Celem pracy jest identyfikacja stopnia koncentracji bezpośrednich inwestycji zagranicznych (BIZ) w regionach Polski oraz wskazanie znaczenia BIZ w wybranych obszarach gospodarek regionalnych. Dane do analizy zostały zaczerpnięte z Banku Danych Lokalnych Głównego Urzędu Statystycznego. Do oceny znaczenia BIZ w regionach Polski wykorzystano wskaźnik HHI oraz udziały procentowe w wybranych dziedzinach gospodarki. Wyniki badania wskazują, że najwięcej zarejestrowanych BIZ znajduje się w województwach: mazowieckim, zachodniopomorskim, dolnośląskim, lubuskim i wielkopolskim. Najmniejszym zainteresowaniem cieszą się regiony wschodnie kraju: podlaskie, warmińsko-mazurskie, świętokrzyskie. Biorąc pod uwagę wielkość nakładów inwestycyjnych, wartość zaangażowanych kapitałów oraz liczbę pracujących, zauważono, że największym znaczeniem BIZ dla regionu przyjmującego charakteryzują się województwa: mazowieckie, wielkopolskie i dolnośląskie, natomiast najmniejszym wpływem BIZ na region cechują się: podlaskie, warmińsko-mazurskie oraz lubelskie.
W artykule dokonano analizy wykorzystania planowanych na lata 2007-2013 środków Unii Europejskiej w Polsce oraz pokazano zauważalne w Polsce efekty wykorzystania tych środków, co potwierdzają badania oraz hasło kampanii reklamowej: „Każdy korzysta nie każdy widzi”. Ponadto zaprezentowano możliwości, jakie stoją przed Polską i regionami w nowej perspektywie finansowej 2013-2020, w ramach której otrzymaliśmy 82,5 mld euro z unijnej polityki spójności.
EN
The article analyses the utilisation of the European Union financial means planned for the years 2007-2013 in Poland and presents noticeable results of how those means were utilised in Poland, which is corroborated by the research and a slogan of an advertising campaign: "Everybody profits not everybody sees it". Furthermore, the possibilities for the country and its regions in the new 2013-2020 financial perspective, as part of which Poland received 82.5 bln euro from the European Union Cohesion Policy were presented.
The aim of the present work is to show how the changing approach to special economic zones in Poland influenced the competitiveness of Polish regions, both on the internal and external scale. In the case of external conditioning, a comparative analysis of competitiveness of Polish regions against the Czech regions was conducted. In the examination of the internal and external competitiveness conditions of particular Polish regions, an important element that shapes it is the existence of special economic zones. Their location positively affects the competitiveness of the given region, due to lower costs of functioning for the subjects active in the area. According to the original assumptions, creation of the zones was designed as a privilege for problem areas, e.g. characterized by high unemployment or low industrialization. Today’s solutions in this aspect considerably depart from the original assumptions of the idea of special zones, as – created when demanded by the investors – the zones include the most attractive regions. This has led to a situation when disproportion between peripheral and central areas of economic development is increasing. On the other hand, from the point of view of the state’s economic policy, Poland becomes more competitive. When observing the current inflow of crucial investments into the Central-European countries, we do not see situations typical of the 1990s and the first decade of the 21stcentury, when the most important investments were aimed at the Czech Republic or Slovakia (Peugeot-Citroen-Toyota, VW, Kia or Hyundai), since the offers made by Poland to these investors usually concerned relatively unattractive locations, often peripheral, which could not compete with the areas of Prague, Bratislava, Ostrava, Trnava or Zilina.
It is recognized that the financial crisis, which was the symbolic beginning of the bankruptcy of Lehman Brothers in September 2008, first hit the most advanced countries. A common phenomenon in European countries has become a trend reversal in the labour market, manifesting a decrease in the number of employees. The decline in employment was almost two times higher in developed countries than in developing countries. In developing countries the crisis hit the hardest into export-oriented industries, while in developed countries, into manufacturing industries and trade. Dismissals in building industry relate to a similar extent to different regions of developed countries and developing countries. Economists note that the economic crisis and the differences in pace of its impact on the economy of individual units reduced in recent years the gap between rich regions and those lagging behind. The study was an attempt to present regional differences in the impact of financial crisis of economy in France on the basis of data characterizing the change in general employment and industry, services and trade. The particular attention was directed to the relationship between the extent of the impact of the crisis on employment size and the degree of economic development.
