Szlachta ziemi przemyskiej aktywnie rozwinęła się w drugiej połowie XIV - na początku XV wieku z różnych grup społecznych, etnicznych i religijnych. Byli to potomkowie galicyjskich bojarów i urzędników książęcych, mieszkańcy Polski, Śląska, Węgier, imigranci - Wołochów. W okresie nadania prawa polskiego (1433-1434) w ziemi przemyskiej było ok. tysiąc pięćset nobilitowanych rodów. W ciągu XV - XVI wieku ogólny i osobisty skład szlachty ciągle się zmieniał. Działo się tak chociażby ze względu na emigrację. Wśród katolickiej szlachty stopień wymierania starych i pojawiania się nowych rodów był szczególnie intensywny. Za to skład szlachty prawosławnej w XVI wieku był stabilny. Ich liczba wzrastała nieznacznie kosztem chociażby rodzin wołoskich
EN
The nobility from the Przemyśl region strongly developed in the second half of the 14th century and at the beginning of the 15th century from various social, ethnic and religious groups. These were the descendants of Galician boyars and princely court servants, the inhabitants of Poland, Silesia, Hungary, immigrants – Vlachs. In the period of granting the Polish law (1433-1434), in the Przemyśl region there was about one thousand five hundred ennobled lines. Between the 15th and 16th centuries, the hereditary lines of nobility were constantly changing. This was due to, among others, emigration. Among the Catholic nobility the intensity of dying out of old lines and coming into existence of new ones was especially great. In turn, the Orthodox nobility in the 16th century was stable. Their number was increasing slightly, even at the cost of Vlach families
Artykuł niniejszy ma na celu zaprezentowanie zwięzłego przeglądu badań genealogicznych prowadzonych nad średniowiecznym rycerstwem polskim przez rodzimych uczonych. Prezentowany zarys obejmuje nie tylko historię i metodologię badań genealogicznych, rozumianych przede wszystkim jako odtwarzanie dziejów rodów i rodzin szlacheckich, ale także modne obecnie badania prosopograficzne. Szczegółowo omówione zostały w nim początki polskich badań genealogicznych nad średniowiecznym rycerstwem, począłwszy od dwóch wielkich uczonych Antoniego Małeckiego i Franciszka Piekosińskiego, aż do Włądysłąwa Semkowicza i jego uczniów. Dużo uwagi poświęcono również współczesnym badaczom i ich pracom, a także zmieniającym się założeniom metodologicznym. Na marginesie włąściwych rozważań szczegółowych znajdują się także liczne odniesienia do istoty i znaczenia genealogii w sensie ogólnym
EN
The article aims at presenting a concise survey of genealogical research carried on medieval knighthood by native scholars. The presented outline includes not only history and methodology of genealogical research, understood most of all as a reconstruction of family and noble lines' histories, but also currently prosopographical research. The study discusse in detail the beginnings of Polish genealogical research on medieval knightood, starting from two prominent scholars, Antoni Małecki and Franciszek Piekosiński, onwards to Władysław Semkowicz and his disciples. A lot of attention is paid to the contemporary scholars and their works, as well as to changing methodological scope. On the margine of the mainestream discussion, the study contains numerous references to the essence and significance of genealogy in general sense
The author provides information about the writer and presents the narrative poem Pacholę hetmańskie, which is further analysed. The main focus of the presentation is the Tarnowski family and the hetman Jan Tarnowski who lived in the 16th century. The Bobol, Odrowąż and Rożanka families are also mentioned, with the last one being the poem’s narrator. The members of all these families are characterised by patriotism, Catholicism, wisdom and warm-heartedness towards other people. Pol presented an idealized picture of the Polish nobility of the 16th century.
PL
Autorka omawia sylwetkę pisarza i przedstawia analizowany poemat pt. Pacholę hetmańskie. Głównym przedmiotem prezentacji jest ród Tarnowskich i osoba hetmana Jana Tarnowskiego, który żył w XVI wieku. W tle ukazany jest ród Bobolów, Odrowążów i Rożanki – narratora poematu. Członków wszystkich rodów cechuje patriotyzm, katolicyzm, mądrość i życzliwość dla innych ludzi. Pol wykreował tu obraz wyidealizowany szlachty polskiej w XVI wieku.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.