Search results

1

W Poznaniu Troczyńskiego. Fragment mapy: uniwersytet

100%

Kobelska A.

Przestrzenie Teorii

|

2011

|

issue 16

255-276

EN

The author proposes to create a map of the city of Poznań which could present the milieu of life activities and practices of Konstanty Troczyński (1906–1942), who was a Polish literary scholar from Poznań. The university is considered as a very important place on this map and remains the main subject of the text. It is seen from a historical and cultural perspective. The author’s attitude is based on the assumption that investigation of modern Polish literary studies history requires both exploring biographies of particular scholars as well as places where new ideas were born.

2

Grafika, hasło, slogan na lekcji języka polskiego

100%

Wronowska A.

Kwartalnik Polonicum

|

2015

|

issue 19

10 - 16

EN

Foreigners who are learning the Polish language are surrounded by cultural elements, such as graphics, passwords and slogans. The paper presents the advantages of using this type of materials as an incentive to learn Polish as a foreign language and chosen methods of using graphics, passwords and slogans to practise linguistic skills at different levels of teaching.

3

Retoryka map politycznych. Spory terytorialne w kontekście geoinformacyjnym

100%

Miłkowska N.

Refleksje. Pismo naukowe studentów i doktorantów WNPiD UAM

|

2016

|

issue 13

81-95

PL

Geoinformation Science in the twenty-first century has become an integral part of our lives. GPS navigation, exploration of cities via Street View or GeoTagging are just a few examples of modern cartography. In China, access to spatial data as well as to media reports is a subject to government control. Presented maps thus reflect a vision of the world seen through the eyes of the CCP. New law not only gives great opportunities for development of Chinese GIS, but also outlines the borders of the country, illustrating the political aspirations of the Middle Kingdom.

4

Czym jest mapa?

100%

Kitowska-Łysiak M.

Konteksty - Polska Sztuka Ludowa

|

2019

|

vol. 73

|

issue 1-2 (324-325)

459-461

EN

Reflections on the semiotics of a map conceived as a text – within the context of the topography of Drohobycz/Drohobych and the oeuvre of Bruno Schulz.

5

Konstantinopel in den Weltkarten des Beatus von Liébana

75%

Kochanek P.

Vox Patrum

|

2011

|

vol. 56

527-541

EN

Vignettes of Constantinople are on four world maps of the Beatus of Liébana (c. 730- 798): 1) the Beatus map of Saint-Sever (Paris, Bibliothèque Nationale, Ms. Lat. 8878, fol. 45bisv-45terr), 2) the Beatus map of Osma (Burgo de Osma, Archivo de la Catedral, Cod. 1, fol. 34v-35r), 3) the Beatus map of Navarra (Paris, Bibliothèque Nationale, Nouv. acq. lat. 1366, fol. 24v-25r.), and 4) the Beatus map of Arroyo (Paris, Bibliothèque Nationale, Nouv. acq. lat. 2290, fol. 13v-14r). These vignettes are with the period of origin of each map closely connected. In other words, geography, history and political theology are here intimately linked. The vignettes analyzed of the word maps of Beatus illustrate changes in the approach to the question of the role and significance of Constantinople in the eyes of the Latins in the period from 1050 to 1250. These vignettes were certain schemes, that were designed especially for the people of that time and were understood by them. The vignettes were not a universal system, so every mapmaker adorned them with labels in order to avoid ambiguities in the identification of the respective cities. These vignettes were, however, understandable in the context of a specific map, when the map was analyzed against the then geopolitical and theological background. In consequence of this the vignettes of Constantinople on four world maps of the Beatus of Liébana appears as a particular image of the relations between the Latins and the Greeks.

6

Prosty dowód twierdzenia o czterech barwach

75%

Smoluk A.

Econometrics. Ekonometria. Advances in Applied Data Analytics

|

2017

|

issue 1 (55)

21-24

PL

W pracy indukcyjnie dowodzi się twierdzenie o czterech barwach. Korzysta się z pojęcia produktu map i minimalnych kolorowań lokalnych.

7

Sand BOX-Hipsomaper – pierwszy krok w trzeci wymiar mapy

63%

Pytka P., Wojtanowicz P.

