Asertywność jest dyspozycją osobowościową, która umożliwia wyrażanie siebie i zachowanie własnej niepowtarzalności, służąc realizacji celów osobistych oraz budowaniu satysfakcjonujących kontaktów z ludźmi, o czym piszą Teresa Zubrzycka-Maciąg i Janusz Kirenko w książce Asertywność nauczycieli...
In the article, the subject of description included continuous and discontinuous autosemantic lexical units used in the medieval language (until the end of the 15th century) to denote two different religious rites described in the New Testament and the rite of Christian initiation in the New Testament and in the Middle Ages in Poland. They are a lexical representation of the concepts of BAPTISM. JOHN’S BAPTISM. LORD’S BAPTISM in the Słownik pojęciowy języka staropolskiego online [Conceptual Old Polish Dictionary online].
RESEARCH OBJECTIVE: The scientific goal of the work is to show the formal determinants and semantics of selected Polish pedagogical texts in the field of family pedagogy. THE RESEARCH PROBLEM AND METHODS: The problem posed in the work relates to what genre features have pedagogical texts on the upbringing of children, their education and care in the family, and what message the author addresses to the intended recipients. The research method is a conceptual and comparative analysis of pedagogy texts created in various historical periods (19th, 20th and 21st). THE PROCESS OF ARGUMENTATION: The article presents the semantic and lexical determinants of concepts CARE, EDUCATION and UPBRINGING characteristic of family pedagogy. RESEARCH RESULTS: The analysis of selected pedagogical texts shows that issue of care, education and upbringing of children in the family are not the subject of cold reflection, but the object of ardent reflection and polemics. CONCLUSIONS, INNOVATIONS, AND RECOMMENDATIONS: In order to thoroughly examine the genre features and semantic and lexical determinants of concepts related to family care, upbringing and education, it is necessary to create a text corpus of all parents’ handbooks and conduct their conceptual analysis.
PL
CEL NAUKOWY: Celem naukowym pracy jest pokazanie wyznaczników formalnych i semantyki wybranych polskich tekstów pedagogicznych z zakresu pedagogiki rodziny. PROBLEM I METODY BADAWCZE: Problem postawiony w pracy dotyczy tego, jakie cechy gatunkowe mają teksty pedagogiczne odnoszące się do wychowywania dzieci, ich kształcenia i opieki nad nimi w rodzinie, oraz tego, jaki przekaz autor kieruje do założonych odbiorców. Metoda badawcza to analiza pojęciowa i porównawcza tekstów z zakresu pedagogiki stworzonych w różnych epokach historycznych (XVI w., XX w. i XXI w.). PROCES WYWODU: W artykule zostały zaprezentowane wyznaczniki semantyczne i leksykalne pojęć „opieka, kształcenie i wychowanie” charakterystyczne dla pedagogiki rodziny. WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: Analiza wybranych tekstów pedagogicznych pokazuje, iż zagadnienia opieki, kształcenia i wychowania dzieci w rodzinie są nie tyle przedmiotem chłodnej refleksji, ile obiektem żarliwego namysłu i polemiki. WNIOSKI, INNOWACJE, REKOMENDACJE: W celu dogłębnego zbadania cech gatunkowych i wyznaczników semantycznych oraz leksykalnych pojęć odnoszących się do opieki, wychowania i kształcenia w rodzinie konieczne jest stworzenie korpusu tekstowego wszystkich manifestów pedagogicznych adresowanych do rodziców i przeprowadzenie ich analizy pojęciowej.
In the article, the subject of description included continuous and discontinuous auto‑semantic lexical units used in the medieval language (until the end of the 15th century) which are a lexical representation of the concept of SILENCE in the Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish online] based on Słownik staropolski [Old Polish Dictionary]. The result of semantic works on the vocabulary gathered within the concept of SILENCE is the categorization on this lexis within semantic field and descrption of its components. The semantic field created on the basis of the analyzed lexical units consists of five complementary zones: no speech; lack of speech and related sounds; permanent or temporary loss of the ability to speak or express oneself; inexpressibility; tabooing.
