Celem artykułu jest ukazanie możliwości i potencjału analitycznego stosowania filtra płci do analizy określonych fragmentów rzeczywistości społecznej, którymi w tym przypadku są życie i relacje małżeńskie oraz rodzinne, a także sposobów badania samej kategorii płci. By uzyskać założony cel, przedstawione zostały trzy projekty badawcze, ulokowane w paradygmacie interpretatywnym, w których kolejno poddano analizie relacje wewnątrzrodzinne kobiet (badania biograficzne), mężczyzn (m.in. zogniskowane wywiady grupowe), oraz małżonków razem (fenomenologia rodziny). W opisie każdego z nich uwypuklone zostały założenia metodologiczne, a zwłaszcza sposób odniesienia się w nich do kategorii płci wyznaczającej perspektywę badawczą i interpretacyjną. Płeć – zarówno badanych jak i badaczy – w jej wymiarze społeczno-kulturowym oraz biograficznym jest perspektywą rozumienia i nadawania znaczeń, a także ważnym filtrem interpretacyjnym w badaniach. Owo zróżnicowanie odzwierciedla nie tyle biologiczny, ile społeczny i kulturowy charakter różnic między kobietami i mężczyznami – widoczny w koncepcji gender, a wyniki badań wpisują się w tezę Jessie Bernard, że bycie w małżeństwie i rodzinie, na skutek odmiennych doświadczeń mężczyzn i kobiet, jest płciowo zróżnicowane
EN
The aim of the article is to show the possibilities and analytical potential of using a gender filter in the analysis of certain fragments of social reality, in this case everyday life and the marital and family relationships, as well as the methods of studying the gender category itself. To achieve the desired result, three research projects were presented. All of them were located within imperative paradigm, in which family relationships of women (biographical research), men (i.e., focused group interviews) and both spouses together (family phenomenology) were subsequently analyzed. In the descriptions of each of them emphasis was given to methodological assumptions, especially the way of referring to gender as the category determining research and interpretative perspective. Gender – of both examiners and examinees – in its socio-cultural and biographical dimension is a perspective of understanding and giving meanings, and it is also an important filter in research. This differentiation reflects not so much the biological as the social and cultural character of differences between women and men – visible in the conception of gender, moreover the results of research incorporated in the thesis of Jessie Bernard that being in marriage and family is gender-differentiated because of different experiences of men and women.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.