Artykuł zawiera rozpatrzenie problematyki terroryzmu z punktu widzenia kształtowania współczesnej przestrzeni zurbanizowanej jako tkanki odpornej. Badania zostały przeprowadzone w celu znalezienia rozwiązań dotyczących zasad projektowych dla miast odpornych. Wykorzystywanymi metodami badawczymi były: badania dokumentów oraz literatury, a także studia przypadków. Artykuł przybliża znaczenie pojęcia terroryzmu oraz problematykę związaną z jego definiowaniem, przedstawia początki istnienia tego zjawiska, wraz z jego ramową genezą, a także ukazuje strategię i taktykę ponowoczesnego terroryzmu. Ponadto w pracy ukazano oraz porównano rozwiązania antyterrorystyczne zastosowane w miastach, a także różnice między zabezpieczeniami antyterrorystycznymi wykorzystywanymi przez Amerykanów oraz przez Europejczyków. Dodatkowo w końcowej części artykułu przedstawione zostały formy ochrony antyterrorystycznej, jakimi dysponują Polacy. Wskazano również, jakie kwestie problematyczne wiążą się z tym tematem. Zakończenie artykułu podsumowuje analizy i badania zawarte we wszystkich częściach pracy oraz podkreśla, jak istotne jest zaplanowanie rozwiązań antyterrorystycznych w taki sposób, aby wkomponowywały się w przestrzeń publiczną miasta, jednocześnie tworząc w ten sposób przestrzeń bezpieczną dla jej użytkowników. Ponadto zwraca uwagę na to, aby w przyszłości wyciągać wnioski z doświadczeń i rozwiązań projektowych innych miast europejskich bądź światowych.
EN
The article examines the issue of terrorism from the point of view of shaping contemporary urban space as a resistant space. Research was conducted to find solutions for design principles for resilient cities. The research methods were urban analysis, document and literature studies, as well as case studies. The article introduces the meaning of the concept of terrorism and the issues related to its definition, presents the beginnings of the existence of terrorism along with the framework genesis of the phenomenon, as well as presents the strategy and tactics of post-modern terrorism. In addition, the article presents and compares anti-terrorism solutions in cities, as well as the differences between anti-terrorism safeguards used by Americans and Europeans in urban space. In addition, the final part of the article contains a reference to the current situation in Poland, which is a presentation of what forms of anti-terrorism protection Poles have and what are the problematic issues related to this topic. The end of the article summarizes the analysis and research contained in all parts of the work and emphasizes the importance of planning anti-terrorism solutions in such a way that they blend into the public space of the city, thus creating a safe space for its users. In addition, it draws attention to drawing lessons from the experience and design solutions of other European or global cities.
Prace lwowskiego rzeźbiarza Macieja Polejowskiego dla kolegiaty w Sandomierzu są stosunkowo dobrze znane dzięki badaniom Jerzego Kowalczyka. Jednak w świetle nowych materiałów archiwalnych, głównie rachunków i ksiąg fabrycznych, można uzupełnić wiedzę na temat funkcjonowania i składu warsztatu Polejowskiego oraz zakresu pracy. Jak się wydaje, w sprowadzeniu do Sandomierza lwowskiego mistrza oprócz abp. Sierakowskiego mógł mieć także udział ks. Jacek Kochański, który z ramienia kapituły nadzorował jego prace. analiza materiałów archiwalnych i zabytków pozwoliła wyodrębnić prace autorskie Franza Mullera, prawdopodobnie członka warsztatu Polejowskiego, z prac lwowskiego mistrza. Istotną informacją jest także odnaleziona dyspozycja obrazów w nowych ołtarzach bocznych, która powstała już w 1768 roku. Tak więc nie jest prawdą jakoby zagadnienie ikonografii ołtarzy sandomierskich było wtórne. Oprócz zaproponowanych przez Kowalczyka wzorców dla struktur ołtarzy, można także wskazać inne ryciny F.X. Habermanna, którego sztychy miały wpływ na zastosowaną przez Polejowskiego ornamentykę. Choć tu możną także wskazać na projekty Georga Christopha Götza. Nowe materiały pozwoliły ustalić pierwotną kolorystykę nastaw, a także określić zakres ingerencji zleceniodawcy (kapituły) w ogólne wytyczne kompozycyjne. Także tron wystawienia, który obecnie pełni funkcję podstawy pod krucyfiks, należy wiązać z warsztatem Polejowskiego, a anioły adorujące za własnoręczne dzieło mistrza.
EN
The works by the Lvov sculptor Maciej Polejowski that he created for the collegiate church in Sandomierz are relatively well researched thanks to the studies done by Jerzy Kowalczyk. However, in the light of new archival material – mainly bills and the book of expenses – our knowledge about the functioning and the staff of Polejowski’s workshop as well as about the range of the work they did may be complemented. It seems that apart from Archbishop Sierakowski also Rev. Jacek Kochański contributed to the idea of bringing the Lvov master to Sandomierz, as he supervised Polejowski’s work on behalf of the Chapter. Analysis of record office materials as well as of actual works has allowed distinguishing among the Lvov master’s works some original ones by Franz Muller, who seems to have been a member of the staff of Polejowski’s workshop. Also, a recently found order of 1768 for paintings for the new bye-altars is important – it shows that is not true that the issue of the iconography of the Sandomierz altars is a secondary one. Apart from the patterns for the altar structures proposed by Kowalczyk, also prints by F. X. Habermann may be pointed to, as they also influenced the ornamentation used by Polejowski. On the other hand, Georg Christoph Götz’s projects may be here referred to as well. New materials have allowed determining the original colors of the retables, and also defining the range of interventions from the employer (the Chapter) in the general composition directives. Also the throne of the exposition that at present plays the role of the basis of the crucifix should be connected with Polejowski’s workshop, and the adoring angels should be considered a work of the master himself.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.