Search results

1

Lektury znaczące. Refleksja nad obszarami aktywności naukowej Marii Dudzikowej inspirowana socjologiczną teorią wychowania Floriana Znanieckiego

100%

Sajdera J.

Studia z Teorii Wychowania

|

2019

|

issue 1 (26)

67-81

EN

Refleksja nad obszarami aktywności naukowej Marii Dudzikowej inspirowana socjologiczną teorią wychowania Floriana Znanieckiego. Celem artykułu jest wywołanie refleksji nad przesłaniem Marii Dudzikowej o uważnym studiowaniu literatury przez młodych badaczy. Inspiracją stały się wspomnienia rozmów z Panią Profesor wśród i obok książek – w dosłownym lub symbolicznym znaczeniu. Przedmiotem analiz są wybrane teksty Floriana Znanieckiego- jednego z wielu autorów „lektur znaczących”, do których sięgania zachęcała. Kierunek rozważań wyznaczają powiązania pomiędzy zagadnieniami poruszanymi w „Socjologii wychowania” a obszarami problemowymi, którymi zajmowała się M. Dudzikowa.

XX

The thoughts on the areas of the academic activity of Maria Dudzikowa inspired by The Sociology of Education by Florian Znaniecki. The aim of the article is to trigger reflection on the message of Maria Dudzikowa about careful study of literature by young researchers. The article was inspired by memories of conversations with the professor among and next to books - in literal or symbolic meaning. The subject of the analysis are selected texts by Florian Znaniecki - one of many authors of „significant reading”, which she encouraged to reach. The direction of considerations is determined by the connections between the issues raised in „Sociology of education” and problem areas that M. Dudzikowa dealt with.

2

FLORIANA ZNANIECKIEGO SOCJOLOGIA WIEDZY POTOCZNEJ – ZARYS PROBLEMATYKI

100%

Zemło M.

Zeszyty Naukowe KUL

|

2016

|

vol. 59

|

issue 4

149-164

EN

Despite the fact that Florian Znaniecki was adamantly opposed to the sociology of knowledge, he provided many fundamental principles thanks to which he, on academic reflection, had strengthened its position. The following text provided the ideas thanks to which this founding father of sociology enriches the way in which we perceive how knowledge is connected with society. In this fashion we try and discover, the scholar, whose texts are analysed in the article and who brought a constructive research scenario for sociology using the very same approach with which he opposed it. Those who interpret Znaniecki’s views by studying his achievements within the sociology of knowledge mainly focus on his scientific knowledge considering that it was in these fields that he made the greatest discoveries (which is true nonetheless) albeit concluding that other kinds of knowledge do not necessarily find their place in his interests. The main focus of the author of the article however was not concentrated on scientific knowledge but on common sense knowledge with the aim to prove that even for scholars it is meaningful. Through his achievements as per himself, Znaniecki uncovered aspects connected with this kind of knowledge and on the basis of him failing to create a somewhat mutual picture of his sociology of common-sense knowledge. This image was not supposed to be decisive as it was not the intention of the author of the article, but it was supposed to show the defining key points. Given that Znaniecki himself critiqued many sociologists who were involved in the sociology of knowledge, his criticism was strengthened with references made by the author in The social role of the man of knowledge, to the goals of the tradition within the discipline itself to avoid any doubt as to the fact that we are dealing with blurred boundaries in the sociology of knowledge. Above all, it is worth mentioning that all of the key elements mentioned, do not extend beyond the boundaries of sociological interpretation, in spite of Znaniecki’s thinking that through this manner of approach we are dealing with what gives them their unmistakable sociological character.

