Artykuł – wpisujący się w tradycję historii intelektualnej – jest próbą pokazania, w jaki sposób można czytać eseistykę Czesława Miłosza pod kątem zawartego w niej projektu modernizacyjnego, nakierowanego na europeizację polskiej kultury. Autorka stara się udowodnić, że „prywatne obowiązki” wolno uznać za jedną z centralnych kategorii w myśleniu tego pisarza i zastanawia się nad tym, w jaki sposób ta koncepcja przekłada się nie tylko bezpośrednio na jego twórczość, ale i na proponowany przez niego model zachowań współczesnego polskiego intelektualisty. Tekst ten można przy tym uznać za swoiste studium przypadku: rozwiązania podsuwane przez Miłosza zostały tu prześledzone na przykładzie odniesień do kultury rosyjskiej występujących w jego szkicach i korespondencji.
EN
Falling into the tradition of intellectual history, the article is an attempt to present the way one reads Czesław Miłosz’s essay writings from the angle of a modernizing project included in it aiming at Europeanization of Polish culture. The author tries to prove that “private obligations” might be seen as one of the central category in Miłosz’s thinking, and ponders over the mode this concept mirrors not only directly his creativity but also the model of behavior of a contemporary Polish intellectual which the writer proposes. The text may furthermore be regarded as a peculiar case study: Miłosz’s suggested solutions are here followed as based on the references to Russian culture present in his sketches and correspondence.
[Scroll down for the Polish version of the Abstract]Małgorzata SzumnaFaculty of PolishJagiellonian University, PolandUnbearable Lightness of WritingA review of the book: Ryszard Koziołek, Dobrze się myśli literaturą, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2016. (Publication in Polish).Keywords: a book review, Ryszard Koziołek, Dobrze się myśli literaturąNieznośna lekkość pisaniaAbstrakt: Recenzja książki: Ryszard Koziołek, Dobrze się myśli literaturą, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2016.Słowa kluczowe: recenzja, Ryszard Koziołek, Dobrze się myśli literaturą
PL
[Scroll down for the Polish version of the Abstract]Małgorzata SzumnaFaculty of PolishJagiellonian University, PolandUnbearable Lightness of WritingA review of the book: Ryszard Koziołek, Dobrze się myśli literaturą, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2016. (Publication in Polish).Keywords: a book review, Ryszard Koziołek, Dobrze się myśli literaturąNieznośna lekkość pisaniaAbstrakt: Recenzja książki: Ryszard Koziołek, Dobrze się myśli literaturą, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2016.Słowa kluczowe: recenzja, Ryszard Koziołek, Dobrze się myśli literaturą
The text is a commentary on the book Modalności modernizmu (“Modalities of Modernism”) by Włodzimierz Bolecki which is regarded here as a pioneer synthesis. The authors bring attention to Bolecki’s model of thinking about Central and Eastern European modernism and ponder about the new perspectives that this model opens up. Special emphasis is put on the questions of methodology and training of a new generation of interpreters who should be equipped with the competences essential for conducting this type of research. Also, the attention is brought to cognitive benefits resulting from the perspective combining the description of the typical features of not only Polish modernism but also the Modernisms of the countries of Central and Eastern Europe, and especially, which is ever more evident in this context, not self-evident, unique character of Polish literature of the 19th and 20th centuries and the Polish turn towards modern culture in the studies of the recent decades. A broader presentation of a regional perspective which is suggested in the book by Bolecki, could help to explain the empty space on the map of parallel transformations in close, and yet individually different countries of the region, forcing us to revise our previous ways of thinking about literature and culture of modernism, as well as the languages of its description.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.