W trakcie realizacji kariery naukowej kobiety napotykają liczne czynniki, które wspierają ich rozwój zawodowy, jak również te, które stanowią jego ograniczenia, w sensie zarówno subiektywnym, jak i obiektywnym. Posiadanie zasobów osobistych jest czynnikiem sprzyjającym realizacji celów, odnoszeniu sukcesów. Zasoby pomagają w efektywnym funkcjonowaniu i radzeniu sobie przez osobę z wyzwaniami i zadaniami, które przed nią stoją. Istnieją znaczne różnice między kobietami i mężczyznami w spostrzeganiu posiadanych zasobów osobistych. Z badań wynika, iż mężczyźni naukowcy mają w wyższym stopniu niż kobiety naukowcy zasoby ekonomiczno-polityczne oraz władzy i prestiżu, a kobiety dysponują w stopniu wyższym niż mężczyźni szeroko pojętymi zasobami duchowymi.
Procesy wychowania dzieci w rodzinie są związane m.in. z jakością małżeństwa ich rodziców, na którą wpływ mają różnorodne czynniki. W szczególności wiele uwagi poświęcono analizie związków między indywidualnymi cechami małżonków (np.: cechami osobowości, postawami, wartościami) a satysfakcją małżeńską. Jednocześnie w niewielu pracach odnoszono się do zasobów osobistych partnerów. W prezentowanych badaniach testowano znaczenie poczucia własnej skuteczności oraz prężności dla satysfakcji z małżeństwa wśród kobiet. Badaniami objęto 239 zamężnych kobiet. Wykorzystano trzy narzędzia: Kwestionariusz dobranego małżeństwa (KDM-2; Plopa, 2008), Skalę pomiaru prężności (SPP-25; Ogińska-Bulik, Juczyński, 2008) oraz Skalę uogólnionej własnej skuteczności (GSES; polska adaptacja Juczyński, 2001). Została przeprowadzona analiza korelacji i regresji. Zarówno uogólnione poczucie własnej skuteczności, jak i prężność okazały się pozytywnie związane z satysfakcją z małżeństwa w ogólnym wymiarze. Poczucie własnej skuteczności korelowało pozytywnie również z intymnością i podobieństwem, podczas gdy prężność pozytywnie korelowała z wszystkimi pożądanymi wymiarami małżeńskiej relacji oraz negatywnie z rozczarowaniem. Analiza regresji wykazała, że jeden z aspektów prężności – otwartość na doświadczenia i poczucie humoru – był istotnym pozytywnym predyktorem satysfakcji z małżeństwa.
Artykuł poświęcono roli zasobów osobistych w radzeniu sobie ze stresem i z tremą towarzyszącą występom scenicznym. Celem badań była ocena wzajemnych relacji zasobów osobistych (samooceny, poczucia własnej skuteczno- ści, dyspozycyjnego optymizmu, poczucia kontroli, poczucia koherencji, prężności) i sposobów radzenia sobie ze stresem i z tremą. W badaniu uczestniczyło 96 studentów Wydziału Wokalno-Aktorskiego i Wydziału Instrumentalnego Akademii Muzycznej. W badaniu zastosowano: Skalę Samopoczucia Muzyka przed Występem, Kwestionariusz Radzenia Sobie w Sytuacjach Stresowych, Skalę Samooceny, Test Orientacji Życiowej, Skalę Uogólnionej Własnej Skuteczności, Skalę Pomiaru Prężności, Kwestionariusz Orientacji Życiowej, Kwestionariusz „Delta”. Uzyskane wyniki dowodzą istotnego znaczenia analizowanych zasobów osobistych dla nasi- lenia określonych stylów radzenia sobie ze stresem i z tremą. Otrzymane rezultaty zyskały praktyczne aplikacje na gruncie edukacji artystycznej.
Celem niniejszego artykułu jest zaprezentowanie polskiej wersji Krótkiej Skali Prężności Zaradczej (The Brief Resilience Coping Scale – BRCS) stworzonej przez V. G. i K. Sinclair A. Wallston służącej do pomiaru w grupie osób dorosłych prężności rozumianej w kategoriach procesu. Skala składa się z 4 itemów, do których badany musi ustosunkować się na 5-punktowej skali, dzięki czemu można w sprawny i szybki sposób przeprowadzić badanie na dużej grupie osób. Z drugiej strony może to znajdować odbicie w rzetelności metody, która w omawianym przypadku została oszacowana za pomocą współczynnika alfa Cronbacha i wyniosła 0,625, co w tym przypadku można uznać za satysfakcjonujące. Wyniki badań pokazują również, że prezentowana skala może być przydatna do identyfikacji osób potrzebujących wsparcia w rozwijaniu prężności. Omawiana kompetencja odnosi się również do jakości i satysfakcji z życia, konieczne są jednak dalsze analizy psychometryczne w tym temacie.
