While an increasing number of researchers develop an interest in security studies, the problem of militarism is systematically overlooked in scientific publications. In the Polish discourse, this phenomenon is most often identified with ideology or the military build-ups. However, these are not the only existing theoretical approaches of the militarism phenomenon. This article aims to fill a certain gap in theoretical considerations on this subject and to present the most important theoretical perspectives of militarism and also its typology. The main research problem is to find an answer to the question: how is militarism understood today?
The paper discusses the main priorities in the development of defence industries, considering technological innovations, which are an important element of this development. The said issue is presented as one component of international competition, which aims to achieve military superiority over a potential enemy. The author discusses several ways in which such superiority can be established, including an arms race and international attempts at restricting it. The paper also presents unique characteristics of defence industries, regardless of what social and economic systems operate in their countries, as well as discussing major factors influencing their development. By analysing available data, the author has made predictions concerning new defence technologies in countries and regions such as Russia, the USA, and Western Europe.
W artykule przedstawiono definicję, przyczyny i przebieg wyścigu zbrojeń, oraz jego formy, a w szczególności rolę międzynarodowego transferu technologii i szpiegostwa gospodarczego. Autor ukazał tendencje w zakresie wydatków na zbrojenia w ciągu ostatniego wieku, wyjaśniając przyczyny okresowych zmian. Tłumacząc nasilenie wyścigu zbrojeń w ciągu ostatnich dwóch dekad, wskazuje na rosnące znaczenie nowoczesnych technologii i uzasadnia dążenia państw do osiągnięcia przewagi technologicznej.
EN
The article presents the definition, causes and course of the arms race, and its forms, and in particular the role of international technology transfer and economic espionage. The author showed trends in military spending over the last century, explaining the reasons for periodic changes. Explaining the severity of the arms race in the last two decades, it points to the growing importance of modern technology and justifies States' efforts to achieve technological advantage.
Przegląd stanu broni nuklearnej Nuclear Posture Review jest najważniejszym dokumentem prezentującym doktrynę nuklearną Stanów Zjednoczonych oraz plany w zakresie rozwoju arsenału nuklearnego. Dokument opublikowany na początku 2018 roku stanowi odbicie stanu bezpieczeństwa międzynarodowego obecnych czasów. Przynosi perspektywę powrotu rywalizacji wielkich mocarstw, poświęcając wiele uwagi wyzwaniu ze strony broni nuklearnej Federacji Rosyjskiej. Zwraca uwagę na rosyjski potencjał w zakresie taktycznej broni nuklearnej, domniemane łamanie traktatu INF oraz doktrynę nuklearnej deeskalacji. Pentagon postuluje więc rozwój broni nuklearnej małej mocy, by odstraszanie uczynić bardziej elastycznym i lepiej dostosowanym do groźby użycia i ewentualnego użycia broni nuklearnej w sposób ograniczony. Równocześnie jednak Nuclear Posture Review prezentuje wizję forsownego, nienotowanego od zakończania zimnej wojny, rozwoju strategicznego arsenału Stanów Zjednoczonych. Amerykanie nie zamierzają zadowolić się w tym zakresie statusem równorzędnym z Rosją, ale pragną zostać jedynym niekwestionowanym liderem.
EN
Nuclear Posture Review is the most important document presenting the nuclear doctrine of the United States and roadmap of the American nuclear arsenal development. The 2018 edition of the Review is a reflection of contemporary security environment. It brings the view of return of the great powers competition, so much attention is drawn to challenge posed by Russian nuclear weapons. Nuclear Posture Review focuses on Russian tactical nuclear weapons, breaking the INF-Treaty and nuclear de-escalation doctrine. Pentagon plans to develop low-yield nuclear weapons as a means of more flexible deterrence, adjusted to threat and hypothetical limited use of nuclear weapons, to a greater extent. However, the document also announces the tremendous development of strategic nuclear weapons, in a way unparalleled in the post-cold war era. The Americans will not be content with status equivalent to Russia, but desire to be the undisputed leader.
Przyczyny i skutki wydatków na cele wojskowe pozostają jednym z kluczowych obszarów geopolityki i debaty publicznej. Często stwierdza się, że zwiększenie budżetu na obronność może pobudzić gospodarkę poprzez zwiększenie produkcji sprzętu wojskowego. To, co powinno wówczas wystąpić, to sprzężenie zwrotne pomiędzy wydatkami wojskowymi a stanem gospodarki. Zasadniczym celem artykułu jest zbadanie wskazanej odwrotnej relacji na poziomie krajów przy użyciu niezrównoważonego zestawu danych panelowych obejmującego 173 kraje w latach 1949–2020. Zaprezentowana analiza empiryczna wskazuje, że badana relacja sprzężenia zwrotnego między wydatkami wojskowymi a wzrostem gospodarczym jest albo całkowicie nieobecna, albo co najwyżej bardzo słaba.
