Punktem wyjścia jest Douglasa Harpera rekonstrukcja obszarów problemowych i narzędzi badawczych socjologii wizualnej. Służy ona za kontekst krytycznej analizy sposobu myślenia o wspomnianym obszarze badań; myślenia, które jest dominujące i które utrudnia jego dalszy rozwój. Analizując wykorzystanie obrazu w narracji socjologicznej, rolę technologii wizualnej w przeobrażeniach sposobu prowadzenia badań, a także teoretyczne korzenie tych badań, autor stara się zidentyfikować główne problemy odpowiadające za taki stan rzeczy oraz możliwości uporania się z nimi. Proponowana jest zmiana sposobu konceptualizacji fotografii na użytek socjologii – odejście od jej rozumienia w kategoriach reprezentacji na rzecz ujmowania jej jako praktyki społecznej. Przyjęcie takiego założenia, poza wskazaniem na ewaluację metodologicznego, teoretycznego i etycznego zaplecza badań wizualnych, pozwala na zarysowanie planu poszerzenia ich obecnego obszaru problemowego.
EN
The starting point is Douglas Harp's reconstruction of problem areas and research instruments of visual sociology. It provides the context for critical analysis of the way this area of research is thought of, which dominates and impedes its further development. By analyzing the deployment of image in sociological narrative, the function of visual technology in the transformations of research practices as well as theoretical grounding of these research, the author strives to identify the main problems responsible for the current state of affairs in the discipline and the chances of remedy. A change of the method of conceptualizing photography in sociology is advocated, in order to give up its comprehension in terms of representation and move towards understanding it as a social practice. By adopting this assumption, apart from indicating the evaluation of methodological, theoretical and ethical background of visual research, it is also possible to outline the plan to expand its current problem area.
Banksy is an artist addicted to the place which he tries to co-create. His works gain their very dimension precisely because of the carefully chosen location. He is a socially involved street artist, who creates his works in cities (the greatest ones) and comments upon them, making the concept of resistance ambiguous. Banksy's works visualise, discuss, and provoke reflection about public space, anesthetization, globalization, tourism, capitalism, gentrification and many more processes which constitute modern urban environment and the experience of it. Additionally, there are many different narrations (critical texts, blogs, books, museums, etc.) accompanying his works, which can be treated as illustrations of discursive mechanisms that contextualize and stabilise everyday communication. If perceiving the city as a specific communication area striving after its own syntax, then the city becomes a language, it can be read. That can be done comfortably through Banksy's works. But Banksy is interesting also because of complicating such a, though already outdated, way of thinking. His works visualise not only modern urban processes, but also the necessity to expand the understanding of a text to other culture 'grammars'. The stencil series which were an inspiration for the present reflection are simple information messages ('this is not a photo opportunity'), possibly potent not only because of their wording, but also because of their arrangement. Such like alternative instructions for photographers argue with the predominant visual formula in that they break down habitual ways of communication in cities. They complicate also the usual ways of theorising the city, which appears to be not only a space of communication between objects, but also a space of navigation between them.
In the presented article, the critical analysis of Thomas Struth’s photography - included in the first part - is becoming an excuse for the sociological interpretation of specific way of photographing. Photography in the social world, uses and affordances, relations and deformations, according to which the reality is being introduced, becomes the subject of considered photos. But, from the point of view of visual sociology, this topic’s change seems to not be considerably interesting until the point when it will be considered on the field of the temporary status of the pictures themselves, thus interpret them on the background set of changes in their function and manners in which we are using them and theorizing about them. Those kind of reflection are the subject of the second part of the text. I’m looking there at the photography in theory, an album, gallery, advertisement and critic, analyzing the outcomes of such practices in optics – elaborated during presented considerations – categories of the “photography’s photography”; a category which I propose to be treated not only as a litmus for the contemporary visual order, but also as a stabilizer of this order.