Nowadays there is a tendency that people plan and carry on their career paths beyond borders of their homeland. Even though labor migration has become less risky than before, it requires vital changes in the lifestyle as well as having personal resources which can guarantee successful accomplishment of the individual plans. In the article, the author analyzes various aspects of personal resources of Polish labor emigrants in European Union countries.
PL
Coraz częściej ludzie planują i realizują swoją karierę poza granicami własnego kraju. Mimo że emigracja zarobkowa nie jest już w takim stopniu, jak w przeszłości, naznaczona ryzykiem, to jednak wymaga istotnych zmian w życiu oraz posiadania określonych zasobów osobistych gwarantujących pomyślną realizację podjętych planów. Opracowanie stanowi przegląd badań dotyczących różnych aspektów zasobów osobistych polskich emigrantów zarobkowych do krajów Unii Europejskiej.
Studenci pedagogiki specjalnej jako przyszli wychowawcy i terapeuci są odpowiedzialni za wsparcie i prawidłowy rozwój swoich podopiecznych, stąd troska o ich sferę psychiczną wydaje się uzasadniona. Przedłużający się stres, ograniczenia, niepokój, stan niepewności co do najbliższej przyszłości oraz widmo bezpośredniego zagrożenia zdrowia i życia są istotnymi predyktorami obniżenia na- stroju i zaburzeń afektywnych, w tym depresji. Celem badań jest analiza związku pomiędzy wybranymi zasobami podmiotowymi a poziomem depresyjności w grupie studentów pedagogiki specjalnej. Wyniki wskazują, że tendencja do depresyjności i zaburzeń afektywnych występuje u osób o istotnie niższych zasobach podmiotowych, przy czym najsilniejsze związki dotyczą takich zasobów jak satysfakcja z życia i optymizm. Zaplanowane i przemyślane, długofalowe działania kształtujące wysoki poziom zasobów moją stanowić kluczową rolę w minimalizowaniu prawdo- podobieństwa występowania zaburzeń depresyjnych.
Niniejszy artykuł stanowi próbę ukazania źródeł i sposobów rozumienia mądrości na gruncie psychologii. W pierwszej kolejności mądrość jest ukazana jako fenomen mający źródło i specyficzny sposób rozumienia na gruncie filozofii i teologii. W dalszej kolejności prezentowana jest historia rozwoju pojęcia mądrości na gruncie psychologii. Następnie zostają przedstawione najważniejsze psychologiczne koncepcje mądrości takich autorów, jak Sternberg, Baltes i Labouvie-Vief. Na tym tle zostaje zaprezentowana trzyczynnikowa teoria mądrości autorstwa Ardelt, według której mądrość jest połączeniem czynnika poznawczego, refleksyjnego i emocjonalnego.
EN
This article is an attempt to show the sources and ways of understanding wisdom in the field of psychology. Firstly wisdom is depicted as a phenomenon that has got its source and a specific way of understanding in the philosophy and theology. Subsequently paper presents a history of the development of the concept of wisdom in psychology. Next part refers to selected concepts of wisdom proposed by leading authors such as Sternberg, Baltes and Labouvie-Vief. This background allows to present Ardelt’s Three Dimensional Wisdom Theory in which wisdom is a understood as a combination of cognitive, reflective and emotional (compassionate) components.
Zmienność, niepowtarzalność, dynamika i różnorodność sytuacji, z którymi konfrontuje się współczesny nauczyciel, wymaga od niego nie tylko dobrego przygotowania do wykonywania zawodu, ale również wykorzystywania dostępnych zasobów, by zmierzyć się z wyzwaniami wynikającymi z pełnionej roli. Przedmiotem rozważań podjętych w artykule jest poczucie koherencji studentów kierunków nauczycielskich. Badania przeprowadzono wśród 116 studentów. Do badań wykorzystano Kwestionariusz Globalnej Orientacji Życiowej (SOC-29) Antonovsky’ego.
EN
A contemporary teacher has to confront a number of situations of great variability, unique-ness, dynamics and diversity. This requires not only good preparation for the profession but also use of accessible resources in order to face the challenges resulting from the role they play. The line of approach of this article is the sense of coherence of students of teaching careers. The research have been conducted among 116 students with the use of Antonovsky´s Life Orientation Questionnaire (SOC 29).
