The purpose of this article is to show the opinions of the eminent Polish scholars on principal problems of science and university teaching. These scholars took part in a convention organized by the Mianowski Fund in Warsaw on 2–3 April 1927. It was dedicated to two major themes: the situation of higher schools in the face of the necessity of providing professional training for masses of youth and the preparation of a part of students for research work. Academic teachers discussed how to harmonise these (and many others) functions of higher education. The convention was attended by delegates of all most important higher schools in Poland and by representatives of the government, with President Ignacy Mościcki.
The article elaborates on the condition of partial moral anomy in the academic environment, in Poland that not only weakens the ethical causal power of scientific staff,but also results in weakening social capital and also in pathologies in the process of scientific promotion. The narration has been subject to a metaphor of eggs (equivalentof types of scientific publications or a contradiction thereof) and their hatching in various types of hens breeding (scientific or pseudo-academic schools) in order to sharpen the conditions and results of academic dishonesty and dysfunction and to notice problems in reviewing scientific degrees and titles’ dissertations.
PL
The article elaborates on the condition of partial moral anomy in the academic environment, in Poland that not only weakens the ethical causal power of scientific staff, but also results in weakening social capital and also in pathologies in the process of scientific promotion. The narration has been subject to a metaphor of eggs (equivalent of types of scientific publications or a contradiction thereof) and their hatching in various types of hens breeding (scientific or pseudo academic schools) in order to sharpen the conditions and results of academic dishonesty and dysfunction and to notice problems in reviewing scientific degrees and titles’ dissertations.
Przedmiotem badań jest problem masowej migracji elity intelektualnej z Białorusi. Analiza obecnej sytuacji na Białorusi pokazuje, że szczególną rolę w migracji białoruskich naukowców i nauczycieli odgrywają nie czynniki ekonomiczne, ale w większym stopniu czynniki polityczne i społeczne. Migracja przybrała formę ucieczki z Białorusi, co prowadzi do ogromnego kryzysu w białoruskiej nauce, edukacji i ogólnie w społeczeństwie. Najwięcej białoruskich migrantów naukowych znajduje się w Polsce, gdzie stworzono programy pomocy białoruskim naukowcom i dogodne warunki do przeprowadzki. Wysoko wykwalifikowani specjaliści, wyjeżdżający do pracy do innych krajów, przynoszą znaczne korzyści krajowi przyjmującemu, jednocześnie przynosząc nieodwracalne ogromne szkody krajowi, który opuszczają. Dla krajów przyjmujących migracja elity intelektualnej służy jako narzędzie do zwiększenia konkurencyjności kraju na rynku światowym.
EN
The subject of the research is the problem of mass migration of the intellectual elite from Belarus. The analysis of the current situation in Belarus shows that a special role in the migration of Belarusian scientists and academic teachers is not played by economic factors, but to a greater extent, by political and social factors. Migration has taken the form of flight from Belarus, which is leading to a huge crisis in Belarusian science, education and society in general. The largest number of Belarusian scientific migrants is in Poland, where programs of assistance to Belarusian scientists and favourable conditions for moving have been created. Highly qualified specialists, leaving to work in other countries, bring significant bene-fits to the host country, at the same time causing huge, irreparable damage to the country they leave. For host countries, the migration of the intellectual elite serves as a tool to increase the country’s competitiveness in the world market.
Based on unpublished materials from three archives (Central Scientific Archive of the Academy of Sciences, Archive of socio-political organizations from Moldova, the Moldovan National Archives) and the literature in domain, the historical, sociopolitical, as well as other aspects are analyzed, concerning Moldavian SSR academic science institutionalization in the 1946–1961 years.
UK
На основі оригінальних архівних матеріалів (зокрема з Центрального наукового архіву Академії наук Молдови, Архіву громадсько-політичних організацій Республіки Молдова, Національного архіву Республіки Молдова) та огляду фахової літератури висвітлено історичний і соціально-політичний контексти становлення академічної науки в Молдовській РСР у 1946-1960 роках.
