In general, transitional countries have the higher level of factor of production unemployment, significantly under the level of full employment. According to the economic theory and historical experiences of today developed countries, the appropriate economic policy for transitional countries should be Keynesianism, where the fiscal policy, i.e. public expenditure policy has the key role. The public expenditure efficiency, as the instrument of economic policy is determined by two effects: crowding out and crowding in effects. If the public expenditure has the positive influence on private expenditure (personal expenditure and private investments), it is the case of crowding in effect. But, if the public expenditure has negative influence on private expenditure, it is the case of crowding out effect. The subject of this paper is the analysis of the determinants of public expenditure effects in the case of transitional countries. The paper gives the theoretical analysis of crowding out and crowding in effects which depend of public expenditure structure, sources of financing and existing economic situation. After that, it will be explained by the empirical analysis of possible public expenditure effects in electric-power system in Bosnia and Herzegovina.
Purpose: The purpose of this article is to confirm the thesis that the amount of public funds expenditure has no impact on the effectiveness of state functioning, which – to a greater extent – is dependent on the efficiency of these funds. In the article, the author claims that in the case of the European Union there is no explicit evidence concerning the efficiency of public funds in Member States – both on the micro and macro level. Methodology: A literature review conducted on the basis of collections of academic and scientific articles and an analysis of particular solutions implemented in the European Union and in OECD Member States as well as concerning the consolidation of public funds in the context of the effectiveness of state functioning. Originality: The author of this work – on the basis of the (performed) analysis presented in the article, explains that the optimal fiscal policy should use appropriately selected tools allowing to achieve the best (optimal) method for the management of public funds, in particular the external and internal position of the economy of the given country. The key factors that decide on the effectiveness (excluding non-financial factors) are neither universal (absolute) nor relative extent of public spending. The author concludes that the level of effectiveness is either dependent on the structure of this spending and procedures connected with public expenditure planning, executing, accounting and reporting processes, or the level (quality) of the effectiveness and efficiency evaluation system.
The article presents the definition of the legally determined state budget expenditure and the critical attitude of the science representatives to their increase in recent years. In this context, the development of these expenditure in the fiscal policy and their causes are explained. In the Author’s opinion, the stabilizing expenditure rule and the Multiannual State Financial Plan cannot automatically affect the level and the rationalisation of the legally determined state budget expenditure. Therefore, there is a need of conducting the detailed policy concerning the legally determined expenditure, based on a four-year spending reviews and being reflected in the Budget Bills, reports on the implementation of the state budget and Multiannual State Financial Plans. There is a chance that the principles of such a policy will be prepared by a special team created for this purpose in the Ministry of Finance for the spending review.
Investment in human capital is a key strategic concept for the economy and for future development of a country. Therefore, public expenditure on education determines a major point in countries like Moldova, where the education is financed from public funds predominantly. Theories show that the link between expenditures and revenues is inevitable in most of the cases. This study attempts to approach two angles of spending in education: the first is to study and analyse public expenditures in education and in what budget proportions they are spent, and the second is to find out whether there exists a relationship between expenditures in education and government revenues; if yes, to what extent the revenues would have an impact on the expenditures in education. The Autoregressive Distributed Lag model was used in order to find the impact of revenues on expenditures in education. The model was tested for stability, heteroskedasticity, correlation, and normality. The results of the study show that the expenditures on education in the Republic of Moldova lack stability in relation to the economy and that the significant impact from government revenues determines the expenditures in the short and long run. The research is a contribution to the enhancement of public expenditure policy in education taking into consideration the limits imposed from the revenues side, and it may guide governments for better decision-making policies.
Restoring public finance sustainability in the European Union after the recent financial crisis requires the application of diversified fiscal policy measures. These measures are indicated in fiscal stability programmes designed by the European Union Member States. This article discusses such programmes implemented in France and Germany. The author presents scale, sources and implications of public sector debt in these countries, analyses structure of revenues and expenditures and examines objectives, reform agendas, selected means and expected outcomes defined in these programmes.