Entrepreneurship is a process which proceeds in stages and is characterized by variableintensity. That is why we need methods and measurement instruments that help us to follow itsimage with precision and in particular stages. According the studies conducted by GlobalEntrepreneurship Monitor, two groups of people who are involved in a new economic enterpri-se, can be identified. The first group consists beginning entrepreneurs, active in developing oftheir companies run for 34 years. People from the second group are trying to start their busi-ness and independently or together with their partners undertake some definite activities (suchas looking for location of the company, working out the strategy of their activity, looking forfunds and business partners).Basal measurement or so called coefficient of entrepreneurship (the engagement rate in a neweconomic enterprise) reckons sum of two indexes for two groups. In 2004 the entrepreneurshipcoefficient in Poland amounted 8,3%. It means that among thousand Poles at the age of 1864,almost 90 are involved in starting or developing their business. The value of this coefficient hasincreased to 1,6% in comparison with the previous 2000/2001 years. The value of this entrepre-neurship coefficient in Poland is high and is higher than similar one in Ireland, Norway, Israel,Great Britain, France, and Greece. Only such countries as Canada, Argentina, Australia and Brazil have higher value of the coefficient. Comparing the value of analyzed coefficient amongthe countries of European Union, only Ireland gets ahead Poland and at the same time therewasnt statistically essential difference between coefficient of value in Poland and Ireland.Among countries in political system transformation, except Poland, only Hungary had a highcoefficient of value, however Croatia, Slovenia and Russia accepted the lowest value amongEuropean countries.
The subject of the article is the process of creating industrial regions of France. On the basis of statistical data and referring to the number of employees in the industry, the number of industrial plants and the dimension of industrial production, an attempt at industrial regions delimitation has been made. Workshops dominated industrial activity up to the 19th century. They were mostly situated in densely populated northern parts of France. The factor which initiated the process of industry concentration was the invention of the steam engine. This dependence of industry on the steam engine and coal caused industry concentration in the regions which were rich in natural resources and trained manpower. In the second phase of industry concentration water-energy basis played the main role. It led to the creation of large industrial centres in the mountains and around big cities. Due to the industrial growth index the industrial centres of France were situated in four regions. The most industrialized region was the North, covering Flandres, Picardy, Île-de-France and Upper Normandy – the Seine Valley. The eastern region covered Ardenne, Champagne, Lorraine and Alsace. The third region was Lyon and St-Étienne and the regions of the Alps and the Saone Valley. In the south the regions of Provence with Marseille and the Rhone estuary were standing out.
The aim of this article is to show spatial disparities in the level of regional socio-economic development of the European Union, basing on selected demographic, social and economic indexes derived from the Eurostat database. For the comparison, EFTA regions as well as some candidate countries (Croatia) were taken into account. The analysis was made with the help of taxonomic methods, namely the taxonomic development index as well as cluster analysis based on the k-means method. The analysis confirmed existing disparities between eastern and western Europe, “old” and “new” European Union members, as well as between core and peripheral regions. The largest differences were recorded in terms of gross domestic product per inhabitant and household income. Having taken into account the period under study, it may be stated that the process of enlarging of EU leads to deepening of disproportion between its regions. The highest level of regional development was presented by the belt of urbanized area with the population of nearly 90 million, stretching from England through the Benelux countries, northern France, middle and southern Germany, Austria, Switzerland to northern Italy, called Blue Banana, Hot Banana, European Megalopolis or European Backbone. Existing demographic and socio-economic disparities between UE regions pose a challenge for regional policy to enhance its social, economic and territorial cohesion on one hand and to increase competitiveness between regions on the other, by investments in economy based on knowledge, increasing entrepreneurship, as well as increasing the potential in the R&D sector and developing IT technology.