PL

Florian Znaniecki mimo że był zdecydowanym oponentem socjologii wiedzy, poczynił wiele ustaleń, dzięki którym przyczynił się do umocnienia jej pozycji w refleksji naukowej. W niniejszym tekście wyłowiono wątki, dzięki którym klasyk socjologii wzbogaca namysł nad społecznym uwikłaniem wiedzy. W ten sposób starano się dowieść, że uczony, którego teksty poddano analizie realizował konstruktywny scenariusz badawczy dla socjologii wiedzy wbrew nastawieniu, jakie w stosunku do niej eksponował. Interpretatorzy poglądów Znanieckiego, badając jego dorobek związany z socjologią wiedzy, głównie skupiają swoją uwagę na wiedzy naukowej – uznając, że w tym obszarze poczynił największe odkrycia (co jest poniekąd słuszne), lub też, wychodząc z założenia, że inne rodzaje wiedzy niekoniecznie znalazły się w orbicie jego zainteresowań. Natomiast uwaga autora artykułu skupiona została nie na wiedzy naukowej, ale na wiedzy potocznej, celem pokazania, że także i wokół niej namysł uczonego jest znaczący. Z dorobku, jaki po sobie pozostawił Znaniecki, wydobyto aspekty związane z tym rodzajem wiedzy i w oparciu o nie poczyniono próbę zbudowania w miarę spójnego obrazu jego socjologii wiedzy potocznej. Obraz ten nie miał być wyczerpujący, nie było to zamiarem autora opracowania, ale wiodącym celem tekstu było jedynie wskazanie punktów wyznaczających zasadnicze jego dominanty. Z racji, że sam Znaniecki wysuwał wiele zastrzeżeń pod adresem socjologów zajmujących się wiedzą, prowadzony wywód wzmocniono odniesieniami mocującymi podejmowane przez autora Społecznych ról uczonych wątki w tradycji dyscypliny, by nie było wątpliwości, że mamy do czynienia z rozważaniami mieszczącymi się w granicach socjologii wiedzy. Nadto należy dodać, że wszystkie wspomniane dominanty nie wychodziły poza socjologiczne ramy interpretacyjne – wbrew obawom Znanieckiego, że przy tego typu przedsięwzięciach mamy z tym do czynienia – co uprawomocnia ich socjologiczny charakter.

3

Społeczna rola mędrca. Wokół koncepcji Floriana Znanieckiego

100%

Pyszczek G.

Filozofia i Nauka

|

2018

|

vol. 6

285-298

EN

The article concerns Florian Znaniecki’s problem of social role of the sage. The first part of the article presents the concept of social role of the sage in the context of other social roles of scholars. In the second part, Znaniecki’s view is confronted with the contemporary social and scientific realities.

PL

Artykuł dotyczy omawianego przez Floriana Znanieckiego zagadnienia społecznej roli mędrca. W części pierwszej przedstawione jest koncepcja społecznej roli mędrca na tle innych społecznych ról uczonych. W części drugiej ujęcie Znanieckiego jest konfrontowane z współczesnymi realiami społecznymi i naukowymi.

4

The Transatlantic Migration of Ideas: Florian Znaniecki in America in the Years 1914-1919

94%

Dominiak Ł.

Stan Rzeczy

|

2018

|

issue 2(15) The Polish Peasant from the Perspective of a Century

41-55

EN

This text critiques a classic sociological text, The Polish Peasant in Europe and America. The value of the work, which consists in the successful combination of elements from several intellectual traditions, is presented in connection with the biographical and historical background of one of the authors, Florian Znaniecki. In conclusion, the author makes a number of remarks concerning the special situation of migrants in global intellectual networks.

5

Subjectivity squared. On the Similarity between the Methodological Postulates of Alfred Schütz and Florian Znaniecki regarding Christian Pedagogy

84%

Waga L.

Paedagogia Christiana

|

2019

|

vol. 2/44

175-193

EN

‘Subjectivity squared’ is a category from the field of methodology, created by the author of this article for the purpose of these analyses, referring to a certain structural aspect of social research procedure, manifested in different positions and conceptions of the humanistic and social scientists. This aspect is manifested primarily in concurrent consideration of the subjectivity of people studied (individuals, groups, and entire communities) and the researchers intertwined with those studied under various relationships. The term ‘second-degree subjectivity’ refers to two other concepts. The first is Schütz’ phrase concerning the ‘second-degree subjectivity’. The author of the second is Szacki – a Polish sociologist, and the author of a well-known and extensive monograph on the history of sociological thought who, in his analysis of Znaniecki’s work, used the term ‘humanistic coefficient squared’ (in maths, a value squared is a second-degree value). The main purpose of the present article is to show the special importance of subjectivity in the concepts of Schütz and Znaniecki’s humanistic and social research in the context of the subject matter of the interest and the tasks of Christian pedagogy. These considerations have been made based on the assumption of the method of a logical analysis, reconstruction and codification of research activities and their codification, as well as the analysis and criticism of the source literature. This article discusses metatheoretical and methodological problems. The first two sections present selected postulates of the concept of humanistic and social studies in relation to the aspect of the role of subjectivity highlighted in them: the first one being Schütz’ postulates, while the second is Znaniecki’s postulates. The third section deals with similarities between selected components of Schütz and Znaniecki’s social sciences concepts to identify the category of ‘subjectivity squared’ in these concepts. The last section is an attempt to answer the question of to what degree Schütz and Znaniecki’s concepts may influence theoretical and methodological studies of contemporary Christian pedagogy concerning the theme of subjectivity. The attempt to show the similarities in both of these concepts is related to Christian pedagogy in two dimensions: theoretical and metatheoretical. As per the theoretical dimension, the title category of ‘subjectivity squared’ falls into the (methodological) postulates of Christian pedagogy. As per the second, i.e. the metatheoretical dimension, this comparison can be considered as a task of Christian pedagogy, since one of its objectives is the search for elements which integrate scientific cognition.