In the last few years, there has been a significant increase in self-aggressive behavior among children and adolescents in Poland and a deterioration of their general mental health. A sedentary lifestyle, parental consent for a time “filled” with electronics, inadequate diet, lack of contact with nature, weakening family ties are only a part of contemporary conditions for the development of children and youth. It becomes so important to strengthen personal resources, which are health potentials, from an early age. The aim of the article is to present the values of yoga and relaxation and their psychosomatic practices as appropriate means of strengthening the mental and physical well-being of children and adolescents.
PL
W ostatnich kilku latach odnotowuje się w Polsce znaczny wzrost zachowań autoagresywnych wśród dzieci i młodzieży oraz pogorszenie ich ogólnego stanu zdrowia psychicznego. Siedzący tryb życia, przyzwolenie na czas „wypełniony” przez elektronikę, nieodpowiednia dieta, brak kontaktu z naturą, osłabienie relacji rodzinnych, to tylko cząstka tworząca współczesne warunki rozwoju dzieci i młodzieży. Obowiązkiem i koniecznością w kontekście chęci zapobiegania problemom zdrowotnym wśród dzieci i młodzieży staje się wzmacnianie już od najmłodszych lat zasobów osobistych będących potencjałami zdrowia. Celem niniejszego artykułu jest przybliżenie walorów jogi i relaksacji, ich psychosomatycznych praktyk jako właściwych środków umacniania dobrostanu psychicznego i fizycznego dzieci i młodzieży.
Background: The aim of the study was to examine whether gain or loss of personal resources is associated with conflict or facilitation between work and family. Material and Methods: The study involved 90 employees (mean age: 34.5 years). The Polish version of COR-Evaluation (Conservation of Resources-Evaluation) questionnaire, developed by Hobfoll and adapted by Dudek et al, was used to assess personal resources. The questionnaire enables to estimate gain and loss of 40 resources and calculate the overall level of gained or lost resources. SWING Questionnaire (Survey Work-Home Interaction, Nijmegen), developed by Geurts et al. and adapted by Mościcka-Teske and Merecz), was used to examine the quality of work–home and home–work relationship. Results: The gain of personal resources positively correlates with both home–work facilitation (HWF) and work–home facilitation (WHF). Improvement of the family relations proved to be the most significant predictor of HWF and WHF. The loss of personal resources coincides with high level of conflict between the investigated areas of life. The main predictor of home–work conflict (HWC) was the variable relating to restrictions of access to medical services. In case of work–home conflict (WHC) the reduction of material security in case of dramatic life events was the major predictor. Conclusions: The results confirmed that the gain of resources is crucial for HWF/WHF, while their loss is an important factor, when the HWC/WHC is considered. The resources, which proved to be the main predictors of work–home and home–work relationship were also indicated. The obtained information may be beneficial to human resources managers, especially in designing the activities aimed at increasing the satisfaction and effectiveness of employees. Med Pr 2014;65(6):755–764
PL
Wstęp: Celem niniejszego badania było sprawdzenie, czy strata lub zysk zasobów osobistych ma związek z występowaniem konfliktu lub facylitacji między pracą a rodziną. Materiał i metody: W badaniu wzięło udział 90 osób, których średnia wieku wynosiła 34,5 roku. Do oszacowania zasobów osobistych wykorzystano COR-Evaluation (Conservation of Resources-Evaluation) Hobfolla, zaadaptowany przez Dudka i wsp. Narzędzie to pozwala ocenić poziom zysków i strat w zakresie 40 zasobów oraz obliczyć ogólny poziom zyskanych bądź utraconych zasobów. Do zbadania jakości relacji praca–dom oraz dom–praca użyto kwestionariusza SWING (Survey Work-Home Interaction – Nijmegen) Geurts i wsp. w adaptacji Mościckiej-Teske i Merecz. Wyniki: Zysk zasobów osobistych pozytywnie korelował z facylitacją praca–dom i dom–praca. Szczególnie istotnym predyktorem w obydwu przypadkach było polepszenie się kontaktów z najbliższymi członkami rodziny. Strata zasobów osobistych współwystępowała z wysokim poziomem konfliktu między badanymi sferami życia. Głównym predyktorem konfliktu dom–praca była zmienna oznaczająca ograniczenie swobodnego dostępu do świadczeń medycznych. W odniesieniu do konfliktu praca–dom kluczowym wyznacznikiem okazało się zmniejszenie posiadanego zabezpieczenia materialnego na wypadek dramatycznych zdarzeń losowych. Wnioski: Wyniki badania potwierdziły, że zysk zasobów osobistych pełni istotną rolę podczas kształtowania się pozytywnej relacji między życiem prywatnym a zawodowym. Strata zasobów jest natomiast kluczowa dla zaistnienia konfliktu między tymi obszarami. Ponadto wskazano, które z zasobów są predyktorami jakości relacji praca–dom i dom–praca. Uzyskane informacje ułatwią m.in. planowanie oddziaływań w obszarze zarządzania zasobami ludzkimi, np. podczas projektowania aktywności, które mają na celu zwiększenie satysfakcji i efektywności zawodowej pracowników. Med. Pr. Med. Pr. 2014;65(6):755–764