Podręczniki szkolne od wielu lat budzą liczne kontrowersje, jednak to co dzieje się wokół nich od początku 2014 roku można chyba nazwać prawdziwą burzą czy nawet rewolucją. W czasie gdy naukowcy, badacze pedagogiki wczesnoszkolnej podejmują dyskusję nad kulturowym i społecznym kodem podręczników dla dzieci (jako zawsze problematycznych i dyskusyjnych nośników znaczeń i wartości), Ministerstwo Edukacji Narodowej wprowadza jeden, obligatoryjny dla wszystkich i pozornie bezpłatny podręcznik dla klasy I. Jest on tworzony na bazie nieokreślonych założeń koncepcyjnych i w rekordowo krótkim czasie. Następnie na wniosek MEN podręcznik ten poddany zostaje ogólnonarodowemu poprawianiu zawartych w nim błędów, a potem z tryumfem złożony do druku. Jak jednym słowem określić przywołane działania? Dla mnie jest to manipulacja. W artykule podjęta została próba uzasadnienia dwóch zasadniczych tez: podręcznik szkolny stał się obiektem manipulacji (politycznej i medialnej); podręcznik szkolny był i jest narzędziem manipulacji wychowawczej i dydaktycznej). Sam termin manipulacja, mający wiele znaczeń, używany jest w niniejszym opracowaniu w odniesieniu do sytuacji kierowania kimś bez jego wiedzy i posługiwania się nim w celu osiągnięcia określonych, własnych celów. Osobami, którym chciano zwrócić uwagę na możliwość nieświadomego ulegania różnym działaniom o charakterze manipulacyjnym są nauczyciele i rodzice uczniów. Szansy na obronę przed takimi, jak opisane w artykule, manipulacjami upatruje się w naukowych eksploracjach problematyki użyteczności obudowy dydaktycznej w edukacji dzieci.
EN
For many years, textbooks have been a source of much controversy, but what has been unfolding in this area since the beginning of 2014 can quite fairly be described as a proper storm, or even a revolution. While scientists and pedagogical researchers have continued their discussions about the cultural and social norms relevant to children’s books (where these in turn are bound to prompt problematic discussions about meaning and value), the Ministry of Education has simply gone ahead and introduced a single textbook for children from Class I, which is apparently free, but obligatory for all of them. This has been created on the basis of vague and undefined conceptual assumptions, and in record time. Then, at the request of the Ministry, this same textbook has been subjected to a nationwide process of correction of the errors it contained, before being finally sent for printing – and this as if it marked a great triumph. How might one sum this up in a single word? For me, it is manipulation. This article aims to justify the following two main theses: that the above-mentioned textbook has become an object of manipulation (for both politicians and the media), and that it was, and is, a tool of manipulation (in the context of education and teaching). The term “manipulation”, of course, has many meanings. It is used in this article to refer to what goes on when someone is unknowingly targeting and exploited for specific purposes. We, and especially teachers and the parents of pupils, need to become aware of the possibility of being victims of this. On the other hand, scientific research into the usefulness of teaching materials in the education of children offers a chance for us to defend ourselves against such manipulation.
Obserwowany od wielu lat nacisk na młodych naukowców, usankcjonowany przepisami prawnymi, nakłada na nich obowiązek nie tylko prowadzenia badań i działalności dydaktycznej, ale także spełnienia wymogów parametryzacyjnych. To właśnie od ilości publikacji, czasami bez względu na ich jakość, zależy ich pozycja na uczelni, a więc postęp kariery naukowej i dostęp do finansowania badań (np. uzyskania stypendium czy grantów). Nie dziwi zatem, że coraz częściej dochodzi do przypadków korzystania z kontrowersyjnych ofert tzw. drapieżnych wydawców czy organizatorów konferencji. Pozostający pod pręgierzem parametryzacyjnych wymagań naukowcy czasami nieświadomie korzystają z usług takich firm. W artykule opisano znane w świecie naukowym przypadki nieuczciwego postępowania i strategie podejmowane w tzw. grze parametrycznej, a także opisano rozwiązania mające zapobiec takim niepożądanym działaniom, które zapisano w procedowanej Ustawie 2.0.
