Perfekcjonizm jest definiowany przez niektórych badaczy jako relacja między własnymi możliwościami i oczekiwaniami. Silna reakcja emocjonalna na rozbieżność między nimi może być nieprzystosowawcza i prowadzić nawet do zachowań agresywnych. W badaniach wzięło udział 133 studentów i absolwentów uczelni wyższych z całej Polski, w tym 67 osób o różnych specjalnościach z zakresu sztuk wizualnych. Do charakterystyki perfekcjonizmu użyto polskiej wersji Kwestionariusza Sposobu Pracy (Schuler, 1994), natomiast do opisu agresji narzędzia Inwentarz Psychologiczny Agresji (Gaś, 1980). Celem badań była analiza związku pomiędzy poszczególnymi wymiarami perfekcjonizmu, a agresją u osób uzdolnionych plastycznie. Wyniki badań wskazują, że uzdolnieni plastycznie uzyskali wyższe wyniki w zakresie niektórych wymiarów perfekcjonizmu niż osoby z grupy kontrolnej. Nie potwierdziły się założenia, że badane grupy różnią się pod względem syndromu agresji. Mężczyźni uzdolnieni plastycznie różnili się od mężczyzn z grupy kontrolnej pod względem wymiarów perfekcjonizmu oraz pod względem agresji przemieszczonej. Nie stwierdzono istotnych statystycznie różnic w zakresie perfekcjonizmu i syndromu agresji między kobietami. Ponadto płeć nie różnicowała perfekcjonizmu w grupie uzdolnionych plastycznie.
The aim of this article is to consider whether it is possible to support the research concerning the history and culture of Sub-Saharan Africa through an analysis of the iconographic sources associated with this continent. The most important reason for such an attempt is the fundamental lack of any written documents in the traditional African culture. Second equally substantial part of the analyzes presented in this article is aimed to draw attention to the diversity of visual representations derived from this geographical territory. Another reason for exploring the iconography of this continent is to make an effort to broaden the reception of the African culture, and especially to attempt to abandon the Eurocentric ways of describing the world.
PL
Celem artykułu jest rozważenie, czy możliwe jest wsparcie badań nad historią i kulturą Afryki Subsaharyjskiej dzięki analizie źródeł ikonograficznych związanych z tym kontynentem. Najistotniejszym powodem takiego postępowania jest zasadniczy brak dokumentów pisanych w tradycyjnej kulturze afrykańskiej. Równie ważnym elementem analiz zawartych w artykule jest zwrócenie uwagi na zróżnicowanie przedstawień wizualnych pochodzących z tego obszaru geograficznego. Kolejną przesłanką do zagłębienia się w ikonografię kontynentu może być próba poszerzenia odbioru kultury Afryki, zwłaszcza zaś próba porzucenia europocentrycznych sposobów opisywania świata.
Digital literature or "HTML literature" is one of the more expressive and important trends of the Polish literature of the 21st century. In order to present the main aims and objectives of HTML literature, it is essential to take under consideration the digital works characterized by the autonomisation of words, as well as the isolation of words from the linguistic and non-linguistic context and reality, so that "the word itself and for itself would have a clear meaning" – as it was claimed in the late 1960s by one of the main representatives of Polish language art and the icon of Polish concrete poetry, Stanisław Dróżdż. The authors search for the predecessors of such an approach to literary texts in the period of the Great Avant-garde – one can refer here to the pronouncements of the Polish Formists and Constructivists (the true beginning are the literary manifestoes and poems of Tytus Czyżewski from 1921, inspiring such Polish Constructivists as Henryk Berlewi, Mieczysław Szczuka, Teresa Żarnowerówna, as well as Władysław Strzemiński, the latter author deserving special attention. Contemporarily in the 21st century, the works of Piotr Kowalczyk are renowned for a similar treatment of “the isolated word”. Kowalczyk, who works under the pseudonym of Nick Name, is the author of such works as: iPhone Stories, Twitter Fiction, Tech Quotes, Transtories, as well as Short stories for geeks.