W artykule zostały przedstawiona analiza semantyczna kilkudziesięciu wybranych jednostek nazewniczych, którymi określano Ducha Świętego w historii polszczyzny. Korpus tekstów stanowiący podstawę tego opracowania to m.in.: Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu, Katechizm Kościoła Katolickiego, prace teologiczne dotyczące Trzeciej Osoby Boskiej, teksty literackie od średniowiecza do współczesności, w tym tłumaczenia łacińskich hymnów Veni Creator Spiritus oraz Veni Sancte Spiritus na język polski, modlitewniki i śpiewniki, wypowiedzi współczesnych użytkowników języka polskiego. Współcześnie prototypowymi określeniami charakteryzowanej istoty duchowej są Duch Święty oraz Trzecia Osoba Trójcy Świętej. W centrum pojęcia DUCH ŚWIĘTY znajdują się jednostki nazewnicze Duch; Ożywiciel; Pan; Paraklet; Pocieszyciel; Stworzyciel Duch. Omówiono także osobliwe, rzadkie, okazjonalne, poetyckie jednostki nazewnicze, którymi w dziejach polszczyzny określano Ducha Świętego. W artykule zostały przedstawione również archaizmy oraz neologizmy nazewnicze używane w celu nazwania tej istoty duchowej.
EN
The article presents a semantic analysis of several dozen of naming units that have been used for referring to the Holy Spirit in the history of the Polish language. The corpus of texts constituting the basis of this study comprises The Scriptures of the Old and New Testaments, The Catechism of the Catholic Church, theological works on the Third Divine Person, literary texts from the Middle Ages to the present day, including Latin hymns Veni Creator Spiritus and Veni Sancte Spiritus translated into Polish, prayer books, songbooks, and utterances of contemporary Polish speakers. Nowadays, the prototypical descriptions of the spiritual being under analysis are Duch Święty and Trzecia Osoba Trójcy Świętej. In the centre of the concept of the HOLY SPIRIT, there are such onomastic units as Duch; Ożywiciel; Pan; Paraklet; Pocieszyciel; Stworzyciel Duch. The paper also discusses peculiar, rare, occasional, and poetic names which have been employed to refer to the Holy Spirit in the history of the Polish language. Moreover, the article presents archaisms and neologisms used for naming this spiritual being.
The linguistic ways of presenting emotions such as communicating and expressing emotions in Polish medieval texts have not been the subject of linguistic analysis. The majority of the oldest linguistic relics are mostly the texts published both in transliterated and transcribed versions and may constitute a basis for large-scale research of vocabulary. Słownik staropolski 1953–2002 (The Dictionary of Old Polish 1953–2002) and resulting The Conceptual Dictionary of Old Polish are a valuable help in the analysis of presenting emotions in medieval texts. The article presents the categories of concepts in The Conceptual Dictionary of Old Polish that concern emotions. The autosemantic continuous and discontinuous units are assigned to 26 conceptual categories concerning emotions. The contents of the category shame from The Conceptual Dictionary of Old Polish are described in order to show the way of presenting data. The general principles of the comprehensive study on communicating and expressing emotions in Polish medieval texts have been formulated.
In the article, the subject of description included continuous and discontinuous auto-semantic lexical units used in the medieval language (until the end of the 15th century) which are a lexical representation of the concepts of Holy Mass in the Słownik pojęciowy języka staropolskiego online [Conceptual Dictionary of Old Polish online]. The result of onomasiological works on the vocabulary gathered within the concept of HOLY MASS in the Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish online] is the categorization of this lexis within subordinate concepts. They include lexical units referring to the name of the service, the maner of its celebration, sermon, sacrifice, rite of peace, holy communion, final blessing, and items related to the holy mass.