Organizacje, które swoje funkcjonowanie oparły na działaniu zespołów, osiągają wyższą efektywność i lepiej radzą sobie z rozwiązywaniem problemów. Istotne znaczenie ma klimat pracy, który determinuje chęć członków do współpracy zarówno na rzecz realizacji zadań, jak i wzajemnego wsparcia (por. Edmondson, 1999; Huang i wsp., 2014; Zohar, Luria, 2005). Celem badań jest określenie związków między zasobami osobistymi w postaci orientacji pozytywnej i prężności psychicznej a psychologicznym klimatem bezpieczeństwa w zespole oraz wydajnością w pracy. Analiza statystyczna potwierdziła pozytywne związki wszystkich zmiennych w modelu oraz ujawniła, że orientacja pozytywna i prężność psychiczna stanowią istotne statystycznie predyktory wydajności, a także że psychologiczny klimat bezpieczeństwa w zespole pełni rolę częściowego mediatora w tej relacji.
EN
Organizations that have based their functioning on teamwork achieve higher effectivity and are better at resolving problems. Work climate is of great importance as it determines employee willingness to work in a team both to accomplish tasks and for mutual support (compare with Edmondson, 1999; Huang et al., 2013; Zohar and Luria, 2005). The aim of the study was to investigate the relationships between personal resources (in the form of positive orientation and resiliency), psychological team safety climate, and job performance. Statistical analysis has confirmed positive correlations among all variables in the model. Positive orientation and psychological resilience are significant predictors of efficiency as well as the psychological safety climate in the team, which serve as a partial mediator in this relationship.
One’s functioning at work depends strongly on working environment conditions, including work organization and interpersonal relationships. Working environment is an important area of professional and social development of an individual but may also constitute a source of many problems, causing unnecessary tensions, negative behaviours and consequently, lower the working culture. The aim of this study is to draw attention to work humanization issue and place of an individual in the working process. The article shows an analysis of studies concerning working environment and its elements, interpersonal relationships at work and educational impact of the working environment.
PL
Funkcjonowanie człowieka w miejscu pracy zależy przede wszystkim od warunków środowiska pracy, w tym organizacji pracy i relacji międzyludzkich. Środowisko pracy jest istotnym obszarem rozwoju zawodowego i społecznego człowieka, ale może też stanowić źródło wielu problemów, co w konsekwencji powoduje niepotrzebne napięcia i negatywne zachowania oraz obniża kulturę pracy. Celem podjętych rozważań jest zwrócenie uwagi na zagadnienie humanizacji pracy i miejsce człowieka w procesie pracy. Artykuł prezentuje analizę treści dotyczących środowiska pracy i jego elementów, relacji interpersonalnych w miejscu pracy oraz edukacyjnych oddziaływań środowiska pracy.
The aim of this study was to analyze the relationship between personal resources (hope for success and spiritual well-being) and flexibility in coping with stress in cardiac patients and to check whether personal resources and duration of the disease are predictors of flexibility in coping with stress in this group. The participants of the study were 120 cardiac patients (72 men and 48 women) aged 29–75. The study used the Questionnaire of Hope for Success (KNS), the Indicator of Spiritual Well-Being and the Questionnaire of flexibility in coping with stress (KERS-14). The results show that there is a statistically significant relationship between personal resources and flexibility in coping. Each of the personal resources (hope for success and spiritual well-being) positively correlates with each of the dimensions of flexible coping. The analysis showed that personal resources play a predictive role for flexibility in coping with stress.
PL
Celem niniejszego badania była analiza związku między zasobami osobistymi (nadzieją na sukces i dobrostanem duchowym) a elastycznością w radzeniu sobie ze stresem u pacjentów chorych kardiologicznie oraz sprawdzenie, czy zasoby osobiste i czas trwania choroby są predyktorami elastyczności w radzeniu sobie ze stresem w tej grupie. Uczestnikami badania było 120 pacjentów kardiologicznych (72 mężczyzn i 48 kobiet) w wieku 29–75 lat. W badaniu wykorzystano Kwestionariusz Nadziei na Sukces (KNS), Wskaźnik Duchowego Dobrostanu oraz Kwestionariusz elastyczności w radzeniu sobie ze stresem (KERS-14). Wyniki pokazują, że występuje istotny statystycznie związek między zasobami osobistymi a elastycznością w radzeniu sobie. Każdy z zasobów osobistych (nadzieja na sukces i dobrostan duchowy) pozytywnie koreluje z każdym wymiarem elastycznego radzenia sobie. Analiza wykazała, że zasoby osobiste odgrywają rolę predykcyjną dla elastyczności w radzeniu sobie ze stresem.