Annales Universitatis Mariae Curie-Sklodowska, sectio B – Geographia, Geologia, Mineralogia et Petrographia

|

2015

|

vol. 70

|

issue 1

EN

The reading, analysis and interpretation of the contour line picture is causing pupils quite a lot of problems. They result above all from lack of abilities of getting the third dimension out of the two-dimensional plain. On the one side different perceptual predisposition of pupils affects such a state of affairs, on the other – insufficient methodological base, mainly in the form of interesting, attractive, inspiring and modern teaching tools. SandBOX seems to be a reply to this demand. SandBOX is a multimedia tool for generating and showing the picture of colorful map-contour line on the freely formed, interactive model of sand. The user immediately is seeing the threedimensional space created by himself in the form of colorful hypsometric map. This device can easily help understand the process of mapping and reading information about the terrain on the hypsometric map.

PL

Czytanie, analiza i interpretacja rysunku poziomicowego nastręcza uczniom sporo trudności. Wynikają one przede wszystkim z braku umiejętności widzenia, a raczej wydobycia trzeciego wymiaru z płaszczyzny dwuwymiarowej. Tę zdolność trudno jednak rozwinąć bez zaangażowania wyobraźni przestrzennej, którą nie wszyscy uczniowie mają opanowaną w zadawalającym stopniu. Na taki stan rzeczy z jednej strony wpływa różna predyspozycja percepcyjna uczniów (czynniki wewnętrzne), a z drugiej – niedostateczne zaplecze metodyczne, m.in. w postaci ciekawych, inspirujących, atrakcyjnych i nowoczesnych pomocy dydaktycznych (czynniki zewnętrzne). Odpowiedzią na powyższe zapotrzebowanie wydaje się być „sandBOX”. „SandBOX” to multimedialne narzędzie do generowania i wyświetlania rysunku hipsometrycznego na dowolnie formowanym, interaktywnym modelu z piachu. Użytkownik (tu: uczeń i/lub nauczyciel), bawiąc się w piaskownicy w „rzeźbiarza terenu” natychmiast otrzymuje w wykreowanej przez siebie przestrzeni trójwymiarowej informację zwrotną w postaci układu poziomic zaopatrzonych w barwy. Rozwiązanie to w sposób prosty i przejrzysty wspomagać może niezmiernie trudny proces wprowadzania i etapowego kształtowania pojęcia poziomicy.

8

Opracowanie map archiwalnych w archiwach kościelnych

63%

Pawłowska A. T.

Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne

|

1993

|

vol. 62

103-108

EN

-

9

Mapowanie przeszłości. Systemy Informacji Geograficznej (GIS) a badanie przeszłości

63%

Woźniak M.

Res Historica

|

2023

|

issue 56

1203-1217

EN

Interactive online maps enable new perspectives and allow for multi-dimensional interaction with source data, becoming – thanks to that – an intuitive analytical resource for the purpose of exploring relations between the information, which were obscured up to this moment. Visualization of data in the form of interactive maps is becoming not only an attractive means for presenting the knowledge – e.g., in the form of diagrams, tables, and images – but, first and foremost, provides the user with a possibility to perform a more profound analysis of historical phenomena. Visualizations of this kind, revealing unnoticed relations and patterns, provoke new questions and prompt historians to search for the answers. Newly created interactive historical maps can become a starting point to formulate new representations of past phenomena and processes. They can also serve to organize the knowledge and to integrate source materials of different sorts. As they link various forms of data (linguistic, visual, geographical), they form an analytical tool used to interpret historical processes and phenomena that have been of interest, but also to explore new ones.

PL

Interaktywne mapy internetowe otwierają nowe perspektywy i wielowymiarową interakcję z danymi źródłowymi, stając się dzięki temu intuicyjnym narzędziem analitycznym pozwalającym dostrzec ukryte do tej pory relacje między nimi. Wizualizacja danych w formie interaktywnych map staje się nie tylko atrakcyjnym narzędziem prezentacji wiedzy – m.in. w formie wykresów, tabel, obrazów – ale przede wszystkim daje możliwość pogłębionych analiz zjawisk historycznych. Tego rodzaju wizualizacje, ujawniając niedostrzegane dotychczas relacje i wzory, prowokują do zadawania nowych pytań i szukania na nie odpowiedzi. Interaktywne mapy historyczne powstałe w oparciu o to narzędzie mogą stać się punktem wyjścia do sformułowania odmiennej od klasycznej reprezentacji zjawisk i procesów z przeszłości, ale także służyć porządkowaniu wiedzy i integrowaniu różnego rodzaju danych źródłowych. Łącząc dane (językowe, wizualne, geograficzne), stają się jednocześnie narzędziem analitycznym służącym interpretowaniu interesujących nas procesów i zjawisk historycznych oraz poszukiwaniem nowych.

