Artykuł poświęcony jest temu, jak proces i efekty psychoterapii mogą być analizowane i rozumiane z punktu widzenia badań nad pojęciem Ja. Na podstawie przeglądu literatury oraz własnego klinicznego doświadczenia autorzy starają się odpowiedzieć na następujące cztery pytania: (1) Na czym polega zmiana w toku psychoterapii w obrazie samego siebie? (2) Co zmienia się w obrazie Ja: struktura czy treść, czy i jedno, i drugie? Jakie są tu mechanizmy zmiany i warunki jej zachodzenia? (3) Jakie skutki dla funkcjonowania klienta przynoszą zmiany w Ja? (4) Czy możliwa jest zmiana w psychoterapii, której nie towarzyszyłaby zmiana w Ja? Aby odpowiedzieć na te pytania, dokonano przeglądu badań empirycznych dotyczących zmian w treści i strukturze Ja. Autorzy prezentują wyniki badań, odnosząc się np. do koncepcji takich, jak przedziałowość (Showers), złożoność Ja (Linville), przedmiotowa samoświadomość (Duval), możliwe Ja (Markus) czy klarowność obrazu Ja (Campbell). Ostatnia część artykułu prezentuje konkluzje dla praktyki. Wśród poruszonych kwestii jest znaczenie budowania pełnego i generalnie pozytywnego obrazu Ja – z tymi negatywnymi elementami, które przyczyniają się do pełnej i trafnej samowiedzy oraz wyznaczają kierunki rozwoju. Zauważono, że zmiana w treści Ja niesie z sobą zmianę w strukturze Ja, a ta ostatnia jest mocniej związana z przystosowaniem i zdrowiem psychicznym niż zmiana w tre ści Ja. Autorzy podkreślają ochronną rolę pozytywnych przyszłych obrazów Ja oraz zauważają, że warunkiem zdrowia psychicznego i efektywnej samoregulacji jest aktualna i szeroka samowiedza, a zatem psychoterapia z definicji zawiera zmianę w Ja.
XX
The article is devoted to how the process and effects of psychotherapy may be analyzed and understood from the point of view of research on self-concept. Based on an analysis of the literature and their own clinical experience, the authors try to answer the following four research questions: (1) What does the change in self-concept in the course of psychotherapy consist in? (2) What is it that changes in self-concept: the structure, the content, or both? What are the mechanisms of the change? (3) What effects do changes in the self bring for the client’s functioning? (4) Is it possible or a change to occur in the course of psychotherapy without being accompanied by a change in the self? In order to answer these questions, a review of empirical research on changes in the content and structure of the self is carried out. The authors present the findings of studies referring, for example, to concepts such as: compartmentalization (Showers), self-complexity (Linville), objective self-awareness (Duval), possible selves (Markus), or self-concept clarity (Campbell). The final part of the article presents conclusions for practitioners. The highlighted issues include the building of a complete and generally positive self-concept, with those negative elements that bring more complete self-knowledge and give a direction to a person’s development. It is remarked that a change in the content of the self carries with it a change in self-structure, the latter being more strongly linked to adjustment and mental health than content change itself. The authors emphasize the protective role of positive future self-concept and point out that if the precondition of mental health and effective self-regulation is up-to-date and extensive self-knowledge, then psychotherapy by definition involves change in the self.
Wiele współczesnych teorii postrzega Ja nie jako strukturę monolityczną, lecz wieloraką, składającą się z aspektów, podsystemów, subosobowości. Istnieją różnice indywidualne w poziomie rozproszenia i złożoności struktury Ja. Artykuł przedstawia teorie, które biorą pod uwagę pluralizm zarówno Ja przedmiotowego, jak i Ja podmiotowego. Teorie te pochodzą głównie od psychologów społecznych, psychologów osobowości i psychoterapeutów. Wymienione zostały najczęściej proponowane rodzaje podsystemów Ja. Omówiono podmiotowe i przedmiotowe mechanizmy biorące udział w podtrzymywaniu integracji tożsamości.
EN
Many contemporary theorists have proposed that the self is not unitary but multifaceted, composed of aspects, subselves, or subpersonalities. Individuals differ in the number of their subselves and their self-complexity. The paper introduces the theories which take into account the pluralism of both the self-as-known and the self-as-knower. These theories come mostly from social psychologists, personality psychologists and psychotherapists. The most commonly proposed types of self-subsystems are discussed. The paper also describes possible processes through which differentiated self-conceptualizations are organized and integrated.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.