Opracowanie ma na celu wskazanie czy w Polsce, w kontekście przestrzennym, obserwuje się silną zależność pomiędzy przeciętnym, realnym wynagrodzeniem brutto a wydajnością pracy. Ponadto rezultatem analizy jest również ukazanie różnic i podobieństw w obszarze liczby pracujących, PKB realnego, przeciętnego realnego wynagrodzenia, a także wydajności pracy w poszczególnych regionach Polski. Stąd tezą artykułu jest przekonanie o istnieniu znaczących różnic w obszarze wynagrodzeń i wydajności pracy, a tym samym znaczącej zależności pomiędzy tymikategoriami w poszczególnych województwach. Zamierzone cele opracowania zostały osiągnięte z wykorzystaniem podstawowych narzędzi analizy statystycznej.
Tekst analizuje przemiany polityki spójności i skutki, jakie to pociąga za sobą dla polskich regionów. Zakłada, że Unia Europejska ani polityka spójności nie przestaną istnieć. Główna teza mówi, iż od 2010 trwają nieskuteczne próby przejścia od starego do nowego paradygmatu w polityce spójności, wprowadzenia bardziej horyzontalnego podejścia, obwarowań dostępu do środków, zasady partnerstwa i wielopoziomowego rządzenia (zarządzania) (eng. multilevel governance). Dopiero okres 2014–2020 zapowiada istotne zmiany, które jednak mogą napotkać przeszkody w dużym stopniu płynące z ograniczeń wiedzy o gospodarce i rozwoju oraz wyuczonych doświadczeń poakcesyjnych. W efekcie mamy do czynienia raczej z umiejętnością wydawania pieniędzy europejskich, niż osiąganiem dzięki nim celów rozwoju. Metoda bazuje głównie na studiach literaturowych i dokumentach krajowych i unijnych. Artykuł analizuje kierunki, charakter i przyczyny zmian, skutki dla Polski i jej regionów oraz formułuje wnioski i zagrożenia.
EN
This text is devoted to cohesion policy changes and consequences it has for the Polish regions. It assumes that neither European Union nor cohesion policy will cease to exist. Main hypothesis says that since 2010 the unsuccessful attempts to move from old to new paradigm (introduction of more horizontal approach, conditionality, principle of partnership and multilevel governance, MLG ) have taken place, but in vain. It is the programming period 2014–2020 that seriously introduces changes, which may meet threats to a large extent stemming from knowledge about economy and development’ limitations and from lessons learned after accession. As a result we can see high skills to European funds disbursement rather than development objectives attaining. Article analyses directions, character and causes of changes, results for Poland and its regions and formulates conclusions.
Celem artykułu jest określenie wpływu BIZ na rozwój regionów Ukrainy. W oparciu na założonych teoretycznych będzie przedstawiona kwestia heterogeniczności w zakresie regionalnej dystrybucji BIZ oraz wpływu tego zjawiska na rozwój kraju goszczącego. W tym celu zostaną wykorzystane metody analizy danych statystycznych oraz materiałów źródłowych. Indukcja pozwoli wyciągnąć właściwe wnioski.Z kolei wskaźnik koncentracji Herfindahla–Hirschmana wskaże na sytuację w zakresie dystrybucji kapitału zagranicznego w ramach ukraińskich regionów. Wyniki badania wskazują na znaczny poziom koncentracji kapitału zagranicznego inwestowanego w ukraińską gospodarkę. Ma to ujemne skutki przejawiające sięw rozwarstwieniu się społeczeństwa i tworzeniu luk w zakresie rozwoju gospodarczego.
The following elaboration discusses and considers factors which affect the further development of the rural tourism in Poland. The authors indicate that a change of lifestyle of city dwellers and those of rural areas justify expansion of that type of tourism. Moreover, those types of holidays are now innovative and becoming increasingly popular not only among polish citizens.
