W ostatnich latach zarówno na świecie jak i w Europie obserwujemy dynamiczny rozwój rolnictwa ekologicznego. Przyczyniły się do tego wprowadzone już na początku lat 90. ubiegłego wieku precyzyjne uregulowania prawne. W Polsce jak i w wielu innych krajach, integracja z Unią Europejską (UE) stworzyła większe możliwości finansowego wspierania tego rolnictwa. Celem niniejszego opracowania jest przedstawienie dynamiki wybranych charakterystyk rolnictwa ekologicznego w latach 2005-2014 w krajach, które wraz z Polską w 2004 roku wstąpiły do UE. Analizy prowadzono na podstawie danych pochodzących z raportów The World of Organic Agriculture. Badania wykazały, że rozwój rolnictwa ekologicznego w badanych krajach jest zróżnicowany. Zmiany w analizowanych procesach miały charakter ciągły, co pozwoliło określić tendencje rozwojowe i dokonać ich ekstrapolacji.
EN
We have observed in recent years dynamic development of organic farming both worldwide and in Europe. Contributed to this already in the early 1990s of the last century precise regulations. In Poland and in many other countries, integration with the European Union (EU) created greater opportunities for financial support of this type of agriculture. The aim of this paper is to present the dynamics of selected characteristics of organic farming in the years 2005-2014 in the countries, which along with Poland joined the EU in 2004. Analysis was carried out on the basis of the data from the reports of The World of Organic Agriculture. Studies showed that the development of organic farming in the countries is diverse. Changes in the analyzed processes were to be continuous, which allowed to determine the trends and make their extrapolation.
Celem opracowania było przedstawienie regionalnego zróżnicowania struktury obszarowej użytków rolnych (UR) gospodarstw ekologicznych w porównaniu do struktury we wszystkich gospodarstwach rolnych posiadających UR w Polsce. Bazowano zarówno na liczbie jak i powierzchni gospodarstw w grupach obszarowych UR. Do podziału województw na podzbiory podobne pod względem rozpatrywanych struktur wykorzystano metodę eliminacji wektorów. Ponadto, zbadano dynamikę badanych struktur w Polsce po akcesji do Unii Europejskiej (UE). Analiza pokazała, że rolnictwo, w tym w szczególności oparte na ekologicznych metodach wytwarzania jest regionalnie zróżnicowane. Zmiany analizowanych struktur w Polsce zmierzają do koncentracji ziemi i zmniejszania liczby gospodarstw o małej powierzchni UR w gospodarstwach rolnych, w tym znacząco w gospodarstwach ekologicznych.
EN
The purpose of this paper was to present the regional diversification of the structure area of utilized agricultural area (UAA) of organic farms compared to the diversification of the structure area of agricultural holdings with UAA in total in Poland. It was based both on the number and area of farms in the area groups of UAA. The vectors’ elimination method was used for the division of voivodeships into subsets similar in terms of analysed structures. In addition, it was investigated the dynamics of these structures in Poland after accession to the European Union. The analysis showed that agriculture, in particular based on organic methods of production is regionally diversified. Changes of the structures in Poland tend to land concentration and reduce the number of farms with a small area of UAA, significantly including organic farms.
Głównym celem artykułu jest przedstawienie różnic w strukturze certyfikowanych gospodarstw ekologicznych w krajach Unii Europejskiej (UE) w latach 2005—2013, w ujęciu dynamicznym i przestrzennym. W badaniu zastosowano metodę eliminacji wektorów. Z analizy wynika, że zmiany w strukturze gospodarstw ekologicznych nie zawsze uwidaczniały się w strukturze powierzchni użytków rolnych (UR). Bardziej znaczące zmiany następowały w strukturze liczby gospodarstw, w szczególności w krajach, które przystąpiły do UE w roku 2004. W 2013 r. można było wyodrębnić pięć grup państw UE podobnych pod względem struktury liczby i sześć — pod względem struktury powierzchni UR rozpatrywanych gospodarstw. W przeważającej większości certyfikowane gospodarstwa ekologiczne miały powierzchnię UR powyżej 10,0 ha.
EN
The main objective of this article is to present the differences in the structures of certified organic farms in the European Union (EU) countries within 2005—2013, using dynamic and spatial approach. The method of vectors elimination was used in a study. The analysis showed that changes in the structure of organic farms in the EU countries were not always reflected in the structure of their areas. More significant changes occurred in the structure of farm number, in particular with regard to the countries which joined the European Union in 2004. In 2013 it was possible to distinguish five groups of EU countries that are similar to each other in terms of structure of number and six — in terms of the structure of area. In the majority of EU countries, organic farms covered the area over 10,0 ha.
