In recent years, linguistic studies have laid great emphasis on the semantic side of linguistic expressions. The subject of this paper is an attempt to introduce the term of “circular motion” in common verb patterns and set phrases in Russian and Polish. The description concerns the problem of creating metaphors based on circular motion verbs. The paper distinguishes between four metaphor types which have been presented by the comparative method between Russian and Polish.
Animalisms as the animalistic components of paremiaes play an important role in the semantic codes in Paremiology. The comparative and contrastive analysis of animalisms in the structure of Polish, Russian and Ukrainian paremiaes with the use of a biocentric approach allows us to describe the general and specific features of behaviour and characters that exist in the most widespread paremic images of wild and domestic animals. The animalistic images are typical of: the Polish, Russian and Ukrainian culture. The process of describing each category of animal which takes place in the paremiologic units supports the reconstruction of fragments of a linguistic world-image and allows us to observe a correlation between such concepts as Animal and Human Being.
Artykuł jest próbą rekonstrukcji językowego obrazu stołu na podstawie polskich przysłów, frazeologizmów, etymologii i definicji leksykograficznych wyrazu „stół”. Analizie poddano także zestawienia z leksemem „stół”, w większości wyrażenia terminologiczne, oraz kolokacje notowane przez słowniki. Podstawowymi fasetami w językowym obrazie tego artefaktu są: przeznaczenie stołu i wygląd stołu — wyraźnie się zazębiające. Większa część zgromadzonego materiału leksykograficznego pochodzi z zasobów polszczyzny dawnej, dlatego w językowym obrazie stołu bardzo wyraźnie widoczne są dwa punkty widzenia: szlachcica i chłopa. Z punktu widzenia szlachcica stół jawi się jako miejsce, które wyznacza, czy raczej potwierdza wysoki status społeczny oraz jako miejsce egzekwowania zasad savoir vivre’u. Pełny stół jako nagroda za pracę to obraz stołu budowany z pozycji chłopa.
EN
The present article attempts to reconstruct, in terms of language, the picture of a table on the basis of Polish proverbs, idiomatic phrases, etymology and lexical-graphical definitions of the word "table". Word formation sets with the lexeme "table" were analysed, most of which were terminology expressions, as well as collocations listed in dictionaries. The basic aspects in the linguistic picture of the artifact are: the use and appearance of a table — clearly interrelated. The majority of the gathered lexicographical material comes from the resources of Old Polish language which is why in the linguistic picture of a table there are two clearly visible points of view: one of a nobleman and another of a peasant. From the perspective of a nobleman, a table appears both as a place which designates or, rather, asserts high social status and as a place where the code of savoir-vivre must be obeyed. “Full” table as a reward for work is a picture built from the perspective of a peasant.
Przedmiotem opisu w artykule są polskie czasowniki ubierania poświadczone już w dobie staropolskiej, np. oblec, obuć, odziać, ubrać, (z)zuć. Interesujące mnie czasowniki są notowane we współczesnych słownikach, ale obecnie mają one status słownictwa przestarzałego. Charakteryzowane nazwy czynności zaczęły wycofywać się z użycia, a dzisiejsi Polacy dysponują zestawem innych środków językowych na wyrażenie czynności ubierania aniżeli ich przodkowie. W omawianej klasie nazw zaszły więc spore zmiany. Przyczyn tego należy szukać przede wszystkim w czynnikach natury językowej. Oto one: widoczne rozwarstwienie słowotwórcze (nagromadzenie derywatów czasownikowych i rzeczownikowych mających w zasadzie to samo znaczenie), wielość sensów metaforycznych czy bogactwo frazeologii (związki wyrazowe różniące się często tylko komponentem czasownikowym).
EN
The article gives a description of Polish verbs referring to dressing which were already mentioned in Old Polish literature eg. oblec, obuć, odziać, ubrać, z(z)uć. These verbs are still listed in contemporary lexicons. However, they are regarded as archaic and old-fashioned forms. It might seem that the meaning of these verbs should be stable — fashion can change but the activity of dressing remains the same. Yet it turns out that the names of these activities are diappearing from circulation. Besides, nowadays Polish possesess new verbal phrases referring to the activity of dressing. Therefore, the verbs belonging to this semantic category have undergone significant changes. The reasons behind this transformation are of a linguistic nature such as: derivational stratification (the accumulation of verbal and nominal derivatives having the same meaning), a multitude of metaphorical senses or a variety of phraseology (collocations differing in the usage of verbs).
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.