The main objective of the article is to draw attention to the selected issues for the discussion on the future of sociology in the context of three phenomena: (1) its popularization as a field of study, (2) the implementation of three-cycle sociological studies, in particular first-cycle studies as higher vocational training courses, and (3) potential employment opportunities for sociology graduates on the growing market for social research. The first part of the article includes a diagnosis of the situation faced by sociology in Poland at the beginning of the 21st century. The change in the nature of social studies from the elite to the popular ones, ‘commercialization’ of academic staff and its multi-employment, transformation of university curricula and developing it according to National Qualifications Framework marked the clear beginning of changes within sociology. The other part of the article shows one of the possible directions of the development of applied sociology, taking into account changes on the educational and labour market. It discusses the demand for social research, including evaluation studies.
PL
Podstawowym celem artykułu jest zwrócenie uwagi na wybrane kwestie do dyskusji nad przyszłością socjologii w kontekście trzech zjawisk: (1) jej umasowienia jako kierunku studiów, (2) realizacji trzystopniowego modułu studiów socjologicznych, w szczególności I stopnia jako studiów zawodowych oraz (3) potencjalnych możliwości zatrudnienia absolwentów socjologii na rozwijającym się rynku badań społecznych. W pierwszej części artykułu dokonano diagnozy sytuacji, w jakiej znalazła się socjologia w Polsce u progu XXI wieku. Zmiana charakteru studiów socjologicznych z elitarnych na masowe, „merkantylizacja” kadry naukowej i jej wieloetatowość, przeobrażenia programów kształcenia na studiach i opracowanie ich zgodnie z Krajowymi Ramami Kwalifikacji były wyraźnym początkiem zmiany dokonującej się w obrębie socjologii. W drugiej części artykułu wskazano jeden z możliwych kierunków rozwoju socjologii stosowanej z uwzględnieniem zmian na rynku edukacyjnym i rynku pracy. Mowa tu o zapotrzebowaniu na badania społeczne, w tym na badania ewaluacyjne.
Celem artykułu jest pokazanie, w jaki sposób wiedza o rzeczywistości społecznej może zyskiwać praktyczną przydatność dzięki swojej generatywności, tj. udziałowi w wytwarzaniu obiektów, które są następnie społecznie uznawane za realne i warte poznania. W warstwie teoretycznej artykuł wpisuje się w nurt badań na temat wytwórczego charakteru wiedzy rozwijany w ramach Studiów nad Nauką i Technologią (STS), a na poziomie empirycznym wykorzystuje dane zebrane w trakcie studium badań user experience (UX), czyli badań społecznych, które są stosowane w projektowaniu produktów cyfrowych. Artykuł pokazuje, że efekty wytwórcze prowadzące do praktycznej użyteczności wiedzy o świecie społecznym mogą być trudniejsze do uzyskania niż do tej pory często zakładano. W szczególności potrzebne może się okazać wytwarzanie obiektów epistemicznych o określonym kształcie – takich, które są „oddziaływalne”, a jednocześnie kompatybilne z praktykami i szerszymi kontekstami, do których trafia wiedza – a to z kolei może być znacznym wyzwaniem dla socjologii.
EN
The aim of this article is to demonstrate how knowledge about social reality can gain practical applicability due to its generativity, i.e. the participation in the production of objects that are then socially recognized as real and worth knowing. At the level of theory, the article draws on the research concerning the generative nature of knowledge, situated within Science and Technology Studies (STS). Empirically, the article uses the data collected within the study of user experience (UX) research, i.e. social research that is employed in designing digital products. The article shows that the productive effects of knowledge about ‘the social’ may be more difficult to obtain than previously assumed. In particular, they may require creating the epistemic objects of a certain shape - actionable and at the same time compatible with the practices and broader contexts in which knowledge is applied. Arguably, these requirements may pose a significant challenge for sociology.
Nota krytyczna na temat książki Lecha Witkowskiego pt. Humanistyka stosowana. Wirtuozeria, pasje, inicjacje. Profesje społeczne versus ekologia kultury. Wydawnictwo Impuls i Wyższa Szkoła Biznesu w Dąbrowie Górniczej, Kraków 2018. Oprawa twarda, 790 stron.
EN
A critical note on Lech Witkowski's book Humanistyka stosowana. Wirtuozeria, pasje, inicjacje. Profesje społeczne versus ekologia kultury. Wydawnictwo Impuls i Wyższa Szkoła Biznesu w Dąbrowie Górniczej, Kraków 2018. Hard cover, 790 pages.
The aim of this study is a review of empirical studies related to the COVID-19 by extracting most important information from them (e.g. researchers disciplines, topics of analysis, material selection). We have already collected over 241 (and still updating) and coded 180 studies performed in Poland till 25.05.2020. Our publicly available database and performed quasi-systematic review/meta-analysis would help to disseminate Polish specific knowledge probably quicker and would be easier accessible to search for given Polish specific questions as trust to institutions, risk perception, adherence to restrictions and cost of measures.
PL
Celem analizy był przegląd empirycznych badań społecznych dotyczących COVID-19 przez wyodrębnienie z nich najważniejszych informacji (np. dyscypliny badaczy, poruszane tematy, zastosowany dobór materiału). Zebrano ponad 221 (i wciąż są aktualizowane) i zakwalifikowano do przeglądu 180 badań przeprowadzonych w Polsce do 25 maja 2020 r. Opracowana publicznie dostępna baza oraz przeprowadzona metaanaliza (przegląd quasi-systematyczny) powinna pomóc szybciej upowszechniać zebraną już wiedzę i ułatwić udzielanie odpowiedzi na pytania dotyczące specyfiki polskiej, jak zaufanie do instytucji, percepcja ryzyka, stosunek do restrykcji czy koszty obostrzeń.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.