Political, financial and legislative support of one’s own constituency or home location belongs to the main interests of politicians. The paper attempts to identify a spatial pattern in pork barrel grants allocated during the endorsement of draft state budgets by the Chamber of Deputies. The factor of deputies’ home locations is analysed. Correlation analysis at district level exploits Parliamentary Gazette data on approved deputies’ amendments to the draft state budget and a list of deputies’ home municipalities from electoral database of the Czech Statistical Office. At municipal level, a local indicator of spatial autocorrelation was employed to discover several spatial clusters of high and low pork barrel support, which was compared with deputies’ home locations. Although several pork barrel grants were allocated to these locations, no general correlation was confirmed.
CS
Mezi hlavní zájmy politiků patří politická, finanční i legislativní podpora svých volebních obvodů či bydlišť. Článek se pokouší odhalit pravidelnosti v prostorovém vzorci poslaneckých dotací, o kterých poslanci rozhodovali během projednávání návrhu státního rozpočtu v Poslanecké sněmovně (porcování medvěda), na základě analýzy významu lokalizace poslaneckých trvalých bydlišť pro jejich alokaci. Na úrovni okresů byla provedena analýza korelace dat přijatých pozměňovacích návrhů poslanců k návrhu státního rozpočtu ze sněmovních tisků a lokalizace poslaneckých trvalých bydlišť z volební databáze Českého statistického úřadu. Na úrovni obcí byly metodou lokálního indikátoru prostorové asociace LISA odhaleny prostorové shluky vysoké a nízké podpory poslaneckými dotacemi, které byly následně na půdorysu obvodů obcí s rozšířenou působností porovnány s trvalými bydlišti poslanců. Jejich rozmístění v několika případech odpovídalo příjmu poslaneckých dotací, obecná závislost se však nepotvrdila.
Sustainable development is a very important concept, of which sustainable urban public transport is an important area. Its functioning requires an appropriate level of financing by the authorities of individual cities. The aim of the publication is to analyse the share of expenditures on local collective transport in total budget expenditures. An assessment in this respect was carried out for selected Polish cities. The research was carried out using the analytical method, the inference method and the method of examining source documents (financial reports). Analysis of the evaluation of the level of expenditures from the budgets of selected cities revealed large variation in expenditures on local public transport and the leading role of the largest Polish cities in this respect.
PL
Zrównoważony rozwój jest bardzo ważną koncepcją, której istotny obszar stanowi zrównoważony transport publiczny w miastach. Jego funkcjonowanie wymaga odpowiedniego poziomu finansowania przez władze poszczególnych miast. Celem publikacji jest przeprowadzenie analizy udziału wydatków na lokalny transport zbiorowy w wydatkach budżetowych ogółem. Oceny dokonano w odniesieniu do wybranych miast Polski. Badania przeprowadzono przy wykorzystaniu metody analitycznej, metody wnioskowania oraz metody badania dokumentów źródłowych (sprawozdań finansowych). Analiza oceny poziomu wydatków z budżetów wybranych miast wykazała duże zróżnicowanie w ponoszeniu nakładów na lokalny transport publiczny oraz dominującą rolę największych miast Polski.
This paper studies the causal relationship between government revenue and government expenditure in Serbia, using quarterly data for the 2003 (Q1) - 2012 (Q4) period. In addition to the theoretical arguments regarding this causality, extensive empirical literature is also available. The problem of the fiscal deficit has been a significant burden for the economic system of Serbia for a number of years. Therefore, the relationship between government revenue and government expenditure represents an important issue that should be studied empirically in order to draw certain conclusions. In this paper, the Toda-Yamamoto long-run non-causality method is used to determine whether the causal relationship between government revenue and government expenditure exists in Serbia. The application of this method confirms the existence of a unidirectional (one-way) causality running from government expenditure to government revenue, which means that government expenditure Granger-causes government revenue.
Theoretical background: The global economic crisis which started in 2007–2008 affected many countries and transformed into the phases of the crisis in the financial, economic and public finance markets. Some effects have been measured to this day. Tools that could predict the phenomenon of the coming crisis in the future, mitigate its effects on the economy, as well as those that affect the sustainability of public finances include, among others, fiscal rules. Fiscal rules are an instrument serving to discipline the implemented fiscal policy and aimed at ensuring the balance of public finances over a long period of time. Applied fiscal rules may take the form of numerical rules or procedural rules. Fiscal rules (especially procedural rules) are also aimed at strengthening the degree of transparency of public finances and improving management. Currently, the commonly used tool for determining and assessing the quality of national fiscal rules used in the EU Member States is the index of fiscal rules, defined and used by the European Commission.Purpose of the article: Assessment of the impact of the applied fiscal rules in the European Union countries on the structure of public expenditure.Research methods: Theoretical and empirical (econometric) analyses of the variables examined, such as values of the index of fiscal rules and the structure of public expenditure in accordance with the COFOG classification in individual Member States in 2001–2017.Main findings: The conducted analyses showed that the fiscal rules applied by the governments of individual EU Member States have a direct impact on the structure of state expenditure.
