The paper presents a comparative study of donation contract and annuity contract and their legal effects. Main emphasis is put on the time when a property owner takes a decision about entering into one form of legal construction or the other. The author of the paper discusses cases in which the donor’s expectations may, in the end, fail to overlap with the legal state defined by a given form of contract, which is often confirmed by life practice. The paper includes specific references to the position of the donor, annuitant and their contractors. The paper calls for a wider access to legal advice and relevant information for property owners who consider making a donation.
PL
Artykuł koncentruje się na zagadnieniu porównania skutków umowy darowizny oraz umowy dożywocia - w kontekście momentu podejmowania przez właściciela nieruchomości decyzji o wykorzystaniu konkretnej konstrukcji prawnej. Autorka zwraca uwagę na momenty, w których oczekiwania dysponenta majątkiem mogą finalnie rozminąć się ze stanem prawnym ugruntowanym na niwie danego kontraktu, co potwierdza niejednokrotnie praktyka życiowa. W artykule znajdują się konkretne odniesienia do pozycji darczyńcy, dożywotnika oraz ich kontrahentów. Artykuł zwraca uwagę na potrzebę zagwarantowania właścicielom nieruchomości dostępności stosownych porad prawnych.
Artykuł podejmuje tematykę własności nieruchomości, jako istotnego elementu podczas obrotu nieruchomościami. Uwolnienie zawodu pośrednika nieruchomości spowodowało, iż dokonywane transakcje na rynku nieruchomości, wymagają większego zainteresowania ze strony zleceniodawcy oraz większej wiedzy zamawiającego, gdyż precyzja w takiej sytuacji pozostaje pod znakiem zapytania. W związku z tym przeprowadzono badania, mające na celu weryfikację poziomu wiedzy na temat rodzaju praw własności, Ksiąg Wieczystych oraz najistotniejszych instytucji obsługujących interesariuszy w analizowanej kwestii. Istotny jest również fakt, skompletowania odpowiedniej dokumentacji, który również został poruszony w niniejszym artykule.
EN
The article’s subject is the ownership of real estate as an important element in the real estate business. Deregulation of the profession of estate agent caused that transactions in the property market require greater interest on the part of the customer, as well as greater knowledge of the customer, because precision in such a situation remains uncertain. For this purpose, a study was conducted in order to verify the level of knowledge on the nature of property rights, the Land Registry and the most important institutions that support customers in the matter under consideration. It is also important to complete appropriate documentation, which is therefore also considered in the article.
Praca została poświęcona odpowiedzi na pytanie, czy byli właściciele wywłaszczonych nieruchomości mogą skutecznie podważać czynności prawne rozporządzające dokonane przez Skarb Państwa (odpowiednio jednostki samorządu terytorialnego), w stosunku do tych nieruchomości w sytuacji, gdy cel wywłaszczenia nie został zrealizowany. Podstawą analizy był fikcyjny stan faktyczny, na podstawie którego przybliżono wykładnię przepisów prawa. Szczególny nacisk został położony na omówienie przepisów dotyczących gospodarki nieruchomościami. Na tej podstawie rozważano, czy jeśli w dacie dokonania czynności prawnej (zbycia nieruchomości) istniały przesłanki negatywne jej dokonania, w szczególności zostały spełnione przesłanki zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jako zbędnej ze względu na cel wywłaszczenia, to osoby trzecie (byli właściciele nieruchomości) mają skuteczne uprawnienie do żądania zwrotu takich nieruchomości, ewentualnie, czy i jakie roszczenia przysługują takim osobom. Niezrealizowanie celu wywłaszczenia może skutkować zwrotem wywłaszczonej nieruchomości. Natomiast istotne jest, czy Skarb Państwa jest obowiązany informować byłych właścicieli o możliwości zwrotu nieruchomości, a jeśli tak, to jakie są skutki prawne niewykonania tego obowiązku. Przybliżono również kwestię wpływu rozpoczęcia inwestycji, która uzasadniała dokonanie wywłaszczenia na ocenę zasadności żądania jej zwrotu na rzecz byłych właścicieli.
EN
The work is devoted to resolving the question whether former owners of dispossessed property can effectively challenge disposing legal actions taken by the State Treasury (local authorities respectively) in relation to the property in the case the purpose of dispossession has not been achieved. Underpinning this analysis was a fictional actual state, which also provided a basis for an interpretation of laws. Particular emphasis was placed on a discussion of the laws relating to the economy of property. Basing on this, a careful consideration was given to the issue whether any third parties (former owners of the properties) have any justified demands or claims towards the property if there has been some negative premise on the date of performing legal actions /dispossession/, particularly if the prerequisites have been met concerning the return of the dispossessed property as unnecessary with regard to the aim of the dispossession. Not achieving the purpose of the dispossession may result in the return of the dispossessed property. What is crucial, however, is whether the Ministry of Treasury is obliged to inform former owners about the possibility of returning the property, and, if so, what the legal consequences of not fulfilling this obligation are. The paper also discusses the influence of starting the investment which justified the dispossession on the legitimacy of the demand for its return to former owners.
Intabulacja, czyli wpisanie prawa własności nieruchomości do księgi gruntowej w prawie obowiązującym w byłym zaborze austriackim w Polsce w okresie międzywojennym, miała niezwykle istotne znaczenie. Była jednym z warunków skutecznego przeniesienia tego prawa. Dotyczy to także przeniesienia prawa własności nieruchomości w drodze dziedziczenia. W praktyce niestety często jej nie dokonywano, co powodowało niezgodność między faktycznym a prawnym stanem władania nieruchomościami, z którymi nawet sądy musiały się godzić. Sytuacja taka występowała w byłym zaborze austriackim, szczególnie odnośnie do dziedziczenia gruntów chłopskich, rodząc wiele problemów prawnych.
EN
Entering the property rights in the land book in the law of the former Austrian Partition in Poland in the interwar period, i.e. intabulation, was of great importance. It was one of the conditions for the effective transfer of that right. This also applies to the transfer of ownership of real estate by inheritance. In practice, unfortunately, it was often not carried out, which caused a discrepancy between the actual and legal state of ownership of real estate. Even the courts had to be reconciled with this situation. It occurred in the former Austrian partition, especially regarding the inheritance of peasant land, giving rise to many legal problems.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.