10

Inne spojrzenie na świat – kartograficzne anamorfozy powierzchni

63%

Markowska A.

Edukacja Biologiczna i Środowiskowa

|

2014

|

issue 2

41-51

PL

W artykule omówiona została jedna z form prezentacji kartograficznej – kartograficzna anamorfoza powierzchni. Jest to nietypowy sposób prezentacji danych statystycznych, w którym powierzchnia poszczególnych jednostek przestrzennych jest proporcjonalna do wartości zjawiska. Ze względu na swoją specyfikę, anamorfoza powierzchni jest ciekawym sposobem na graficzną prezentację zjawisk, w szczególności dotyczących problemów demograficznych i gospodarczych świata. W artykule zaprezentowane zostały możliwości wykorzystania anamorfoz powierzchni w nauczaniu geografii w gimnazjach i szkołach ponadgimnazjalnych.

EN

An issue discussed in the article is value-by-area cartogram, one of the cartographic presentation forms. It is a unique way of presenting statistical data, in which the surface of the individual spatial units is proportional to the value of the phenomenon. Due to its specificity, value-by-area cartogram is an interesting way of graphical representation of phenomena, in particular the demographic and economic problems of the world. The article presents the possibility of using this kind of cartogram in teaching geography in secondary and high schools.

11

Mapowanie surrealizmu

63%

Piotrowska-Grot M.

Białostockie Studia Literaturoznawcze

|

2025

|

issue 27

79-93

EN

This article examines Surrealism as an artistic movement that, although formally concluded by the 1960s, continues to resonate within contemporary artistic discourse, inspiring both creators and scholars. The discussion foregrounds the paradoxical nature of Surrealism-historically closed yet persistently alive and subject to ongoing redefinitions. Surrealism is approached not merely as a movement but as a creative attitude and a coherent aesthetic grounded in anti-conformism, the transgression of rational boundaries, and the pursuit of an “elsewhere” of existence. Particular attention is devoted to André Breton’s Manifesto of Surrealism and to surrealist practices ranging from automatic writing and dream exploration to experiments with hypnosis and hallucinations, as well as real and imaginary journeys aimed at constructing new aesthetic and social spaces. The article also highlights the contributions of women artists associated with the movement, challenging the stereotypical perception of Surrealism as a male domain and underscoring their role in shaping surrealist imagination. Finally, the text emphasizes the reception and reinterpretation of Surrealism in contemporary Polish literature and poetry, where surrealist strategies-both in imagery and linguistic experimentation-remain a vital source of inspiration. The author argues that Surrealism, as an ambiguous, fluid, and open formation, enables the emergence of ever-new artistic and interpretive configurations, functioning as a critical tool against entrenched aesthetic, social, and geopolitical orders.