PL
Uzasadnienie teoretyczne: Światowy kryzys gospodarczy zapoczątkowany w latach 2007–2008 w wielu krajach przerodził się w fazy kryzysu na rynkach finansowych oraz kryzysu ekonomicznego i w finansach publicznych. Z jego skutkami niektórzy mierzą się do dziś. Do narzędzi, które mogłyby w przyszłości pomóc przewidzieć zjawisko nadchodzącego kryzysu i złagodzić jego skutki dla gospodarki, mających wpływ na stabilność finansów publicznych, zalicza się m.in. reguły fiskalne. Są one instrumentem służącym dyscyplinowaniu polityki fiskalnej, mającym za zadanie zapewnienie równowagi finansów publicznych w długim okresie. Stosowane reguły fiskalne mogą przybierać formę reguł numerycznych lub proceduralnych. Reguły fiskalne (szczególnie reguły proceduralne) mają też na celu wzmacnianie stopnia przejrzystości finansów publicznych i usprawnianie zarządzania. Obecnie powszechnie stosowanym narzędziem oceniającym jakość krajowych reguł fiskalnych stosowanych w państwach członkowskich Unii Europejskiej jest Indeks Reguł Fiskalnych, zdefiniowany i stosowany przez Komisję Europejską.Cel artykułu: Ocena wpływu stosowanych reguł fiskalnych w krajach Unii Europejskiej na strukturę wydatków publicznych.Metody badawcze: Analizy teoretyczne i empiryczne (ekonometryczne) w zakresie badanych zmiennych, takich jak wartości Indeksu Reguł Fiskalnych oraz struktury wydatków publicznych zgodnie z klasyfikacją COFOG w poszczególnych krajach członkowskich w latach 2001–2017.Główne wnioski: Przeprowadzone analizy wykazały, że reguły fiskalne stosowane przez rządy poszczególnych krajów członkowskich Unii Europejskiej mają bezpośredni wpływ na strukturę wydatków państwowych.
Efficient and effective public procurement is an integral element of economy and a possibility to reach a broad range of contractors offering high quality products and services. The aim of this article is to discuss selected new legal solutions introduced by new Public Procurement Law, which application may increase the efficiency of public contracts. The article intends to answer the question whether statutory principle of efficiency will enhance the quality of public procurement, making Polish public contract market more competitive. The main research method is a dogmatic-legal method. The analysis conducted in the article indicated that the provisions of Public Procurement Law applicable from 1st January 2021 introduce new legal solutions being an incentive for contractors to participate in public contracts. The consequence of such solutions should be an increase in the number of tenders, giving the ordering parties a bigger chance to obtain maximum efficiency of the implemented contracts and making public procurement market more competitive.
PL
Sprawne i efektywne zamówienia publiczne są nieodłącznym elementem gospodarki i dają możliwość dotarcia do szerokiego grona wykonawców oferujących produkty i usługi wysokiej jakości, stąd celem artykułu jest omówienie wybranych nowych rozwiązań prawnych wprowadzonych nową ustawą - Prawo zamówień publicznych, których stosowanie może wpłynąć na zwiększenie efektywności zamówień publicznych. Artykuł zmierza do odpowiedzi na pytanie, czy ustawowa zasada efektywności poprawi jakość zamówień publicznych, czyniąc polski rynek zamówień publicznych bardziej konkurencyjnym. Główną metodą badawczą opracowania jest metoda dogmatycznoprawna. Dokonana w artykule analiza pozwala stwierdzić, że przepisy obowiązującej od 01.01.2021 r. ustawy - Prawo zamówień publicznych wprowadzają nowe rozwiązania prawne stanowiące zachętę dla wykonawców do uczestnictwa w zamówieniach publicznych. Konsekwencją tych rozwiązań powinien być wzrost liczby ofert składanych w postępowaniach, co zwiększy szanse zamawiających na uzyskanie maksymalnej efektywności realizowanego zamówienia, czyniąc rynek zamówień publicznych bardziej konkurencyjnym.
