Saint John Bosco (1815-1888) always paid attention to the social aspect of his mission. The reflection, initiated during the XXIII General chapter, has as its goal renewal of the social aspect of the Salesian Charism. Hence the members of the chapter came up with the proposal of Salesian way of educating in faith and original program of Christian life: “Salesian Youth Spirituality”. The objective of this spirituality is a full growth of a young person in such a way that he/she is able to connect faith and life, immanent evaluation of his/hers own existence, participation in the life of society and finally global responsibility. This publication/reflection presents social elements of Saint John Bosco’s educational system. Its objective is to obtain the answer to the question; Is it possible to find within the preventive system, elements that can be useful in a communal formation? In order to achieve this objective/target the following community forming elements were distinguished and characterized as proposed by the Educator from Turin: oratory - as the environment of education and the experience of community; assistance - as the most appropriate educational component that included place of meeting and dialogue, as well as, family spirit which animated educational structures. There was also demonstrated the element of the educational system with leads to global responsibility for the world.
The article presents the essential elements of the theology of migration. It resembles piecing together the jigsaw puzzle (mosaic), which when put together, can become the normative foundation for the Christian migration ethics. Most of all the elements for that mosaic can be taken from the Bible, the Tradition, the whole of achievements of theological thought, the Church Magisterium, the catholic social teaching and from the content of Christian personalism. Each one of these sources delivers new aspects.
PL
Artykuł prezentuje istotne elementy teologii migracji. Przypomina ona układanie mozaiki, która dopiero w całości może stać się normatywnym fundamentem dla chrześcijańskiej etyki migracji. Elementy do mozaiki czerpać należy przede wszystkim z Pisma Świętego, tradycji, dorobku myśli teologicznej, nauczania Magisterium, katolickiej myśli społecznej czy personalizmu chrześcijańskiego. Każde z tych źródeł wnosi nowe aspekty.
The subject of the article is the prophetic dimension of the third social encyclical of John Paul II as a message for the transformation of the countries of Central and Eastern Europe after the fall of communism. Centesimus annus was the voice of the Church, which, in accordance with the nature of its own social teaching and its prophetic-critical specificity, has the right to make judgment in social matters. The publication shows various aspects of the prophetism of the encyclical, emphasizing its timelessness and topicality.
PL
Przedmiotem artykułu jest profetyczny wymiar trzeciej encykliki społecznej Jana Pawła II jako przesłania na czas transformacji dla krajów Europy Środkowo-Wschodniej po upadku komunizmu. Centesimus annus była głosem Kościoła, który, zgodnie z naturą własnej nauki społecznej i jej profetyczno-krytyczną specyfiką, ma prawo do wydawania osądu w sprawach społecznych. Publikacja pokazuje różne aspekty profetyzmu encykliki, podkreślając jej ponadczasowość i aktualność.
The paper is aimed at highlighting the role of the Holy Spirit in the mission of the Church in the world. (1) Besides indicating the specific directions and means of this mission, the Holy Spirit is, first and foremost, its source and consequently the source of its fruitfulness. (2) In this world, however, the Holy Spirit, as the invigorating power and light, encounters resistance and opposition, first in the internal and subjective dimension through sin, and then in the objectified shape of culture and civilization, which in modern theology found its expression in the concept of “social sin” and “structures of sin”. (3) If the Church wants to recognize and realize its ministry to the world according to the mandate received from Christ, it must be constantly open to the Holy Spirit, who “convinces the world of sin, justice and judgment” (Jn 16: 8). Today, the task of convincing the world of sin is undertaken by the Church primarily on the doctrinal level. In relation to the social sphere, this role is played by the Church’s social teaching through its prophetic and critical dimension.