PL
Jednym z bardziej wyrazistych trendów polskiej literatury XXI wieku jest literatura cyfrowa, czyli HTML. Chcąc oddać główny zamysł piśmiennictwa HTML należy wziąć pod uwagę dzieła odznaczające się zautonomizowaniem słowa oraz wyizolowaniem słów z kontekstu językowego i rzeczywistości pozajęzykowej tak, „żeby słowo samo w sobie i dla siebie znaczyło” - jak twierdził już od końca lat 60 XX w. przedstawiciel polskiego language art'u (czyli poezji konkretnej) Stanisław Dróżdż. Autorki upatrują protoplastów takiego traktowania wypowiedzi literackiej w okresie Wielkiej Awangardy - można odwołać się tu do wystąpień polskich formistów i konstruktywistów (początkiem są literackie manifesty i wiersze Tytusa Czyżewskiego z 1921 r., kontynuacją działania polskich konstruktywistów, takich jak Henryk Berlewi, Mieczysław Szczuka, Teresa Żarnowerówna oraz Władysław Strzemiński; na szczególną uwagę zasługuje ten ostatni artysta). Współcześnie, w XXI w., z podobnego traktowania „wyizolowanego słowa” słynie twórczość Piotra Kowalczyka (występującego pod pseudonimem Niżej podpisany, ang. Nick Name), autora iPhone Stories, Twitter Fiction, Tech Quotes, Transtories, oraz Short stories for geeks.
Przedmiotem artykułu są dwa światy artystyczne w obszarze sztuk wizualnych, które obecnie działają obok siebie w Polsce. Światy te funkcjonują w ramach dwóch różnych paradygmatów sztuki, przez co obowiązują w nich dwie różne definicje sztuki i artysty, a co za tym idzie, również różne modele działań. W przypadku obydwu wspólnot istotny jest proces konstruowania różnicy i wyodrębnienia własnej wspólnoty znaczeń, jako strategii uprawomocnienia własnej koncepcji sztuki i artysty oraz własnej, zajmowanej w świecie artystycznym (ang. art world) pozycji. Celem artykułu jest pokazanie, jak przebiega proces konstruowania wewnętrznych granic w polskim art world, a także jego podział na dwa odrębne światy oraz to, jakich środków użyto w owym procesie i jakie konsekwencje niesie przynależność do odrębnych światów artystycznych dla ich uczestników.
EN
The subject of the article is two art worlds in the field of visual arts which currently exist side by side in Poland. These worlds operate as part of two different paradigms of art, which is why two different definitions of the art and artist apply to them, and, in consequence, also different models of operation. What is important in the case of both communities is the process of constructing the difference and separating out their own communities of meanings, being a strategy to lend credence to their own concept of the art and artist, as well as their position in the art world. The aim of the article is to describe the process of constructing internal boundaries in the Polish art world and its division into two separate worlds, what means have been used in that process, as well as what are the consequences of belonging to the two separate art worlds for their participants.
The aim of this article is to support the study of the history and culture of the Kongo in the modern period by analysing selected iconographic sources related to this geographical area from the late 16th century to the mid-18th century. The main reason for doing so is the existence of a strong infiltration of the Kongo by Portuguese and Italian travellers and monks, which resulted from the progressive Christianisation of the country as a result of the political decisions of its successive rulers. A large amount of surviving documentation makes Kongo’s position unique in comparison to other sub-Saharan African countries. The documents analysed were chosen for their ground-breaking nature as well as their high artistic value. Another rationale for delving into the iconography of the Kongo may be to try to broaden the perception of African culture, especially the attempt to abandon Eurocentric ways of describing the world. The article is richly illustrated.