PL

Artykuł poświęcony jest problematyce surrealizmu jako ruchu artystycznego, który mimo formalnego wyczerpania w latach 60. XX wieku, nadal pozostaje obecny w dyskursie sztuki współczesnej, inspirując zarówno twórców, jak i badaczy. Autorka wskazuje na paradoksalny charakter surrealizmu – z jednej strony historycznie zamkniętego, z drugiej zaś wciąż żywego i nieustannie podlegającego redefinicjom. Surrealizm analizowany jest nie tylko jako nurt, lecz przede wszystkim jako postawa twórcza i zunifikowana estetyka, której fundamentem jest antykonformizm, przekraczanie granic racjonalności oraz poszukiwanie „istnienia gdzie indziej”. Centralne miejsce zajmuje refleksja nad Manifestem surrealizmu André Bretona oraz praktykami surrealistów – od zapisu automatycznego i snów, poprzez doświadczenia z hipnozą i halucynacjami, aż po podróże realne i imaginacyjne, stanowiące próbę kreowania nowych przestrzeni estetycznych i społecznych. W tekście podkreślona zostaje także rola artystek związanych z ruchem, jak i szerzej – ich wkład w rozwój wyobraźni surrealistycznej, co przełamuje stereotypowy obraz surrealizmu jako domeny mężczyzn. Szczególne miejsce zajmuje również kontekst recepcji i reinterpretacji surrealizmu w polskiej literaturze i poezji współczesnej, gdzie strategie surrealistyczne – zarówno w warstwie obrazowania, jak i eksperymentów językowych – wciąż są żywym źródłem inspiracji. Autorka dowodzi, że surrealizm, jako ruch niejednoznaczny, płynny i otwarty, umożliwia tworzenie nieustannie nowych konfiguracji artystycznych i interpretacyjnych, stając się narzędziem krytycznym wobec zastanych porządków estetycznych, społecznych i geopolitycznych.

12

Antropologia mapy jako nowa metafizyka

63%

Mateusz Z.

|

2015

|

vol. 59

|

issue 4 (451)

175-180

PL

The aim of the research paper is to make use of the map metaphor from Jean Baudrillard’s Simulacra and Simulation as a starting point for the new metaphysics that is congruent with the poetics of postmodernism. The main idea here is to neglect a distinction between epistemology and ontology and to choose a philosophical perspective that breaks through some binary oppositions such as object-subject, fact-fiction, real-virtual etc. The proposed way to do so is to connect the anthropology of map with the philosophy of the other and put them together with the postmodern idea of the sign.

13

Between Appropriation and Rivalry: Some Remarks on the Concept of East Central Europe in Recent Anglo-American and German Historiography

63%

Augustynowicz C.

Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo

|

2019

|

issue 9(12) cz.1

163-174

EN

The present article follows some arguments that define East Central Europe on the fundament of a carefully selected choice of synthetically relevant literature, which shaped, profiled, and modified the discussion on the spatial-historical concept of East Central Europe in the last twenty-five years in English and German language.The article’s structure has the following three sections: European Patterns and Differentiated Functions (Wandycz), Expanding Concepts and Decentralized Perspectives: The Turn of theMillennia (Longworth, Johnson, Bideleux/ Jeffries, Niederhauser, Roth), Common Patterns and Linking Memory: Two Recent Examples (Puttkamer, Bahlcke/Rhodewald/Wünsch). With the intention to correspond to the present volume’s fundamental concept and main task, the article and its summary discuss whether there happened a shift from appropriation to rivalry in historiographical operationalization of the term “East Central Europe” in the last decades.

14

Badania nad cyklem literackim w Polsce

62%

Malicka P.

Forum Poetyki

|

2017

|

issue 10

140-145

EN

Szkic krytyczny poświęcony przełożonej na język polski w 2016 roku książce Franca Morettiego Wykresy, mapy, drzewa. Abstrakcyjne modele na potrzeby historii literatury. Krytyczny ogląd koncentruje się przede wszystkim wokół pierwszego członu tytułowej triady i poddaje pod rozwagę sposób zaaplikowania metodologii nauk empirycznych do badania literatury, który zaproponował komparatysta z Uniwersytetu Stanforda. Prowadzone rozważania stają się okazją do postawienia pytania o dzisiejsze relacje między naukami humanistycznymi i ścisłymi. Odpowiedź na nie prowadzi ostatecznie do zakwestionowania owego podziału i, idąc w ślad za propozycją Morettiego, sprzyja wyłonieniu się nowego, zainspirowanego dyskursywnymi praktykami nauk ścisłych podejścia w badaniach literackich. Nie ma tu jednak mowy o podejściu eksperymentalnym, jak sugerował włoski badacz, a raczej eksperymentatorskim – propagującym kreatywność, otwartość i poszukiwanie nowych, zaskakujących metod, omawiania klasycznych, filologicznych zagadnień.