W pracy wykorzystano wybrane metody wielowymiarowej analizy porównawczej do oceny i porównania poziomu rolnictwa w regionach Polski w ujęciu dynamicznym. Okres badawczy obejmował lata 2011-2014. Zbiór cech diagnostycznych dotyczył wielu aspektów rolnictwa: powierzchni zasiewów, pogłowia zwierząt, skupu produktów rolniczych oraz plonów. Uzyskane wyniki wskazują, iż rolnictwo w województwach Polski jest bardzo zróżnicowane a zmiany w rolnictwie zachodzą wolniej niż w pozostałych działach gospodarki narodowej co jest wynikiem jego specyficznego charakteru.
EN
In this study selected multivariate comparative analysis were applied to assess and compare level of Polish regional agriculture in dynamic approach. Study period covered the years 2011-2014. Set of diagnostic features concerned numerous agriculture aspects: sowing area, number of animals, purchase of agricultural products and harvests. Obtained results indicate that agriculture sector in Polish voivodships is highly diverse and changes in are slower comparing to other sectors of the national economy, what result from its specific character.
W artykule przedstawiono główne przyczyny kryzysu światowego w świetle toczącej się dyskusji naukowej rozpatrującej źródła, głębokość, zasięg i skutki kryzysu. Pozwoliła ona stwierdzić autorowi, że jego przyczyny są o wiele głębsze niż wskazuje to większość badaczy. Są one ściśle związane z istotą chciwego światowego turbo kapitalizmu wraz z jego błędami systemowymi i strukturalnymi. Na tym tle zaprezentowano dane wskazujące, że polska gospodarka wyszła obronną ręką przed globalnym rozprzestrzenianiem się kryzysu gospodarczego. Funkcjonując na peryferiach światowej gospodarki, Polska doświadczyła jedynie spowolnienia wzrostu gospodarczego oraz pogorszenia sytuacji na rynku pracy. Procesy te przejawiały się w spadku produkcji przemysłowej, która objęła przetwórstwo przemysłowe, energetykę i górnictwo; w budownictwie zmniejszył się popyt na mieszkania skutkując obniżeniem produkcji sprzedanej (ale dopiero w III kwartale 2009 roku); w działalności handlowej skutki te przejawiały się w mniejszej sprzedaży pojazdów samochodowych i rosnących kosztach zatrudnienia; a z kolei w przedsiębiorstwach transportowych rok 2009 przyniósł spadek sprzedaży usług, powodując znaczne zmniejszenie przychodów ze sprzedaży w większości firm. W układzie regionalnym analiza nie dała podstaw do stwierdzenia wyraźnej koncentracji przestrzennej skutków kryzysu. Zróżnicowana przestrzennie struktura gospodarki „rozmyła” je, a zwiększona absorpcja środków na inwestycje z UE skutki te istotnie amortyzowała.
EN
The article presents the main causes of the global crisis in the light of the current dicussion in scientific circles as to the sources, range, impact and effects of the crisis. The causes seem in this context to be much deeper than suggests the majority of commentators and are strictly related to the rule of greedy global turbocapitalism along with its inherent structural and system faults. Against this background the article presents data showing that the Polish economy has come out largely victorious from the struggle against the spread of the economic crisis. Functioning on the periphery of the global economy, Poland has experienced only a slowdown in economic growth and a worsening of the job market situation. These processes were visible in a decline in industrial production, including manufacturing, energy and mining; a decline in demand for residential housing was visible in the construction sector, which resulted in the decline of production sold (but not until the 3rd quarter of 2009); in trade the results were visible in a fall in car sales and rising employment costs, while in transport 2009 brought a fall in services sold, resulting in a significant decline in sales revenue in most companies. From the regional point of view, the analysis does not reveal any significant spatial concentration of the results of the crisis. The spatially differentiated structure of the Polish economy has “blurred” the results and an increased absorption of EU investment funds has significantly cushioned them.