PL
Celem artykułu jest poszerzenie badań nad historią i kulturą Konga w okresie nowożytnym poprzez analizę wybranych źródeł ikonograficznych związanych z tym obszarem geograficznym od schyłku XVI do połowy XVIII w. Dzięki silnej infiltracji Konga przez portugalskich i włoskich podróżników oraz zakonników, będącej skutkiem postępującej chrystianizacji kraju, zachowało się bardzo dużo różnego typu źródeł, co wyróżnia Kongo spośród innych państw Afryki Subsaharyjskiej. Przyjęcie i zachowanie chrześcijaństwa było dobrowolną decyzją polityczną kongijskich władców. Dokumenty poddane analizie zostały wybrane ze względu na swój przełomowy charakter, jak też wysoką wartość artystyczną. Kolejną przesłanką do zagłębienia się w ikonografię Konga może być próba poszerzenia odbioru kultury Afryki, zwłaszcza zaś próba porzucenia europocentrycznych sposobów opisywania świata. Artykuł jest bogato ilustrowany.
Today, the relations between modern art with primitive art are almost legendary. Contemporary appreciation of non-European artists’ contribution to the development of modern art was reflected, for instance, in the ground-breaking exhibition held in 1984 at the New York Museum of Modern Art (MoMA), titled Primitivism in 20th-century Art: Affinity of the Tribal and the Modern, curated by the influential art critic and director of this institution, William S. Rubin. Even before that, however, reflections on the phenomenon of primitivism had been based on the combined exhibitions of tribal art and modern art, such as a display of Picasso's works combined with African sculptures, organized in Berlin and in Dresden in1913, as well as the presentation of African art at Alfred Stieglitz’s 291 Gallery in New York. Deeper and broader reflection on the importance of the contribution of tribal cultures (including, of course, African culture) to modern art appeared in 1938 in Robert Goldwater's book entitled Primitivism in Modern Art. The avant-gardists’ expectations concerning so-called primitive art varied. Most often, they sought formal inspirations (Cubist painters, modern sculptors Constantin Brancusi, Pablo Gargallo, Alberto Giacometti, Jacques Lipchitz). However, some artists have looked to it for new representations and symbols as well as a source of human creativity. The article concludes with the words of Georges Salles that the art of black Africa has renewed European artistic scene.
PL
Związki sztuki nowoczesnej z prymitywną są już dziś nieomal legendarne. O tym, że obecnie ich wkład w formowanie sztuki nowoczesnej został w pełni doceniony świadczy chociażby przełomowa wystawa w nowojorskim Museum of Modern Art’s (MoMA) z 1984 r. zatytułowana Primitivism’ in 20th-century Art: Affinity of the Tribal and Modern, której kuratorem był wpływowy krytyk sztuki i zarazem dyrektor tejże placówki William S. Rubin. Zasadniczą podstawę do refleksji na temat zjawiska prymitywizmu stanowiły wspólne ekspozycje sztuki plemiennej i sztuki nowoczesnej, podobnie jak widoczne w twórczości awangardowych artystów inspiracje sztuką plemienną (n.p. prezentacja dzieł Picassa zestawionych z afrykańskimi rzeźbami, zorganizowana w Neue Galerie w Berlinie w grudniu 1913 r. i w Dreźnie czy prezentacja sztuki afrykańskiej w nowojorskiej Galerii 291 Alfreda Stieglietza, zorganizowana z inicjatywy Mariusa de Zayasa w 1914 r. pod wymownym tytułem – Statuary in Wood by African Savages: the Root of Modern Art. Poszerzona i pogłębiona refleksja nad doniosłością wkładu kultur plemiennych (w tym oczywiście afrykańskich) w sztukę nowoczesną pojawiła się w 1938 r. w książce Roberta Goldwatera Primitvism in Modern Art. Oczekiwania awangardystów względem tak zwanej sztuki prymitywnej były niejednorodne. Najczęściej uwzględniano inspiracje formalne (malarze kubiści, rzeźbiarze: C. Brancusi, P. Gargallo, A. Giacometti, J. Lipchitza). Twórcy z niemieckiej grupy Die Brücke, poszukiwali nowych wyobrażeń i symboli a zarazem źródła twórczości ludzkiej. Zainteresowanie tym ostatnim zagadnieniem związane było z badaniami nad psychiką człowieka prowadzonymi przez Zygmunta Freuda w końcu XIX w. Inspiracją dla ekspresjonistów była także nagość, której prezentacja nawiązywała do życia w warunkach społeczności plemiennych. Warto dodać, iż sami artyści niejednokrotnie – np. Picasso – zaprzeczali wpływom sztuki z Afryki na ich dzieła. Konkluzją artykułu jest myśl G. Sallesa, iż sztuka z Czarnej Afryki odnowiła tę z Europy.
