Celem artykułu jest przedstawienie problemów przekładoznawczych w procesie tłumaczenia realiów kulturowych z języka polskiego na język słoweński. Zakres analizy ograniczono do aspektów związanych z życiem codziennym za czasów PRL. Za materiał posłużyła powieść Lubiewo M. Witkowskiego, przetłumaczona na język słoweński przez B. Kerna. Rozważaniom przekładoznawczym towarzyszy refleksja nad przydatnością przedstawionego materiału w nauczaniu języka polskiego jako obcego.
EN
The aim of the article is to present the problems in the process of translating cultural issues from the Polish language into the Slovene language. The analysis is focused on the aspects of everyday life in the times of communism in Poland. The examples were excerpted from the Slovene translation of the novel Lubiewo by M. Witkowski. The translation into Slovene has been made by B. Kern. A part of the article combines the presented material with the glottodidactic aspects.
W artykule zwrócono uwagę na zjawisko negocjowania znaczeń podczas nauczania języka obcego. Zaakcentowana została rola podręczników do nauczania języka polskiego jako obcego w procesie glottodydaktycznym. Omówiono trudności wynikające z analizowania językowego obrazu Polaków na podstawie tekstów podręcznikowych. Podkreślone zostały korzyści, jakie niesie za sobą negocjowanie znaczeń na lekcji języka obcego. Scharakteryzowano korelację wyników negocjacji ze społeczno-kulturowo-psychicznym uwarunkowaniem interlokutorów.
EN
In the article, the author describes the negotiation of meaning in teaching the Polish language. She emphasizes the role of textbooks in the teaching process and discusses the difficulties arising from the analysis of the image of Poles in these textbooks. She also stresses the advantages of the negotiation of meaning in a foreign language classroom and characterizes the relation between the outcome of the negotiations and the interlocutors’ social, cultural and psychological background.
Artykuł dotyczy pojęcia wizerunku w językoznawstwie. Autorka omawia je na tle zakorzenionych w lingwistyce pojęć JOS i stereotypu oraz umieszcza w kontekście glottodydaktycznym. Opisuje wizerunek Łodzi w chicagowskim polskojęzycznym Dzienniku Związkowym, wyjaśniając jego funkcję i wskazując, jakie ma on implikacje dla nauczycieli JPJO w USA.
EN
The author discusses the notion of image (wizerunek) in linguistics in its relation to the notions of linguistic worldview (językowy obraz świata) and stereotype and its place in glottodidactics. She describes the image of Łódź in the Chicago Polish language daily Dziennik Związkowy, explaining its function and consequences for the teachers of Polish in the USA.
This article shows how to use the fragments of the sitcom Świat według Kiepskich in teaching Polish as a foreign language. The author presents and analyzes the ludic elements of the sitcom. The material was divided into eight groups: rhymes, proverbs and idioms, intertextuality, lexis of young people, phonetics, neologisms, humorous names and ambiguity.
PL
W artykule pokazano, jak w nauczaniu języka polskiego można wykorzystać fragmenty serialu Świat według Kiepskich. Autor prezentuje oraz analizuje elementy ludyczne pochodzące z tego serialu. Materiał w publikacji podzielony został na osiem grup tematycznych, tj.: rymowanki; wykorzystanie przysłów i frazeologizmów; intertekstualność; leksyka młodzieżowa; zestawienie nazwiska z wyrazem, od którego ono pochodzi; neologizmy; nawiązanie do nazw własnych i wieloznaczność.
The article presents the results of a study of Polish as a foreign language textbooks to teach (levels A1–C2) focused on the content of information about how Poles celebrate holidays. The material allowed to answer the following questions: which holidays Polish people in Polish as a foreign language course books celebrate and what are the habits associated with these holidays. The second part of the article compares the results of the textbooks analyses with social research and statistics.
