Jedną z form innowacji społecznych jest konsumpcja kolaboratywna. Koncepcja ta wkomponowuje się w idee przedsiębiorczości społecznej, która odnosi się „do działalności, głównie gospodarczej, podejmowanej w perspektywie i dla korzyści społecznej, zakładającej dominację efektów społecznych nad dążeniem do maksymalizacji zysku” [22], a istotnym jej celem jest „aktywne poszukiwanie i wykorzystywanie szans na rozwiązywanie problemów społecznych” [6]. Celem artykułu jest wykazanie roli konsumpcji kolaboratywnej w podnoszeniu jakości życia na podstawie rynku turystycznego. Autorki stawiają tezę, że konsumpcja kolaboratywna w turystyce wpływa na jakość życia nie tylko osób korzystających (m.in. wysoki stopień zaspokojenia potrzeb związanych z poczuciem indywidualności, autentyczności i wpólnotowości), ale również świadczących usługi (m.in. optymalizacja wykorzystania posiadanego majątku, niezależność od wpływów zewnętrznych, uzyskiwanie przez miejscową ludność bezpośrednich korzyści finansowych, utożsamianie się z własną kulturą, spójność społeczności lokalnej, zwiększenie zdolności człowieka do działania służące przeciwdziałaniu problemowi wykluczenia społecznego i zwiększeniu kreatywności jednostki). W części teoretycznej artykułu przedstawione zostały zależności pomiędzy zjawiskiem konsumpcji kolaboratywnej, innowacjami społecznymi, do których można ją zaklasyfikować, oraz jakością życia. Efektem analiz tych zagadnień jest przedstawienie korzyści społeczności lokalnych w sferze ekonomicznej, psychologicznej, społecznej i politycznej w ujęciu D.J. Timmothy’ego [24], czyli tzw. emancypacji ludności lokalnej. Dla empirycznego zilustrowania analizowanego zjawiska zostaną przedstawione wyniki badań autorskich na podstawie danych zastanych w portalu Airbnb. Przeanalizowano 65 historii gospodarzy, uczestników konsumcji kolaboratywnej po stronie podaży. Autorki przy pomocy badania typu desk reserach dokonały analizy korzyści, jakie konsumpcja kolaboratywna przynosi gospodarzom w sferach społecznej, ekonomicznej i psychologicznej, wskazały ponadto, że ten typ konsumpcji realizuje wiele celów rozwoju zrównoważonego, takich jak harmonia, sprawiedliwość, równowaga, integralność kulturowa i konserwacja przyrody. Na podstawie rozważań zauważono, że w turystyce zależność pomiędzy konsumpcją kolaboratywną a jakością życia ma charakter dwustronny. Po pierwsze, konsumpcja kolaboratywna wpływa na kształt i jakość produktu turystycznego oferowanego turystom. Nie dotyczy to tylko pobytu w konkretnym miejscu, ale również tworzenia ogólnie rozumianej „atmosfery miejsca”. Z drugiej strony, konsumpcja kolaboratywna przyczynia się do zadowolenia mieszkańców poprzez efekty ekonomiczne, społeczne (w sensie nawiązania głębokich relacji międzyludzkich i zyskania przyjaciół, oraz dotyczące związku z miejscem zamieszkania) oraz indywidualne, związane m.in. z rozwojem kreatywności i zyskaniem nowych umiejętności.
EN
One form of social innovation is collaborative consumption. This concept match the idea of social entrepreneurship, which refers to “activity, mainly economic, undertaken in perspective and for social advantages, assuming the dominance of social effects over the aim at profit maximization” [22], and its important goal is “active searching and using opportunities for solving social issues” [6]. The purpose of the article is to demonstrate the role of collaborative consumption in improving the quality of life by presenting the example of the tourist market. Furthermore, the article is an attempt to show that collaborative consumption in tourism influence the quality of life people using (high degree of satisfaction of the needs related to the sense of individuality, authenticity and co-existence), and providing services (optimizing the use of property, independence from external influences, getting the financial benefits by the local population, identification with their own culture, coherence of the local community, increasing human ability to act to solve the problem of social exclusion and increase the creativity of the individual person). In the theoretical framework of the article were presented the dependencies between the collaborative consumption, social innovations (it can be classified to) and the quality of life. The effect of the analysis of these issues is presentation of the economic, psychological, social and political advantages for local communities in the perspective of D.J. Timmothy [24], i.e. emancipation of the local population. For the empirical illustration of the analysis, will be presented the results of the own Author’s research, which was based on the data available in the Airbnb website. Authors have analyzed 65 histories, participants of collaborative consumption on the supply side. Using a scientific method called “desk reserach” authors have analyzed the benefits that collaborative consumption brings to the hosts in the social, economic and psychological spheres, achive many goals of sustainable development such as harmony, justice, balance, cultural integrity and conservation of wildlife. It was noted that in tourism the relationship between colaborative consumption and quality of life has bilateral character. Firstly, collaborative consumption has influence on the shape and quality of the product which is offered to tourists. This doesn’t include only staying in a specific place, but also creating a general definition of “atmosphere of a place”. Secondly, due to collaborative consumption, we can see increase of satisfaction degree of residents through economic and social effects (in the sense of establishing deep relationships, making friends and regarding the relationship with the place of residence) and individual effects which are related with the development of creativity and getting new skills.