EN
The pressure on young scientists observed for many years, sanctioned by legal regulations, imposes the obligation on them not only to conduct research and teaching activities, but also to meet the requirements of parameterization. It is the number of publications, sometimes irrespective of their quality, that determines their position at the university, and thus the progress of a research career and access to research funding (i.e. obtaining scholarships or grants). Therefore, it is not surprising that cases of using controversial offers of the so-called predatory publishers or conference organisers are more frequent. Scientists that are under the pillory of parameterization requirements sometimes use such companies unknowingly. The article describes cases of dishonest behaviour known in the scientific world and strategies taken in the so-called parametric game, as well as solutions to prevent such unwanted activities, which were included in the 2.0 Act.
The decreasing supply of qualified people ready to take up employment, observed for several years on the labour market, results in the strengthening of the employee's position. The consequences of this process affect not only the companies but also scientific institutions. The employee's market, which is shaped as a result of the following changes, forces employers to focus increasingly on activities aimed at attracting and retaining individuals who constitute their human capital. The aim of our article is to diagnose satisfaction levels of various job facets and differences in attachment to the workplace in groups of scientists with varied job expectation profiles. On this basis, it will be possible to indicate the job facets that scientific institutions should take into consideration in order to provide researchers with a high level of job satisfaction. To broaden knowledge about the subject, we used data collected by the National Information Processing Institute in 2017 in a nationwide representative sample of 840 scientists who were at various stages of their academic career, represented all areas of science and worked in all types of scientific units in Poland. By performing factor analysis and a clustering procedure on variables describing researchers' job expectations we were able to categorize the respondents into three groups: 1) demanding, 2) aspiring and 3) unengaged. The demanding employees have high expectations in all job facets that we examined, i.e.: economic and organizational matters, developmental and social opportunities as well as employment flexibility. The aspiring scientists above all appreciate developmental and social opportunities more than other groups. On the contrary, the unengaged employees value developmental and social opportunities the least while other job facets are moderately significant for them. The survey of satisfaction of particular groups of scientists with their current employer indicates the need to focus the scientific institutions employing them on different aspects of work. In the case of demanding employees, it is important to take care of their economic wellbeing. On the other hand, in order to increase satisfaction from work of scientists from the aspiring group, it will be important to provide them with a higher level of satisfaction from the development and social sphere. The greatest challenge may be the satisfaction of unengaged employees who declare a relatively low general level of satisfaction with the workplace, and at the same time do not have well-established expectations towards the institutions employing them.