PL

Artykuł omawia stan badań nad kategorią cykliczności w literaturze polskiej na tle badań europejskich. Tematyka cykliczności interesowała badaczy początkowo zwłaszcza w odniesieniu do liryki. Warto wymienić tutaj prace Stefanii Skwarczyńskiej, Janusza Sławińskiego, Wiesławy Wantuch, Jerzego Ziomka czy Jana Trzynadlowskiego. Po roku 2000, między innymi za sprawą publikacji niemieckojęzycznego slawisty Rolfa Fiegutha, zauważyć można znaczny wzrost zainteresowania polskich badaczy kategorią cykliczności – zarówno w liryce, jak i prozie. Tematyka ta jest bliska zwłaszcza ośrodkowi białostockiemu, którego badacze, pod przewodnictwem Krystyny Jakowskiej, wydali wiele publikacji, analizując tę tematykę szczegółowo. Wśród najbardziej znanych możemy wymienić, m.in. prace Cykl literacki w Polsce (2001), Cykl i powieść (2004), Semiotyka cyklu. Cykl w muzyce, plastyce i literaturze (2005), Cykle i cykliczność. Prace dedykowane pani profesor Krystynie Jakowskiej (2010).

15

Zbiory kartograficzne Biblioteki Uniwersyteckiej KUL

51%

Jeźwierska J.

Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne

|

2008

|

vol. 90

49-64

DE

Kartographische Dokumente wurden in der Universitätsbibliothek der Katholischen Universität Lublin von Anfang ihres Bestehens an gesammelt, d.h. seit 1918, und mit ihrer systematischen Bearbeitung begann man 1948. Die Sektion Graphische, Kartographische und Musikalische Sammlungen, die im Rahmen der Abteilung Spezialsammlungen funktioniert, ist gegenwärtig im Besitz von 1300 Atlanten, beinahe 900 Karten, fast 3000 Leitfäden bzw. Reiseführern sowie ungefähr 300 Volumina in der Handbibliothek. Die Sammlung der ältesten und wertvollsten Atlanten und Karten mit Denkmalswert enthält Werke der hervorragendsten europäischen Kartographen – von Abraham Ortelius (u.a. „Theatrum Orbis Terarum”), Gerhard Kremer, genannt Mercator („Atlas sive cosmographicae” und „Atlas minor”), John Speed, Johann Baptist Homann, Giovanni Rizzi-Zannoni und vielen anderen. Die polnischen Autoren des 19. Jahrhunderts sind u.a. durch Stanisław Staszic, Joachim Lelewel, Juliusz Kolberg und Wojciech Chrzanowski vertreten. Von den polnischen kartographischen Verlagserzeugnissen des 20. Jahrhunderts müssen erwähnt werden die Veröffentlichungen aus Warschau (die vorzüglichen WIG-Karten) und Lwów/Lemberg (die Karten und Atlanten der „Książnica” sowie der Atlas von Eugeniusz Romer). Unter den Karten fi nden sich mehrere Unikate – der „Plan der Grube und der Stadt Wieliczka” von Marcin German und Wilhelm Hondius, die handschriftliche „Mappa dioeceseos Chelmensis et Belzensis...” sowie „Magnis Ducatus Lithuaniae” von Tomasz Makowski (die sogenannte Radziwiłł-Karte). Die Sammlung touristischer Reiseführer umfasst viele polnische und ausländische Publikationen, auch aus der Vorkriegszeit. Hier fi ndet man Reiseführer aus den sogenannten Ostgebieten, eine Sammlung von Friedhofsführern sowie die heute herausgegebenen Reihen von „National Geographic” oder vom Verlag „Pascal”. Die kartographische Handbibliothek enthält grundlegende Publikationen, die als Hilfsmittel zur Bearbeitung kartographischer Dokumente dienen. Außer Bibliographien, gedruckten Katalogen und Wörterbüchern fi ndet man dort auch Werke aus dem Bereich der Geschichte und Theorie der Kartographie. Zu den wertvollsten Titeln gehören der „Katalog der Atlanten aus der Bibliothek der Stefan-Batory-Universität in Wilna” von Mikołaj Dzikowski sowie „Kartographie des früheren Polen” von Edward Rastawiecki. Die kartographischen Sammlungen der Universitätsbibliothek der KUL bilden eine hervorragende Quelle des Wissens für Geographen, Historiker und Kunsthistoriker. Da sich nicht alle Leser der Bibliothek über die reiche Fülle der dort aufbewahrten Sammlungen bewusst sind, stellt der vorliegende Beitrag den Versuch einer Gesamtschau der kartographischen Bestände dar und soll zur selbständigen Suche ermuntern.