PL

„Podmiotowość podniesiona do kwadratu” to kategoria z zakresu metodologii utworzona przez autora tego artykułu na potrzeby niniejszych analiz, odnosząca się do pewnego strukturalnego aspektu procedury badań społecznych, obecnego w różnych stanowiskach i koncepcjach przedstawicieli nauk humanistycznych i społecznych. Aspekt ten uwidacznia się przede wszystkim w jednoczesnym uwzględnieniu podmiotowości badanych ludzi (jednostek, grup i całych społeczności) i badaczy, powiązanych różnymi relacjami z badanymi. Termin „podmiotowość drugiego stopnia” odwołuje się do dwóch innych sformułowań. Pierwszym jest określenie A. Schütza o „podmiotowości drugiego stopnia”. Autorem drugiego jest J. Szacki – polski socjolog, autor znanej i obszernej monografii z zakresu historii myśli socjologicznej – który analizując twórczość F. Znanieckiego, użył sformułowania „współczynnik humanistyczny podniesiony do kwadratu” (w matematyce wielkość podniesiona do kwadratu, czyli do potęgi drugiej, jest wielkością drugiego stopnia). Głównym celem artykułu jest ukazanie szczególnego znaczenia podmiotowości w koncepcjach badań humanistycznych i społecznych A. Schütza i F. Znanieckiego, w kontekście przedmiotu zainteresowań i zadań pedagogiki chrześcijańskiej. Rozważania są przeprowadzone w oparciu o założenia metody logicznej analizy i rekonstrukcji czynności badawczych oraz ich kodyfikacji, a także metody analizy i krytyki literatury źródłowej. Niniejszy artykuł podejmuje problemy metateoretyczne i metodologiczne. Dwa pierwsze punkty prezentują odpowiednio wybrane postulaty koncepcji badań humanistycznych i społecznych A. Schütza i F. Znanieckiego w aspekcie eksponowanej w nich roli podmiotowości. W punkcie trzecim są ukazane podobieństwa pomiędzy wybranymi elementami tych koncepcji. W ostatnim punkcie podjęta jest próba odpowiedzi na pytania, w jakim stopniu koncepcje A. Schütza i F. Znanieckiego mogą być inspiracją dla badań współczesnej pedagogiki chrześcijańskiej, odnoszących się do problematyki podmiotowości. Przedsięwzięcie wskazywania podobieństw w obu koncepcjach ma związek z pedagogiką chrześcijańską w dwóch wymiarach: teoretycznym i metateoretycznym. W wymiarze teoretycznym tytułowa kategoria „podmiotowości podniesionej do kwadratu” wpisuje się w postulaty (metodologiczne) pedagogiki chrześcijańskiej. W wymiarze metateoretycznym porównywanie to można uznać za zadanie własne pedagogiki chrześcijańskiej, której jednym z celów jest poszukiwanie elementów integrujących poznanie naukowe.

6

Upamiętnienia Floriana Znanieckiego w przestrzeni publicznej

84%

Skoczylas Ł.

Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny

|

2021

|

vol. 83

|

issue 4

239-225

EN

The aim of the article is to conduct an exploratory analysis of commemorations of Florian Znaniecki in public spaces. Florian Znaniecki was one of the founders of Polish institutional sociology and one of the representatives of humanistic sociology. The text briefly presents Znaniecki’s achievements, describes his commemorations in Warsaw, Poznań, and Świątniki, as well as the history of their establishment, and then analyses these commemorations from the perspective of their impact on social memory. The research was conducted using document analysis. The research identified basic justifications used in Znaniecki’s commemorations. These are: his organizational activity, educational activity, international recognition, connection with a region or place, methodological achievements, role in science, scientific pioneering, and the diversity of his scientific achievements.