The close relationship between visual arts and work issues has a long tradition in the world. At the beginning of the 20th century, first mass-produced photos were used in the fight for rights of people working in American factories. Nowadays, visual art forms like photos or films not only encourage discussion of working conditions, but also illustrate the work itself – documenting both new and disappearing professions for future generations. The article presents an example of the use of artistic competitions and acquired photos and videos – topic: work – to broadly promote the project INFODORADCA+ and its products
The aim of this article is to present the situation of the Artistic Circles in the city of Lodz at the turn of the 19th and 20th century. In light of the research results published by various Lodz art historians and historians in different publications starting from the 1970s until the present times of the 21st century, one can say that the situation of the fine arts and the status of the artists themselves in the city of Lodz in the late 19th and early 20th century, contrary to popular belief, was not really bad but as a matter of fact quite satisfactory. The wealthy families of the capitalists and industrialists from the city of Lodz, which grew richer every day and which constantly strove to attain a higher and stronger position for their generation in the social hierarchy, emphasized their material status by means of building and constructing lavishly and expensively equipped villas and city palaces and by surrounding themselves with the works of art in these luxurious dwellings, especially in the last two decades of the 19th century. The representatives of the successive generations of factory-owners families (who were becoming increasingly well-educated) developed a strong passion for collecting works of art. Exhibition halls were being organized also at this time by such art dealers as: Z. Bartkiewicz, J. Pawłowski, K. Biedrzyński, J. Grodek and T. Kozanecki. Well-known and celebrated artists and architects who lived in the city of Lodz at the turn of the 19th and 20th century included such persons as: S. Hirszenberg, L. Pilichowski, M. Trębacz, H. Glicenstein, D. Landé and A. Zeligson.
PL
Celem artykułu jest prezentacja sytuacji środowisk artystycznych w Łodzi na przełomie XIX i XX w. W świetle prowadzonych przez łódzkich historyków i historyków sztuki badań, począwszy od lat siedemdziesiątych XX w. aż po XXI w., można stwierdzić, że sytuacja sztuk pięknych i samych artystów w Łodzi u schyłku XIX i na początku XX w., wbrew obiegowym opiniom, nie była zła. Rodziny łódzkich przemysłowców, bogacąc się i budując pokoleniowo coraz mocniejszą pozycję w hierarchii społecznej, podkreślały swój status, wznosząc luksusowo wyposażone wille i pałace miejskie i otaczając się dziełami sztuki zwłaszcza w ostatnim dwudziestoleciu XIX w. Przedstawiciele kolejnych pokoleń rodów fabrykanckich (coraz lepiej wykształceni) rozwijali pasje kolekcjonerskie. Działały też salony wystawiennicze, np. Z. Bartkiewicza, J. Pawłowskiego, K. Biedrzyńskiego, J. Grodka, T. Kozaneckiego. Do uznanych artystów i architektów mieszkających w Łodzi na przełomie XIX i XX w. należeli: S. Hirszenberg, L. Pilichowski, M. Trębacz, H. Glicenstein, D. Landé i A. Zeligson.
The article is devoted to the relations between literature and visual arts. The texts created on the initiative of the church hierarchs of the Przemyśl eparchy reflect the striving for the synthesis of arts and the visuality of the literary text, characteristic of the baroque era, both in Polish and Ukrainian culture. It took various forms depending on the subject of the work and its genre character. A pomjanyk of Bishop Innocent Winnicki combined a graphic element devoted to soteriological and vanitative themes with the memory of the dead. The series of portraits of the deceased bishops of the Przemyśl eparchy created in the mid-18th century have short epitaphs or, in the case of bishop Onufry Szumlański, a panegyric epigram with references to the symbolism of the coat of arms. An interesting example is Nomen Maximilianus written in honor of bishop Maksymilian Ryło by Ignacy Pilawski. The work consisted of an allegorical emblematic poem of a heraldic character and 12 anagrams built around the bishop’s name, in which the author used many allegorical images to interest the reader and skillfully praise the protagonist of the work. The analysis of these texts shows how important it was for the authors of the time to influence the reader’s imagination with the visual effect of a literary work.