PL
Celem artykułu jest zwrócenie uwagi na rolę Ducha Świętego w posłannictwie Kościoła w świecie. Duch Święty nie tylko wskazuje konkretne kierunki i środki tego posłannictwa, ale jest nade wszystko źródłem tego posłannictwa, a więc także źródłem jego owocności (1). Duch Święty jako ożywcza moc i światło napotyka jednak w tym świecie na opór i sprzeciw, w pierwszej kolejności w wymiarze wewnętrznym i podmiotowym poprzez grzech, a następnie w zobiektywizowanym kształcie kultury i cywilizacji, co we współczesnej teologii znalazło wyraz w koncepcji „grzechu społecznego” i „struktur grzechu” (2). Jeśli Kościół chce rozpoznać i urzeczywistnić swoją posługę wobec świata wedle mandatu otrzymanego od Chrystusa, musi ciągle otwierać się na Ducha Świętego, który „przekonuje świat o grzechu, sprawiedliwości i sądzie” (J 16, 8). Dziś to zadanie przekonywania świata o grzechu podejmuje Kościół przede wszystkim na płaszczyźnie doktrynalnej. W odniesieniu do sfery społecznej rolę tę pełni nauka społeczna Kościoła poprzez swój profetyczno-krytyczny wymiar (3).
Regionalizm to nie tylko zjawisko socjologiczne, ale także ważny proces kulturotwórczy mający wpływ na rozwój osoby ludzkiej. Myśl społeczna Kościoła wprost mówi o nim jako fenomenie antropologicznym i interpretuje jako kategorię aksjologiczną. Odwołując się do tych założeń, artykuł analizuje regionalizm przez pryzmat personalistycznej kategorii uczestnictwa, opisanej przez Karola Wojtyłę w książce Osoba i czyn, której struktura oparta jest na dwóch zasadach: solidarności i sprzeciwu. Zasady te mogą pełnić kryterium oceny poszczególnych form regionalizmu pod kątem odpowiedzi na pytanie, na ile rozpoznają i uznają one podmiotowość każdego z członków wspólnoty regionalnej, a także w jakim stopniu odwołują się one do kluczowych dla regionalizmu wartości solidarności regionalnej i dobra wspólnego regionu.
EN
Regionalism is not only a sociological phenomenon, but also an important culture-forming process influencing the development of the human person. The social thought of the Church refers to it straightforwardly as an anthropological phenomenon and interprets it as an axiological category. Referring to these assumptions, the article analyzes regionalism through the prism of the personalistic category of participation described by Karol Wojtyła in the book The Acting Person, the structure of which is based on two principles: solidarity and objection. These principles can serve as a criterion for assessing individual forms of regionalism in terms of answering the question of to what extent they recognize and acknowledge the subjectivity of each member of the regional community, and to what extent they refer to the key values of regional solidarity and the region’s common good.
Two ideas: constructio mundi and consecratio mundi have appeared on the basis of the theology of earthly realities, which – in its authors' intention – was to consolidate the connection between the Christians and God, who does not oppose the involvement into the matters of this world, but gives the involvement a deeper, religious – and hence a fully human – meaning. The aim of the present study – that is a continuation of an article published in the previous volume of „Roczniki Teologiczne” („Theological Annals”) – is to remind and to reinterpret the latter of them. In order to do this the very idea of consecratio mundi and its meaning is presented in the light of assumptions of the theology of earthly realities, then it is interpreted personalistically, and its topicality is shown as a moral challenge. In the light of both publications it should be emphasized that at the basis of the presented principles – constructio mundi and consecratio mundi – there is the reality of the connections between the Christian and the world in the creative-salutary event of God Himself. A Christian, living in the world and being engaged in changing the world, on the one hand participates in the work of creation, and on the other touches the reality of the eschatological dimension. Construction of the world and realization of earthly tasks done by a Christian (constructio mundi) is part of development of the creature constantly recurring in Christ and finding its fulfillment and sanctification (consecratio mundi) in Him.
The article is a continuation of a greater research project whose subject it is to look at the ecclesiology of the Second Vatican Council II. Carrying it out is occasioned by the fiftieth anniversary of the recent Ecumenical Council (1962-1965), and especially by the anniversary of the publication of the Pastoral Constitution Gaudium et spes. The second part of the triptych puts the very Constitution Gaudium et spes in the center of the studies, focusing first of all on the history of its edition; the history full of dramaturgy and unexpected turnabouts. Analyzing particular stages allows grasping the significance of the breakthrough that has happened in those – important for the further history of the Church – events.