16

Historia pewnego kwitariusza

51%

Kołakowska A.

Prace Językoznawcze

|

2008

|

issue 10

105-113

EN

The article concerns the accounting block that once belonged to the local carpenter named Gajk (Gaÿk) who lived in Seenwalde (Piasutno). The finding of the receipt book, that has become the author’s property, gave the opportunity to learn more about the lives of the old inhabitants of Piasutno. Thanks to the book, one can, in a way, follow through both their names and some aspects of their everyday lives, concerning various pecuniary liabilities that they were once subjected to. The receipt book consists of 49 bills, made out before 1940. All the receipts were filled with the indelible pencil and have remained in a perfect shape till now. The receipt book was found in the attic of the old house that used to belong to Gajk (Gaÿk). It had been hidden behind one of the roof rafters for 62 years. The tapes of liabilities, the number of payments year by year and the shortened information about selected taxpayers’ fates were shown in the form of tables. Moreover, the article presents the copy of the Seenwalde map from 1945. Despite the number of imponderables, the found receipt book testifies to the way of living of East Prussia inhabitants during the time it was the part of Germany.

17

Małopolska - produkt zakodowany

51%

Wiącek E., Wrona T.

Turystyka Kulturowa

|

2014

|

issue 3

39-70

EN

The aim of this article is the analysis of discourse on the region from the semiotic perspective and using the theory of marketing. We assume that the region is established and experienced by its representations. We consider these representations as a maps of meanings and simultaneously as a maps of social-cultural reality. We are going to examine what kind of sign systems organized according to certain codes consists the sum of the maps constituting the semiotic map of Małopolska. Relating to the Stuart Hall’s theory of encoding and decoding we aim to answer the following questions: - which of these codes are dominating? - if it is possible to distinguish the oppositional codes? - how the semiotic map of the region is influenced by the politics of representation? - which values are promoted by the logo of Małopolska and by the promotional companies of the region?

PL

Celem artykułu jest analiza dyskursu o regionie z perspektywy semiotycznej oraz z perspektywy teorii marketingu. Region jest ustanawiany i doświadczany przez jego reprezentacje, przez formy dyskursywne. Postrzegamy je jako mapy znaczeń, które są zarazem mapami rzeczywistości społeczno-kulturowej. Tekst stanowi próbę zbadania, jakie systemy znakowe zorganizowane według określonych kodów konstytuują semiotyczną mapę Małopolski. Interesuje nas odpowiedź na pytania: które z kodów są dominujące? Czy istnieją kody wobec nich opozycyjne? W jaki sposób na semiotyczną mapę regionu wpływa polityka reprezentacji? Jakie wartości komunikuje logo Małopolski i promujące ją kampanie?

18

Maps in the catholic religious schematisms from Central and Eastern Europe (on the example of the collection of the University Library of the John Paul II Catholic University of Lublin)

51%

Chomentowska E., Kisilowska-Szurmińska M.

Z Badań nad Książką i Księgozbiorami Historycznymi

|

2023

|

vol. 17

|

issue 3

560-580

EN

Among the graphic representations found in the books are maps. One type of print in which they also appear are religious schematisms (directories). Schematisms (lat. schematismus, elenchus, catalogue) are official lists of the clergy of a particular ecclesiastical administration unit (diocese, religious province). Despite the popularity that religious directories gained in the first half of the nineteenth century, it is only from the second to third decade of the twentieth century that we can speak of the maps included in them. In order to show the variety of representations, this article discusses some of the maps from religious schematisms stored in one of the largest collections of this type of prints in Europe, and thus in the world, namely in the University Library of the John Paul II Catholic University of Lublin (BU KUL). The subject of the analysis was cartographic representations, their content, and forms of their production on the example of religious prints from the region of Central and Eastern Europe.

19

Mapy w katolickich schematyzmach zakonnych z Europy Środkowo-Wschodniej (na przykładzie zbioru Biblioteki Uniwersyteckiej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II)

51%

Chommentowska E.