EN
Drivers and outcomes of military expenditures are an important topic in geopolitics and public debate. It is often argued that increases in the military budget can boost the economy through extended military equipment production. What should then be noticeable is a feedback relationship between military expenditures and the current state of the economy. This paper investigates this reverse relationship at the macro level using an unbalanced panel dataset of 173 countries over the period 1949–2020. Our empirical analysis implies that the claimed positive feedback loop between military expenditures and economic growth is either completely absent or, at most, very weak.
The aim of this article is to reconnoitre a new field of historical research. It may be defined as: the effects of the work of the scientific and technical intelligence of the Polish People’s Republic (PRL) in the field of technologies of military use. Research on civilian technologies is relatively advanced, while the transfer of (mainly Western) solutions from the field of armaments industry has so far constituted only a margin of various historical works on the history of intelligence of the People’s Republic of Poland, including military intelligence, as well as the history of science and technology. The author focuses on a few selected aspects. The first is the widely understood arms market in the People’s Republic of Poland (PRL), including Poland’s obligations as a member of the Warsaw Pact, as well as its political and economic dependence on the Union of Soviet Socialist Republics (USSR). The second part discusses the approach of NATO countries trying to slow down the technological progress of the Eastern Bloc, mainly by controlling and hindering the purchase of modern products of so-called dual (i.e. civilian and military) use by countries such as the PRL. In the next chapter, the author discusses perhaps the most spectacular example of the successful infiltration by the intelligence community of the Warsaw Pact countries into the Pentagon’s armament programmes. He points out, however, that Poland achieved marginal gains from this operation, mainly based on its agent assets. The last section of the article is devoted to the prospective theatre of armed conflict between the superpowers, which, since the 1980s at the latest, was space. The orbital weapons race began as the communist states, especially the Union of Soviet Socialist Republics (USSR) and the People’s Republic of Poland, fell into irreversible economic crisis. Despite this, the intelligence services of these states at least tried to get an idea of the progress of the USA in the field of militarisation of space. The author conducted his research mainly based on sources held in the Archives of the Institute of National Remembrance (IPN). However, documents obtained from the archives of the French Ministry of Foreign Affairs are an important supplement.
PL
Artykuł ma na celu rekonesans nowego pola badań historycznych. Może ono być zdefiniowane roboczo jako efekty pracy wywiadu naukowo-technicznego PRL w zakresie technologii o przeznaczeniu wojskowym. Badania nad technologiami cywilnymi są stosunkowo zaawansowane, podczas gdy transfer (głównie zachodnich) rozwiązań z dziedziny przemysłu zbrojeniowego stanowił dotychczas jedynie margines różnych prac historycznych dotyczących wywiadu PRL, w tym wywiadu wojskowego, a także historii nauki i techniki. Autor skoncentrował się na omówieniu kilku wybranych aspektów. Pierwszym z nich jest szeroko rozumiany rynek uzbrojenia w PRL, zobowiązania Polski wynikające z tytułu przynależności do Układu Warszawskiego, a także polityczne i ekonomiczne uzależnienie od ZSRS. W części drugiej omówiona została optyka państw NATO, starających się spowolnić postęp technologiczny bloku wschodniego głównie poprzez kontrolę i utrudnienie państwom takim jak PRL zakup nowoczesnych dóbr tzw. podwójnego (tj. cywilnego i wojskowego) zastosowania. W kolejnym rozdziale autor omawia najbardziej spektakularny bodaj przykład udanego przeniknięcia wspólnoty wywiadowczej państw Układu Warszawskiego do programów zbrojeniowych Pentagonu. Zaznacza jednak, że Polska osiągnęła znikome korzyści z tej operacji, choć przeprowadzono ją głównie w oparciu o jej aktywa agenturalne. Ostatnia sekcja artykułu poświęcona jest perspektywicznemu teatrowi konfliktu zbrojnego mocarstw, za jaki najpóźniej od lat osiemdziesiątych uważany był kosmos. Wyścig w zakresie broni orbitalnego stacjonowania rozpoczął się w momencie, gdy państwa komunistyczne, w tym zwłaszcza ZSRS i PRL, popadać zaczęły w nieodwracalny kryzys gospodarczy. Mimo to wywiady tych państw usiłowały przynajmniej zorientować się w postępie USA na polu militaryzacji kosmosu. Kwerendę prowadził autor głównie w oparciu o źródła zgromadzone w Archiwum IPN. Ważnym uzupełnieniem są jednak dokumenty pozyskane z Archiwum MSZ Francji.
Donald Trump, as a presidential candidate, made public what many observers thought in private – since the collapse of the Soviet Union, China has become the biggest threat to the unipolar world, the one dominated by the United States. This paper analyses factors that may determine the outcome of this battle, in particular their relative economic strength. This element is vital during times of peaceful competition and, as such, determines current politics and most likely will define the current struggle for world dominance. We also review the protagonists’ defense spending and their relative positions in the military sphere..