PL
Artykuł jest kontynuacją większego projektu badawczego, którego przedmiotem jest spojrzenie na eklezjologię Soboru Watykańskiego II. Bezpośrednią okazją do jego podjęcia jest przypadająca 50. rocznica ostatniego soboru powszechnego (1962-1965), a w sposób szczególny rocznica publikacji Konstytucji pastoralnej Gaudium et spes. Druga część tryptyku w centrum naukowych rozważań stawia samą Konstytucję Gaudium et spes, ogniskując się przede wszystkim na historii jej redakcji; historii pełnej dramaturgii inieoczekiwanych zwrotów. Analiza poszczególnych etapów pozwoli uchwycić znaczenie przełomu, jaki dokonał się w tamtych – znamiennych dla dalszych losów Kościoła – wydarzeniach.
The article tackles the problem of topicality of the preventive system in education that was worked out by St Giovanni Bosco (1815-1888). It tries to answer the question if also in modern times, that are so different from the epoch, in which the Apostle of Torino lived, the style of educating young people that he proposed is still valid. Will the preventive system, based on reason, religion and love, do what is expected from it, namely, can it bring up young people and make them honest citizens and good Christians also in the new social, political, cultural and ecclesial situation? Showing the meaning, topicality and the ever positive effect of Rev. Bosco’s system in modern education was based mainly on the analysis of the Document of the General Chapter of the 23rd Salesian Association Wychowanie młodzieży do wiary: dzisiejsze zadanie i wyzwanie wspólnoty salezjańskiej (Educating of young people to faith: today’s task and challenge of the Salesian order) (Krakow 1990). The Salesian way to educate people to faith as an attempt to understand Giovanni Bosco’s educational system in the modern situation leads to the statement that the preventive system translated into the original program of Christian life: “The Salesian spirituality of young people” is still a living and important offer of Christian pedagogy.
The subject of the article is to show the contribution of the two thinkers of the time of the Second Vatican Council Marie-Dominique Chenu and Paul Ricœur in the debate concerning the methodological status and tasks of the social doctrine of the Church. The period of direct reception of Vatican II is seen as a time of disclosure to the crisis of the social doctrine of the Church and its setbacks. Presentation of the contribution of the above researchers of the social doctrine of the Church will be made on the background of the process of the development of new forms of presence and the relationship of the Church to the modern world.
PL
Przedmiotem artykułu jest ukazanie wkładu dwóch myślicieli czasu Soboru Watykańskiego II Marie-Dominique Chenu oraz Paula Ricœura w debatę dotyczącą statusu metodologicznego i zadań nauki społecznej Kościoła. Okres bezpośredniej recepcji soborowej jawi się jako czas ujawnienia się kryzysu nauki społecznej Kościoła i jej regresu. Prezentacja wkładu powyższych badaczy nauki społecznej Kościoła została dokonana na tle procesu kształtowania się nowej formy obecności i relacji Kościoła do świata współczesnego.
One of the significant areas of social life, in which the Church has to fulfill its prophetic-critical function towards the world, is the domain of public life. The subject of the present study is an attempt to look at the presence and mission of the Church within social-political life. Albeit the character of academic analyses will touch the general view of the discussed issue in the light of the post-Conciliar teaching of the Church, but quite naturally some of the motifs had to touch directly the situation of the Church in the countries that from 1989 started a systemic transformation. A detailed analysis was made, among others, of the issues of the essence of genuine democracy, the relation of the Church to the state on the basis of the principle sana cooperation and the question about the way in which a challenge issued by the Church to the world and mundane reality should be introduced. The point here is making the choice that is not just apparent, between two ways of effecting social changes: the way of gradual reform and that of revolution.
This article is a part of a greater research project whose subject is the renewed look at the ecclesiology of the Second Vatican Council. Its goal is to present the new ecclesiology during the period of the Council through the eyes of the Church’s Catholic Social Teaching. This will mean searching for a response to the question of which way the development of ecclesiological thought influences the Church’s social reflection within the framework of her social teaching and the moral life of society. Gaudium et spes, the Constitution on the Church in the Modern World, will be presented as the center of the discourse and will also indicate the scope of the undertaken analyses. The project will be in the form of a triptych that will be continued in further editions of “Roczniki Teologiczne” (Theological Annual). The immediate purpose for undertaking this topic is the fiftieth anniversary of the last Vatican Council (1962-1965), and in a particular way the pastoral Constitution Gaudium et spes. The first part of the triptych has as its assignment presenting the main sources of the ecclesiology of Vaticanum II and its reforms. In it, the author included the heritage of Vatican Council I, the first of the ecumenical councils where the issue of the Church became the center of Conciliar debates, even if this was only occasionally done at various moments. It was also a summary of a certain period in the history of theological thought and, in its own way, lead Catholic theology onto a new track. Apart from the contribution of the First Vatican Council, we will also point to the most important popes in the period of the last two Ecumenical Councils, as well as to a series of outstanding theologians who, particularly after the First World War and during the period of the Council, undertook ecclesiological issues in their research work.
