Prawidłowe słyszenie warunkuje psychofizyczny rozwój dziecka; umożliwia poprawne nadawanie i rozumienie mowy, czyli satysfakcjonującą komunikację z otoczeniem. Właściwa higiena narządu słuchu, ochrona przed czynnikami atmosferycznymi pośrednio wpływają na stan narządów mowy, a te odpowiedzialne są za emisję głosu, jakość wymawianych dźwięków. W artykule uzasadniono potrzebę dbania i promowania zdrowia przez nauczycieli i uświadamiania jej dzieciom od najwcześniejszych lat edukacji.
EN
Correct hearing determinates a child’s psycho-physical development; it enables correct speech transmission and comprehension’ in other words satisfactory communication with its surroundings. Correct hygiene of the hearing apparatus and protection from atmospheric factors indirectly influence the state of the speech apparatus, and these elements are responsible for voice emission, spoken sound quality. I justify the need of healthcare and its promotion by teachers and Healthcare education for children from the early school years.
Opracowanie porusza problem roli słuchu w procesie uczenia się dziecka w młodszym wieku szkolnym. Zawiera przegląd literatury przedmiotu, wymagania uwzględnione w podstawie programowej klas 1-3 w zakresie słuchania, mówienia i pisania, ukazuje przyczyny problemów w nauce czytania i pisania oraz ich objawy; porusza problem centralnych zaburzeń przetwarzania słuchowego, jednostronnego niedosłuchu odbiorczego i zaburzeń słuchu fonematycznego w procesie uczenia się dziecka.
EN
This work raises the problem of the role of hearing in the learning process of children at their younger school age. It contains literature review, requirements included in the curriculum for classes 1 to 3 in listening, speaking and writing. It shows the causes of reading and writing problems and their symptoms, the problem of central auditory processing disorders, unilateral hearing loss and phonematic hearing disorders in the process of learning.
In addition to theoretical linguistics, psychology, pedagogy and medicine speech therapy training involves practical speech sounds recognition skills. Elementary handbooks in dialects can make a useful teaching aid in training auditory identification of speech phones. The Elementary Handbook of Warmia dialect, Elementarz gwary warmińskiej, is well suited for this purpose. It contains written texts and CD recordings, providing patterns of higher pronunciation of open-mid and open vowels: á, é, ó, or modern variants of old nasal vowels and also consonants: m’, p’, b’, v’ f’.
Quality of life of the elderly is an important social problem due to demographic changes associated with lengthening life expectancy. With age, numerous health problems tend to appear, most commonly vision and hearing defects. A consequence of age-related hearing loss is difficulty associated with communication capabilities. This in turn affects quality of life, relations with loved ones, and the effectiveness of social contacts. The aim of the survey, conducted among 116 people aged over 60 years old, was an attempt to analyse the relationship between communications capabilities (using the SAC self-assessment questionnaire) and quality of life (the WHOQOL-BREF questionnaire). The results established that the quality of life of older adults stood at an average level, while their auditory capabilities were described as good. The higher the assessment of health, activity and physical fitness, the higher the quality of life and this was also associated with slightly better capabilities of communicating with their surroundings. Lower quality of life in the areas of physical health, social relations, scope of communication, were declared by respondents from the group over 70 years of age. Men slightly more often than women indicated worse communication capabilities. No correlation was found between the quality of life of the respondents and self-assessment of their communication capabilities. There is a need solutions to support preventive physical activity in groups of older adults and younger people which would affect quality of life, and can contribute to improving the quality of communication, among others, by broadening the network of interpersonal contacts.
