This article explores the hidden ideology of functional texts based on the examples of school statutes analyzed with the aid of methods of ideological criticism. The research material is comprised of 12 statutes of Warsaw primary schools effective from December 2017. The language of school statutes is analysed and selected features are described from the rhetorical perspective to retrieve the image of the world that is created in the statutes. The author points to some associative clusters that impose a specific subordinating relation between the sender and the recipient. The article refers to such rhetorical factors as: the relationship between lexis and world view, the use of the sender’s ethos and explicit and implicit evaluations, the relationship between the rhetorical effectiveness of the text and its composition and contextualization in the digital medium. It draws attention to the rhetorical potential of functional texts.
PL
Artykuł pokazuje ukrytą ideologię tekstów użytkowych na przykładzie statutów szkolnych, wykorzystując metodę krytyki ideologicznej. Materiałem badawczym są statuty 12 warszawskich szkół podstawowych obowiązujące od grudnia 2017 roku. Przedmiotem analizy jest język statutów oraz charakterystyka retoryczna wybranych dokumentów. Celem – wydobycie obrazu świata, wykreowanego w statutach. Studium opisuje wykorzystanie zbitek skojarzeniowych w statutach do implikowania określonej relacji nadrzędno-podrzędnej nadawcy i odbiorcy. Autorka swoich rozważaniach odnosi się do takich aspektów retorycznych, jak: związek między słownictwem a obrazem świata, wykorzystanie autorytetu władzy, wartościowanie (jawne i ukryte), zależność skuteczności retorycznej tekstu od jego kompozycji i kontekstu umieszczenia w medium cyfrowym. Zwraca także uwagę na niedoceniony potencjał retoryczny tekstów użytkowych.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.