Search results

1

Gunkel’s Deconstruction: Between the Fetish and the Need for a Dialectical Renewal

100%

Chankowski S.

Studia Philosophiae Christianae

|

2022

|

vol. 58

|

issue 2

109-128

EN

The purpose of the essay is to critically analyze the influence of J. Derrida’s deconstruction on David J. Gunkel’s book Deconstruction (MIT Press 2021). Gunkel’s handbook is aimed at making deconstruction a tool of critical thinking accessible to non-professionals. It turns out that accomplishing this task comes at the expense of precisely the critical potential of deconstruction itself. Gunkel is well aware that his arguments are sometimes superficial and overlook deeper problems that should be addressed. Such a failure takes the form of a fetishistic denial, which in psychoanalysis is summarized by the formula “I know well, but all the same.” In turn, deconstruction itself, insofar as it is separated from Kant’s transcendental philosophy and Hegel’s dialectics, becomes an academic ideology. Restoring its proper subversive potential can only be done by returning to a philosophy of reflection, in which the thinker himself must ultimately consider his own position as an author and bring it under criticism. This is the path that Gunkel avoids, because he could then no longer be the author of a handbook on deconstruction, rather than someone who practices deconstruction.

2

Joseph Conrad Korzeniowski: The Creator as Seafarer (excerpts)

72%

Grigorova M.

Yearbook of Conrad Studies

|

2013

|

issue 8

PL

This article consists of excerpts from two chapters of Margreta Grigorova’s monograph entitled Joseph Conrad – the Creator as Seafarer. The titles of the chapters are: “The Captain and the Sea” and “Locating Heart of Darkness. A Journey to the Centre of Africa. The Belgian Congo in Conrad’s Works.” These chapters focus on the figure of the captain in Conrad’s works and on one of its particular manifestations in Heart of Darkness. The figure of the captain provides crucial insights into Conrad’s work. It shapes his narratives biographically and is at the core of their creative design. Conrad’s dream of captainship dominates both his real-life and creative quests. It is related both to the romantic heroism of sailing and to the sober responsibility and art of ship navigation. The triumph of this dream represents one of the force lines that draw Conrad’s readers to his works. The “heart” of “darkness” represents one of the emblematic topoi in his work. Confronting the empirical manifestations of “darkness” and its metaphysical significance is a salient feature of Conrad’s fiction, but it acquires its innermost and universal meaning in the eponymous novella, which demonstrates the culmination of his creative eloquence. It is a work that invites the critical reader to undergo a remarkable hermeneutic journey into a world which is under the gravity force of powerful insights and word gestures.

3

Możliwość ateizmu a możliwości ateizmu

72%

Wróbel S.

Ethos. Kwartalnik Instytutu Jana Pawła II KUL

|

2018

|

vol. 31

|

issue 1

121-146

EN

Gilles Deleuze and Felix Guattari claim that religion exists only when there is transcendence, a vertical being or an imperial state. Philosophy, with its passion for concepts, continuously seeks its revival in the plane of immanence, and the more radical the immanence, the more atheistic philosophy is. Following Duns Scotus, Spinoza, Nietzsche and Bergson, the authors of the book What is Philosophy? are so radical in applying their postulate of fidelity to immanence that they go as far as to claim that Christian thought creates concepts solely on the basis of its atheism. For philosophers, the problem is neither the ‘death of God’ nor the ‘concept of atheism, but the ‘atheism of the concept.’ Atheism-in this perspective-is not a drama, but a good state of mind of a philosopher and an achievement of philosophy; a kind of joyful knowledge. In the present paper I try to rethink the ‘atheism of the concept,’ fostering-as I claim-a kind of ‘cult of the concept.’ I reflect on whether the ‘atheism of the concept’ is the remains of theistic thought. Further, I also ask whether the ‘atheism beyond the concept’ is at all possible. This, however, makes me reflect on the very notion of concept. I am aware that the ‘concept’ is not ‘beyond life,’ rather, it is one of the ‘modes of life.’ The fact that man lives in a completely designed environment does not mean that man has turned away from life or has turned around the order of life, but only this much that man lives in a certain way. Therefore, the ‘atheism of the concept’ is not opposed to the ‘atheism without the concept’ as long as ‘the concept’ is not opposed to ‘life.’ ‘Atheism without the concept’ is, rather, an atheistic practice and refers to ‘lifestyle’ rather than ‘beliefs’ or ‘conceptual forms.’ It requires involvement in a non-sacred life. ‘Atheism without the concept’ is the attempt to withdraw the ‘created life’ from the sphere of salvation through Something that is other than life. To an atheist, the object of faith is not God-a guarantee of unity, rationality, and world order-but the world itself and without any guarantee. Perhaps it signifies the primacy of the necessity of contingency (Quentin Meillassoux). In the atheistic world, time does not unlock the potential opportunities, it is not the reality of time which produces the reality of events, but the events themselves allow the course of time to emerge. Such a time and cosmos is not governed by any timeless principle; it is left to the pure immanence of its non-righteousness and un-conceptuality. The reason for the ‘atheism without the concept’ is ‘life itself,’ the banality of life, ‘life as-is,’ while the reason of theology is ‘holy life’ which points to something other than life.