PL
Obserwowana od kilku lat na rynku pracy malejąca podaż wykwalifikowanych osób gotowych podjąć zatrudnienie skutkuje umacnianiem się pozycji pracownika. Konsekwencje tego procesu dotykają nie tylko przedsiębiorstwa, ale są również odczuwalne dla instytucji naukowych. Celem artykułu jest diagnoza poziomu zadowolenia z rożnych aspektów pracy i przywiązania do miejsca zatrudnienia w grupach naukowców o odmiennych profilach oczekiwań wobec pracy. Na tej podstawie możliwe będzie wskazanie instytucjom naukowym tych aspektów pracy, o które powinny dbać, aby zapewnić naukowcom wysoki poziom satysfakcji z miejsca zatrudnienia. Aby dostarczyć wiedzy w tym zakresie, analizie poddano materiał empiryczny zgromadzony w ramach badania kwestionariuszowego przeprowadzonego przez OPI PIB w 2017 roku na reprezentatywnej próbie 840 naukowców zatrudnionych we wszystkich typach jednostek naukowych w Polsce. Pracownicy, którzy wzięli udział w sondażu, znajdowali się na różnych etapach kariery naukowej i reprezentowali wszystkie obszary nauki. Na podstawie deklaracji dotyczących oczekiwań wobec pracodawcy przeprowadzono analizę czynnikową i podzielono respondentów na trzy grupy: 1) wymagających, 2) aspirujących i 3) niezaangażowanych. Pracownicy wymagający wyróżniają się wysokimi oczekiwaniami w zakresie wszystkich badanych aspektów pracy: ekonomiczno-organizacyjnych, rozwojowo- społecznych oraz elastyczności zatrudnienia. Z kolei naukowcy aspirujący wyżej niż inne grupy cenią sobie przede wszystkim aspekty rozwojowo-społeczne. Ich przeciwieństwem są zaś pracownicy niezaangażowani, dla których aspekty rozwojowo-społeczne są najmniej ważne, a pozostałe kwestie umiarkowanie istotne. Badanie zadowolenia poszczególnych grup naukowców z obecnego pracodawcy wskazuje na konieczność koncentracji zatrudniających ich instytucji naukowych na odmiennych aspektach pracy. W przypadku pracowników wymagających ważne okazuje się zadbanie o ich dobrostan ekonomiczny. Natomiast dla podniesienia satysfakcji z pracy naukowców z grupy aspirujących istotne będzie zapewnienie im wyższego poziomu zadowolenia ze sfery rozwojowo-społecznej. Największe wyzwanie może stanowić usatysfakcjonowanie pracowników niezaangażowanych, którzy deklarują stosunkowo niski ogólny poziom zadowolenia z miejsca pracy, a jednocześnie nie mają ugruntowanych oczekiwań wobec zatrudniających ich instytucji.
Cel: nasze badanie zostało przeprowadzone w celu zidentyfikowania różnic w częstotliwości korzystania z technologii cyfrowych przez naukowców do wsparcia ich badań w okresach przed, podczas i po pandemii COVID-19. Metodologia: wykorzystano kwestionariusz ankietowy i zebrano dane od 467 naukowców z Polski i zagranicy, które poddano analizie statystycznej. Zastosowano nieparametryczny test Kruskala–Wallisa, aby wykazać różnice między naukowcami w Polsce a za granicą w częstotliwości korzystania z technologii cyfrowych w trzech okresach (przed, podczas i po pandemii COVID-19). Nieparametryczny test rang Friedmana i test post-hoc Conovera z korektą Benjaminiego Hochberga wykorzystano do stwierdzenia istotnych różnic między trzema parami okresów: przed-podczas, przed-po i podczas-po pandemii COVID-19. Dla tych okresów zmierzono również, za pomocą korelacji rang Spearmana, związek między wykorzystaniem technologii cyfrowych a badaniami (podstawowymi lub stosowanymi) przeprowadzonymi przez naukowców w Polsce i za granicą. Wyniki: naukowcy z Polski i zagranicy różnili się stopniem wykorzystania wszystkich technologii cyfrowych przed i po pandemii COVID-19. Podczas pandemii różnice dotyczyły jedynie mediów społecznościowych z powodu podobnego wzrostu wykorzystania zarówno aplikacji komunikacyjnych, jak i platform e-learningowych. Wyniki wykazały, że istnieje słaba pozytywna korelacja pomiędzy wykorzystaniem, przez obydwie grupy naukowców, wszystkich technologii cyfrowych a badaniami stosowanymi we wszystkich parach okresów. Zwłaszcza w Polsce nasze badania potwierdziły pozytywną korelację pomiędzy wykorzystaniem aplikacji komunikacyjnych i mediów społecznościowych a badaniami podstawowymi w dwóch parach okresów: przed-podczas i podczas-po pandemii. Ograniczenia/implikacje badawcze: ograniczenia tego badania dotyczyły przede wszystkim wielkości próby, co nie pozwoliło na uogólnienie wyników na całą populację. Kolejnym ograniczeniem było zakwalifikowanie wszystkich naukowców spoza Polski do jednej grupy, bez podziału na kraje lub regiony świata. Umożliwiło to jednak zawężenie zakresu badań i zaowocowało podkreśleniem różnic między Polską a resztą świata. Kolejnym ograniczeniem, które może mieć wpływ na wyniki badań jest przyjęta 5-stopniowa skala Likerta determinująca możliwość dokonania analizy. Oryginalność/wartość: badania te przyczyniają się do poszerzenia wiedzy na temat adaptacji naukowców w Polsce i za granicą do nowych warunków wynikających z pandemii COVID-19 w zakresie częstotliwości wykorzystania technologii cyfrowych w badaniach podstawowych i stosowanych. Stwierdzone różnice dotyczące częstotliwości korzystania z technologii cyfrowej w trzech sparowanych okresach (przed-podczas, przed-po i podczas-po pandemii) mogą potencjalnie zachęcić do zbadania ich trwałości.
