Jednym z nowoczesnych obszarów badań naukowych jest poszukiwanie przesłanek kształtowania i funkcjonowania określonego modelu instytucjonalnego kraju. Celem artykułu jest identyfikacja i analiza głównych cykli instytucjonalnych w kształtowaniu systemów społeczno-ekonomicznych Białorusi. Pomoże to określić wpływ czynników historycznych na trajektorię rozwoju administracyjnego kraju oraz ustalić, skąd pochodzi współczesna matryca instytucjonalna Białorusi. Szczególną cechą badania cykli instytucjonalnych i ich dynamiki jest interdyscyplinarny charakter problemu. Autor prowadzi analizę z perspektywy nowej ekonomii instytucjonalnej, zwłaszcza odwołując się do osiągnięć D. Northa, D. Acemoglu i J. Robinsona. Zastosowane metody badawcze to analiza historyczna, analiza porównawcza.
EN
One modern area of academic research involves searching prerequisites for the formation and functioning of specific institutional models within countries. The purpose of the article is to identify and analyze the main institutional cycles in the formation of the socioeconomic systems of Belarus. This will help determine the effect of historical dependence on the trajectory of development and allow the identification of the origins of the country's modern institutional matrix. The novelty of the study of institutional cycles and their dynamics lies in its interdisciplinary nature. The author has adopted the theory within New Institutional Economics, particularly the achievements of North, Acemoglu, and Robinson. The research methods include a historical analysis and a comparative analysis.
Celem artykułu jest porównanie i ocena rezultatów białoruskiej i polskiej transformacji systemowej. Autorzy pragną wskazać przyczyny dwóch różnych ścieżek zmian, jakie obrały te dwa kraje po upadku komunizmu. Stawiamy hipotezę, że zarówno historycznie ukształtowane różnice w mentalności, jak i silne powiązania oraz zależność od zewnętrznych protektorów stanowiły główne elementy determinujące kierunek transformacji. Oprócz analizy historycznej zmian transformacyjnych pokazujemy różnice w mentalności współczesnych Białorusinów i Polaków oraz prezentujemy aktualne matryce instytucjonalne obu krajów. Matryce te zostały zmodyfikowane poprzez dodanie nowego komponentu – „zewnętrznego protektora” – niezwykle ważnego, szczególnie jeśli chodzi o przypadek analizowanych krajów. W swoich analizach autorzy wykorzystują narzędzia i metody nowej ekonomii instytucjonalnej.
EN
The aim of the article is to compare the results of Belarus and Poland’s post- Communist transformation and to indicate the reasons for the two different paths followed. We hypothesize that both the historically shaped differences in mental models and strong ties with international protectors of these countries were the main elements that determined the paths of the transformations. We also try to highlight the main differences in the mentality and the contemporary institutional matrix of the two countries. We modify the matrix by adding a new element – an external protector – which is critical, especially regarding these two countries. We use the tools and methods of new institutional economics in our analyses.
Białoruski system polityczny jest obecnie klasyfikowany jako typowa autokracja. W 2024 r. mija 30 lat, odkąd do władzy doszedł Łukaszenko, który zbudował unikalny system ekonomiczny zwany „państwowym kapitalizmem”, pozostający w synergii z systemem politycznym tego kraju. W artykule odnosimy się do teorii Darona Acemoglu i Jamesa Robinsona i zastanawiamy się, jakie czynniki oraz które instytucje pozwoliły Łukaszence zdobyć władzę i ją utrzymać. Zauważyliśmy, że przypadek białoruski jest specyficzny i odstaje nieco od teorii Acemoglu i Robinsona, szczególnie w dwóch kwestiach – dojścia dyktatora do władzy oraz trwania całego systemu. Stawiamy hipotezę, że kluczowe znaczenie miały w pierwszym przypadku kultura i modele mentalne Białorusinów, w drugim zaś „zewnętrzny protektor” Białorusi – Rosja. Jako metody badawcze wykorzystaliśmy analizę historyczną i analizę wskaźników instytucjonalnego rozwoju.
EN
The Eastern European state of Belarus, a former Soviet republic, is classified as a pure autocracy, and 2024 marks three decades since its strongman leader Alexander Lukashenko came to power. Over the years, Lukashenko has created a unique type of economy synergistic with the political system and known as “state capitalism.” In this paper, we refer to the theories of Daron Acemoglu and James Robinson to explore the factors and institutions that facilitated Lukashenko’s rise to power and ensure the durability of the Belarusian authoritarian system. We found that the case of Belarus is unique and holds relevance for post-Soviet studies, deviating in some respects from Acemoglu and Robinson’s theory, especially regarding the dictator’s ascent to power and the factors sustaining the system. We hypothesise that culture and mental models were crucial for Lukashenko to take power, while the system’s persistence is, in large part, due to the dictator’s external protector, Russia. We use historical analysis and evaluate economic and institutional development indicators.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.