PL

Gilles Deleuze i Felix Guattari twierdzą, że religia istnieje tylko wtedy, gdy istnieje transcendencja, byt wertykalny lub państwo imperialne. Filozofia, której żywiołem są pojęcia, szuka swego ożywienia w płaszczyźnie immanencji i im bardzie radykalna jest immanencja, tym bardziej ateistyczna filozofia. Autorzy książki Co to jest filozofia?, podążając tropem Dunsa Szkota, Spinozy, Nietzschego i Bergsona, są w swym postulacie dochowania wierności immanencji tak radykalni, iż twierdzą, że myślenie chrześcijańskie tworzy pojęcie tylko na gruncie swego ateizmu. Dla filozofów problemem nie jest ani „śmierć Boga”, ani „pojęcie ateizmu”, ale „ateizmu pojęcia”. Ateizm – w tej perspektywie – nie jest dramatem, lecz stanem pogody ducha filozofa i zdobyczą filozofii, rodzajem wiedzy radosnej. Artykuł stanowi próbę przemyślenia „ateizmu pojęcia”, rodzącego – jak twierdzę – swego rodzaju „kult pojęcia”. Stawiam pytanie, czy „ateizm pojęcia” nie jest stale pozostałością po myśleniu teistycznym. Stawiam także pytanie, czy możliwy jest „ateizm poza pojęciem”. To jednak zmusza mnie do zastanowienia się nad samą ideą pojęcia (the notion of concept). Mam świadomość, że „pojęcie” nie jest „poza życiem”, ale jest jednym z „trybów życia”. To, że człowiek żyje w kompletnie zaprojektowanym środowisku, nie oznacza, że odwrócił się od życia lub że odwrócił porządek życia, lecz jedynie, że żyje on w pewien sposób. Dlatego „ateizmu pojęcia” nie przeciwstawiam „ateizmowi bez pojęcia”, o ile „pojęcie” nie przeciwstawia się „życiu”. „Ateizm bez pojęcia” jest raczej praktyką ateistyczną i dotyczy „stylu życia”, a nie samych „przekonań” lub „postaci pojęciowych”. Wymaga on zaangażowania w nie-święte życie. „Ateizm bez pojęcia” jest próbą wycofania „życia stworzonego” ze sfery zbawienia poprzez Coś, co nie jest życiem. Dla ateisty obiektem wiary nie jest Bóg jako gwarancja jedności, racjonalności, ładu świata, ale sam Świat bez żadnej gwarancji. Być może oznacza on prymat koniecznej przygodności (jak twierdzi Quentin Meillassoux). W ateistycznym świecie czas nie jest uruchomieniem potencjalnych możliwości, to nie realność czasu tworzy realność zdarzeń, ale same wydarzenia pozwalają wyłonić się biegowi czasu. Tak rozumianym czasem i kosmosem nie rządzi żadna pozaczasowa zasada, jest on zdany na czystą immanencję swej poza-prawości i bez-pojęciowości. Racją „ateizmu bez pojęcia” jest „samo życie”, banał życia, „życie byle-jakie”, a racją teologii jest „święte życie”, które wskazuje na coś innego niż życie.

4

Dotykanie minionego. Fortepian Jane Campion jako przykład adaptacji auratycznej

58%

Jauksz M.