Zainteresowanie społeczne produkcją rolną zgodną z kryteriami rolnictwa ekologicznego systematycznie rośnie. Światowa powierzchnia ekologicznych użytków rolnych w 2005 r. przekroczyła 29 mln ha, a w 2012 r. wynosiła już ponad 37 mln ha. Jej udział w stosunku do całkowitej powierzchni użytków rolnych wzrósł w tych latach z 0,67% do 0,85%, a liczba producentów ekologicznych na świecie zwiększyła się prawie trzykrotnie. Celem artykułu jest przedstawienie rozwoju rolnictwa ekologicznego na świecie w latach 2005— —2012 z uwzględnieniem takich cech, jak: powierzchnia ekologicznych użytków rolnych, udział powierzchni ekologicznych użytków rolnych w ogólnej powierzchni użytków rolnych, liczba producentów ekologicznych, średnia powierzchnia ekologicznych użytków rolnych, a także areał ekologicznych użytków rolnych przypadający na 100 mieszkańców kontynentu.
EN
In the world there is still growing interest in agricultural production system in accordance with the criteria of organic farming. In 2005, the world ecological area remained at the level of more than 29 mln ha, and in 2012, was already more than 37 mln ha. Its participation in relation to the total agricultural area increased in those years from 0,67% to 0,85%. The number of organic producers in the world increased almost three times. The aim of this paper was to present the development of organic farming in the world between 2005 and 2012, taking into account such characteristics as: ecological area of agricultural land and crops, the share of organic area in the overall area of the utilized agricultural area, the number of organic producers and the average size of organic land, as well as the area of organic agricultural land per 100 inhabitants.
RU
Общественное заинтересование сельскохозяйственным производством согласным условиям экологии систематически увеличивается. Мировая площадь экологических сельскохозяйственных угодий в 2005 г. была выше 25 миллионов гектаров, а в 2012 г. составляла выше 37 миллионов гектаров. Ее доля по отношению к общей площади сельскохозяйственных угодий выросла в эти годы с 0,67% до 0,85%, а число экологических производителей в мире увеличилось почти в три раза. Целью статьи является характеристика развития экологического сельского хозяйства в мире в 2005—2012 гг с учетом следующих признаков: площадь экологических сельскохозяйственных угодий, доля площади экологических сельскохозяйственных угодий в общей площади сельскохозяйственных угодий, число экологических производителей, средняя площадь экологических сельскохозяйственных угодий, а также площадь экологических сельскохозяйственных угодий на 100 жителей континента.
Celem artykułu jest zaprezentowanie przestrzennego zróżni¬cowania infrastruktury drogowej w Polsce. Wykorzystując metody z zakresu wielowymiarowej analizy statystycznej zbudowano ranking województw a następnie pogrupowano je pod względem podobieństwa infrastruktury drogowej.
EN
The aim of the article is to present the spatial differentiation of road infrastructure in Poland. Using methods from the field of multivariate statistical analysis built a ranking of Voivodeship and then grouped them under terms of the similarities road infrastructure. The TOPSIS method (Technique for Order Preference by Similarity Ideal Solution) was used in the research.
(Title in Polish - 'Zróznicowanie pozarolniczej dzialalnosci gospodarczej i infrastruktury technicznej na obszarach wiejskich województwa malopolskiego'). The purpose of this paper is to estimate the diversity of non-agricultural economic activity and technical infrastructure in the Malopolska province communes. The diversity of non-agricultural activity and technical infrastructure was determined with the help of a synthetic indicator built of partial measures established by an additive aggregation function.
Przedmiotem badań jest analiza poziomu rolnictwa ekologicznego w krajach UE z wykorzystaniem, m. in. takich charakterystyk jak: średnia powierzchnia upraw ekologicznych, udział powierzchni upraw ekologicznych w powierzchni użytków rolnych ogółem, wartość sprzedaży detalicznej, wydatki na żywność ekologiczną. Za pomocą wybranej liniowej metody porządkowania zbioru obiektów sporządzono ranking państw. Wybór procedury porządkowania dokonano z wykorzystując procedurę wspoma¬gającą opartą na mierze podobieństwa układów porządkowych.
EN
The subject of the study was the analysis of the level of organic farming in the EU countries using such characteristics as: the average size of organic crops, these crops area per 1,000 inhabitants, share of this area in total utilized agricultural area, value of retail sales for these crops per 1000 ha and the annual amount of money spent on organic food per capita. It was created the ranking of countries using selected methods of linear ordering set of objects. The results of analysis indicate, that the higher ranking positions are occupied with countries with a higher level of economic development.
Celem artykułu jest próba wskazania relacji zachodzących pomiędzy poziomem rozwoju infrastruktury komunalnej, a sytuacją finansową gmin. Wykorzystując metodę unitaryzacji zerowanej skonstruowano syntetyczny wskaźnik kondycji finansowej gmin. Wyniki wskazują na istnienie słabych zależności pomiędzy poziomem rozwoju infrastruktury technicznej gmin, a ich sytuacją finansową. Wyższą dynamikę rozwoju szczególnie kosztownych obiektów infrastruktury komunalnej (sieć kanalizacyjna) wykazywały gminy o korzystniejszej sytuacji ekonomicznej.