The article discusses the concept of individualism, referring to the subjectivity of human functioning, issues connected with their identity as well as a manner of thinking and behaving, characterised by otherness and distance from the actions of the community. First of all, the article presents how the concept of individualism is currently expressed in Polish language. Words and linguistic structures which are chosen by a contemporary language user in order to verbalise this concept are included within such semantic categories as: thinking, action, freedom, self-fulfilment, social contacts, and distinguishing oneself from other people. The core of this concept is constituted by the following words: individualism and individualist, which are the lexemes that represent individualism in a prototypical manner. The synonymous words relating to individualism and being at its centre are: individualisation, one's own, unique way of being. Other linguistic elements, which include the same meanings, to a greater or lesser degree, and create the centre of this concept, are: my self, an individual oneself and being oneself. The article also covers the issue concerning the extent to which a human being could have exercised the right to shape one's own destiny in the course of the history of humankind. The study also emphasises that individualism means fostering one’s belief in the uniqueness of one's own way of thinking and the resulting actions, without diminishing the importance of the way other people think and act. Individualism understood properly is the expression of the belief that it is worthwhile to devote one's life to something great, noble and it is conceptualised by the language users with a variety of evaluative terms such as: a real human being, an outstanding individual, a hero, as well as a personality and an outstanding personality. Literary works, music, paintings are the perfect expression of true human individuality, while a great artist is often described as a creative individual by the language users. False individualism is the result of egocentrism and leads to the alienation of an individual, with negative consequences both for a single human and the society.
PL
Omówione w artykule pojęcie indywidualizm odnosi się do podmiotowości funkcjonowania człowieka, zagadnień związanych z jego tożsamością i oznacza sposób myślenia oraz postępowania charakteryzujący się odmiennością i dystansem wobec poczynań ogółu. Zostało w nim pokazane przede wszystkim to, jak obecnie w języku polskim jest wyrażane pojęcie indywidualizm. Wyrazy i konstrukcje językowe, którymi posługuje się współczesny użytkownik języka w celu zwerbalizowania tego pojęcia, mieszczą się w obrębie takich kategorii semantycznych, jak: myślenie, działanie, wolność, samorealizacja, kontakty społeczne, odróżnianie się od innych. Rdzeń tego pojęcia stanowią wyrazy: indywidualizm, indywidualista – i są to leksemy, które reprezentują indywidualizm w sposób prototypowy. Synonimiczne określenia wyrazowe odnoszące się do indywidualizmu i będące w jego centrum to: ujednostkowienie, swój własny, oryginalny sposób istnienia. Inne elementy językowe, które mieszczą w sobie mniej lub bardziej te same sensy znaczeniowe i tworzą centrum tego pojęcia, to na przykład: moje ja, jednostka sama w sobie, bycie sobą. W artykule rozważano między innymi zagadnienie dotyczące tego, w jakim stopniu na przestrzeni dziejów istota ludzka mogła korzystać z prawa do kształtowania swojego losu. Zwrócono również uwagę na to, że indywidualizmem jest pielęgnowanie w sobie przekonania o wyjątkowości własnego sposobu myślenia i wynikającego z niego działania bez odbierania znaczenia temu, w jakim sposób myślą i działają inne osoby. Właściwie rozumiany indywidualizm jest wyrazem przekonania, że warto poświęcić swoje życie czemuś wielkiemu, szlachetnemu, i jest konceptualizowany przez użytkowników języka za pomocą różnorodnych określeń wartościujących, takich jak: prawdziwy człowiek, wybitna jednostka, bohater, a także: indywidualność czy wybitna indywidualność. Doskonałym wyrazem prawdziwego indywidualizmu człowieka są dzieła literackie, muzyczne, malarskie, a użytkownicy języka określają wielkiego artystę mianem indywidualności twórczej. Fałszywy indywidualizm jest wynikiem egocentryzmu i prowadzi do alienacji jednostki, mając negatywne konsekwencje dla pojedynczego człowieka i dla społeczeństwa.