PL

Celem artykułu jest eksploracyjna analiza upamiętnień Floriana Znanieckiego obecnych w przestrzeni publicznej. Florian Znaniecki to twórca instytucjonalnej socjologii polskiej i jeden z przedstawicieli tzw. socjologii humanistycznej. Tekst przedstawia dokonania Znanieckiego, opisuje jego upamiętnienia w Warszawie, Poznaniu i Świątnikach oraz historię ich ustanowienia, a następnie analizuje te upamiętnienia przez pryzmat ich wpływu na pamięć społeczną. W badaniach posłużono się metodą analizy dokumentów. Badania umożliwiły wskazanie podstawowych uzasadnień stosowanych w upamiętnieniach Znanieckiego. Są to: działalność organizacyjna, działalność edukacyjna (w tym wychowawcza), międzynarodowe uznanie, związek z regionem lub miejscowością, dokonania metodologiczne, rola w nauce, pionierstwo naukowe, różnorodność dokonań naukowych.

7

Czego może nauczyć młode pokolenia socjologów wychowania spuścizna po Florianie Znanieckim?

84%

Woś M.

Edukacja Humanistyczna

|

2016

|

issue 2

65-75

PL

Florian Znaniecki w swojej twórczości, w widzeniu spraw i problemów społecznych, jest budowniczym pomostów pomiędzy socjologią empiryczną a teoretyczną. Był przekonany, że w ludzkim działaniu mają swoje odzwierciedlenie wszystkie nauki, a człowiek jest „miarą wszystkich rzeczy”. Jego podejście do badania i wyjaśniania rzeczywistości społecznej uwzględnia doświadczenie działającej jednostki lub zbiorowości. Znajomość hipotez socjologii wychowania Znanieckiego jest ważnym składnikiem ochrony wartości kulturowych i duchowych, które wypierane są między innymi przez narastającą agresję i społeczną znieczulicę.

EN

In his works, Florian Znaniecki makes connections between empirical and theoretical sociology in the way he perceives social issues and problems. The author believed that all fields of science are reflected in human behaviour and that an individual is a “measure of all things”. His approach towards studying and explaining social reality takes into account the experience of an individual or collectivity. The knowledge of Znaniecki’s sociological hypotheses is a crucial factor in the protection of cultural and spiritual values which are displaced by increasing aggression and social callousness.

8

„Chłop polski w Europie i Ameryce” sto lat później

84%

Dopierała R.

Kultura i Społeczeństwo

|

2019

|

vol. 63

|

issue 1

203-220

EN

This text is devoted to the series of seminars organized in the Institute of Sociology in Łódź on the occasion of the hundredth anniversary of publication of Thomas and Znaniecki’s The Polish Peasant in Europe and America. Znaniecki is considered the Nestor of Polish sociology. On the basis of speeches during the conference, the author presents the contemporary reception and topicality of Znaniecki’s sociology.

9

Kulturalizm a teoria literatury. Znaniecki i Troczyński – miejsca wspólności

84%

Kobelska A.

Kultura Współczesna. Teoria. Interpretacje. Praktyka

|

2023

|

vol. 126

|

issue 1

35-48

EN

The article discusses the project of Konstanty Troczyński’s poetics theory within the framework of the history of cultural studies, not the history of literary studies. It is not Troczyński’s education in both Polish studies and sociology that justifies the suggested approach, but predominantly the fact that his concept was founded on transferring the theory of actions formulated by his master and friend Florian Znaniecki to the field of literary studies (which clearly distinguished this approach from other, better known – both then and now – approaches to literary theory from the 1920s and 1930s). Znaniecki claimed that the only sphere we can access cognitively is a cultural reality, which consists of meanings given to the world by people (the humanistic coefficient) and should be studied through analysing actions taken by members of specific communities. Troczyński thought literature ought to be treated as part of culture understood in this manner, and defined a literary work as a conscious creation of fiction, a result of artistic actions. According to him, the analysis of its form was the proper subject of poetics. By pointing out mental and geographic places of knowledge common to both scholars, it is possible to reconstruct the context of their unacknowledged commonality of thought which can be extrapolated to the new disciplines they practised, namely literary theory and sociology defined as one of sciences of culture, both of which emerged in Poland in the interwar period.