The aim of this paper is to analyse the public R&D investments in Poland and other Central and East European (CEE) countries, especially their share in public expenditures and their impact on private R&D. To verify the research hypothesis that public and private R&D investments are complementary, panel regression models has been employed for data from the years 1999–2015. The main findings provide support for the complementarity hypothesis, both in Poland and other CEE countries. However, in Poland the positive impact of public expenditure on R&D on private expenditure on R&D is limited by the share of public R&D investments in the structure of total R&D investments. The main conclusions drawn from the CEE models are the lack of crowding‑out effect and the fact that public investments performed in public sector were the most growth‑friendly on condition that the share of public spending (vs. private) has been moderate.
PL
Celem artykułu jest analiza publicznych wydatków na B+R w Polsce i innych krajach Europy Środkowo‑Wschodniej (ESW) w kontekście ich udziału w strukturze wydatków publicznych ogółem oraz oddziaływania na wydatki na B+R finansowane ze źródeł prywatnych. W artykule postawiono hipotezę badawczą o komplementarności prywatnych i publicznych wydatków na badania i rozwój, którą poddano weryfikacji empirycznej w oparciu o panelowe modele regresji dla okresu 1999–2015. W badaniach potwierdzono komplementarność publicznych i prywatnych wydatków na B+R, jednak w przypadku modeli dla Polski tylko pod warunkiem, że nie wiązało się to ze wzrostem udziału wydatków publicznych w strukturze wydatków na B+R. Głównym wnioskiem wynikającym z modeli dla krajów ESW‑11 jest potwierdzenie braku efektu wypychania inwestycji prywatnych oraz obserwacja, że najbardziej prowzrostowe były nakłady publiczne zrealizowane w sektorze publicznym, pod warunkiem, że udział wydatków publicznych w strukturze wydatków nie był zbyt wysoki.
W artykule omówiono wybrane efekty polityki fiskalnej pięciu krajów Europy Środkowej: Polski, Republiki Czeskiej, Słowacji, Słowenii oraz Węgier. W analizie dokonano porównania tempa wzrostu gospodarczego, w tym zmiany PKB per capita według PPS, na tle uwarunkowań dotyczących całkowitego poziomu opodatkowania działalności gospodarczej, pozycji kraju w światowym rankingu wolności gospodarczej Doing Business, rozmiarów dochodów i wydatków publicznych. Uzyskanie optymalnych warunków rozwoju wymaga zastosowania w odpowiedniej proporcji interwencjonizmu państwowego oraz zasad liberalnych. Wyższe średnie tempo wzrostu w okresie 15–20 lat uzyskują kraje aktywnie sterujące procesami transformacyjnymi i reformami, przy zachowaniu rozmiarów fiskalizmu dostosowanych do aktualnego poziomu rozwoju.
EN
The article discusses the effects of fiscal policy in five countries: Poland, the Czech Republic, Slovakia, Slovenia and Hungary. The analysis compares the rates of economic growth, including changes in per capita GDP expressed in terms of PPS, against the background of the overall level of economic activity, the country’s position on the Doing Business global ranking of economic freedom and the size of public revenue and expenditure. Obtaining optimal conditions for development requires the use in suitable proportions of state intervention and liberal principles. The countries that actively guide the processes of transformation and reform while pursuing a fiscal policy matched to the current level of development are the ones that achieve above average growth levels over a 15–20 year period.
The main purpose of the study is to evaluate the impact of European funds on the level and structure of public expenditure in Poland. Basically, the research period covers the years 2000–2016. In pursuit of objectivity, the following hypothesis is put forth: EU funding has a significant impact on the amount and structure of public expenditure. The analysis of data on the amount of European funds supporting the state budget in Poland proves that the share of these funds in the financing of public tasks is high and the structure of public expenditures is significantly changed. In the period 2010–2015 these funds accounted for about 88% of public expenditure. It is clear that they have systematically, if gradually, risen. Over the period 2014–2015, funding exceeded 90% of total expenditure.