EN
The article attempts to identify the relations between the municipal infrastructure development, and the financial situation of municipalities. Zero unitarisation method was used to construction of synthetic indicator of the municipalities’ financial condition. The results indicate a weak relationship between the levels of development of the technical infrastructure of municipalities and their financial situation. Higher dynamics of especially expensive objects of municipal infrastructure (sewage system) showed municipalities with better economic situation.
W ostatnich latach struktura obszarowa gospodarstwa rolnych w Polsce nie uległa znacznym zmianom, nadal przeważają gospodarstwa małe, do 5 ha. Celem niniejszego opracowania jest przedstawienie dynamiki wybranych wskaźników wyposażenia gospodarstw rolnych w ciągniki w województwach Polski z wykorzystaniem mierników dynamiki i modeli tendencji rozwojowej. Z przeprowadzonej analizy wynika, że w polskim rolnictwie istnieje duże zróżnicowanie przestrzenne w wyposażeniu w ciągniki i to zarówno w przeliczeniu na 100 gospodarstw, jak i na 100 ha użytków rolnych. Zmienność ta ma wyraźny związek z terytorialnym rozkładem gospodarstw według ich średniego areału.
EN
In recent years, the area structure of agricultural holdings in Poland has not changed significantly, small farms, up to 5 ha, still dominate. The purpose of this paper is to present dynamics of selected indicators of farm equipment in tractors in Polish voivodships. In this article indexes of dynamics and models of development trend have been used. The analysis shows that in Polish agriculture there is a large spatial variation in the equipment of tractors, both in terms of 100 farms and 100 ha of agricultural land. This variability has a clear relationship with the territorial distribution of holdings according to their average area.
The research of taxonomic structure of holdings owning agricultural tractors in EU countries was conducted on the basis of statistical information from EUROSTAT database, for 2013 year. The purpose of this article was to present level of equipment of holdings in European Union countries in agricultural tractors in the spatial aspect. The method of vector elimination was used in the analysis. Apart from the analysis concerning the fact of the possession of agricultural tractors according to areal groups of arable land in the European countries, the groups of countries with similar structure were distinguished. Percentage of holdings possessing tractors was related with the number of holdings in each groups of areal groups of arable land.
The return on capital employed, as a financial ratio, is an important element of the assessment of the company’s condition. It shows the benefits gained by company shareholders against the invested capital. It constitutes the basic reason for investing in a particular enterprise. Thus, it is an important diagnostic variable in the construction of a synthetic indicator of the company’s financial standing. The aim of this article is to propose a universal, useful indicator of the profitability of capital which is fully relevant to the formulation of company condition assessment indicators. It is assumed that it should meet the following requirements: firstly, it should reflect the reality, rather than falsify it; and, secondly, it should refer to the return on the entire capital employed. The study has been conducted using the substantive analytical procedure as well as the empirical analysis based on ten companies listed on Warsaw Stock Exchange.
PL
Pomiar zyskowności kapitałowej przedsiębiorstwa jest ważnym elementem oceny jego kondycji. Odzwierciedla korzyści udziałowców firmy od jednostki zainwestowanego kapitału. Stanowi podstawową przesłankę do inwestowania w przedsiębiorstwo. Tym samym jest ważną zmienną diagnostyczną w konstrukcji syntetycznego miernika kondycji finansowej firm. Celem artykułu jest zaproponowanie uniwersalnego, użytecznego miernika zyskowności kapitałowej, w pełni przydatnego do konstruowania miary oceny kondycji przedsiębiorstw. Zakłada się, że powinien on spełniać następujące postulaty: po pierwsze, dawać prawdziwy obraz sytuacji, nie zafałszowywać go, a po drugie, odnosić się do rentowności całego zainwestowanego kapitału. W pracy zastosowano metodę analizy merytorycznej, a także analizę empiryczną na przykładzie ośmiu spółek notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie (GPW).
The aim of the research is to compare the level of farm equipment with agricultural machinery and devices improving production as well as to evaluate the quality of the equipment measured by its age, in Małopolska region and in south Lithuania. The empirical material constituted the results of the survey in 2017 in 144 farms in Małopolska and 70 farms in Lithuania. Questions taken into account in the research concerned power and age of tractors and combines, number of chosen machines and agricultural devices used according to the farm profile. The analysis of the material completed after the survey allows for the conclusion that the structure of technical equipment of farms both in Małopolska anf south Lithuania has undergone positive changes, especially in case of farms of average and large areas (15–20 hectares of arable land and >20 hectares of arable land). These farms, having the opportunity of easier access to credits and investment subventions, try to introduce general changes within machinery backup. At the same time the oldest equipment – often used more than 20 years, finds its place in farms of smallest areas of arable land.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.