PL
Donald Trump jako kandydat na prezydenta publicznie głosił to, o czym wielu obserwatorów myślało po cichu: od czasu upadku Związku Radzieckiego Chiny stały się największym zagrożeniem dla jednobiegunowego świata zdominowanego przez Stany Zjednoczone. Niniejszy artykuł analizuje czynniki, które mogą mieć decydujący wpływ na wynik tych zmagań, szczególnie na względną potęgę gospodarczą adwersarzy. W czasach pokoju jest to niesłychanie istotny czynnik i jako taki ma wielki wpływ na bieżące posunięcia w dziedzinie polityki. Jest wielce prawdopodobne, że będzie on równie ważny w obecnych zmaganiach o dominację na świecie. Opracowanie dokonuje przeglądu poziomu wydatków na zbrojenia i względnej siły wojskowej obu państw.
In the event of an armed conflict between the armies of the Warsaw Pact and NATO, the decisive battles would take place in the Central European Theater of War Operations. During the Cold War, politicians and commanders of both military blocs had nuclear weapons at their disposal. The question of how determined the leaders were to use these weapons impacted political, military, economic and social relations on both sides of the Iron Curtain. The military doctrines of the Warsaw Pact were dominated by the concept of decisive strikes on the Central European Theater of War Operations that combined surprise nuclear strikes on a huge scale with attacks by armored and mechanized groups. These assumptions were reflected in the „Plan of the offensive operation of the Seaside Front” (1970). The aim of which was to train the military commands and their troops so that they could operate in a chaotic post-nuclear landscape. An important stage in the process of preparing for strikes on the Central European Theater of War Operations was the creation in 1971 of the Nuclear Planning Team. Intense propaganda often exaggerated the threat posed by NATO countries. With the creation of the National Territory Defense System in 1959, large-scale activities were initiated to prepare society to „survive” in the realities of a nuclear conflict.
DE
Im Falle eines bewaffneten Konflikts zwischen den Armeen des Warschauer Pakts (weiter: WP) und der NATO würden die entscheidenden Schlachten auf dem mitteleuropäischen Kriegsschauplatz ausgetragen werden. Während des Kalten Krieges verfügten die Politiker und Befehlshaber beider Militärblöcke über Atomwaffen. Die Frage, wie entschlossen die Machthaber über ihren Einsatz entscheiden würden, projizierte die politisch-militärischen, wirtschaftlichen und sozialen Beziehungen auf beiden Seiten des Eisernen Vorhangs in jener Zeit. In den Kriegsdoktrinen des WP dominierte das Konzept der entscheidenden Schläge gegen den mitteleuropäischen Kriegsschauplatz in einer Variante, die überraschende, massenhafte Raketen-Nuklearschläge mit einem Angriff durch gepanzerte-mechanisierte Verbände kombinierte. Diese Annahmen fanden ihren Niederschlag in dem „Plan für offensive Operationen der Seefront” (1970). Die Folge war die Ausbildung von Kommandos und Truppen, um unter den Bedingungen von Zerstörung und Verlust nach dem Einsatz von Atomwaffen zu operieren. Ein wichtiger Schritt bei der Vorbereitung eines Angriffs auf den mitteleuropäischen Kriegsschauplatz war die Einrichtung einer nuklearen Planungseinheit im Jahr 1971. In der intensiven Propaganda wurde die Bedrohung durch die NATO-Länder oft übertrieben dargestellt. Mit der Einrichtung des Nationalen Territorialen Verteidigungssystems im Jahr 1959 wurden umfangreiche Maßnahmen eingeleitet, um die Öffentlichkeit auf das „Überleben” im Falle eines Atomkonflikts vorzubereiten.
PL
W przypadku konfliktu zbrojnego pomiędzy armiami Układu Warszawskiego (UW) i NATO rozstrzygające walki rozegrałyby się na obszarze Środkowoeuropejskiego Teatru Działań Wojennych (SE TDW). W okresie zimnej wojny politycy i dowódcy obu bloków wojskowych mieli do dyspozycji broń jądrową. Pytanie, jak bardzo rządzący byli zdeterminowani do podjęcia decyzji o jej użyciu, rzutowało na ówczesne stosunki polityczno-militarne, gospodarcze i społeczne po obu stronach żelaznej kurtyny. W doktrynach wojennych UW dominowała koncepcja zdecydowanych uderzeń na SE TDW w wariancie, który łączył zaskakujące, zmasowane uderzenia rakietowo-jądrowe z natarciem zgrupowań pancerno-zmechanizowanych. Założenia te znalazły odzwierciedlenie w „Planie operacji zaczepnej Frontu Nadmorskiego” (1970). Konsekwencją było szkolenie dowództw i wojsk do działań w warunkach zniszczeń i strat po użyciu broni jądrowej. Istotnym etapem w procesie przygotowań do uderzeń na SE TDW było utworzenie w 1971 r. Zespołu Planowania Jądrowego. Intensywna propaganda często wyolbrzymiała zagrożenie ze strony państw NATO. Wraz z utworzeniem w 1959 r. systemu Obrony Terytorium Kraju zapoczątkowano zakrojone na szeroką skalę działania mające na celu przygotowanie społeczeństwa do „przetrwania” w realiach konfliktu jądrowego.