PL
Celem opracowania było dokonanie oceny wpływu środków funduszy europejskich na wysokość i strukturę wydatków publicznych w Polsce. Okres badawczy obejmował lata 2000–2016. Postawiona została następująca hipoteza: środki finansowe pochodzące z funduszy Unii Europejskiej mają istotny wpływ na wysokość i strukturę wydatków publicznych. Przeprowadzona analiza danych dowiodła, że udział środków z Unii Europejskiej w finansowaniu zadań publicznych jest wysoki, a struktura wydatków publicznych uległa istotnej zmianie. W okresie 2010–2015 środki te stanowiły ok. 88% wydatków publicznych. Zauważyć można także ich systematyczny i stopniowy wzrost. W latach 2014–2015 finansowanie to przekroczyło 90% ogółu zrealizowanych wydatków.
The main purpose of this study is the comparative analysis of the effectiveness of social protection in Poland in comparison with other EU countries. The study was conducted in such a way that it allowed to determine which countries could serve as models in the field of economic policy design. The study is based on Data Envelopment Analysis and concerns the period 2014–2016 for inputs and 2017–2019 for outputs. Relative efficiency indicators have been calculated using the input-oriented CCR model. According to the model estimates, the effectiveness of funds disbursement for social protection is moderate in Poland. The effectiveness ratio was 0.780, which gave Poland 9th place in the ranking of the 28 countries analysed. The reference countries for Poland in the field of social protection policy solutions are Romania, and to a lesser extent, Greece. Expenditures on social purposes have the largest share among all expenditure groups within the public sector. Therefore the efficiency in their distribution strongly affects the overall effectiveness of spending of all public funds. The paper is a synthesis from a research study.
PL
Zasadniczym celem artykułu jest analiza porównawcza efektywności nakładów na ochronę socjalną w Polsce na tle innych krajów Unii Europejskiej. Tak przeprowadzone badanie pozwoliło dodatkowo określić, z których krajów można czerpać wzorce w zakresie projektowania polityki gospodarczej w tym zakresie. Badanie przeprowadzono z użyciem metody Analizy Obwiedni Danych (Data Envelopment Analysis – DEA). Dotyczyło ono okresu 2014–2016 w przypadku nakładów oraz 2017–2019 dla rezultatów. Wskaźniki efektywności względnej zostały wyliczone za pomocą modelu CCR zorientowanego na nakłady. Oszacowania uzyskane z modelu pokazały, że efektywność polityki w zakresie wydatkowania środków na ochronę socjalną jest umiarkowana. Współczynnik efektywnościla Polski wyniósł 0,780, co uplasowało ją na dziewiątej pozycji wśród 28 analizowanych krajów. Państwami wzorcowymi w zakresie poszukiwania rozwiązań zwiększenia efektywności wydatków na ochronę socjalną okazały się być Rumunia oraz – w znacznie mniejszym stopniu – Grecja. Istotność przeprowadzonej analizy wynika z faktu, iż nakłady na cele socjalne stanowią największy udział pośród wszystkich grup wydatkowych w ramach sektora publicznego. Dlatego efektywność w ich rozdzielaniu mocno wpływa także na ogólną efektywność wydatkowania całości środków publicznych. Artykuł ma charakter opracowania badawczego.
Celem niniejszego artykułu jest ustalenie zakresu zależności/relacji pomiędzy treścią norm moralnych a stanowionym w Polsce prawem wydatków publicznych, jak również określenie oddziaływania tego prawa na kształtowanie postaw obywateli. W oparciu o opracowany przez autorów schemat, sformułowane zostały następujące tezy: po pierwsze normy moralne, w tym zasady społeczne wynikające z uniwersalnych wartości chrześcijańskich, powinny bezpośrednio oraz pośrednio silnie oddziaływać/wpływać na tworzone prawne regulacje z zakresu wydatków publicznych, jak również na edukację oraz postawy obywatelskie; po drugie i jest to proces odwrotny – dokonywane wydatki publiczne w określonym stopniu mają wpływ m.in. na kształtowanie postaw obywatelskich, jak też mogą mieć wpływ na treść samych norm moralnych. Tezy te zostały wstępnie zweryfikowane w oparciu o dwa zrealizowane badania pilotażowe. Ponadto w artykule, z uwagi na jego cel, dokonano analizy tworzenia prawa wydatków publicznych w kontekście teorii wyboru publicznego i teorii agencji oraz weryfikacja oceny społecznej w zakresie związku pomiędzy treścią norm moralnych a wybranymi decyzjami z zakresu wydatkowania środków publicznych.