EN
Purpose: Our research was performed to identify differences in the frequency of using digital technologies by scientists to support their research in the periods before, during, and after the COVID-19 pandemic. Design/methodology/approach: A survey questionnaire was used and data were collected from 467 scientists from Poland and abroad, which were statistically analyzed. The non-parametric Kruskal–Wallis test was applied to reveal the differences in the frequency of digital technologies use between scientists in Poland and abroad in three periods (before, during, and after the COVID-19 pandemic). The non-parametric Friedman rank test and the post-hoc Conover test with Benjamini-Hochberg adjustment were used to assess the significant differences between three paired periods: before-during, before-after, and during-after the COVID-19 pandemic. For these periods, the association between the use of digital technologies and the types of research (basic or applied) conducted by scientists in Poland and abroad was also measured using Spearman’s rank correlation. Findings: Scientists from Poland and abroad differed in the use of all digital technologies before and afte the COVID-19 pandemic. During the pandemic, the differences concerned only social media, owing to a similar increase in the use of both communication applications and e-learning platforms. The results demonstrated that there was a weak positive correlation between the use of all digital technologies and applied research by both groups of scientists for all paired periods. In Poland in particular, our research has confirmed a positive correlation between the use of communication applications and social media and basic research for two paired periods: before-during and during-after the pandemic. Research limitation/implications: The limitations of this study were primarily related to the sample size, which did not allow the results to be generalized to the entire population. Another limitation was that all scientists from outside Poland were assigned to one group, without division into countries or regions of the world. This, however, enabled the research scope to be narrowed and resulted in stressing the differences between Poland and the rest of the world. A further limitation that may affect the research results is the adopted 5-point Likert scale, which determines the possibility of making an analysis. Originality/value: This research contributes to knowledge about the adaptation of scientists in Poland and abroad to new conditions resulting from the COVID-19 pandemic regarding the frequency of digital technology use in basic and applied research. The significant differences found in the frequency of digital technology use between the three paired periods (before-during, before-after, and during-after the pandemic) have the potential to encourage research into their permanence.
У рамках міждержавного науково-дослідного проекту «Україна-Молдова: спільна історична пам’ять, уроки та перспективи» ученими з України, Молдови, Болгарії було зібрано матеріал та видано двомовний (українсько-англійський) енциклопедичний словник з інформацією про відомих діячів науки, культури, політики, які народилися в Південній Бессарабії. Енциклопедичний словник є унікальним прикладом співпраці учених різних країн. Він покликаний сприяти вихованню почуття гордості у молодого покоління, а також знайомству мешканців різних держав з нашими славетними земляками. У цій статті подано базову інформацію, що характеризує підготовку цього енциклопедичного словника, висвітлює особливості його змісту.