Niniejszy artykuł stanowi próbę ukazania źródeł i sposobów rozumienia prężności osobowości na gruncie psychologii. W pierwszej kolejności prezentowane są różne koncepcje prężności. W dalszej kolejności zostaje wprowadzone rozróżnienie pojęcia prężności na cechę i proces. W kolejnej części dokonana jest charakterystyka osoby prężnej. Ostatnia część ukazuje rolę prężności jako zasobu w kontekście radzenia sobie.
EN
This article is an attempt to show the sources and ways of understanding resiliency in the field of psychology. Firstly there are shown various approaches of understanding resiliency. Subsequently paper presents a distinction between resiliency (as a personality trait) and resilience (as a process). Following part gives a description of a resilient personality. Finally resiliency is shown as a resource for coping.
To, w jaki sposób przyszli nauczyciele funkcjonować będą w roli zawodowej, zależy od wie-lu czynników, m.in. jakości kształcenia na uczelni, ale również od ich zasobów osobistych będą-cych predykatorami subiektywnego dobrostanu i satysfakcji życiowej jednostki. Szczególnie wartościowym i korzystnym zasobem, który człowiek powinien utrzymywać, rozwijać i odnawiać, jest wysoka samoocena. Przedmiotem zainteresowania uczyniono zagadnienia dotyczące samooceny z wykorzysta-niem Skali Samooceny Rosenberga
EN
The way future teachers will function in their professional roles depends on many factors, among others, on the quality of higher education, but also on their personal resources which are predictors of subjective welfare and life satisfaction of an individual. Positive self-evaluation is a particularly valuable and beneficial resource one can maintain, develop and renew. The main subject of interest are issues concerning self-evaluation with the use of Rosenberg Self-Esteem Scale.
Motywacją do przeprowadzenia badań, które pozwoliłyby opisać wybrane pozytywne zasoby i autentyczne przywództwo wśród polskich liderów, był ich brak w obszarze inteligencji emocjonalnej, orientacji pozytywnej i autentycznego przywództwa wśród menedżerów. W przedstawianych analizach inteligencja emocjonalna i orientacja pozytywna rozumiane są jako pozytywne zasoby osobiste lidera, z których pierwsza dotyczy umiejętności rozpoznawania, kontrolowania i wykorzystywania informacji emocjonalnych w myśleniu i działaniu, a druga – obejmuje sądy o sobie, swoim życiu i przyszłości. Badanie, poza pierwszym opisem grupy menedżerów, zostało zaprojektowane, by sprawdzić przypuszczalny związek wskazanych zasobów osobistych z przywództwem autentycznym – procesem, który odwołuje się do pozytywnych zasobów lidera i jednocześnie – do wysoko rozwiniętego kontekstu organizacyjnego. Autentyczny przywódca poprzez wpływanie na samoświadomość i pozytywne zachowania stymuluje rozwój zarówno swój, jak i swoich współpracowników. Uzyskane wyniki świadczą o tym, że zarówno inteligencja emocjonalna, jak i orientacja pozytywna jest związana ze wszystkimi wymiarami autentycznego przywództwa (samoświadomością, transparentnością, otwartością na informacje i etycznością/moralnością). Oznacza to, że zasoby osobiste przywódcy mają związek z jego autentycznymi postawami i zachowaniami.
EN
The impulse behind this research, making possible a description of selected positive resources and authentic leadership among Polish leaders, was its deficiency in the area of emotional intelligence, positive orientation, and authentic leadership among managers. The presented analyses understand emotional intelligence and positive orientation as being among the personal assets of a leader. The former applies to skills in identifying, controlling, and utilizing emotional information in thinking and acting. The latter encompasses judgments about oneself, one’s life, and the future. Apart from being the first such description of a group of managers, the research was designed so as to investigate the presumed link between the indicated personal resources and authentic leadership, a process making reference to a leader’s positive assets and simultaneously to the highly developed organizational context. By influencing self–awareness and positive behavior, authentic leadership stimulates development in oneself and one’s colleagues. The received results bear witness to the fact that both emotional intelligence and a positive orientation are connected to all the dimensions of authentic leadership—self–awareness, transparency, openness to information, and ethics and morality. This means that a leader’s personal resources are linked with authentic stances and behavior.
