Celem tego artykułu jest nakreślenie znaczenia sprawiedliwości naprawczej w kontekście postępowania z przestępcami i podejścia do przestępczości, uwzględniając jej genezę, jak i różnorodne formy i metody oddziaływania. Kolejnym analizowanym aspektem jest znaczący wzrost roli idei sprawiedliwości naprawczej w procesie resocjalizacji, zarówno w trakcie, jak i po odbyciu kary pozbawienia wolności, co może stanowić inspirację do dalszych reform systemów penitencjarnych i prewencji kryminalnej. Zastosowane metody badawcze obejmują interpretacyjną analizę treści wspomaganą analizą materiałów źródłowych oraz metodą historyczną. Wyniki badań ukazują ewolucję różnorodnych podejść do przestępstwa na styku filozofii, pedagogiki specjalnej czy polityki karnej. Analiza ta prowadzi przez zwroty w rozwoju myślenia o przestępcach i popełnianych przez nich czynach. Sprawiedliwość naprawcza omawiana jest jako instrument psychologicznego, społecznego i instytucjonalnego usprawniania prewencji kryminalnej oraz oddziaływań wobec skazanych. Wyniki badań konfrontują dotychczasowe podejścia, ukazując je jako mniej efektywne w porównaniu z podejściem restoratywnym, które w XXI w. nabiera coraz większego znaczenia. Postępująca implementacja sprawiedliwości naprawczej do teorii i praktyki resocjalizacji nie tylko zdaje się mieć potencjał bardziej efektywnej prewencji recydywy, ale też zapobiegania stygmatyzacji skazanych już po opuszczeniu zakładów karnych. Implikuje to ponadto potrzebę zmian strukturalnych w systemach penitencjarnych. W odróżnieniu od czasem nieracjonalnych podwalin społecznego i instytucjonalnego podejścia do przestępców w przeszłości, takie integracyjne podejście, bazujące na badaniach i danych naukowych, przekłada się na wzrost skuteczności resocjalizacji przestępców. Ponadto ukazuje ono potrzebę bardziej kompleksowego i długofalowego myślenia o resocjalizacji.
EN
This paper outlines the meaning of restorative justice in the context of the treatment of offenders and the approach to crime, including its genesis, as well as different forms and methods. The following aspect analyzed in this paper is a significant growth of importance of the idea of restorative justice in the process of rehabilitation of offenders during and after serving the sentence, which may inspire further systemic reforms of prison systems and crime prevention. Research methods include mostly the interpretative content analysis supported by source analysis and a historical method. The outcomes delineate the evolution of different approaches to crime at the crossroads of philosophy, special education, and criminal policy. This analysis leads through the turns in the development of thinking about offenders and crimes they commit. Restorative justice is discussed here as an instrument of a psychological, social, and institutional factors for the facilitation of crime prevention, as well as the treatment of offenders. The results of the analysis confront the hitherto approaches, revealing them as less effective compared to the restorative one that is gaining significance in the 21st Century. The ongoing implementation of restorative justice to rehabilitation theory and practice not only seems to have the potential of more efficient prevention of relapse, and further labeling of offenders after the release from prison. Moreover, it also implies the need for structural changes in prison systems in general. In contrast to sometimes irrational foundations underlying social and institutional approaches to offenders in the past, such an integrative approach focused on research and scientific data translates to the enhancement in the efficacy of rehabilitation of offenders. Besides, it reveals the importance of more comprehensive and long-term thinking about rehabilitation.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.