PL
Artykuł jest częścią większego projektu badawczego, którego przedmiotem jest ponowne spojrzenie na eklezjologię Soboru Watykańskiego II. Jego celem jest ukazanie odnowy eklezjologicznej w okresie Soboru przez pryzmat społecznego posłannictwa Kościoła. Będzie to oznaczało poszukiwanie odpowiedzi na pytanie, w jaki sposób rozwój myśli eklezjologicznej wpłynął na społeczną refleksję Kościoła w ramach jego nauki społecznej i moralności życia społecznego. W centrum dyskursu zostanie postawiona Konstytucja duszpasterska o Kościele w świecie współczesnym Gaudium et spes, która także wyznaczy zakres podjętych analiz. Projekt przyjmie postać tryptyku, który będzie kontynuowany w kolejnych tomach „Roczników Teologicznych”. Bezpośrednią okazją do podjęcia tego tematu jest 50. rocznica ostatniego Soboru (1962-1965), a w sposób szczególny rocznica publikacji Konstytucji pastoralnej Gaudium et spes. Część I tryptyku ma za zadanie ukazać główne źródła eklezjologii Vaticanum II i jej odnowy, do których autor zaliczył dorobek I Soboru Watykańskiego, pierwszego spośród soborów ekumenicznych, na którym problematyka Kościoła stała się centrum debat soborowych, nawet jeśli czyniono okazjonalnie. Był on także podsumowaniem pewnego okresu w historii myśli teologicznej i – na swój sposób – naprowadził teologię katolicką na nowe tory. Oprócz wkładu Soboru Watykańskiego I przyjdzie wskazać także na najważniejszych papieży okresu między dwoma ostatnimi Soborami ekumenicznymi, jak i na szereg wybitnych teologów, którzy – zwłaszcza po I wojnie światowej i w okresie samego Soboru – w swoich badaniach podejmowali problematykę eklezjologiczną.
This paper tries to look at the principle (virtue) of solidarity as a potential tool for overcoming contemporary dangers of social life, especially in their economic aspect. The discussion concentrates on the historical development of the social teaching of the Church in the last two decades, that is from the announcement of John Paul II's encyclical Sollicitudo rei socialis (30December 1987) until the publication of Benedict XVI's social encyclical Caritas in veritate (7 July 2009). The paper presents a comparative analysis of the two documents in question, focusing on their understanding of the concept of solidarity. Also, the paper proposes ways of its practical application as a principle that can regulate economic activities undertaken on the micro- and macro-social scale. The analysis developed in the paper also involves presenting the principles of social life and primary values as teleologically vital for the discourse within social teaching of the Church, along with the reference to the prophetic and critical aspects of that teaching, and to the change of orientation in moral theological studies it entails.
The article is the last part of a greater research project whose subject it is to look at the ecclesiology of the Second Vatican Council. Carrying it out is occasioned by the fiftieth anniversary of the recent Ecumenical Council (1962-1965), and especially by the anniversary of the publication of the Pastoral Constitution Gaudium et spes. The third part of the triptych shows the importance of the Constitution for the identity and mission of the post-conciliar Church. Analysis of the reception of Vatican II allows grasping the significance of the breakthrough that has happened in those – important for the further history of the Church – events.
XX
Artykuł stanowi ostatnią część większego projektu badawczego, którego przedmiotem jest spojrzenie na eklezjologię Soboru Watykańskiego II. Bezpośrednią okazją do jego podjęcia jest przypadająca 50. rocznica ostatniego soboru powszechnego (1962-1965), a w sposób szczególny rocznica publikacji Konstytucji pastoralnej Gaudium et spes. Trzecia część tryptyku pokazuje znaczenie Konstytucji dla tożsamości i posłannictwa Kościoła posoborowego. Analiza recepcji Vaticanum II pozwoli uchwycić znaczenie przełomu, jaki dokonał się w tamtych – znamiennych dla dalszych losów Kościoła – wydarzeniach.