Processes of children’s in the family are partly related to the quality of their parents’ marriage, which is influenced by various factors. Different factors have significant influence on marital quality. In particular, the link between personal characteristics of spouses (e.g. personality traits, attitudes, and values) and marital satisfaction has received much attention. However, there have been few studies concerning partners’ personal resources. The current research examined the effect of self-efficacy and resiliency on marital satisfaction among women. The study has covered 239 married women. Three questionnaires were used: the Wellmatched Marriage Questionnaire (KDM-2; Plopa, 2008), the Resiliency Assessment Scale (SPP-25, Ogińska-Bulik, Juczyński, 2008), and the Generalized Self-Efficacy Scale (GSES, Polish adaptation, Juczyński, 2001). Correlation and regression analyses were performed in this study. Both general self-efficacy and resiliency proved to be positively associated with marital satisfaction in general terms. Self-efficacy also correlated positively with intimacy and similarity, while resiliency correlated positively with all favorable dimensions of marital relation, and negatively with disappointment. Regression analyses showed that one aspect of resiliency – openness to experience and sense of humour – was a significant positive predictor of marital satisfaction.
PL
Procesy wychowania dzieci w rodzinie są związane m.in. z jakością małżeństwa ich rodziców, na którą wpływ mają różnorodne czynniki. W szczególności wiele uwagi poświęcono analizie związków między indywidualnymi cechami małżonków (np.: cechami osobowości, postawami, wartościami) a satysfakcją małżeńską. Jednocześnie w niewielu pracach odnoszono się do zasobów osobistych partnerów. W prezentowanych badaniach testowano znaczenie poczucia własnej skuteczności oraz prężności dla satysfakcji z małżeństwa wśród kobiet. Badaniami objęto 239 zamężnych kobiet. Wykorzystano trzy narzędzia: Kwestionariusz dobranego małżeństwa (KDM-2; Plopa, 2008), Skalę pomiaru prężności (SPP-25; Ogińska-Bulik, Juczyński, 2008) oraz Skalę uogólnionej własnej skuteczności (GSES; polska adaptacja Juczyński, 2001). Została przeprowadzona analiza korelacji i regresji. Zarówno uogólnione poczucie własnej skuteczności, jak i prężność okazały się pozytywnie związane z satysfakcją z małżeństwa w ogólnym wymiarze. Poczucie własnej skuteczności korelowało pozytywnie również z intymnością i podobieństwem, podczas gdy prężność pozytywnie korelowała z wszystkimi pożądanymi wymiarami małżeńskiej relacji oraz negatywnie z rozczarowaniem. Analiza regresji wykazała, że jeden z aspektów prężności – otwartość na doświadczenia i poczucie humoru – był istotnym pozytywnym predyktorem satysfakcji z małżeństwa.
The family life of contemporary people is undergoing numerous changes of diverse intensity in different countries. It is because both the family model and the level of parents’ commitment in the upbringing process is changing. That is why more and more often the modern family resembles a mosaic because of its shape and its way of functioning. People raising children alone constitute an increasing part of our society. The reasons behind family’s incompleteness are numerous: death of one of the parents, divorce, abandonment, temporary absence, separated places of residence. Nevertheless, regardless of the cause, a single parent has to assume complete responsibility for the care and upbringing of the offspring, fulfil a parental role allowing material protection and take care of proper emotional bonds. Lack of one of the parents is not favourable from the point of view of the adaptation and proper development of a child. A successful solution to many of the stresses and tensions appearing in the life of a child from an incomplete family is, however, possible thanks to indirect factors which can make one immune in a way that critical events will not be taken as harmful or threatening to mental functioning, psychosocial adaptation and somatic health. These factors have been named as personal and environmental resources. They constitute a special potential of every human thanks to which we can maintain health and quality of life. Social support is mentioned among many of the resources allowing to return to the equalibrium and to cope with different life situations since the presence and help of other people favours a good frame of mind and dealing with difficult situations. The fact that a child is conscious that it can count on help and understanding from not only the parent can be motivating and help coping better with difficult situations.
