki, individualism is the subsoil of the revolutionary element. Although present in the history of human thought, as a consequence of original sin, individualism experienced its apogee in the age of the Reformation. Luther's metaphysical egoism, defined by Maritain as self-centeredness, eventually penetrated all areas of human life, breaking social bonds. Descendant of Luther's egocentrism, Descartes, systematized Luther's thoughts in the intellectual field. Thanks to him, particularistic ideas prevailed over the traditional, universalist view of the social dimension of the progress of human thought. Another of the thinkers whose views have become a source of revolution is according to Father Woroniecki J.J. Rousseau. His sentimentalism, which is like a complement to Luther's egocentrism, in comparison with the views of Descartes, is the pinnacle of individualism in modern philosophical thought. These individualistic, anti-social currents, which were a consequence of the rejection of the philosophy of being, contributed to the complete decline of philosophical thought in the eighteenth century, thus paving the way for doctrinaires. Woroniecki accurately interprets utopian revolutionary slogans and points to the danger of apparent counterbalance to these trends, which was sought in the nineteenth century. Under the cloak of freedom, he unmasks individualist liberalism, the medicine for which socialism was to become. Then he points to envy as the foundation of egalitarianism, which, based on radicalism, became the driving force behind all totalitarianisms. He then exposes humanitarianism, which strikes at patriotism and in the name of universal slogans breaks social bonds. As an antidote to these threats, Father Woroniecki points to the doctrine of St. Thomas Aquinas as a synthesis of the thoughts of the entire human race, based on objective data of being and truth, which, with its universalism, objectivity and realism, transcends all partial systems and thus provides the basis for the unity of social life.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.