RESEARCH OBJECTIVE:The aim of the article is the presentation and description of Polish vocabulary of the medieval period, referring to the concept of mediation in the context of the contemporary description of this law institutions.THE RESEARCH PROBLEM AND METHODS:The research problem, which was solved as a result of the analysis is the answer to the question of what attributes was characterized by a Polish medieval mediation process in relation to the contemporary one. The method used by the author is a philological analysis of the texts carried out within historical semantics. THE PROCESS OF ARGUMENTATION:The article discusses the medieval and the modern process of mediation, taking into account the conditions, its course and the participants. RESEARCH RESULTS:The sems which make up the concept of mediation are the same today as they were in the Middle Ages. They are: the conflict, the parties to the conflict and the mediator, who helps to solve the problem. However the vocabulary, which is used to describe the institution of law in the Middle Ages is completely different from the modern vocabulary, used to describe the peaceful resolution of the conflicts. CONCLUSIONS, INNOVATIONS AND RECOMMENDATIONS:In order to create a complete lexicological description of the institution of law throughout the history of the Polish language, it is necessary to examine the vocabulary from all periods of development of the Polish language.
PL
CEL NAUKOWY: Celem artykułu jest prezentacja i opis polskiego słownictwa średniowiecznego odnoszącego się do pojęcia mediacja w kontekście współczesnego opisu tej instytucji prawa. PROBLEM I METODY BADAWCZE: Problem badawczy, który w wyniku analizy został rozwiązany, to odpowiedź na pytanie o to, jakimi cechami charakteryzował się polski średniowieczny proces mediacyjny w stosunku do współczesnego. Metoda badawcza użyta przez autora to filologiczna analiza tekstów prowadzona w nurcie semantyki historycznej.PROCES WYWODU: W artykule omówiono średniowieczny i współczesny proces mediacji, biorąc pod uwagę jego uwarunkowania, przebieg i uczestników. WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: Semy składające się na pojęcie mediacja w średniowieczu i współcześnie są takie same. Są to: konflikt, strony konfliktu i mediator, który pomaga konflikt rozwiązać. Słownictwo, jakim się posługiwano, opisując tę instytucję prawa w średniowieczu, jest całkowicie odmienne od leksyki współczesnej, służącej do opisu pokojowego rozwiązywania konfliktów. WNIOSKI, INNOWACJE, REKOMENDACJE: W celu stworzenia pełnego opisu leksykologicznego tej instytucji prawa na przestrzeni dziejów języka polskiego konieczne jest przebadanie leksyki ze wszystkich epok rozwoju polszczyzny.
The paper is devoted to the issue of the semantic structure of language. It focuses on one aspect of its elements ‒ the concept of SOLITUDE and LONELINESS. Every concept of the structure of a language is a polysemantic structure shaped in the course of language development, which should be considered in the context of various social, cultural, psychological, religious, and other aspects. The purpose of the article is to show how the concept of SOLITUDE and LONELINESS is expressed in contemporary Polish language by indicating which words and phrases belong to it, what is its core, which forms belong to the centre and to its close and possibly further peripherals. Solitude and loneliness are phenomena accompanying mankind since its beginning and experienced permanently or temporarily by many people, perhaps even all; they are connected with the physical and social situations in which an individual is placed; they are the spiritual and mental reality; they are feelings and emotions. SOLITUDE and LONELINESS is a concept which consists of the following three thematic (conceptual) categories:1. Social contacts.2. Emotions.3. The number and quantity.Users assign different language signs, the number of which is unlimited, to these three conceptual categories of language, because languages are alive, growing and changing along with their users. Solitude and loneliness are present in everyone’s life, and their experience is characterized by a peculiar ambivalence – they are hated by some, while others need them very much and find solace in them.