PL
W artykule zostały przedstawione wyniki badań podręczników do nauczania języka polskiego jako obcego (A1–C2) pod kątem zawartości informacji dotyczących świąt obchodzonych przez Polaków. Wyekscerpowany materiał pozwolił odpowiedzieć m.in. na następujące pytania: jakie święta obchodzą podręcznikowi Polacy i jakie są zwyczaje związane z tymi świętami. Wyniki badań podręczników porównano z wynikami badań ankietowych CBOS i GUS, co umożliwiło zestawienie podręcznikowego obrazu Polaków z rzeczywistym.
Tematem referatu jest komunikacja werbalna na lekcji JPJO ze szczególnym uwzględnieniem roli lektora w dyskursie dydaktycznym. Analiza transkrypcji 13 lekcji języka polskiego w SJPdC UŁ dała podstawy do wyodrębnienia różnych, ale i powtarzających się u wielu lektorów, strategii negocjacyjnych obecnych przy wprowadzaniu nowych treści. Wśród nich pojawiły się m.in.: negocjowanie znaczenia przy zastosowaniu języka pośredniczącego, pytań, elementów dyskusji, potwierdzenia czy negacji. Strategie te miały na celu przede wszystkim ustalenie znaczeń semantycznych i kulturowych poszczególnych wyrazów, właściwych form gramatycznych, ale również zaktywizowanie i zachęcenie studentów do czynnego udziału w lekcji JPJO.
EN
The topic of the article is the verbal communication in the Polish as a foreign language classroom, including the teacher’s role the teaching/learning discourse. The analysis of the transcription of 13 lessons taught in the School of Polish for Foreigners at the University of Lodz was the basis for a list of various recurring negotiation strategies used in the process of content introduction. Among them there were: the negotiation of meaning with the use of a third language, questions, discussion, confirmation or negation. These strategies were mostly meant to establish the semantic and cultural meaning of vocabulary items and correct grammatical forms, but also to encourage the students to actively participate in the lesson.
W artykule przedstawiono problem rodzaju gramatycznego postaci bajkowych i fantastycznych. Omówiono m.in. rozbieżność między rodzajem gramatycznym a rodzajem naturalnym nazw bohaterek najpopularniejszych bajek dla dzieci, czyli Czerwonego Kapturka i Kopciuszka, a także postaci wywodzących się z literatury fantasy i gier komputerowych, tak popularnych wśród młodego pokolenia. Przedstawione przykłady pokazują zaburzenia pomiędzy rodzajem gramatycznym wspomnianych postaci a ich określnikami, do których dochodzi na poziomie składni. Na ich podstawie można wnioskować o swoistej wyższości rodzaju naturalnego nad rodzajem gramatycznym.
EN
The article presents the problem of the grammatical gender in fairy-tale and fantasy characters. It shows the discrepancy between the grammatical gender and the natural gender in the names of the most popular children’s characters such as Little Red Riding Hood and Cinderella, as well as characters from fantasy books and computer games which have gained popularity amongst youth. The examples presented in the article show the disturbance on a syntactical level, between the grammatical gender of said characters and their attributes. Based on these examples one can notice the superiority of the natural gender over the grammatical gender.
The author discusses a multiaspectual model of context, which will become a tool in media text interpretation. It includes three independent criteria: the level of reference, the quality of context, and the level of generality. In the article, she presents an exemplary analysis of an interview, along with some preparatory exercises. The outcome of these exercises is to learn how to interpret a text form various perspectives, include the context in the analysis and prepare for a discussion.
PL
Celem artykułu jest zaproponowanie wieloaspektowego modelu kontekstu, który stanie się narzędziem interpretacji tekstu medialnego. Wzięto w nim pod uwagę trzy niezależne kryteria: poziom odniesienia wypowiedzi, jakość kontekstu i poziom ogólności. Tekst zawiera przykładową analizę wywiadu, poprzedzoną zadaniami przygotowującymi. Efektem realizacji zadania ma być nabycie umiejętności interpretacji tekstu z różnych perspektyw, uwzględnienie kontekstu w analizie i przygotowanie do dyskusji.