Rozmowa dotyczy obecnej sytuacji zawodowej artystów sztuk wizualnych, muzyków, filmowców, twórców teatru, zatrudnionych na uniwersytetach na wydziałach nieartystycznych na przykładzie Wydziału Pedagogiki i Psychologii Uniwersytetu w Białymstoku. W prezentowanym tekście zwrócona będzie uwaga na trudności, jakich doświadczają twórcy, zasygnalizowane będą zgłaszane przez nich potrzeby i oczekiwania wobec Uniwersytetu jako swego pracodawcy. Celem rozmowy jest opisanie sytuacji zawodowej artystów zatrudnionych na wydziałach nieartystycznych przed i po wprowadzeniu parametryzacji dorobku naukowego. Zasygnalizowane będą problemy pojawiające się w ich pracy zawodowej, wynikające z faktu, że praca artystyczna na wydziałach nieartystycznych wciąż nie podlega parametryzacji. Naszkicowane zostaną różnice między pracą artystyczną a pracą naukową oraz wypunktowane pożytki kształcenia artystycznego studentów na wydziałach nieartystycznych.
EN
The conversation focuses on the current professional situation of visual artists, musicians, film makers and dramatists employed at non-artistic faculties of universities, illustrated with the example of the Faculty of Pedagogy and Psychology of the University of Białystok. The texts discusses the difficulties these artists experience, as well as the needs and expectations of the University as their employer. The goal of the interview is to describe the professional situation of artists employed at non-artistic faculties before and after the introduction of parametrization of scientific output. We will point to the problems that may arise in their jobs, resulting from the fact that artistic work at non-artistic faculties is not subject to parametrization. We will outline the differences between artistic work and research work and we well enumerate the benefits of artistic education of students at non-artistic faculties.
One of the themes which William Shakespeare explored in his works in great depth was madness. Everything in his output connected with irrationality, abnormality, emotionality and subjectivity, subsequently became an inspiration for artists in later periods in the history of art, including painters and draughtsmen. Because of the subject-matter it was mainly Romantic artists, the Pre-Raphaelites and Symbolists who were inspired by the great dramatist’s plays. This article discusses the way in which two of Shakespeare’s characters, namely King Lear and Ophelia, were depicted in painting by the artists of the aforementioned eras.
FR
La folie est un des motifs souvent explorés par William Shakespeare dans ses textes. Tout ce qui est lié à l’absurde, l’anormal, l’émotionnel ou le subjectif dans son œuvre a inspiré les artistes des époques suivantes dans l’histoire de l’art, y compris les peintres et les dessinateurs. Vu le thème, c’étaient surtout les artistes romantiques, préraphaélites et symbolistes qui puisèrent dans l’œuvre du dramaturge. Dans le présent article l’auteure va commenter la façon dont deux personnages shakespeariens, Roi Lear et Ophélie, furent représentés par les artistes peintres des époques mentionnées ci-dessus.
PL
Jednym z motywów, które William Szekspir zgłębiał w swoich pracach był motyw szaleństwa. Wszystko, co w jego twórczości wiązało się z absurdalnością, anormalnością, emocjonalnością czy subiektywnością stało się inspiracją dla artystów późniejszych okresów w historii sztuki, również dla malarzy i grafików. Ze względu na przedmiot rozważań, to głównie artyści doby romantyzmu, prerafaelityzmu i symbolizmu sięgali po sztuki dramaturga. W niniejszym artykule autorka omówi, w jaki sposób dwie Szekspirowskie postacie, tj. Król Lir i Ofelia, były prezentowane przez artystów wyżej wspomnianych epok w malarstwie.