EN
The aim of this article is to determine the extent of dependence/relation between moral norms and public expenditure law established in Poland as well as to determine the impact of this law on the formation of citizenship. The following theses have been formulated by the Authors on the basis of elaborated diagram: firstly, moral norms, including social rules arising from universal Christian values, should directly and indirectly strongly influence legal regulations in the scope of public expenditure as well as education and citizenship; secondly and this is a reverse process – public spending may to a certain extend impact the content of moral norms. These theses have been verified on the basis of two pilot researches. Moreover, the article, due to its aim, analyses the formation of public expenditure law in the context of public choice theory and principal-agent problem as well as verifies social evaluation of the connection between the content of moral norms and selected decisions concerning public expenditure.
The article attempts to present a neglected feature of Gross Domestic Product. Our thesis is that the GDP is not a proper way to portray economic activity with its relation to unemployment. We also believe that GDP is not an appropriate measure to indicate economic growth.
Procesy globalizacyjne wpływają na zakres i funkcje finansów publicznych. Alokacja środków publicznych, znajdująca się pod presją dynamicznych zmian społeczno-gospodarczych na świecie, odgrywa istotną rolę w kształtowaniu rozwoju gospodarki. Także wzrastająca konkurencyjność pomiędzy krajami skłania do angażowania środków publicznych. Celem artykułu jest ocena oddziaływania procesów globalizacji na alokację publicznych zasobów finansowych w krajach Unii Europejskiej. Do badań zastosowano metodę analiz i porównań danych obejmujących wskaźniki relacji wydatków publicznych do PKB oraz wskaźnik bezpośrednich inwestycji zagranicznych. Przeprowadzona analiza pozwoliła na pozytywne zweryfikowanie hipotezy, że proces globalizacji determinuje alokację zasobów publicznych.
EN
The processes of globalization affect the scope and functions of public finance. The allocation of public resources, being under the pressure of dynamic socio-economic changes, plays an important role in shaping the development of economy. Also, an increasing competition between countries tends to involve public funds. This article aims at assessing the impact of globalization on allocation of public financial resources in the European Union. The method of analysis and comparison of data was applied involving the public expenditure ratios to GDP and the ratio of foreign direct investment. The analysis conducted allowed for positive verification of the hypothesis that the globalization process determines the allocation of public resources.
Niniejsze studium poddaje krytyce instrumentalną wizję polityki fiskalnej. Głęboką strukturą tej koncepcji jest idea homo oeconomicus, uczestnika gry rynkowej poddanego racjonalności instrumentalnej. Jednakże podstawowym problemem polityki budżetowej ujętej instrumentalnie jest zagadnienie efektywności, ze względu na niemożliwość skwantyfikowania celów publicznych, gdyż te są z reguły jakościowe. Stąd spór o istotę polityki fiskalnej staje się również problem teorii i filozofii prawa, a zamyka się m.in. w pytaniu o możliwość wpływania i sterowania rzeczywistością społeczną za pomocą normy prawnej. Powstają zatem na gruncie tej dziedziny prawoznawstwa różne koncepcje polityki prawa. Niniejsze studium opowiada się za jej dyskursywno-komunikacyjnym ujęciem.
EN
This paper castigates an instrumental vision of a fiscal policy. A deep structure of this concept is an idea of homo oeconomicus, a participant of a market game subject to instrumental rationality. However, the main problem of the budget policy presented instrumentally is an issue of effectiveness because of impossibility of quantifying public targets, as these rules usually are qualitative. Hence, a dispute on the nature of the fiscal policy is also becoming a problem of the theory and philosophy of law which is summed up in a question about a possibility of influencing and controlling social reality by means of a rule of law. This paper is in favour of its discursive and communicative presentation.