10

A Polish Scholar in Europe and America – on Florian Znaniecki’s autobiographical essay

84%

Kobelska A.

Autobiografia. Literatura. Kultura. Media

|

2024

|

vol. 22

45-55

EN

Florian Znaniecki, co-author of the famous book on "The Polish Peasant in Europe and America", was himself also an emigrant who came to America from Poland. He described these experiences in an autobiographical text he wrote for a project on americanisation. This time, however, the scholar did not participate in the study as a researcher, but as a research participant. Thus, one of the founders of the biographical method himself became the subject of a sociological analysis carried out in this way. The author of the article attempts to point out the elements common to both Znaniecki’s autobiographical essay and his scholarly work on the theory and methodology of sociology (or more generally of the cultural sciences).

PL

Florian Znaniecki, współautor słynnej książki "Chłop polski w Europie i Ameryce", sam był emigrantem, który przybył z Polski do Stanów Zjednoczonych. Doświadczenia te opisał w autobiograficznym tekście stworzonym na potrzeby projektu, którego tematem był proces amerykanizacji. Tym razem jednak Znaniecki nie uczestniczył w badaniu jako uczony, ale jako jego uczestnik. Tym samym, jeden z twórców metody biograficznej sam stał się przedmiotem prowadzonej tym sposobem analizy. Artykuł jest próbą wskazania elementów wspólnych dla eseju autobiograficznym Znanieckiego oraz jego prac naukowych z zakresu teorii i metodologii socjologii (czy szerzej nauk o kulturze).

11

Etnoteorie wychowania w perspektywie koncepcji współczynnika humanistycznego Floriana Znanieckiego

84%

Pyszczek G.

Wychowanie w Rodzinie

|

2024

|

vol. 31

|

issue 3

13-30

EN

Aim. The aim of the article is to show how taking into account the humanistic coefficient can influence the study of the ethnotheory of upbringing. It shows what the ethnotheory of upbringing is. The concept of ethnotheory of upbringing arose from the research of the development niche by Sara Harkness and Charles Super. They claimed that, apart from physical, social, and cultural factors, an important element of a child’s educational environment are the views of its guardians on upbringing. The basic features characterizing the ethnotheory of upbringing are descibed. Firstly, it concerns the broadly understood sphere of upbringing. Secondly, it is treated as obvious and indisputable. Thirdly, it is shared not only by individuals, but by the entire community within which caregivers function. The theoretical context in which this issue appeared was indicated. These included, on the one hand, ethnographic research, and on the other, various types of research on everyday thinking. Methods and materials. The work uses the concepts of developmental niche and ethnocultural upbringing expounded by S. Harkness and C. Super, as well as the concept of the humanistic coefficient expounded by Florian Znaniecki. Results and conclusion. The article recalls the concept of the humanistic coefficient presented by Florian Znaniecki. Its fundamental role in social and cultural research was shown. Possibilities of deepening research on ethnotheories of upbringing by referring to this concept were indicated. Firstly, it would be about reconstructing the internal layout of an environment that believes in a certain type of ethnotheory. Secondly, to show the attitudes of this type of environment towards other elements of the upbringing environment.

PL

Cel. Treścią artykułu jest etnoteoria wychowania oraz pokazanie, jak uwzględnienie współczynnika humanistycznego może wpłynąć na jej badanie. Koncepcja etnoteorii wychowania wyrosła na bazie badań niszy rozwojowej Sary Harkness i Charlesa Supera. Twierdzili oni, że obok czynników fizycznych, społecznych i kulturowych ważnym elementem środowiska wychowawczego dziecka są poglądy jego opiekunów na temat wychowania. Badania tych naukowców zainicjowały cały szereg badań nad etnoteoriami wychowania w różnych częściach świata. Pokazano podstawowe cechy charakteryzujące etnoteorię wychowania. Po pierwsze, dotyczy ona szeroko rozumianej sfery wychowania. Po drugie, jest traktowana jako coś oczywistego i bezdyskusyjnego. Po trzecie zaś, jest podzielana nie tylko przez poszczególne jednostki, lecz także przez całą społeczność, w której ramach funkcjonują opiekunowie. Wskazano na kontekst teoretyczny, w którym pojawiło się to zagadnienie. Były nimi z jednej strony badania typu etnograficznego, z drugiej zaś – różnego typu badania myślenia potocznego. Metody i materiały. W pracy wykorzystano koncepcje niszy rozwojowej i etnokultury wychowania S. Harkness i C. Supera, a także koncepcję współczynnika humanistycznego Floriana Znanieckiego. Wyniki i wnioski. Starano się pokazać fundamentalną rolę koncepcji współczynnika humanistycznego F. Znanieckiego w badaniach społecznych i kulturowych. Wskazano możliwości pogłębienia badań nad etnoteoriami wychowania poprzez odwołanie się do tej koncepcji. Chodziłoby tu o rekonstrukcję wewnętrznej struktury środowiska wyznającego pewnego typu etnoteorię, a także o ukazanie postaw tego typu środowiska wobec innych elementów wychowawczych.