Z Badań nad Książką i Księgozbiorami Historycznymi

|

2023

|

vol. 17

|

issue 3

539-559

EN

Among the graphic representations found in books are maps. One type of print in which they also appear are religious schematisms (directories). Schematisms (lat. schematismus, elenchus, catalog) are official lists of the clergy of a particular ecclesiastical administration unit (diocese, religious province). Despite the popularity that religious directories gained in the first half of the 19th century, it is only from the second to third decade of the 20th century that we can speak of the maps included in them. In order to show the variety of representations, this article discusses some of the maps from religious schematisms stored in one of the largest collections of this type of prints in the world, namely in the University Library of the John Paul II Catholic University of Lublin (BU KUL). The subject of the analysis was cartographic representations, their content and forms of their production on the example of religious prints from the region of Central and Eastern Europe.

20

Hasło w słowniku gwarowym – problem metodologiczny współczesnej dialektologii

51%

Pelcowa H.

Gwary Dziś

|

2021

|

vol. 14

277-288

EN

The issue under discussion concerns the methodological issues pertaining to the cognitive and scientific values of an entry in a dialect dictionary, viewed from the point of view of practical usefulness of dialectal, regional and local dictionaries and their practicality in a dialogue between generations and in the region’s promotion. The essence of the dictionary entry is the number and arrangement of its components, their representativeness and ability to exert influence; the dictionary contains also maps and illustrations, until recently reserved for other kinds of publications. In general, maps and illustrations should be part of an entry, providing geographic information, allowing at the same time to locate a lexeme in a region’s dialect structure and to arrive at its multifaceted visualisations. Keeping in mind its practicality, an entry should be provided with contextual information, using standardised and uniform spelling; it should also include the phonetic, morphological and syntactic peculiarities of a regional dialect. The qualifiers should point to the socially-determined status of a lexeme and form the basis for an entry’s interpretation in its chronological, social, cultural and civilisation-related dimensions.

PL

Przedmiotem rozważań są problemy metodologiczne związane z wartością naukową i poznawczą hasła słownikowego, rozpatrywane w aspekcie praktycznej użyteczności słowników gwarowych regionalnych i lokalnych oraz ich przydatności w dialogu pokoleń i promocji regionu. Istotą hasła słownikowego jest zarówno liczba i układ poszczególnych jego segmentów składowych, ich reprezentatywność i możliwość oddziaływania, jak i włączenie do słownika mapy i ilustracji, zarezerwowanych jeszcze do niedawna dla innych publikacji. Mapa i ilustracja powinny zostać wkomponowane w hasło, zgodnie z założeniem pozwalającym na pełne wykorzystanie informacji geograficznych, a jednocześnie na uchwycenie miejsca danego leksemu w strukturze gwarowej regionu z wszechstronną wizualizacją desygnatu.

Refine search results

W Poznaniu Troczyńskiego. Fragment mapy: uniwersytet

Grafika, hasło, slogan na lekcji języka polskiego

Retoryka map politycznych. Spory terytorialne w kontekście geoinformacyjnym

Czym jest mapa?

Konstantinopel in den Weltkarten des Beatus von Liébana

Prosty dowód twierdzenia o czterech barwach

Sand BOX-Hipsomaper – pierwszy krok w trzeci wymiar mapy

Opracowanie map archiwalnych w archiwach kościelnych

Mapowanie przeszłości. Systemy Informacji Geograficznej (GIS) a badanie przeszłości

Inne spojrzenie na świat – kartograficzne anamorfozy powierzchni

Mapowanie surrealizmu

Antropologia mapy jako nowa metafizyka

Between Appropriation and Rivalry: Some Remarks on the Concept of East Central Europe in Recent Anglo-American and German Historiography

Badania nad cyklem literackim w Polsce

Zbiory kartograficzne Biblioteki Uniwersyteckiej KUL

Historia pewnego kwitariusza

Małopolska - produkt zakodowany

Maps in the catholic religious schematisms from Central and Eastern Europe (on the example of the collection of the University Library of the John Paul II Catholic University of Lublin)

Mapy w katolickich schematyzmach zakonnych z Europy Środkowo-Wschodniej (na przykładzie zbioru Biblioteki Uniwersyteckiej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II)

Hasło w słowniku gwarowym – problem metodologiczny współczesnej dialektologii