Poszczególne regiony Polski cechuje zróżnicowana sytuacja na rynku pracy. Regiony te wyraźnie różnią się między sobą nie tylko poziomem rozwoju, ale także potencjałem demograficznym, społecznym oraz ekonomicznym. A to z kolei przekłada się na zróżnicowanie warunków życia ich mieszkańców oraz różnice występujące na rynku pracy. Jednym z kluczowych mierników sytuacji na regionalnych rynkach pracy, obok wskaźnika zatrudnienia, jest stopa bezrobocia. W klasycznym ujęciu rynek pracy jest zatem analizowany przede wszystkim w aspekcie relacji między podażą pracy a popytem na pracę. Celem artykułu jest identyfikacja wpływu popytu i podaży pracy na wahania stopy bezrobocia w ujęciu regionalnym. Dekompozycja źródeł bezrobocia, przeprowadzona z wykorzystaniem zaproponowanego przez M.W. Elsby’iego, B. Hobijna, A. Sahina równania dekompozycji, doprowadziła do wniosku zgodnie z którym dominujący wpływ na zmiany bezrobocia w poszczególnych województwach Polski miały zmiany w popycie na pracę. Ponadto, podjęto próbę analizy wybranych czynników popytowych i podażowych rynku pracy.
EN
Regions of Poland differ substantially in terms of level of economic development as well as demographic, social and economic potential. This differences influence level of living and labour market situation. One of the key indicators measuring situation on regional labour markets, apart from rate of employment indicator, is unemployment rate. In classical approach labour market is analysed from the perspective of relation between two forces: demand for workers and supply of workforce. The aim of this article is to identify the impact of demand and supply on unemployment rate fluctuations in a regional perspective. The decomposition of changes in unemployment rate, carried out with the equation developed by M.W. Elsby, B. Hibijn and A. Sahin, has led to the conclusion that dominant impact on changes of unemployment in particular regions of Poland had demand fluctuations, which were subsequently (apart from supply factors) analysed in detail.
Regional diversification in the Polish agriculture is a result of climatic and social conditions, as well as historical developments. The aim of this paper is the assessment of the role that the CAP plays in the transformation of Polish agriculture is based on a comparative analysis of data on agriculture and the use of support by individual regions since the Polish EU accession until 2013. The results indicate the widening gaps in the development of agriculture in Polish regions. Regions with small farms receive less support for improving agricultural competitiveness. It is necessary to take account of these differences and design policy measures better targeted at individual needs of each of the regions. It seems that CAP does not shrink regional diversity of the Polish agriculture. However, it appears that it is not a key factor leading to an increase in this diversity, but an additional factor alongside with current conditions for conducting different types of agricultural activity.
PL
Zróżnicowanie regionalne polskiego rolnictwa wynika z uwarunkowań przyrodniczo-klimatycznych i historycznych. Celem artykułu była ocena roli, jaką WPR odgrywa w przemianach polskiego rolnictwa. Opiera się ona na analizie porównawczej danych dotyczących rolnictwa i wykorzystania wsparcia przez poszczególne regiony od 2004 do 2013 roku. Wyniki wskazują na pogłębianie się różnic w rozwoju regionalnym polskiego rolnictwa. Regiony o rozdrobnionym rolnictwie w mniejszym stopniu korzystają ze wsparcia wzrostu konkurencyjności sektora. Konieczne jest uwzględnienie tych różnic w instrumentach wsparcia i przygotowanie rozwiązań dopasowanych do specyficznych potrzeb regionów. WPR nie ograniczyła różnic regionalnych w polskim rolnictwie. Wydaje się, iż środki UE wzmacniają bieżące uwarunkowania prowadzenia działalności rolnej i możliwości konkurowania na rynku różnego typu gospodarstw w zależności od ich wielkości, usytuowania i rodzaju prowadzonej działalności.
Work is one of basic production factors in agriculture. This paper identities and examines the regional differentiation of work efficiency assuming gross added value as measure per person. An attention was paid to the factors influencing the level of work efficiency. Statistic data analysis showed that the lowest work efficiency occurs in places and regions with both low level of work technical equipment as well as high level of employment and considerable agrarian fragmentation.
PL
Jednym z podstawowych czynników produkcji w rolnictwie jest praca. W opracowaniu poddano analizie regionalne zróżnicowanie wydajności tego czynnika, przyjmując jako miernik wartość dodaną brutto przypadającą na jedną osobę pełnozatrudnioną w rolnictwie. Zwrócono także uwagę na czynniki wpływające na poziom wydajności pracy. Jak pokazała analiza danych statystycznych, najniższa wydajność pracy występuje w regionach, gdzie jest niski poziom technicznego uzbrojenia pracy, duże zatrudnienie w rolnictwie oraz znaczne rozdrobnienie agrarne.