The aim of the work is to identify the unique attributes of Central and Eastern European cities in the reviews posted on TripAdvisor. These attributes can determine the competitive advantage on the tourism market. The research data were downloaded from the English-language TripAdvisor website [https://www.tripadvisor.co.uk]. The reviews concerning tourist centres of selected cities (“Things to do…” category) were collected. These concerned the areas where tourism is concentrated in the cities: historic centres, old towns or old market squares. The most popular tourism cities in Central and Eastern Europe were selected: Poznan, Wroclaw, Cracow, Warsaw, Prague, Bratislava and Vienna. A total of 28,794 reviews were downloaded. The most common words appearing in the reviews were counted using the text mining procedure. The analysis of frequency revealed 76 unique words. Then the correspondence analysis was performed. Among the examined cities, Bratislava has the largest number of unique attributes (words), and Prague the least. The similarities in terms of image attributes occur in Poznan, Wroclaw and Prague, and in the second group – Warsaw and Bratislava. Vienna and Krakow do not show any similarities towards the other cities.
PL
Celem pracy jest zidentyfikowanie unikatowych atrybutów wybranych miast Europy Środkowo-Wschodniej obecnych w opiniach zamieszczonych na portalu TripAdvisor [https://www.tripadvisor.co.uk]. Pobrano opinie dotyczące centrów turystycznych wybranych miast (kategoria Things to do…) – obszarów, w których koncentruje się ruch turystyczny w miastach: w zabytkowym centrum, na starym mieście, na starym rynku. Do badań wybrano najpopularniejsze pod względem turystycznym miasta Europy Środkowo-Wschodniej: Poznań, Wrocław, Kraków, Warszawę oraz Pragę, Bratysławę i Wiedeń. Łącznie pobrano 28 794 opinie. Procedurą Text Mining zliczono najczęstsze wyrazy pojawiające się w opiniach. Analiza wariancji ujawniła 76 unikatowych słów, które poddano analizie korespondencji. Wśród badanych miast najwięcej unikatowych słów-atrybutów ma Bratysława, najmniej zaś Praga. Zbliżone do siebie pod względem atrybutów wizerunku są: Poznań, Wrocław i Praga, a w drugiej grupie – Warszawa i Bratysława. Wiedeń i Kraków nie wykazują podobieństwa z pozostałymi miastami.
Celem artykułu jest próba usystematyzowania zjawiska dywergencji zachowań konsumentów. Rozważania skupione zostaną wokół problematyki rynku turystycznego, jako przykładu rynku, na którym mogą zachodzić omawiane zjawiska. Na złożonym rynku turystycznym analiza procesów wynikających z tych procesów jest ważna z uwagi na możliwość indywidualnego podejścia do kompleksowego produktu turystycznego. Artykuł ma charakter przeglądowy, a główną metodą badawczą jest kwerenda literatury. Autorki dokonują przeglądu pojęć zjawiska dywergencji i dokonują usystematyzowania podejść wielu autorów. Zjawisko dywergencji prezentowane jest bowiem w ujęciu ogólnym, psychologicznym (tzw. myślenie dywergencyjne), a także w odniesieniu do procesów rozwoju regionalnego. Rzadziej zjawisko to omawiane jest w odniesieniu do zjawisk rynkowych. Autorki skupiają się właśnie na tym ostatnim podejściu, wykorzystując analizę rynku turystycznego, jako rynku, na którym istnieją warunki zachowań dywergen-cyjnych konsumentów. Cechy produktu turystycznego powodują występowanie zachowań dywergencyjnych w ra-mach usług świadczonych przez dany podmiot turystyczny. Jednocześnie mogą występować rów-nież zachowania konwergencyjne, czyli przeciwstawne do zjawisk dywergencyjnych (na przykład konwergencja wobec usługi noclegowej i dywergencja wobec usługi gastronomicznej danego przedsiębiorstwa hotelowego). W sytuacji nabywania gotowych pakietów, zachowania dywergencyjne nie zdarzają się tak często, jak w przypadku indywidualnego zestawiania usług przez konsumenta, który traktuje produkt turystyczny w ujęciu produktu obszaru. Omawiane procesy współistnieją ze zjawiskami charakteryzującymi współczesny rynek turystyczny po stronie popytu: prosumpcją, indywidualizacją oraz wirtualizacją konsumpcji. Zjawiskiem warunkującym te procesy jest globalizacja.
EN
This article attempts to systematize the phenomenon of divergence in consumer behaviour. Considerations are focused on problems of the tourism market, as an example of the market where the discussed phenomenon can occur. An analysis of processes resulting from these processes is important on the complex tourism market because of the possibility of an individual approach to a comprehensive tourism product. The article is a review, and literature query is the main research method. The authors present a review of the concepts of divergence and systematize approaches of many other authors. Divergence is presented generally and psychologically (i.e. ‘divergent thinking’), as well as in relation to processes of regional development. This phenomenon is rarely discussed in relation to market phenomena. The authors focus is on the latter approach, using an analysis of the tourism market as the market where there are conditions for the divergence in consumer behaviour. Features of the tourism product cause the incidence of behavioural divergence within the services provided by a tourist operator. At the same time convergent behaviour may also occur, which is the opposite to the divergence phenomena (for example the convergence of an accommodation service and divergence of a catering service provided by a particular hotel). Divergent behaviour occurs less often when a package is bought compared with a custommade offer, as the customer regards the tourism product in terms of a product from the particular area. These processes coexist with the phenomena characterizing contemporary tourist market on the demand side: prosumption, individualization and virtualization of consumption. Globalization conditions these processes.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.