Forum Poetyki

|

2021

|

issue 23

174-189

EN

In this article, I attempt to define a new phenomenon in world contemporary cinema. Thanks to new visual means of expression, with a focus on their haptic nature, film tries to recreate moods and sensitivities associated with the past. As an informed reading of Emily Dickinson’s poetry and Emily Brontë’s Wuthering Heights, Jane Campion’s The Piano becomes an example of a plot that is, on the one hand, filled with perspectives, motifs and situations from these works and, on the other hand, thanks to the stylistic multisensory nature of cinema, recreates the nineteenth-century dynamics of relations and moods recorded in historical sources in specific characters and objects. Thus, it becomes an auraptation (auraptation: auratic adaptation), an adaptation of the aura found in the literary testimonies of a given epoch. It translates a story that was not created in the nineteenth century into the present and the contemporary media.

PL

Artykuł jest próbą zdefiniowania zjawiska w światowym kinie współczesnym, które wykorzystując nowe sposoby komunikacji w obrębie sztuk wizualnych i ich haptyczności, stara się rekreować nastroje i wrażliwości konotowane z kulturą minionych czasów. Fortepian Jane Campion, jako świadectwo zaangażowanej lektury przede wszystkim poezji Emily Dickinson, ale też Wichrowych Wzgórz Emily Brontë, staje się tu przykładem fabuły z jednej strony nasyconej perspektywami, motywami i sytuacjami zaczerpniętymi z tych utworów, z drugiej wykorzystuje stylistyczną multisensoryczność kina, by w przedstawionych bohaterach i przedmiotach ich otaczających odtwarzać dynamikę relacji i nastroje znane z przekazów o kulturze połowy XIX wieku. Dzięki temu staje się auraptacją (adaptacją auratyczną; ang. auraptation – auratic adaptation), adaptacją aury wyczytanej spomiędzy literackich świadectw epoki, przeniesieniem w dzisiejsze czasy i właściwe im media niepowstałej w wieku XIX opowieści.

5

Offsetting the ‘Violence’ of the Male Gaze through the Box-Assemblage

58%

Buttigieg L.

Społeczeństwo. Edukacja. Język

|

2017

|

vol. 1(5)

113-121

EN

The purpose of the article and my purpose as an artist is to demonstrate how my box-assemblage succeeds in countervailing the ‘violence’ of the male gaze through its sanctuaried design and Idoia’s simulacra, relics and memorabilia that make up its fabric. While acknowledging that Idoia embodies my unattainable other, I have come to the point where I have no qualms in equating her with the transcendental. To this effect, the box-assemblage fuses the sacred and the profane, and subjects Idoia’s raw sexuality to a process of transubstantiation whereby the ordinary yearns for the extraordinary. Furthermore, by having her body eroticised and fetishized through fragmentation, a process construed as violent in nature, the artefact roots within itself the notions of Eros and Thanatos. With such attributes, the box-assemblage not only empowers this woman to display herself on her own terms, but questions and disrupts the violent spectatorship and dominance of the male gaze.

PL

Celem tego artykułu, jak również moim zamysłem artystycznym, jest wykazanie w jaki sposób moje asamblaże przeciwstawiają się przemocy męskiego spojrzenia poprzez swój rezonujący religijnie kształt oraz symulakra Idoi, relikwie i pamiątki, które składają się na ich tkankę. Choć przyznaję, że Idoia uosabia mojego nieosiągalnego Innego, nie waham się odkrywać w niej element transcendentalny. W ten sposób asamblaż łączy sacrum i profanum i podporządkowuje pierwotną seksualność Idoi procesowi przeistoczenia, gdzie to, co zwyczajne tęskni za tym, co wyjątkowe. Dodatkowo, poprzez fragmentację jej ciało staje się erotycznym fetyszem i to, co w naturze utożsamiane jest z przemocą, poprzez dzieło sztuki zaczyna być nośnikiem pojęcia Erosa i Tanatosa. W ten sposób asamblaż daje kobiecie siłę nie tylko w przedstawianiu siebie na własnych warunkach, ale również by przełamać przemoc i dominację męskiego spojrzenia.

6

Offsetting the ‘Violence’ of the Male Gaze through the Box-Assemblage

58%

Buttigieg L.