12

W kręgu socjologii wychowania Floriana Znanieckiego

84%

Leśniak-Moczuk K.

Rocznik Pedagogiczny

|

2021

|

vol. 44

25-43

EN

The aim of this article is to recall the theory of the sociology of education created almost a century ago by the classic of Polish sociology, Florian Znaniecki, in order to show the topicality of his concept in the face of the symptoms of the crisis of the educational system. The article presents the biographical context and scientific achievements of the creator of the sociology of education. The relations between the disciplines of educational sociology, general sociology and pedagogy were explained. The goals and components of the upbringing process and the system of sociology of upbringing by Florian Znaniecki were outlined. Attention was also paid to the educational environment defined by Florian Znaniecki and the upbringing process was characterized as a preparation for fulfilling the social roles. The theses postulated by the creator of the sociology of education were related to the contemporary educational environment.

13

Floriana Znanieckiego idea uspołecznienia do altruizmu

84%

Hałas E.

Rocznik Pedagogiczny

|

2021

|

vol. 44

7-23

EN

Certain visionary threads of Florian Znaniecki’s thought present in his sociological theory of education merit our attention. They are associated with the concept of creating a grassroots movement of new sociality, capable of becoming a vehicle of reflexive social and cultural changes. These utopian threads related to the current of new humanism appear in all of Znaniecki’s works. The problem of altruism seems crucial in the light of Znaniecki’s axiology, but has not been properly examined until now. When Znaniecki names the new social tasks of education with the goal of shaping social changes, he considers the problem of social good from the perspective of intergroup relations. He searches for a new meaning of altruism, especially collective altruism, which would be the antithesis of collective egoism, and thus would transcend the limits of solidarity only with one’s own group. The issue of altruism, so important for Znaniecki, has only recently begun to regain its place in sociology. Znaniecki’s thought can be read in a connection with the contemporary anti-utilitarian movement and the newly revived discussion about the possibility of humanism after modernity.

14

Relacje między wartościami społecznymi i ekonomicznymi w ujęciu socjologicznej koncepcji Floriana Znanieckiego

84%

Sajdera J.

Rocznik Pedagogiczny

|

2021

|

vol. 44

71-80

EN

The work is devoted to the analysis of the Florian Znaniecki’s idea of the relationships between two systems of values – the social one and the economic one. The presented analysis focuses on the Znaniecki’s theses in the reference to the current market approach to education.

15

Wiedza naukowa w dociekaniach badawczych Floriana Znanieckiego

84%

Zemło M.

Roczniki Nauk Społecznych

|

2023

|

vol. 51

|

issue 1

81-107

EN

The aim of the text is to show Florian Znaniecki’s contribution to the exploration of scientific knowledge. The scientist devoted a lot of space to dissecting numerous aspects related to this knowledge. However, these were not elaborated and presented by him in a compact form, nor were they pursued according to a specific research programme. They are scattered over many publications, written at different times and undertaken for different motives. It was necessary to extract them from his rich oeuvre and submit them in a reasonably coherent form. This was done using a scheme drawn from a proposal by Maria and Stanisław Ossowski, intended by the authors to tie together the threads that would be dealt with in the science of science. After slight modification, it consists of the following sections: reflections on the sociology of scientific knowledge closely linked to the philosophy of science, sociological science of knowledge as one of many branches of culture, scientific knowledge in the context of collective life, issues of an institutional and organisational nature related to scientific knowledge, historical analyses relating to scientific knowledge.