PL
W niniejszym artykule krytyczna analiza fotografii Thomasa Strutha - zawarta w części pierwszej - staje się pretekstem do socjologicznej interpretacji specyficznego sposobu fotografowania. Tematem rozważanych zdjęć staje się fotografia w świecie społecznym - użytki, które się z niej czyni, relacje i zniekształcenia, którym podlega przedstawiana za jej pośrednictwem rzeczywistość. Z perspektywy socjologii wizualnej ta tematyczna zmiana wydaje się jednak prawdziwie interesującą dopiero wtedy, gdy rozważyć ją również na planie współczesnego statusu samych zdjęć, a więc interpretować na tle przemian w funkcjach i sposobach, w jakie je dziś używamy i teoretyzujemy o nich. Takim refleksjom poświęcona jest druga cześć tego tekstu. Przyglądam się w niej fotografii w teorii, albumie, galerii, reklamie i krytyce, analizując produkty tych praktyk w optyce - wypracowywanej w trakcie niniejszych rozważań - kategorii „fotografii fotografii”; kategorii, którą proponuję potraktować nie tylko jako lakmus współczesnego porządku wizualnego, ale także jako stabilizator tego porządku.
Regardless of the growing popularity of visual studies, the subject of the tools for image content analysis particularly employed in the non-critical paradigms to categorize large amounts of data and allow triangulation between the qualitative and the quantitative techniques is nearly absent in Polish sociological writings. The main goal of this article is to at least partially fill this gap. The author pursues this objective through the adoption of a broad perspective for the discussion of the manner in which the coding sheet has been designed and used in a research project “The Invisible City.” Illustrating the point with the chosen example, he follows the rules in the sheet construction and operation, and also seeks them in a photographing scenario, the initial categorization of data, and sampling. Also, he analysis the aims and the consequences of a non-institutional forms of space modification in a large Polish cities and the methodological dilemmas of studying the subject with a visual means.
The subject of the paper is a cultural analysis of the phenomenon of work in public space. The conditions of work and its consequences for spatial planning are described. Based on the contemporary urban reality, the growing difficulty of separating work from leisure using traditional criteria, which also affects individual persons, is shown, as it frequently becomes a source of social unrest leading in consequence to various separating practices, or attempts to delineate once again the borders between those two spheres of life. A concept of an open city is also presented, as it constitutes a counterweight to the approach of a functional balance that has been in use so far. Further, examples of relevant contemporary trends in urban development have been offered. Selected issues related to such planning prospects have also been considered. The paper serves as a certain address to architects, urging them to design public place in a manner that accounts for the current transformations in the dynamics and form of work, as a chance for a city to regenerate, reducing at the same time the negative consequences of the permeation of work and leisure, which brings about a threat that social inequalities will simply increase and the vision of even greater social inequalities and exclusion.
PL
Przedmiotem artykułu jest kulturowa analiza fenomenu pracy w przestrzeni publicznej. Autor rozpatruje jego uwarunkowania i konsekwencje dla planowania przestrzennego. Na przykładzie współczesnych zjawisk miejskich zwraca uwagę na rosnącą trudność w oddzieleniu od siebie pracy i czasu wolnego za pomocą tradycyjnych kryteriów, z którą borykać się muszą także same jednostki: stanowi ona dla nich źródło niepokojów oraz w konsekwencji prowadzi do rozmaitych praktyk separowania – prób ponownego wytyczenia granic między tymi dwoma dziedzinami życia. W artykule przywołana jest również koncepcja miasta otwartego, stanowiąca potencjalną przeciwwagę dla dotychczasowych ujęć opartych na balansie funkcjonalnym, a także podano przykłady aktualnych trendów urbanistycznych, które się w nią wpisują. Rozważono również wybrane zagrożenia, które wiążą się z taką perspektywą planistyczną. W tekście zawarto także rodzaj apelu do architektów, w zamyśle autora zachęcający, by przestrzeń publiczną projektować tak, aby uwzględniać obecne przemiany w dynamice i formie pracy, stanowiące szansę na witalizowanie miasta, ale jednocześnie ograniczać negatywne skutki przenikania się pracy i odpoczynku, które grozi powiększeniem społecznych nierówności oraz wykluczeniem.
Przedmiotem artykułu jest analiza przemian współczesnej formy sprawowania władzy. Autorzy na bazie literatury przedmiotu rekonstruują pokrótce przyczyny upowszechnienia się w socjologii „miękkiego” ujęcia władzy, a więc takiego, które bada przede wszystkim bezpodmiotowe formy jej sprawowania, zwłaszcza poza instytucjami państwa. Następnie interpretują społeczne uwarunkowania rosnącej tęsknoty za tradycyjnie pojętą władzą, a także charakteryzują ważne wymiary, które świadczyć mogą o jej dzisiejszym przywracaniu w obrębie instytucji kształtujących porządek społeczny. W podsumowaniu podejmują próbę określenia możliwych skutków analizowanego zjawiska dekapilaryzacji władzy, zwłaszcza dla modelu władzy, który może się zeń wyłonić.