Artykuł poświęcony jest zagadnieniu wykorzystania nagłówków prasowych w nauczaniu języka polskiego jako obcego. Przedmiotem rozważań są nagłówki prasowe tygodnika Polityka, których autorzy sięgają po tropy stylistyczne, świadomie wpływając na semantykę tekstu. Dla czytelnika niebędącego rodzimym użytkownikiem języka polskiego tytuły tak skonstruowane stanowią swoiste lingwakulturowe zagadki. W analizie wyróżniono nagłówki zawierające metonimię, oksymoron, ironię oraz peryfrazę. Drugą część artykułu stanowi opis badania, któremu poddani zostali uczniowie jednej z grup w Studium Języka Polskiego dla Cudzoziemców w Łodzi. Uczniowie wzięli udział w dyskusji, podczas której negocjowali znaczenie prezentowanych im tytułów artykułów prasowych.
EN
The article discusses the use of newspaper headlines in teaching Polish as a foreign language. The discussed material consists of the headlines from the weekly Polityka, whose authors use rhetorical devices, consciously influencing the meaning of the text. For a non-native reader these headlines become a kind of linguacultural riddles. The analysis contains the examples of the use of metonymy, oxymoron, irony, and circumlocution. In the second part of the article, the author describes her research, which was carried among a group of students of the School of Polish for Foreignes at the University of Lodz. They took part in a discussion, during which they negotiated the meaning of some headlines.
Celem artykułu jest opisanie kilku mechanizmów językowych, które wykorzystał Tomasz Olbratowski w felietonach, komentujących aktualne wydarzenia w Polsce. Do gier, które zasadzają się na zabawie znaczeniem, należy zaliczyć: reinterpretację etymologiczną, ze szczególnym uwzględnieniem komizmu opartego na skrótowcach, zmianę formy graficznej i aliterację głoskową.
EN
The aim of the article is to describe a few language mechanisms used by Tomasz Olbratowski in a series of radio segments commenting the current events in Poland. Among the described mechanisms there are: etymological reinterpretation (especially humor based on abbreviations), the change of the graphic form of a word, and alliteration.
Celem artykułu jest przyjrzenie się roli, którą odgrywa lektor języka polskiego jako obcego podczas nauczania wymowy polskiej. Poruszone zostały zagadnienia dotyczące podstawowych zasad nauczania fonetyki, reakcji na błędy uczących się, sposobów korekty czy normy językowej. Osobno uwydatnione zostały cechy, które powinien prezentować nauczyciel w trakcie dyskursu dydaktycznego, by zachęcać, a nie zniechęcać do ćwiczeń fonetycznych.
EN
The aim of this paper is to look at the role of the Polish language teacher in the process of teaching Polish pronunciation. It addresses the problems involving the basic rules of teaching phonetics, reactions to learners’ errors, error correction, and the linguistic norm. Separately, it emphasizes the qualities which a teacher should possess to encourage rather than discourage the students to exercise phonetics.
W artykule stawiam pytanie o miejsce i rolę środków masowego przekazu w nauczaniu języków obcych w epoce rewolucji językowej, wywołanej przez ekspansję mediów elektronicznych. Przedstawiam ważne głosy na ten temat ze specjalistycznych teoretycznych prac glottodydaktycznych, opublikowanych przez uznane wydawnictwa brytyjskie i amerykańskie, jak też wybrane pomysły z anglojęzycznych prac metodycznych, poświęconych użyciu technologii elektronicznych w nauczaniu języków obcych. Ważnym celem tego artykułu jest przybliżenie polskim glottodydaktykom nowych teorii, definicji i klasyfikacji mediów edukacyjnych oraz oczekiwań światowych badaczy i ich opinii (nieraz skrajnie od siebie różnych) na temat uwarunkowań dotyczących stosowania nowych mediów w pedagogice języków obcych, a także dylematów z tym związanych.