PL

Celem tekstu jest pokazanie wkładu Floriana Znanieckiego w zgłębianie wiedzy naukowej. Uczony poświęcił wiele miejsca na roztrząsanie licznych aspektów z tą wiedzą związanych. Nie były one jednak przez niego opracowane i przedstawione w zwartej formie, ani realizowane zgodnie z konkretnym programem badawczym. Rozproszone są po wielu publikacjach, pisanych w różnym czasie i podejmowanych z różnych pobudek. Należało je wydobyć z jego bogatej twórczości i przedłożyć w miarę spójnej postaci. Do tego posłużył schemat zaczerpnięty z propozycji Marii i Stanisława Ossowskich, mający w zamyśle autorów spinać wątki, którymi miałaby się zająć nauka o nauce. Po lekkiej modyfikacji składa się z następujących działów: rozważania nad socjologią wiedzy naukowej ściśle powiązane z filozofią nauki, socjologiczna nauka o wiedzy jako jednym z wielu działów kultury, wiedza naukowa w kontekście życia zbiorowego, zagadnienia o charakterze instytucjonalno-organizacyjnym związane z wiedzą naukową, historyczne analizy odnoszące się do wiedzy naukowej.

16

Czynności ludzkie jako obiektywny wymiar badań nauk humanistycznych. Analiza porównawcza koncepcji Kazimierza Twardowskiego i Floriana Znanieckiego

84%

Jabłoński A.

Roczniki Nauk Społecznych

|

2020

|

vol. 48

|

issue 3

5-25

EN

The article is an analysis of the concept of human activities of two great Polish thinkers − Kazimierz Twardowski and Florian Znaniecki. The text is analytical and synthetic in nature, bordering on the history of ideas and methodology. The main problem of the article is to show what research approach in humanities results from the concept of human activities by Twardowski and Znaniecki. They present different ways of conceptualizing human activities, which complement each other logically and define complementary areas of description of human behavior. Twardowski strives to objectively describe human activities as logical and semiotic situations contained in human products. Such a perspective provides the basis for a scientific treatment of them, different from discovering hidden deterministic cause-and-effect relationships specific to natural phenomena. In Znanieckiʼs approach, activities are treated as a material of culture, i.e. an order of relations between all externalized human experiences. This is the basis of a humanistic understanding of human behavior that conforms to cause and effect thinking in the natural sciences.

PL

Artykuł jest analizą koncepcji czynności ludzkich dwóch wielkich polskich myślicieli – Kazimierza Twardowskiego i Floriana Znanieckiego. Tekst ma charakter analityczno-syntetyczny z pogranicza historii idei i metodologii. Głównym problemem artykułu jest ukazanie, jakie podejście badawcze w naukach społecznych wynika z koncepcji czynności ludzkich Twardowskiego i Znanieckiego. Prezentują oni odmienne sposoby konceptualizacji czynności ludzkich, które uzupełniają się logicznie i wyznaczają dopełniające się obszary opisu zachowań człowieka. Twardowski dąży do obiektywnego opisu czynności ludzkich jako sytuacji logiczno-semiotycznych zawartych w wytworach człowieka. Taka perspektywa oglądu daje podstawy naukowego ich traktowania, różnego od odkrywania ukrytych, deterministycznych zależności przyczynowo-skutkowych, właściwych dla zjawisk przyrodniczych. W podejściu Znanieckiego czynności traktowane są jako tworzywo kultury, czyli ładu stosunków pomiędzy wszystkimi uzewnętrznianymi ludzkimi doświadczeniami. Stanowi to podstawę humanistycznego rozumienia ludzkich zachowań, które upodobnia się do przyczynowo-skutkowego myślenia w naukach przyrodniczych.

17

Definicja samoedukacji religijnej jako przyczynek do badań empirycznych

84%

Stelmach R.

Forum Pedagogiczne

|

2021

|

vol. 11

|

issue 2

211-224

EN

The article is an attempt to establish the basic elements for religious self-education in the context of upbringing. It presents selected aspects of self-education. The cognitive and research areas of the issue were analyzed. A definition of religious self-education is given.

PL

Artykuł jest próbą ustalenia podstawowych złożeń dla samoedukacji religijnej w kontekście wychowania. Przedstawiono w nim wybrane aspekty samoedukacji. Dokonano analizy obszarów poznawczych i badawczych zagadnienia. Podano definicję samoedukacji religijnej.

18

Znaniecki’s Key Insight: The Merger of Pragmatism and Neo-Kantianism

71%

Wiley N.