PL
W artykule zostało przedstawione zagadnienie struktury semantycznej języka. Szczegółowo omówiono jeden z jej elementów, a mianowicie pojęcie SAMOTNOŚĆ. Pojęcie jest polisemantyczną strukturą, kształtowaną w trakcie rozwoju języka, którą należy rozpatrywać na tle kontekstów społecznych, kulturowych, psychologicznych, religijnych i innych. Celem artykułu było pokazanie tego, jak współcześnie w języku polskim wyrażane jest pojęcie SAMOTNOŚĆ, poprzez wskazanie, jakie wyrazy, wyrażenia, zwroty, frazy do niego należą, co stanowi jego rdzeń, tworzy jego centrum oraz bliższe i ewentualnie dalsze peryferia. Samotność jest zjawiskiem towarzyszącym ludzkości od jej zarania i doświadczanym stale bądź czasowo przez wielu ludzi, może nawet wszystkich, jest sytuacją fizyczną, społeczną, w jakiej znajduje się dana jednostka, jej rzeczywistością duchową, stanem psychicznym, poczuciem i uczuciem. SAMOTNOŚĆ jest pojęciem, na które składają się następujące trzy kategorie tematyczne (pojęciowe):1. Kontakty społeczne.2. Emocje.3. Liczba i ilość.Tym trzem kategoriom pojęciowym użytkownicy języka przyporządkowują różnorodne znaki językowe, których ilość jest nieograniczona, bo język żyje, rozwija się, zmienia wraz ze swoimi użytkownikami. Samotność jest obecna w życiu każdego człowieka, a jej doświadczanie cechuje swoista ambiwalencja – przez jednych jest znienawidzona, inni jej bardzo pragną i znajdują w niej ukojenie.
The article shows the structure and the semantics of the religious text Alone with God: The Prayers of Those Who Do Not Pray, written by Janusz Korczak, a well-known pedagogue. Korczak’s lively interest in the topic of human spirituality is apparent in this text. In the Dedication in the final part of the collection of prayers, the author writes that they are the statements of his ancestors, dictated by his parents. By writing this, he expresses his conviction about the overwhelming importance of the heritage of the past to the spiritual development of each person. The article also contains a description of Korczak’s ancestors and the image of the family recorded in the text.
PL
W artykule przedstawiona została struktura i semantyka tekstu religijnego Sam na sam z Bogiem. Modlitwy tych, którzy się nie modlą, którego autorem jest znany pedagog Janusz Korczak. W tym tekście uwidoczniły się żywe zainteresowania Korczaka tematem ludzkiej duchowości. W Dedykacji zamieszczonej w części końcowej zbioru modlitw autor pisze, że są one wypowiedziami przodków, dyktowanymi przez rodziców, w czym wyraża się jego przekonanie o przemożnym znaczeniu dziedzictwa przeszłości dla rozwoju duchowego człowieka. Artykuł zawiera także opis przodków Korczaka i obraz rodziny utrwalony w analizowanym tekście.
RESEARCH OBJECTIVE: The aim of the article is to show the material, competence and interpersonal conditions of remote education in Poland in the period from March 12 to the turn of June and July 2020. THE RESEARCH PROBLEM AND METHODS: The article was written as part of a pedagogical methodology using a qualitative method that made it possible to analyze the experience of specific people involved in educational processes in the situation of the COVID-19 pandemic. THE PROCESS OF ARGUMENTATION: The article shows the positive and negative aspects of distance learning from the perspective of family members participating in Poland in an atypical didactic process, forced by the pandemic of a dangerous disease. RESEARCH RESULTS: The article presents material, competency and interpersonal determinants of remote education. CONCLUSIONS, INNOVATIONS, AND RECOMMENDATIONS: The research shows that remote education in the conditions of a pandemic had a significant impact on the functioning of families, which requires further research in the situation of a prolonged state of emergency due to COVID-19.
PL
CEL NAUKOWY: Celem artykułu jest pokazanie uwarunkowań materialnych, kompetencyjnych i interpersonalnych edukacji zdalnej w Polsce w okresie od 12 marca do przełomu czerwca i lipca 2020 r. PROBLEM I METODY BADAWCZE: Artykuł został napisany w ramach metodologii pedagogicznej przy wykorzystaniu metody jakościowej, która umożliwiła analizę doświadczenia konkretnych osób zaangażowanych w procesy edukacyjne w sytuacji pandemii COVID-19. PROCES WYWODU: Artykuł pokazuje pozytywne i negatywne aspekty nauczania zdalnego z perspektywy członków rodzin uczestniczących w Polsce w nietypowym procesie dydaktycznym, wymuszonym przez pandemię groźnej choroby. WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: W artykule zostały pokazane materialne, kompetencyjne i interpersonalne uwarunkowania zdalnej edukacji. WNIOSKI, INNOWACJE, REKOMENDACJE: Z badań wynika, że edukacja zdalna w warunkach pandemii wywarła znaczący wpływ na funkcjonowanie rodzin, co wymaga dalszych badań w sytuacji przedłużającego się stanu zagrożenia z powodu COVID-19.