EN
During the interstate scholarly project "Ukraine and Moldova: common historical memory, lessons and perspectives", the materials about the prominent personalities of science, culture and politics born in Southern Bessarabia was collected by the scientists from Ukraine, Moldova, Bulgaria. As a result, it was prepared and published a bilingual (Ukrainian – English) encyclopedic dictionary based on these collected materials. The encyclopedic dictionary is a unique example of cooperation between the scientists from several countries. It aims to stimulate a sense of pride among the younger generation, as well as to introduce people of different countries to our famous countrymen. This article provides background information on how to prepare this encyclopedic dictionary and highlights its content.
Wacław Nałkowski is certainly an outstanding figure for Polish geography. In many publications he has also been classified as positivist, anti-metaphysician, evolutionist, anticleric and socialist. Perhaps these designations are not always right, since in his works one can also find the ideas that do not quite match the labels conferred. His broad interests, diligence, criticism in selecting arguments, and the ability to see the essence of complex phenomena of different nature (both natural and cultural), yielded several interesting reflections contained in numerous articles and books. It should be emphasized that among his written thoughts and observations there are also those that resisted rapid changes in culture and environment that occurred in the century after his death, and can also be repeated today. Among them surely are his geographic and educational concepts. However, Nałkowski’s interests extend far beyond geography. The article focuses on interpretation of Nałkowski’s statements concerning the issues associated with the development of civilization, evolution, nature, as well as philosophy and sociology of science.
Celem artykułu jest analiza jednej z form międzynarodowej filantropii, świadczonej przez dwie amerykańskie fundacje prywatne: Rockefellera i Forda. Poszukiwane są odpowiedzi na pytania o wpływ programów wymiany, skierowanych do Polski we wczesnym okresie zimnej wojny, na stworzenie możliwości badawczych, służących dogonieniu osiągnięć naukowych na Zachodzie. Cezury czasowe to data pierwszej wizyty przedstawicieli Fundacji Rockefellera w Polsce i rok, w którym fundacje tymczasowo wycofały się ze wsparcia lub zawiesiły swoje rozległe programy. Krytyczna analiza dokumentów archiwalnych obu fundacji pozwala poznać okoliczności ich zaangażowania, procedury wyboru kandydatów oraz różne podejścia do sposobów osiągania wyznaczonych celów. Fundacja Rockefellera koncentrowała się na wynikach naukowych, dążyła do wzajemnej wymiany idei, do tworzenia sieci powiązań współpracujących ze sobą naukowców i intelektualistów, podczas gdy Fundacja Forda prowadziła działania z zakresu dyplomacji kulturalnej, która wywierałaby długofalowy wpływ na grupy „przyjaznych” odbiorców. W artykule przedstawiono kilka studiów przypadku polskich stypendystów, ukazując w ten sposób niedyskryminacyjne praktyki fundacji oparte na zasługach i roli, którą podopieczni mogli odegrać w rozwoju nauki, umacnianiu wolnego świata i promowaniu porozumienia międzynarodowego.
EN
The research objectives of this article are to analyse one form of international philanthropy undertaken by two American private foundations: the Rockefeller and the Ford foundations. It poses questions about the possible impact the exchange programs directed to Poland in the early Cold War period had upon the opening of research opportunities to catch up with peers in the West. The article covers the time span between the first visit of the Rockefeller Foundation representatives and the year when both temporarily withdrew or suspended their extensive programs. The method of critically analysing archival documents of both foundations made it possible to explore the circumstances of their engagement, candidate selection procedures, and the different approaches to achieving set goals. It reveals that the Rockefeller Foundation focused on scientific results, leading to the ‘cross-fertilization’ of ideas, network creation, and the opening up opportunities, while the Ford Foundation aimed at long-term cultural diplomacy, impacting upon groups of ‘friendly’ recipients. The article explores several case studies of Polish grantees, showing the foundations’ non-discriminatory practices based on merit and the role these grantees might have exercised in the development of science, strengthening the free world, and promoting international understanding.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.