Polish Sociological Review

|

2007

|

vol. 158

|

issue 2

133-144

EN

Znaniecki is difficult to classify theoretically, which may be why his ideas and writings have been neglected. He is a central and perhaps the central figure in American sociological theory. This is because he clarified the sense in which the social is symbolic. In addition his pioneering analysis of ethnic prejudice and racism makes him a central figure in the American reform tradition. The key to understanding his theoretical power is in his having fused or merged neo-Kantianism and pragmatism. This paper explains how Znaniecki achieved this highly creative feat and what consequences it led to.

19

The Polish Peasant and the Sixth Life Course Principle

71%

Liao T. F., Hronis C. A.

Polish Sociological Review

|

2007

|

vol. 158

|

issue 2

173-186

EN

In life course studies five principles guide social science researchers: (1) the principle of human development and aging, (2) the principle of human agency, (3) the principle of historical time and space, (4) the principle of timing, and (5) the principle of linked lives. We propose a sixth principle: life course tempo explicitly depends on other life course principles especially the external principles of (2), (3), and (5). Tempo changes may have sociological and psychological consequences. To demonstrate the sixth principle at work, we analyze a sample of the peasant letters both to and from America in Thomas and Znaniecki’s The Polish Peasant in Europe and America, the pioneer life history study of Polish immigrants in early 20th century. Two types of tempo change in transition into first marriage are evident in the letters, waiting/postponement and haste, which resulted from changed historical time and space and reorganized human agency of the immigrants. Thus, this research is inspired by Thomas and Znaniecki’s work on the Polish peasant and Znaniecki’s methodology and in turn uses the Polish peasant letters as data.

20

Culture and Power: Possibilities and Responsibilities for the World-Society

71%

Hałas E.

Polish Sociological Review

|

2007

|

vol. 158

|

issue 2

145-158

EN

From Znaniecki’s point of view, and alluding to present-day conclusions about the so-called reflexivity of modernity, one would have to say that it is a problematic reflexivity, as long as knowledge about the principles of cultural becoming will be minimal. Znaniecki did not deny the justification of sociological studies that start out from naturalist premises. However, he rightly believed that the dependence of cultural order on natural order is not only shrinking, but the reverse is in fact happening-there is an increasing influence of cultural order on natural order, and the rising complexity of cultural phenomena renders the naturalist approach scientifically less productive. The development of sociology as a cultural science led, according to Znaniecki, to displaying the possibility of a world-society as a society founded on culture, while the development of cultural sciences would be an expression of global responsibility for the world-culture society.

Refine search results

Lektury znaczące. Refleksja nad obszarami aktywności naukowej Marii Dudzikowej inspirowana socjologiczną teorią wychowania Floriana Znanieckiego

FLORIANA ZNANIECKIEGO SOCJOLOGIA WIEDZY POTOCZNEJ – ZARYS PROBLEMATYKI

Społeczna rola mędrca. Wokół koncepcji Floriana Znanieckiego

The Transatlantic Migration of Ideas: Florian Znaniecki in America in the Years 1914-1919

Subjectivity squared. On the Similarity between the Methodological Postulates of Alfred Schütz and Florian Znaniecki regarding Christian Pedagogy

Upamiętnienia Floriana Znanieckiego w przestrzeni publicznej

Czego może nauczyć młode pokolenia socjologów wychowania spuścizna po Florianie Znanieckim?

„Chłop polski w Europie i Ameryce” sto lat później

Kulturalizm a teoria literatury. Znaniecki i Troczyński – miejsca wspólności

A Polish Scholar in Europe and America – on Florian Znaniecki’s autobiographical essay

Etnoteorie wychowania w perspektywie koncepcji współczynnika humanistycznego Floriana Znanieckiego

W kręgu socjologii wychowania Floriana Znanieckiego

Floriana Znanieckiego idea uspołecznienia do altruizmu

Relacje między wartościami społecznymi i ekonomicznymi w ujęciu socjologicznej koncepcji Floriana Znanieckiego

Wiedza naukowa w dociekaniach badawczych Floriana Znanieckiego

Czynności ludzkie jako obiektywny wymiar badań nauk humanistycznych. Analiza porównawcza koncepcji Kazimierza Twardowskiego i Floriana Znanieckiego

Definicja samoedukacji religijnej jako przyczynek do badań empirycznych

Znaniecki’s Key Insight: The Merger of Pragmatism and Neo-Kantianism

The Polish Peasant and the Sixth Life Course Principle

Culture and Power: Possibilities and Responsibilities for the World-Society