PL
Życie rodzinne współczesnego człowieka przechodzi liczne zmiany, o różnym natężeniu w różnych krajach. Zmienia się bowiem zarówno model rodziny, jak również poziom zaangażowania rodziców w proces wychowania. Dlatego też coraz częściej współczesna rodzina przypomina mozaikę tak pod względem swych kształtów, jak i funkcjonowania. Osoby samotnie wychowujące dzieci stanowią obecnie coraz większą część naszego społeczeństwa. Powodów niekompletności rodziny jest wiele: śmierć jednego rodzica, rozwód, porzucenie, czasowa nieobecność, rozdzielność zamieszkania. Niemniej, bez względu na przyczynę, samotny rodzic musi przejąć kompletną odpowiedzialność za opiekę i wychowanie swojego potomstwa, wypełniać wszystkie zadania rodzicielskie umożliwiające zabezpieczenie materialne, troszczyć się o prawidłowe więzi uczuciowe. Brak jednego z rodziców nie jest korzystny z punktu widzenia adaptacji i prawidłowego rozwoju dziecka. Pomyślne rozwiązanie wielu stresów i napięć pojawiających się w życiu dziecka z rodziny niepełnej możliwe jest jednak dzięki czynnikom pośredniczącym, które mogą uodparniać w taki sposób, że krytyczne zdarzenia nie będą przeżywane jako szkodliwe czy zagrażające dla jego funkcjonowania psychicznego, przystosowania psychospołecznego i zdrowia somatycznego. Czynniki te określone zostały mianem zasobów osobistych i środowiskowych. Stanowią one szczególny potencjał każdego człowieka, dzięki któremu może on zachować zdrowie i jakość życia. Wśród wielu zasobów pozwalających na powrót do równowagi i radzenie sobie w różnych sytuacjach życiowych wymienia się między innymi wsparcie społeczne. Dobremu samopoczuciu i radzeniu sobie w trudnych sytuacjach sprzyja bowiem obecność innych ludzi. Świadomość dziecka, że może ono liczyć na pomoc i zrozumienie ze strony nie tylko rodzica, może działać motywująco i pozwolić lepiej radzić sobie w sytuacjach trudnych.
The contemporary world offers humans a fast pace of life which creates a need to shape ourselves and the environment in which we function. It also provides us with a lot of experiences, events and situations, not only pleasant but also difficult and stressful ones. Stress has become an intrinsic part of human life leading to, among others things, psychological discomfort, behavioural disorders or psychosomatic illnesses. The personal resources of an individual are factors which may mediate in his/her interaction with the world. They have a lot of positive functions, among them a defensive one, a regulating one and a pro-health one. Because of that, they are considered predictors of the subjective good state and life satisfaction of the individual which aid in the fight against civilizational distress. Personal resources play a specific role in the selection of adequate remedial strategies and they influence the evaluation of the events in which the individual participates-lesser personal resources will increase the probability of evaluating the situation as more stressful. Among beneficial personal re sources we may distinguish the following; a sense of coherence and a positive selfevaluation. Besides these, the environment in which the individual lives plays an important role. Special attention is paid to the family, which should be the guarantee of an optimal environment, stimulating and supporting the development of the human. A specific character of pedagogical influence and the overriding atmosphere in the family considerably determines behavioural styles and ways of managing stress among adoles cents. The contemporary family is undergoing numerous transformations including that of its structure. The consequence of that is a growing number of incomplete families. The situation of a child raised in an incomplete family is determined, to a large extent, by the reason for the family’s incompleteness and the fact that the factors causing it may have a long-term effect. The subject of interest are the issues concerning the personal resources of adolescents from incomplete families in terms of a sense of coherence and self-evaluation, involving Antonovsky’s Orientation to Life Questionnaire and Rosenberg’s Self-Esteem Scale.