PL
Jakość życia osób starszych jest ważnym problemem społecznym ze względu na zmiany demograficzne związane z wydłużaniem się średniej długości życia. Wraz z wiekiem pojawiają się liczne problemy zdrowotne, najczęściej wady wzroku i słuchu. Konsekwencja niedosłuchu uwarunkowanego wiekiem są trudności związane z możliwościami komunikacyjnymi. To z kolei wpływa na jakość życia, relacje z bliskimi, efektywność kontaktów społecznych. Celem badania, przeprowadzonego wśród 116 osób w wieku powyżej 60 lat – mieszkańców Polski południowo-wschodniej – była próba analizy zależności między możliwościami komunikacyjnymi (określono za pomocą kwestionariusza samooceny SAC) a jakością życia (kwestionariusz WHOQOL-BREF). Na podstawie uzyskanych wyników stwierdzono, że jakość życia starszych osób dorosłych kształtuje się na poziomie przeciętnym, a ich możliwości słuchowe określane są jako dobre. Im wyższa ocena zdrowia, aktywności i sprawności fizycznej, tym wyższa jakość życia, co wiązało się również z nieco lepszymi możliwościami komunikowania się z otoczeniem. Niższą jakość życia w zakresie zdrowia fizycznego, relacji społecznych, zakresu komunikacji, deklarowali respondenci z grupy żej 70. roku życia. Mężczyźni nieco częściej niż kobiety wskazywali na gorsze możliwości komunikacyjne. Nie stwierdzono zależności między jakością życia badanych a samooceną ich możliwości komunikacyjnych. Istnieje potrzeba wprowadzenia rozwiązań wspierających profilaktyczną aktywność fizyczną w grupach starszych dorosłych i młodszych, która wpłynęłaby na jakość życia, a także mogłaby przyczynić się do poprawy jakości komunikacji, m.in. poprzez poszerzenie sieci kontaktów interpersonalnych.
This manuscript presents an overview of current knowledge on the influence of organic solvents on the hearing and balance systems. The authors analyzed - the literature data concerning the results of all human and the most relevant animal studies, published untill 2012. Moreover, the guidelines for occupational medicine specialists were proposed on the basis of literature review and the authors' own scientific experience. The literature data and our studies revealed the increased risk of hearing loss in workers exposed to organic solvents only, and well documented potentiation of harmful effects of combinedexposure to organic solvents and noise. Hearing impairment is mainly observed in high frequencies, but lower frequencies can also be involved (0.5-4 kHz). The impairment induced by exposure to organic solvents is mild, up to several dBs. In the combined exposure to noise and solvents , the noise effect predominates. Organic solvents affect the central pathways of vestibular system although unilateral or bilateral vestibular hypofunction might also be a possible consequence of solvent exposure. Occupational exposure to organic solvents is a risk factor for hearing and balance impairments. Therefore, workers exposed to solvents should be covered by hearing loss prevention programs. Speech in noise test (HINT) and posturography seem to be the most suitable tests for hearing and balance prevention programme for organic solvent exposed workers. Med Pr 2013;64(1):83–102
PL
Publikacja podsumowuje stan aktualnej wiedzy na temat ototoksycznego wpływu rozpuszczalników organicznych na narząd słuchu i układ równowagi. Przegląd danych literaturowych obejmuje wszystkie istotne badania u ludzi oraz najważniejsze badania na zwierzętach zawarte w bazie PubMed do połowy roku 2012. Ponadto w pracy przedstawiono zalecenia dla celów profilaktyki medycznej opracowane w oparciu o dane literaturowe i badania własne. Wyniki badań, w tym opublikowanych badań własnych, wykazały, że głębokość uszkodzenia słuchu przypisywana narażeniom na te substancje chemiczne może wynosić kilka, kilkanaście dB HL. Uszkodzenia słuchu obserwowano głównie w zakresie wysokich częstotliwości, choć mogą dotyczyć również częstotliwości średnich (0,5-4 kHz). Przy łącznym działaniu rozpuszczalników i hałasu dominuje efekt hałasu. Udokumentowany jest również wpływ rozpuszczalników organicznych na ośrodkową część układu równowagi oraz niewykluczony - na część obwodową (błędnik). Wynikiem uszkodzenia jest zmniejszenie pobudliwości układu przedsionkowego czy asymetria pobudliwości. Mimo że nie jest znana zależność typu dawka-odpowiedź, wyniki dotychczasowych badań wskazują na konieczność objęcia osób narażonych na rozpuszczalniki organiczne badaniami profilaktycznymi pod kątem wykrywania zaburzeń narządu słuchu i równowagi. Podstawowymi badaniami w tym zakresie powinny być, oprócz konsultacji laryngologa/audiologa, badania audiometrii mowy w szumie (hearing in noise test - HINT) oraz posturografii. Med. Pr. 2013;64(1):83–102
Artykuł poświęcono specyfice funkcjonowania i sytuacji rodzinnej dziecka z uszkodzonym narządem słuchu w kontekście badań nad wczesnym okresem rozwojowym, będącym czasem, w którym kładzie się podwaliny pod jego funkcjonowanie w dorosłości. W badaniu uwzględniono wpływ niedosłuchu, oddziaływań rehabilitacyjnych oraz rolę komunikacji i specyfikę relacji środowiskowo-rodzinnych, a także kontekst kulturowy Głuchych rodzin i związek z postrzeganiem przez słyszących i Głuchych rodziców nie(do)słyszącego dziecka. Omówiono też kluczowe kompetencje, jakimi musi dysponować świadomy i rzetelny badacz dzieciństwa osób z uszkodzonym narządem słuchu. Zwrócono uwagę na przygotowanie i realizację badań, omówiono perspektywy badawcze oraz wybrane techniki stosowane w badaniach, których celem jest pełniejsze poznanie okresu dzieciństwa.