Artykuł B. Sieradzkiej-Baziur Język polityki – dotychczasowe prace oraz perspektywy badawcze to ogólna charakterystyka dorobku polskiej politolingwistyki. Język polityki jest funkcjonalną odmianą języka polskiego. Językoznawcy zajmujący się tą odmianą językową w wielu ze swoich prac omawiali język polityki, pisząc przede wszystkim o jego statusie. Sporo prac z zakresu politolingwistyki dotyczy charakterystyki języka polityki II Rzeczypospolitej Polskiej, PRL-u, stanu wojennego i III Rzeczypospolitej Polskiej, języka polityków, kampanii wyborczych, wystąpień sejmowych, dokumentów politycznych, dyskursu politycznego polskiej prasy, języka partii politycznych oraz dyskursu totalitarnego (nowomowy) i antytotalitarnego. Najwybitniejsi polscy językoznawcy zajmujący się tym zagadnieniem to m.in. W. Pisarek, J. Bralczyk, B. Walczak, I. Kamińska-Szmaj, K. Ożóg, J. Bartmiński, a także znany teoretyk literatury, M. Głowiński. Można przypuszczać, że w przyszłości językoznawcy będą kontynuować podjęte już wcześniej i wskazane w tym streszczeniu tematy badawcze, konieczne jest jednak podejmowanie prac syntetyzujących, a także stworzenie typologii tekstów politycznych i bibliografii politolingwistyki. Bożena Sieradzka-Baziur’s article, The Language of Politics – the present state and possible research perspectives, is a short overview of the achievements of Polish politolinguistics. The language of political communication is a functional alternation of Polish language. Linguists investigating this special alternation of language focused on the language status in many of their works. Some of the politolinguistics publications on the political communication focus on the specific period or type of discourse, e.g.: the Second Republic of Poland, Polish People’s Republic, martial law’s times, and the Third Republic; policy-makers’ language, election campaigns, parliamentary speeches, political documents, political discourse of Polish newspapers, language of political parties as well as the totalitarian (newspeak) and antitotalitarian discourse. The most prominent Polish linguists focusing on these issues are (among others): W. Pisarek, J. Bralczyk, B. Walczak, I. Kamińska-Szmaj, K. Ożóg, J. Bartmiński, and a well-known literary theory specialist – M. Głowiński. One can assume that in the future the linguists should continue already started (and mentioned in this article) research topics; it necessary, however, to write some books summarizing the existing achievements; it also important to create a typology of the political texts and bibliography of Polish politolinguistics.
RESEARCH OBJECTIVE: The aim of the article is to show the less frequently discussed issue in pedagogy, which is the spiritual development of the pupil. THE RESEARCH PROBLEM AND METHODS: The problem in the paper is taken up in the form of two questions: What methods of describing spirituality and its expression did Korczak use in his texts? What steps did he take to raise a spiritual child? The method adopted in the work is a semantic analysis of selected texts of the great educator, the memories of his pupils and other people with whom he was in close relations, as well as scientfic studies on his life and work. THE PROCESS OF ARGUMENTATION: The article presents the issue of describing and expressing spirituality by Janusz in his texts, as well as his activities to raise a spiritual child. RESEARCH RESULTS: The analysis of Korczak’s texts on spirituality and the activities he undertook shows that one of the goals he set for himself was to make his life and the lives of his pupils more spritual. CONCLUSIONS, INNOVATIONS, AND RECOMMENDTIONS: The undertaken issue requires further studies on the religious language of Korczak and conducting a comprehensive semantic analysis of all the memories of the pupils of the great educator.