Społeczeństwo. Edukacja. Język

|

2017

|

vol. 5

113-121

PL

Celem tego artykułu, jak również moim zamysłem artystycznym, jest wykazanie w jaki sposób moje asamblaże przeciwstawiają się przemocy męskiego spojrzenia poprzez swój rezonujący religijnie kształt oraz symulakra Idoi, relikwie i pamiątki, które składają się na ich tkankę. Choć przyznaję, że Idoia uosabia mojego nieosiągalnego Innego, nie waham się odkrywać w niej element transcendentalny. W ten sposób asamblaż łączy sacrum i profanum i podporządkowuje pierwotną seksualność Idoi procesowi przeistoczenia, gdzie to, co zwyczajne tęskni za tym, co wyjątkowe. Dodatkowo, poprzez fragmentację jej ciało staje się erotycznym fetyszem i to, co w naturze utożsamiane jest z przemocą, poprzez dzieło sztuki zaczyna być nośnikiem pojęcia Erosa i Tanatosa. W ten sposób asamblaż daje kobiecie siłę nie tylko w przedstawianiu siebie na własnych warunkach, ale również by przełamać przemoc i dominację męskiego spojrzenia.

EN

The purpose of the article and my purpose as an artist is to demonstrate how my box-assemblage succeeds in countervailing the ‘violence’ of the male gaze through its sanctuaried design and Idoia’s simulacra, relics and memorabilia that make up its fabric. While acknowledging that Idoia embodies my unattainable other, I have come to the point where I have no qualms in equating her with the transcendental. To this effect, the box-assemblage fuses the sacred and the profane, and subjects Idoia’s raw sexuality to a process of transubstantiation whereby the ordinary yearns for the extraordinary. Furthermore, by having her body eroticised and fetishized through fragmentation, a process construed as violent in nature, the artefact roots within itself the notions of Eros and Thanatos. With such attributes, the box-assemblage not only empowers this woman to display herself on her own terms, but questions and disrupts the violent spectatorship and dominance of the male gaze.

7

Autobiografia jako „obiekt znaleziony” w eseistyce Adama Ważyka

51%

Zieniewicz A.

Autobiografia. Literatura. Kultura. Media

|

2022

|

vol. 19

97-108

EN

The article discusses the features of Adam Ważyk’s autobiographical essays written in the 1960s which relate it to the programmes and theories of the Futurist avant-garde of the 1920s, especially the proposals of understanding poetry which were close to the idea of the found object. However, neither in these programmes nor in his own (later) biography does Ważyk notice, or rather he very carefully withholds, the tendency for avant-garde ideas to turn into a fascination with totalitarian ideologies, mainly leftist, which after all characterised his own stance as an author in the first half of the 1950s.

PL

Artykuł omawia te cechy autobiograficznej eseistyki Adama Ważyka, pisanej w latach 60. XX wieku, które spokrewniają ją z programami i teoriami futuro-awangardy lat 20., zwłaszcza z propozycjami rozumienia poezji bliskimi pomysłom tzw. object trouvé. Jednak ani w tych programach, ani we własnej (późniejszej) biografii Ważyk nie dostrzega, a raczej bardzo starannie przemilcza, skłonności do przesilania się pomysłów awangardowych w fascynację ideologiami totalitarnymi, głównie lewicowymi, co wszak charakteryzowało jego, Ważyka, autorską postawę w pierwszej połowie lat 50.

Refine search results

2 Społeczeństwo. Edukacja. Język

1 Autobiografia. Literatura. Kultura. Media

1 Ethos. Kwartalnik Instytutu Jana Pawła II KUL

1 Forum Poetyki

1 Studia Philosophiae Christianae

1 Yearbook of Conrad Studies

2 Buttigieg L.

1 Chankowski S.

1 Grigorova M.

1 Jauksz M.

1 Wróbel S.

1 Zieniewicz A.

1 2023

1 2022

1 2021

1 2018

2 2017

1 2013

Gunkel’s Deconstruction: Between the Fetish and the Need for a Dialectical Renewal

Joseph Conrad Korzeniowski: The Creator as Seafarer (excerpts)

Możliwość ateizmu a możliwości ateizmu

Dotykanie minionego. Fortepian Jane Campion jako przykład adaptacji auratycznej

Offsetting the ‘Violence’ of the Male Gaze through the Box-Assemblage

Offsetting the ‘Violence’ of the Male Gaze through the Box-Assemblage

Autobiografia jako „obiekt znaleziony” w eseistyce Adama Ważyka