The subject of this paper is disorders in the realisation of middle-tongue dentalised phonemes among students of the University of Warsaw. The author analyses the irregularities [ś, ź, ć, ʒ́] frequency in spontaneous speech and in the text read out loud and the impact of social factors (home region, size of the locality, parents’ education) and biological factors (age, sex) on the popularisation of the deformed pronunciation. The relation between the tendency for the deformed pronunciation of soft dentalised sounds and the command of foreign languages is also subject to observation.
The author has analysed 40 scientific and popular scientific online speeches with the aim to determine the frequency and types of filled pauses (FPs) occurring there. The research has shown that there are, on average, 41 additional, semantically non-specific, sound elements in five minutes of a scientific speech. The highest frequency (nearly 70% of the recorded FPs) was filled pauses proper (FPPs), that is sounds resembling elongated vowels or syllables: eee, yyy, emmm. Other forms of filling pauses observed were elongations of final positions, repetitions of words or fragments of phrases, retardatory words (prawda, no, tak), and non-language sounds (smacks, grunts). In terms of perception, elongations and repetitions of words seem more recipient-friendly than FPPs or retardatory words.
PL
Autorka przeprowadziła analizę 40 naukowych i popularnonaukowych wystąpień zrealizowanych w formie online, aby ustalić frekwencję oraz rodzaje pojawiających się w nich pauz wypełnionych (PW). Badanie wykazało, że w pięciu minutach wypowiedzi o charakterze naukowym występuje średnio 41 dodatkowych, semantycznie niespecyficznych elementów brzmieniowych. Najwyższą frekwencję (blisko 70% zanotowanych PW) miały pauzy wypełnione właściwe (PWW), czyli dźwięki przypominające przedłużone samogłoski lub sylaby: eee, yyy, emmm. Inne zaobserwowane formy wypełniania pauz to przedłużenia wygłosu, powtórzenia wyrazów lub fragmentów fraz, wyrazy retardacyjne (prawda, no, tak) oraz odgłosy niejęzykowe (cmoknięcia, chrząknięcia). Percepcyjnie przedłużenia wyrazów oraz powtórzenia wydają się bardziej przyjazne odbiorcy niż PWW lub wyrazy retardacyjne.
The author examined the biological conditions of the tendency to modify the palatality of sibilants [ɕ], [ʑ], [t͡ɕ], [d͡ʑ] in the pronunciation of young adults. The research group consisted of 30 students presenting various degrees of correctness in the implementation of the mentioned consonants. The students went through speech therapy examination which assessed their anatomical conditions, the functioning of the articulators, the correctness of primary activities, the perceptual conditions, and the correctness of the pronunciation of the remaining sounds of the Polish language. The study was quantitative. The tests results were compared with the number of abnormally pronounced sibilants and subjected to statistical analysis. It turned out that there is a clear relationship between anatomical-functional factors and the number of modified consonants [ɕ], [ʑ], [t͡ɕ], [d͡ʑ], so modification of the palatality of sibilants cannot be perceived only as a socially or culturally conditioned manner of pronunciation.
PL
Autorka badała uwarunkowania biologiczne tendencji do modyfikowania palatalności sybilantów [ɕ], [ʑ], [t͡ɕ], [d͡ʑ] przez młodych dorosłych. Badaną grupę stanowiło 30 studentów, prezentujących różny stopień prawidłowości realizacji wymienionych spółgłosek. Byli oni poddani badaniu logopedycznemu oceniającemu ich warunki anatomiczne, funkcjonowanie aparatu artykulacyjnego, prawidłowość przebiegu czynności prymarnych, uwarunkowania percepcyjne oraz prawidłowość wymowy pozostałych głosek języka polskiego. Badanie miało charakter ilościowy. Punktowe wyniki badania zostały zestawione z liczbą nienormatywnie realizowanych sybilantów i poddane analizie statystycznej. Okazało się, że istnieje wyraźna zależność między czynnikami anatomiczno-funkcjonalnymi a liczbą zmodyfikowanych spółgłosek [ɕ], [ʑ], [t͡ɕ], [d͡ʑ], więc zniekształcania palatalności sybilantów nie można traktować jedynie jako uwarunkowanej społecznie lub kulturowo maniery wymowy.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.