PL
Współczesny świat oferuje człowiekowi szybkie tempo życia, wymuszając konieczność kształtowania samego siebie i otoczenia, w którym funkcjonuje oraz dostarczając mu wiele doświadczeń, wydarzeń i sytuacji nie tylko przyjemnych, ale również trudnych i stresowych. Stres stał się więc nieodłączną częścią życia jednostki, prowadząc między innymi do powstawania dyskomfortu psychicznego, zaburzeń w zachowaniu czy chorób psychosomatycznych. Czynnikami, które mogą pośredniczyć w konfrontacji ze światem są zasoby osobiste jednostki. Pełnią one wiele pozytywnych funkcji, między innymi obronną, regulacyjną czy prozdrowotną. Dlatego też uznaje się je za predykatory subiektywnego dobrostanu i satysfakcji życiowej jednostki, pomagające efektywnie walczyć z cywilizacyjnym dystresem. Zasoby osobiste odgrywają szczególną rolę w doborze odpowiednich strategii zaradczych oraz wpływają na ocenę samego wydarzenia, w którym uczestniczy jednostka – mniejsze zasoby będą zwiększać prawdopodobieństwo oceny sytuacji w kategorii bardziej stresującej. Wśród korzystnych zasobów osobistych można między innymi wyróżnić: poczucie koherencji i pozytywną samoocenę. Obok nich istotną rolę odgrywa również środowisko, w którym żyje jednostka. Szczególną uwagę zwraca się zwłaszcza na rodzinę, która powinna być gwarantem optymalnego środowiska stymulującego i wspierającego rozwój człowieka. Specyfika oddziaływań wychowawczych i atmosfera panująca w rodzinie w dużej mierze determinuje styl zachowania się i sposoby radzenia sobie ze stresem przez młodzież. Współczesna rodzina przechodzi liczne transformacje, obejmujące między innymi jej strukturę, konsekwencją czego jest wzrastająca liczba rodzin niepełnych. Sytuację dziecka wychowywanego w rodzinie niepełnej w dużym stopniu wyznacza przyczyna niekompletności rodziny oraz fakt, że czynniki powodujące niepełność rodziny mają działanie długookresowe. Przedmiotem zainteresowania uczyniono zagadnienia dotyczące zasobów osobistych młodzieży z rodzin niepełnych w zakresie po czucia koherencji i samooceny z wykorzystaniem: Kwestionariusza Orientacji Życiowej Antonovsky’ego oraz Skali Samooceny Rosenberga.
Wprowadzenie: Środki przeciwbólowe OTC należą do najczęściej stosowanych środków farmaceutycznych. Powszechna dostępność środków przeciwbólowych nie jest jedynym predyktorem chęci ich stosowania, chociaż może być powodem niedoceniania skutków ubocznych, nieuzasadnionego stosowania i przedawkowania. Cel badań: Celem badania było określenie związku między zasobami osobistymi (poczuciem własnej skuteczności, pozytywną orientacją na przyszłość i umiejscowieniem kontroli bólu) a chęcią stosowania leków przeciwbólowych OTC. Metoda badań: Ankietę przeprowadzono wśród 252 młodych dorosłych w wieku 17-26 lat, w tym 183 (72,6%) kobiet i 69 (27,4%) mężczyzn. Skonstruowano narzędzie do badania gotowości stosowania leków przeciwbólowych, odwołując się do Teorii Planowanego Zachowania Ajzena. Skala ma zadowalające właściwości psychometryczne. Wyniki: Wewnętrzna kontrola bólu, poczucie własnej skuteczności i pozytywna orientacja na przyszłość sprzyjają ostrożności w stosowaniu leków przeciwbólowych OTC. Osoby o wysokim poziomie poczucia własnej skuteczności i osoby z wyższym poziomem pozytywnej orientacji na przyszłość wykazują większą świadomość zagrożeń zdrowotnych związanych z lekami przeciwbólowymi OTC. Czynnikiem zwiększającym skłonność do przyjmowania leków przeciwbólowych OTC jest przypisywanie znaczenia zdarzeń losowych dla kontroli bólu. Respondenci o niskim poziomie wewnętrznej kontroli bólu statystycznie częściej niż ci o wysokim poziomie są skłonni do eliminowania cierpienia środkami przeciwbólowymi, częściej stosują leki nałogowo. Wnioski: Zasoby osobiste, takie jak umiejscowienie kontroli bólu, poczucie własnej skuteczności i pozytywna orientacja na przyszłość, znacząco modyfikują gotowość stosowania środków przeciwbólowych.
EN
Introduction: OTC painkillers are among the most commonly used pharmaceuticals. The widespread availability of painkillers is not the only predictor of willingness to use them, although it may encourage underestimation of side effects, unwarranted use and overdose. Research Aim: The aim of the study was to determine the relationship between personal resources (self-efficacy, positive future orientation and locus of pain control), and willingness to use OTC painkillers. Method: A survey was conducted among 252 young adults aged 17–26 years, including 183 (72.6%) women and 69 (27.4%) men. A tool was constructed to study the willingness to use pain medication by referring to Ajzen’s Theory of Planned Behaviour. The scale has satisfactory psychometric properties. Results: Internal pain control, self-efficacy and positive future orientation promote caution in the use of OTC painkillers. People with high levels of self-efficacy and those with higher levels of positive future orientation show greater awareness of the health risks of OTC painkillers. A factor that increases willingness to take OTC painkillers is attributing the importance of random events for pain control. Respondents with a low level of internal pain control are statistically more likely, than those with a high level, to be in favour of eliminating suffering with painkillers, are more likely to use medication habitually. Conclusion: Personal resources such as locus of pain control, self-efficacy, and positive future orientation significantly modify willingness to use painkillers.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.