Artykuł miał na celu porównanie stopnia decentralizacji wydatkowej w krajach UE. Oprócz celu głównego obrano cele szczegółowe, takie jak: identyfikacja cech państw, w których średni poziom decentralizacji wydatkowej był zbliżony, konfrontacja wyników z rezultatami przedstawianymi w literaturze, sprawdzenie przydatności metody analizy skupień do grupowania obiektów (krajów), gdy zmienną jest decentralizacja wydatkowa. Zakres badań to lata 2013-2018. Początkowo do wykonania analiz posłużono się metodą analizy skupień. Ze względu na niesatysfakcjonujące wyniki w dalszych badaniach wykorzystano miarę tendencji centralnej – średnią arytmetyczną – i utworzono 4 grupy państw: o niskim, średnim, wysokim i najwyższym stopniu decentralizacji. Najliczniejsza jest grupa II (18 państw, poziom decentralizacji 6-12%). Polskę przyporządkowano do grupy III. Otrzymane wyniki są zbieżne z klasyfikacją Loughlina. Przyjęta hipoteza badawcza, iż istnieje związek między stopniem decentralizacji a powierzchnią kraju oraz liczbą ludności, potwierdziła się tylko w odniesieniu do I zmiennej: stwierdzono wyraźną, niską dodatnią korelację między stopniem decentralizacji a powierzchnią kraju.
EN
The aim of the publication was to compare the degree of expenditure decentralization in the EU countries. In addition to the main objective mentioned; specific objectiveswere also formulated, i.e. identification of the features of the countries in which its average level was similar, confrontation of the results obtained with the results presented in the literature, checking the suitability of the cluster analysis method for grouping objects (countries) when the variable is expenditure decentralization. The scope of research covered the years 2013-2018. Initially, the cluster analysis method was used to perform the analyses. Due to the unsatisfactory results, further research used the central tendency measure − the arithmetic mean and 4 groups of countries were created: with low, medium, high and the highest degree of decentralization. Group II is the most numerous, comprising 18 countries with a decentralization level ranging 6-12%. Poland was assigned to group III. The results obtained largely coincide with the Loughlin classification. The adopted research hypothesis that there is a relationship between the degree of decentralization and the country’s area and population has been confirmed in relation to the first variable. the years 2013-2018. Initially, the cluster analysis method was used to perform the analyses. Due to the unsatisfactory results, further research used the central tendency measure − the arithmetic mean and 4 groups of countries were created: with low, medium, high and the highest degree of decentralization. Group II is the most numerous, comprising 18 countries with a decentralization level ranging 6-12%. Poland was assigned to group III. The results obtained largely coincide with the Loughlin classification. The adopted research hypothesis that there is a relationship between the degree of decentralization and the country’s area and population has been confirmed in relation to the first variable.
The scope of public utility tasks performed by local government in Poland is very extensive. This is due to the fact that local government units, and in particular communes, were established to perform specific public services at the lowest level of public administration. The idea of a modern commune self-government – in accordance with the systemic regulations – is the current and uninterrupted satisfaction of the basic needs of the local community. The article presents the subject of budget expenditure incurred by the commune self-government for tasks related to the implementation of public services including municipal waste management. The costs of operating this system are increasing, and determining the amount of budget expenditure in all communes in Poland was one of the research goals. In order to maintain the transparency of the research, it was assumed that statistical analyzes would be carried out for communes from all voivodeships. The time scope of the research covers the years 2004-2021. The statistical measures used are described in detail later in the study. The obtained research results are presented and discussed separately for each voivodship.
PL
Zakres zadań użyteczności publicznej wykonywanych przez samorząd terytorialny w Polsce jest wysoce obszerny. Wynika to z faktu, że jednostki samorządu terytorialnego, a w szczególności gminy, zostały utworzone do wykonywania określonych usług publicznych na najniższym poziomie działania administracji publicznej. Ideą współczesnego samorządu gminnego – stosownie do regulacji ustrojowych – jest bieżące i nieprzerwane zaspokajanie podstawowych potrzeb społeczności lokalnej. W artykule przedstawiono tematykę wydatków budżetowych ponoszonych przez samorząd gminny na zadania związane z realizacją usług publicznych obejmujących gospodarkę odpadami komunalnymi. Koszty funkcjonowania tego systemu są coraz większe, a ustalenie wysokości wydatków budżetowych we wszystkich gminach w Polsce było jednym z celów badawczych. Dla zachowania przejrzystości badań założono, że analizy statystyczne zostaną przeprowadzone dla gmin ze wszystkich województw. Czasowy zakres badań obejmuje lata 2004-2021. Zastosowane miary statystyczne zostały szczegółowo opisane w dalszej części opracowania. Uzyskane wyniki z badań przedstawiono i omówiono oddzielnie dla każdego województwa.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.