EN
This article focuses on analyzing changes in modern forms of governance. On the basis of the literature, the authors briefly reconstruct the reasons why sociology is adopting a “soft” approach to power, that is, one that primarily explores its exercise in subjectless forms, especially outside of state institutions. The authors next consider the social conditions producing a growing desire for a more traditional kind of power, and identify the key factors that could indicate its restoration in the institutions shaping the social order of today. In conclusion, the authors attempt to determine the possible effects of a “decapillarization” of power, and especially the model of power/ governance that could emerge from it.
The paper is based on two research and artistic projects focusing on social aspects of photography. It describes “conservatism of photography” – habits opposing new usages and interpretations of pictures – in two ways. First, it applies to everyday amateur practices – using cameras, creating, sharing, watching and archiving pictures. Second, it refers to the conservatism of scholars and some research trends in visual sociology and anthropology.
The paper is a critical analysis of the civil budget, with particular attention to Poznan´ civil budget of 2013. Based on the proposals submitted by Poznan´ inhabitants to their city civil budget, their investment priorities and preferred models of citizen-public official relationships are analysed. Next the probable directions of criticism of such a form of citizen participation in city planning are discussed, including the limitations and potential development paths of sociological reflection on so-called social feed-back. The paper is also an assessment of the formula of the current Poznan´ civil budget, examined from the point of view of its capability to equip decision-makers with imagination, sensitivity and investment horizons usually absent or little present in the most common development strategies. It also accounts for the participation in the planning process of the city inhabitants, who are usually ignored or excluded from similar forms of social participation. Finally, there are certain conditions proposed, which could possibly better support realisation of so formulated goals, using the civil budget.
PL
Przedmiotem artykułu jest krytyczna analiza budżetu obywatelskiego ze szczególnym uwzględnieniem jego poznańskiej odsłony z 2013 r. Autorzy rozważają, jakich informacji o priorytetach inwestycyjnych mieszkańców, a także o preferowanych przez nich typach relacji obywatel–urzędnik, dostarczają wnioski zgłoszone do poznańskiego budżetu obywatelskiego. Rozpatrują i komentują prawdopodobne linie krytyki tej formy partycypacji; zastanawiają się także nad ograniczeniami i potencjalnymi ścieżkami rozwoju socjologicznej refleksji nad tzw. zwrotem społecznym. Artykuł zawiera też ocenę formuły budżetu obywatelskiego stosowanej obecnej w Poznaniu w kategoriach jej zdolności do dostarczenia decydentom wyobraźni, wrażliwości i horyzontów inwestycyjnych nieobecnych, bądź mało obecnych w najpopularniejszych strategiach rozwoju miasta, oraz uwzględniania mieszkańców zwykle wykluczonych z podobnych form partycypacji społecznej. W tekście obecna jest także próba zaproponowania warunków, które w większym stopniu sprzyjałyby realizacji za pomocą budżetu obywatelskiego tak sformułowanych celów.
One of the effects of the COVID-19 pandemic was the temporary closure of many state borders and the reintroduction of border controls. This included countries in the Schengen Area, and thus the Polish-German border. These events can be seen as an example of rebordering processes. They significantly impacted the life of Polish-German twin cities, whose functioning is based mainly on cross-border flows, mobility, and exchange. The paper aims to determine how the temporary border closure affected the Polish-German borderland identity. This is based on qualitative empirical research. The research is comparative in nature and juxtaposes statements collected before (in-depth interviews) and during (phone interviews) the pandemic. On this basis, the identity of the borderland is described in four dimensions: othering, sense of belonging, cultural landscape, and border practices and routines. This made it possible to characterize the impact of the border closure on the local community more comprehensively. Negating the border as a place of exchange, and associating it with a threat, resulted in economic decline and a sense of uprooting. This conclusion should translate into more significant consideration of the identity aspect in public policies designed to address border closures in the EU following the pandemic.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.