EN
In the article, I pose a question about the place and the role of media in teaching foreign languages in time of the language revolution caused by the electronic media expansion. I present experts’ opinions from theoretical works written in English as well as from methodical teacher guides devoted to using ICTs in foreign language pedagogy, both published by acknowledged British and American publishing houses. Important aim of this article is to introduce new theories, definitions and educational media’s classifications, as well as world specialists’ opinions and expectations (some of them quite opposite) on the conditions and dilemmas related to the problem of applying media to foreign language teaching.
Tekst stanowi próbę odpowiedzi na pytanie, czym jest negocjowanie znaczeń w tekstach o zabarwieniu humorystycznym. Autorka dokonuje przeglądu różnych stanowisk dotyczących samego, nieostrego pojęcia negocjowania, a następnie odnosi je do teorii komizmu. W drugiej części pojawia się propozycja adaptacji zaprezentowanej koncepcji do potrzeb nauczania języka polskiego jako obcego w grupach zaawansowanych.
EN
The author attempts to answer the question of how the negotiation of meaning works in humorous texts. She reviews various stands on the blurry notion of negotiation and juxstaposes them with the theory of humor. In the second part of the article, she discusses how to adapt the presented concepts in teaching Polish as a foreign language in advanced groups.
Autorka analizuje błędy językowe w pracach studentów specjalizacji glottodydaktycznej studiujących na Uniwersytecie Łódzkim. Przedstawia klasyfikację błędów z podziałem na wewnątrz- i zewnątrzjęzykowe oraz podaje liczne przykłady. Ilustrują one niepokojące zjawisko niedostatecznej kompetencji przyszłych lektorów JPJO w rodzimym języku, zarówno wśród studentów filologii polskiej (pierwszego i drugiego stopnia), jak i filologii obcych oraz ukazują pilną potrzebę podjęcia działań mających na celu przeciwdziałanie temu zjawisku.
EN
The author analyses language errors found in texts written by the University of Lodz students preparing to work as teachers of Polish as a foreign language. She presents a classification of these errors and numerous examples. They illustrate the alarming phenomenon that the future teachers of Polish as a foreign language do not possess sufficient competence in their own native language (which is true for both students of Polish philology at the B.A. and M.A. level and foreign philologies). Therefore, there exists an urgent need to take action against this worrying tendency.
Artykuł jest próbą odpowiedzi na pytanie, dlaczego nauczanie wymowy polskiej postrzegane jest przez lektorów jako trudne i czym według nich najczęściej jest to implikowane. Skorzystano z ankiet, którymi przebadano 56 nauczycieli pracujących w kraju lub za granicą. Analiza miała służyć sprecyzowaniu tzw. miejsc trudnych w nauczaniu wymowy i rozwijaniu słuchu mownego cudzoziemców uczących się języka polskiego jako obcego, uściśleniu najczęściej popełnianych (a przynajmniej przez lektorów wychwytywanych) błędów fonetycznych charakterystycznych dla konkretnych narodowości (elementów płaszczyzn segmentalnej lub suprasegmentalnej języka) oraz zebraniu opinii na temat skuteczności technik wykorzystywanych przez ankietowanych podczas prowadzenia zajęć.
EN
In the article, the author addresses the question why teaching Polish pronunciation to foreigners is considered difficult by language teachers and what are the possible reasons of this difficulty. The research was based on 56 questionnaires completed by the teachers working in Poland and abroad. The analysis was aimed at specifying the areas of potential difficulty in teaching pronunciation to foreigners and itemizing the most frequent pronunciation errors distinctive for particular nationalities and language groups (the elements of both segmental and suprasegmental level of language). The author also intended to collect the teachers’ opinions on the effectiveness of particular teaching techniques that are being used in the process of teaching.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.