In the presented study, the author carried out a detailed analysis of canon 130 CIC/83, demonstrating that the amendment of the canon dispelled some interpretative concerns that commentators had with regard to canon 196 CIC/17. The author believes it would be preposterous to reduce the forum of power of governance solely to the external domain. This is because the nature of the Church is not manifested only in this dimension. After all, the Church has both visible and invisible nature. Most acts of governance are placed externally because they serve the public good. Yet some of them are actions carried out in the internal forum, and it cannot be limited to the sphere of conscience because it has a wider scope. It is obvious that, as a rule, decisions taken for the internal forum due to their secrecy and lack of public character have consequences only in that forum. By introducing a clause which goes “except insofar as the law establishes it in determined cases,” the legislator does not rule out a different solution whereby internal forum acts also take effect in the external forum. The assumption of such an eventuality is intended to prevent conflicts between these areas.
W zaprezentowanym opracowaniu Autor dokonał szczegółowej interpretacji kan. 130 KPK/83. Z przeprowadzonych analiz wynika, iż poprzez wprowadzenie zmodyfikowanego zapisu kan. 130 KPK/83 zostały rozwiązane pewne wątpliwości interpretacyjne, które wystąpiły u komentatorów kan. 196 CIC/17. Według Autora, niedorzeczne byłoby sprowadzenie zakresu władzy rządzenia wyłącznie do zakresu zewnętrznego. Natura bowiem Kościoła nie wyraża się wyłącznie w tym wymiarze. Kościół posiada przecież zarówno naturę widzialną, jak i niewidzialną. Większość działań władzy rządzenia jest podejmowanych w zakresie zewnętrznym, ponieważ służą one dobru publicznemu. Pomimo tego bezsprzecznego faktu, niektóre z nich są działaniami wykonywanymi w sferze wewnętrznej. Tej ostatniej sfery nie można ograniczyć do sfery sumienia, ponieważ ma ona szerszy zakres. Jest rzeczą zrozumiałą, iż z reguły decyzje podjęte na forum wewnętrznym ze względu na tajność i brak publicznego charakteru skutkują wyłącznie na tym forum. Ustawodawca poprzez wprowadzenie klauzuli typu „chyba że jest to postanowione w określonych przez prawo przypadkach” nie wyklucza odmiennego rozwiązania, zgodnie z którym akty dokonane na forum wewnętrznym osiągają także skuteczność na forum zewnętrznym. Założenie możliwości wystąpienia takiej ewentualności ma zapobiec powstaniu konfliktów pomiędzy tymi zakresami.
Podatek diecezjalny jest obowiązkowym świadczeniem pieniężnym nakładanym na dochody zarówno osoby prawnej, jak i fizycznej. W prawie kanonicznym istnieją dwa rodzaje podatków: zwykły i nadzwyczajny. Chociaż Papieska Rada ds. Tekstów Prawnych wydała autentyczną interpretację kan. 1263 i orzekła, że podatek nie może być nakładany na ofiary mszalne, pojawiają się jednak wątpliwości co do zasadności podatku nakładanego na „inne osoby fizyczne”. Dekret soborowy Christus Dominius stanowi, że kapłani mają przeznaczać z dochodów duchownych na potrzeby diecezji „zgodnie z postanowieniem biskupa”. Jako taki może być nałożony tylko w przypadku poważnej konieczności, która jest określana przez biskupa diecezjalnego po zasięgnięciu opinii organów doradczych. Nadzwyczajne świadczenie, ze swej natury, powinno być rozumiane jako dobrowolne ofiary duchownych, jako ich wkład w konkretne cele diecezjalne. Celem artykułu jest zwrócenie uwagi na prawne wymogi nakładania podatku nadzwyczajnego na duchownych, motywy jego ustanowienia, a także rozumienie czym jest dochód. Rozważania dotyczą następujących aspektów: 1) historia rozwoju kan. 1263; 2) pojęcie podatku w prawie kanonicznym; 3) świadczenie nadzwyczajne; 4) przedmiot świadczenia nadzwyczajnego; 5) cechy nadzwyczajnego podatku; 6) prawne wymogi ustanowienia świadczenia nadzwyczajnego; 7) kwestia dochodu.
EN
The diocesan tax is a compulsory cash benefit imposed on the income of both a juridical person and a physical person. There are two types of tax in canon law: ordinary and extraordinary tax. Although the Pontifical Council for Legislative Texts issued the authentic interpretation of c. 1263 and ruled that tax may not be imposed on Mass offerings, some doubts might arise as to the legitimacy of the tax imposed on “other physical persons”. The conciliar Decree Christus Dominius states that priests are to contribute from their clerical income for the needs of the diocese “according to the bishop’s determination”. As such, tax may be imposed only in the event of grave necessity determined by the diocesan bishop following consultation with advisory bodies. Extraordinary exaction by its very nature should be understood as the voluntary offerings of clerics as their contribution for a specific diocesan purpose. The aim of the article is to draw attention to the legal requirements for imposing an extraordinary tax, the motives for establishing it, as well as possible tax exemptions. The analysis of the article is based on an exploration of the history of development of c. 1263; the concept of tax in canon law; extraordinary exaction; the subject of extraordinary exaction; the qualities of the extraordinary exaction; legal requirements of imposing extraordinary exaction; the question of income.
The aim of the article is to present the problem of the implementation of the apostolic mission of lay lawyers in the structures of the ecclesiastical judiciary. Against the background of analyses and norms of general character, the specificity of this issue in the Catholic Church in Poland is presented. The text is divided into three parts. In the historical introduction the development of the doctrine of the Church concerning the participation of the lay faithful in the structures of ecclesiastical institutions, in particular in ecclesiastical courts, is presented. Then, as a result of a search made by the author, the numerical status of the employed laity in the episcopal courts of Poland is presented. The last part of the article is an attempt to clarify the existing situation both in terms of livelihood realities (ecclesiastical institutions in Poland as employers) and the still cautious reception by Polish Catholics of the thought of the Second Vatican Council with regard to the participation of the lay faithful in ecclesiastical governance (potestas regiminis). On the basis of the literature on the subject, the theological basis for the legitimacy of the inclusion of the laity in the structures of governance and administration of justice in the Church and the corresponding doctrinal thought of the Church’s universal law in force are indicated.
PL
Celem artykułu jest przedstawienie problematyki realizacji misji apostolskiej świeckich prawników w strukturach sądownictwa kościelnego. Na tle analiz i unormowań o charakterze ogólnym zaprezentowano specyfikę tego zagadnienia w Kościele katolickim w Polsce. Tekst podzielono na trzy części. We wprowadzeniu historycznym ukazano rozwój doktryny Kościoła dotyczącej udziału wiernych świeckich w strukturach instytucji kościelnych, w szczególności w sądach kościelnych. Następnie jako wynik kwerendy dokonanej przez autorkę zaprezentowano stan liczbowy zatrudnionych świeckich w sądach biskupich na terenie Episkopatu Polski. Ostatnia część artykułu to wnioski będące próbą wyjaśnienia zastanej sytuacji zarówno pod względem realiów bytowych (instytucji kościelnych w Polsce jako pracodawcy), jak i nadal ostrożnej recepcji przez polskich katolików myśli Soboru Watykańskiego II w odniesieniu do współuczestniczenia wiernych świeckich w kościelnej władzy rządzenia (potestas regiminis). Na podstawie literatury przedmiotu wskazano teologiczne podstawy słuszności włączania laikatu do struktur zarządzania i administrowania sprawiedliwością w Kościele i odpowiadające tej myśli doktrynalnej obowiązujące powszechne prawo Kościoła.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.