The subject of article is the aspect of rebellion in the ultra-conservative discourse in the Polish field of visual arts. Using the achievements of sociological discourse analysis, critical sociology and the sociology of art by Pierre Bourdieu, the author analyzes works of art, written texts and other statements by artists who adhere to ultra-conservative values. Możdżyński, after a chapter devoted to the adopted theoretical and research perspective, examines the main themes and aspects of this newly emerging cultural phenomenon. The last chapter, closing the text, is devoted to the issue of the “long march through institutions” and the fight for cultural hegemony in the Polish field of art.
PL
Przedmiotem artykułu jest aspekt buntu w dyskursie ultrakonserwatywnym prowadzonym w polskim polu sztuk wizualnych. Korzystając ze zdobyczy socjologicznej analizy dyskursu, socjologii krytycznej i socjologii sztuki Pierre’a Bourdieu, autor analizuje dzieła sztuki, teksty pisane i inne wypowiedzi artystów wyznających ultrakonserwatywne wartości. Po rozdziale poświęconym przyjętej perspektywie teoretyczno-badawczej po kolei w tekście badane są główne wątki i aspekty tego nowo powstałego fenomenu kulturowego. Ostatni rozdział, zamykający tekst, jest poświęcony zagadnieniu „marszu przez instytucje” i walki o hegemonię kulturową w polskim polu sztuki.
Artykuł przedstawia analizę dziedzictwa kulturowego Suahili z Afryki Wschodniej, dokonaną na podstawie badań literatury archeologicznej, historycznej i antropologicznej. Zawiła historia interakcji kultury ludzi wybrzeża Afryki Wschodniej z ich bezpośrednimi sąsiadami i z dalszymi krajami, która rozpoczęła się w ostatniej ćwierci pierwszego tysiąclecia p.n.e., doprowadziła do wytworzenia się odrębnego dziedzictwa kulturowego Suahili. W połączeniu z wewnętrzną dynamiką interakcje te doprowadziły do powstania i upadku cywilizacji charakteryzującej się unikatowym wzorcem społeczno-kulturowym, gospodarczym i politycznym na wschodnim wybrzeżu Afryki. Przedstawione w artykule badania przywołują wybrane materialne i niematerialne aspekty tego dziedzictwa kulturowego, w tym historyczne budowle, wyroby rzemieślnicze, a także sposoby ubierania się, literaturę, muzykę i taniec. Na zakończenie autor przedstawia wpływ dziedzictwa kulturowego Suahili na kulturę światową.
EN
This paper examines the cultural heritage of the Swahili of East Africa based on an analysis of archaeological, historical and anthropological literature. The intricate history of Swahili interaction with the maritime environment, their immediate neighbours and the outside world since the last quarter of the first millennium BC produced a distinct cultural heritage. Coupled with internal dynamics, these interactions led to the rise and fall of a civilization characterized by a unique socio-cultural, economic and political pattern on the East African coast. Swahili cultural heritage reflects this interaction. This examination analyses a selection of tangible and intangible aspects, including ruined buildings, wooden crafts, and Swahili modes of dress, literary art and communication, music and dance. The paper concludes by examining the influence of Swahili cultural heritage on world culture.
The starting point of my considerations is the category of the theatre of memory, taken from Francis Yates’ book Art of memory. The category was applied in the book in relation to ancient traditions and mnemonic techniques. In the article I attempt to reinterpret this category and apply it in the description of the contemporary practices of commemorating and reminding of the Socialist Yugoslavia’s experience in space and through space. I am interested in the artistic activities of contemporary visual creators who in their works deal with the subject of SFRY. Referring to the example of the works of the artists belonging to different generations, I discuss two trends seen in the reception of this historical experience. Metonymic approach (Szombathy) is based on problematizing one’s own biographical experience as a part of the G reat H istory, while the metaphorical recognition (Cibic) means a search for universal content in what is historical and local.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.