EN
The article is devoted to the unique nature of the functioning and situation of the families of hearing impaired children, in the context of early developmental research which lays the foundations for his or her functioning in adulthood. The effects of hearing loss, rehabilitation and communication interactions and the unique environmental relationships are exposed. The cultural context of deafness and its connection with the perception of deaf children by his or her parents was also illustrated, together with the key competences needed by any aware and reliable researcher of the childhood of persons with hearing impairments. The preparation and conducting of research was also taken into consideration. The various research perspectives were shown, as well as chosen research techniques which can be useful in the study of childhood marked by hearing loss.
Summary The thesis analyses the role of senses in Edgar Allan Poe’s short story The Tell-Tale Heart. The narrator suffers from chronic squeamishness of senses – his most sensitive one is hearing. Thus, the text is full of descriptions of varied sounds. Sight is another important sense, which becomes protagonist’s main source of anxiety. An obsession about an old man’s eye leads him to commit a murder. The apprehension of the world by the protagonist is modeled by psyche of its character. As such, the analysis of his sensatory experiences has allowed to construct a picture of his internal life.
Przedmiotem analizy są metafory językowe (derywaty słowotwórcze i semantyczne, frazeologizmy, ustalone porównania), traktowane jako realizacje metafor pojęciowych, a celem – ustalenie, jakie zjawiska niefizyczne są konceptualizowane w polszczyźnie w kategoriach wrażeń zmysłowych. Daje się zauważyć wyraźny związek między rodzajem zmysłu (jakością wrażeń zmysłowych) a kierunkiem rozszerzeń metaforycznych. Wzrok funduje jednostki z domen: wiedzy, kontroli i wzorowania się; słuch – wiedzy i posłuszeństwa; dotyk – szeroko rozumianego kontaktu; smak – aktów sądzenia; węch – wnioskowania. Rozszerzenia metaforyczne można też traktować jako pośrednie argumenty świadczące o hierarchii zmysłów, utrwalonej w języku, oraz o wartości poznawczej poszczególnych doznań sensorycznych.
EN
The object of the analysis are linguistic metaphors (word-formation and semantic derivatives, phraseological expressions, conventionalized similes) treated as realizations of conceptual metaphors. Its aim is to establish what non-physical phenomena are conceptualized in Polish in terms of sensory perception. A clear connection can be observed between a particular sense (the quality of sensory perception) and the direction of metaphorical extensions. The sense of sight is the basis for conceptualizations relating to the domains of knowledge, control and following someone’s behaviour; the sense of hearing — the domain of broadly understood contact; the sense of taste — the domain of judgement; the sense of smell — the domain of drawing conclusions. Metaphorical extensions can also be treated as indirect evidence for the existence of a hierarchy of senses, rooted in language, and of the cognitive value of particular sensory experiences.
The novel The Idiot by F.M. Dostoyevsky is considered from the point of view of its composite communication with sensory motifs (visual, acoustical, tactile, olfactory). The understanding of the functioning of these motifs underlies the analysis of figurative and thematic structure, and some artistic details of the writer’s poetics. In the article it is shown that the sensory perception in Dostoevsky connects with the cognitive through the relations of symbiotic continuity. We showed connections between the areas of human activity — perception and understanding — and their interference in the text. Sight and hearing are understood by us as the key elements of a linear creation of a plot, touch and smell, in turn — as factors facilitating studying of some features of the author’s poetics. Organizing this material with a purpose to present various receptive fields (sight, hearing, tactile and olfactory perceptions) taking into account their mutual relations and dynamics, allows to reveal the author’s idea on a deeper and motivated level.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.