Modern biotechnology is widely regarded as information technology, a new wave of knowledgebased economy. It is one of the key technologies of the 20th century, with potentially a versatile range of applications, such as healthcare, agriculture and industrial processes. Simultaneously, biotechnology and pharmacy are the strongest fields in the currently funded basic research which contributes to progress in other sciences. According to the European Parliament’s report “Life sciences and biotechnology – A Strategy for Europe”, it is taken for granted that modern biotechnology offers unique opportunities of satisfying many human needs. Biotechnology could thus serve the European Union as a great contribution to the achievement of its policy objectives of economic growth and job creation, public health, environmental protection and sustainable development. In the following years, life sciences and biotechnology industry could potentially become the major areas of science, industry and employment and could improve the quality of life through innovative medical applications, upgrading of industrial bases of Europe, and better environment. This article aims at presenting regional differences in the development of biotechnology in Europe. Delimitation of regions will take place both on the basis of academic achievement in the field and the location of the biotechnology industry in Europe. An attempt will also be made to link the development of biotechnology with other markers of socio-economic regions of Europe.
The following article refers to the relationship between the rate of economic development anda share of a section related to the services for companies in France. The text discusses twoproblems: the influence of the size of investment in innovation on the GDP growth in regionalsystem of France and the influence of the structure of expenditure in R&D section on theregional differentiation of development rate of France. The analysis is based on the value ofGDP per person employed and the size of investment in innovation in the years 1991–2004.The analysis of numeral data is based on statistical methods by means of correlation and timeseries. The analysis proves that there is a relationship between the investment in education andgrowth rate of GDP. According to OECD report, the influence of innovation on economicgrowth rate can be tenfold. Capital expenditures in innovation in higher education seem to bethe best investment influencing the GDP increase. It should be emphasized that all thementioned regularities are characterized by a large regional differentiation all over the France
The aim of the article is to characterize the financing of science as a factor shaping regional competitiveness. The fundamental thesis is the statement that the financing of science considered as a determinant of the competitiveness of regions in terms of quantity and quality significantly affects the labor market, especially in the era of innovation. In terms of the competitiveness of regions in Poland it should be noted that the deficit is visible strategic approach to planning and management of regional development. There is no picture of the phenomenon of competitiveness in a comprehensive manner. Currently, Polish regional policy in the process of transformation from a traditional approach, involving the central interventions in problematic regions in the direction of a strategic framework for programming.
XX
Celem artykułu jest charakterystyka finansowania nauki, jako czynnika kształtującego konkurencyjność regionów. Zasadniczą tezą jest stwierdzenie, iż finansowanie nauki rozpatrywane jako determinanta konkurencyjności regionów w aspekcie ilościowym oraz jakościowym znacząco wpływa na rynek pracy, szczególnie w dobie innowacji. W zakresie konkurencyjności regionów w Polsce należy stwierdzić, że widoczny jest deficyt strategicznego podejścia do planowania oraz zarządzania rozwojem regionalnym. Brakuje ujęcia zjawiska konkurencyjności w sposób kompleksowy. Obecnie polska polityka regionalna przechodzi proces transformacji z tradycyjnego podejścia, polegającego na interwencjach centralnych w problematyczne regiony w kierunku strategicznych ram programowania.
This article is an attempt to answer the question if the regions of the European Union member states in East-Central Europe witness the phenomenon of economic convergence. The analysis concerns sigma-convergence as well as the absolute beta-convergence. The research relies on the statistic data available from Eurostat for the years 1995-2009. The research reveals that the discrepancies in regional GDPs per capita in the particular East-Central European EU member states were on the increase in the period under analysis, which is hardly optimistic. On the other hand, the analysis concerning economic convergence of the researched group of countries unveil that the process is on the way, which can be a mark of hidden divergence taking place in the particular member states.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.