The article concerns the financial aspects of the Polish health care system. It presents the sources of its financing as well as its legal aspects, it also mentions health care patterns from other countries. The authors focus on the biggest areas of financial mismanagement in the health care, such as inadequate allocation of funds and faulty functioning of the health insurance system. The article refers also to the current health crisis connected with the COVID-19 pandemic.
PL
W artykule omówiono finansowe aspekty funkcjonowania polskiego systemu ochrony zdrowia. Przedstawiono źródła jego finansowania i prawne aspekty działania oraz przytacza wzorce stosowane w innych krajach. Skupiono się na obszarach marnotrawienia środków finansowych w systemie zdrowotnym, omówiono przede wszystkim nieodpowiednie rozdysponowanie funduszy oraz wadliwe rozwiązania w zakresie ubezpieczeń zdrowotnych. Analiza zawiera również odniesienia do obecnej sytuacji zdrowotnej związanej z pandemią COVID-19.
The article presents a review of research on the role of stress, selected psychological factors and dysfunctional emotion regulation on the development of arterial hypertension (AH). According to the psychogenic views on the etiology of AH, dysfunctional emotion regulation plays a key role in the pathogenesis of AH and is its risk factor. The most characteristic psychological traits of patients with AH are anxiety, some dimensions of alexithymia, non-adaptive coping with stress, suppressed emotions, rigid attitudes towards oneself and the world. Dysfunctional emotion regulation is expressed in the inability to quickly regain emotional balance and more intense emotional experience of significant situations in patients with AH. It was indicated that the study of personality traits of patients with AH is contradictory and the isolated study of personality traits without taking into account their relationship with other phenomena of a somatic or psychological nature is of little importance to understand the pathogenetic mechanisms of AH development. Some reflections on spiritual health and its relationship with the AH were presented. Also, methods of further research on the emotion regulation in people with AH have been proposed, which should be carried out from the perspective of unity “biological predisposition – personality – situationˮ.
PL
W artykule przedstawiono przegląd badań o roli stresu, wybranych czynników psychologicznych i dysfunkcjonalnej regulacji emocji w rozwoju nadciśnienia tętniczego (NT). Zgodnie z psychogennymi poglądami na etiologię NT dysfunkcjonalna regulacja emocji odgrywa kluczową rolę w patogenezie NT i jest jego czynnikiem ryzyka. Najbardziej charakterystycznymi cechami psychologicznymi chorych na NT są: lęk, niektóre wymiary aleksytymii, nieadaptacyjny charakter reakcji na sytuacje stresujące, tłumione emocje, sztywne postawy wobec siebie i świata. Dysfunkcjonalna regulacja emocji wyraża się w niezdolności do szybkiego odzyskiwania równowagi emocjonalnej i bardziej intensywnym przeżywaniu emocjonalnym przez chorych na NT znaczących dla nich sytuacji. Wskazano, że badania cech osobowości chorych na NT są sprzeczne, a izolowane badanie cech osobowości bez uwzględnienia ich związku z innymi zjawiskami o charakterze somatycznym lub psychicznym ma niewielkie znaczenie w celu zrozumienia patogenetycznych mechanizmów rozwoju NT. Przedstawiono też pewne refleksje na temat zdrowia duchowego i jego związku z NT. Ponadto zaproponowano sposoby dalszych badań nad regulacją emocji u osób z NT, które należy przeprowadzić z perspektywy jedności „predyspozycja biologiczna – osobowość – sytuacja”.
Our research concerns the problematic use of a mobile phone, which was carried out on a Polish sample. We adapted an instrument to measure that construct, created by Bianchi and Phillips – Mobile Phone Problematic Use Scale (MPPUS). The Polish equivalent of this scale, developed by Izdebski and Kotyśko, is called the Problematic Cell Phone Use Questionnaire (PCPUQ). Our main goal was to determine if personality variables and depression are related to using a mobile phone. The study included 315 mobile phone users between the ages 18 to 62. Results showed that problematic mobile phone use was related to a young age, extraversion, low agreeableness and a high level of depression.
The article presents important factors of the life of an average citizen and their influence on his life, as well as on the whole society. It also points to the neglected areas of the Polish preventive healthcare system and health promotion. Other issues described in the article include the effects which environmental factors have on the general health and the limited competences of general practitioners and the problems of house calls and drug policy.
PL
Opracowanie zawiera przegląd propozycji, które mogą pomóc rozwiązać problem marnotrawienia wydatków na świadczenia zdrowotne oraz usprawnić wykonywanie świadczeń zdrowotnych i poprawić ich jakość. Autorzy przedstawili zaniechania z zakresu profilaktyki zdrowotnej oraz promocji zdrowia, zwrócili uwagę na czynniki środowiskowe wpływające na zdrowie człowieka. Poruszyli także kwestie braku właściwych kompetencji lekarza rodzinnego oraz problemy leczenia środowiskowego, jak również niewłaściwie prowadzonej polityki lekowej.
Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie podstawowych założeń teorii empatyzowania – systematyzowania Simona Barona-Cohena (empathizing – systemizing theory). Jest to jedna z nowych teorii, która opisuje i wyjaśnia różnice międzypłciowe. Wywodzi się ona z psychologii ewolucyjnej, rozwojowej, a także z psychopatologii. W niniejszej publikacji zostaną ponadto przedstawione najistotniejsze badania potwierdzające jej założenia.
EN
The objective of this article is to present the basic assumptions of the Simon Baron-Cohen’s Empathizing – Systemizing Theory. This is one of the latest theories describing and explaining sex differences. It is rooted in evolutionary and developmental psychology, and also in psychopathology. The article reviews the most important research supporting the assumptions of the theory.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.