PL
CEL NAUKOWY: Celem artykułu jest pokazanie rzadziej podejmowanego w pedagogice zagadnienia, jakim jest rozwój duchowy wychowanka. PROBLEM I METODY BADAWCZE: Problem podjęty w artykule ma formę dwóch pytań: Jakie sposoby opisywania duchowości i jej wyrażania wykorzystał w swoich tekstach Korczak? Jakie podejmował działania, aby wychować uduchowione dziecko? Metoda przyjęta w pracy to analiza semantyczna wybranych tekstów wielkiego pedagoga, wspomnień jego wychowanków i innych osób, z którymi pozostawał w bliskich relacjach, oraz opracowań naukowych na temat jego życia i twórczości. PROCES WYWODU: W artykule zostało zaprezentowane zagadnienie opisywania i wyrażania duchowości przez Korczaka w jego tekstach, a także jego działania podejmowane w celu wychowania uduchowionego dziecka. WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: Z analizy tekstów Korczaka na temat duchowości i podejmowanych przez niego działań wynika, że jednym z celów, jakie sobie stawiał, było to, aby uczynić swoje życie i życie swoich wychowanków bardziej uduchowionym. WNIOSKI, INNOWACJE, REKOMENDACJE: Podjęte zagadnienie wymaga dalszych studiów nad językiem religijnym Korczaka oraz przeprowadzenie całościowej analizy semantycznej wszystkich wspomnień wychowanków wielkiego pedagoga.
RESEARCH OBJECTIVE: The scientific aim of the article is to describe the term educator verbalized in it. THE RESEARCH PROBLEM AND METHODS: The problem posed in the paper concerns the answer to the question how Janusz Korczak assessed the atitudes of educators towards the child. The method adopted during the preparation of the article is the semantics and structural analysis of the pedagogical text. THE PROCESS OF ARGUMENTATION: The article analyzes the narrator’s statements regarding the educator’s negative attitude towards children. RESEARCH RESULTS: The analyzed old scientific text in the field of pedagogy, still brings up‑to‑date findings regarding pedagogical practice. CONCLUSIONS, INNOVATIONS, AND RECOMMENDTIONS: Janusz Korczak’s pedagogical texts should be included in the reading canon of theoreticians and practitioners of education.
PL
CEL NAUKOWY: Cel naukowy artykułu to opis zwerbalizowanego w nim pojęcia wychowawcy. PROBLEM I METODY BADAWCZE: Problem postawiony w pracy dotyczy tego, jak Janusz Korczak oceniał postawy wychowawców w stosunku do dziecka. Metoda przyjęta w trakcie tworzenia artykułu to analiza semantyczna i strukturalna tekstu pedagogicznego. PROCES WYWODU: Artykuł przynosi analizę wypowiedzi narratora dotyczących negatywnego stosunku wychowawcy do dzieci. WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: Analizowany dawny tekst naukowy z zakresu pedagogiki przynosi wciąż aktualne ustalenia dotyczące praktyki pedagogicznej. WNIOSKI, INNOWACJE, REKOMENDACJE: Teksty pedagogiczne Janusza Korczaka powinny się obowiązkowo znajdować w kanonie lektur teoretyków i praktyków wychowania.
The article presents a brief history of linguistic contacts between Polish and oriental languages, mainly the Turkic ones. The authors have created a word corpus containing about 1000 Polish lexemes having a connection with the Turkic languages. This list contains direct and indirect borrowings, and derivatives of these loans. The paper also includes an alphabetical index of the Turkic loan-words that have been discussed in it.
Artykuł przedstawia historię powstawania Słownika polszczyzny Jana Kochanowskiego. Omawia makro- i mikrostrukturę słownika oraz jego znaczenie dla polskiej leksykografii i przyszłych badań naukowych. Charakteryzuje dorobek Pracowni Języka Jana Kochanowskiego związany z badaniem języka czarnoleskiego poety.
EN
The article concerns the history of the work on The Dictionary of Jan Kochanowski’s Polish. This is followed by the description of the macrostructure and microstructure of the lexicon. It ends with some remarks on the importance of The Dictionary of Jan Kochanowski’s Polish to Polish lexicography and future research. The achievements of the authors of this dictionary are also characterized.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.