Full-text resources of CEJSH and other databases are now available in the new Library of Science.
Visit https://bibliotekanauki.pl

Results found: 17

first rewind previous Page / 1 next fast forward last

Search results

Search:
in the keywords:  autobiograficzny wywiad narracyjny
help Sort By:

help Limit search:
first rewind previous Page / 1 next fast forward last
PL
Analiza autobiograficznych wywiadów narracyjnych z osobami urodzonymi po 1980 roku często pokazuje ich problematyczne uwikłania w gwałtownie przyrastające, rywalizujące i zmieniające się światy społeczne, z których duża część osadzona jest w mediach społecznościowych. Choć często obdzierają one z intymności i nakłaniają do eksponowania i pielęgnowania własnego ego, to jednocześnie proponują kuszące drogi rozwoju i wizje dobrego życia. Te, w rozumieniu wielu młodych osób, nie mogą zostać osiągnięte bez zaangażowania w proces terapeutyczny, który został zainfekowany neoliberalnym dyskursem i wtóruje mu w promowaniu samorealizacji, troski o siebie, odpowiedzialności czy byciu kreatywnym. Wydaje się, że podstawową trudnością dla współczesnego człowieka jest niemożność oddzielania tego, co rzeczywiście jest „dobrym życiem” od tego, co stanowi symulakry tegoż. Artykuł ten proponuje zastosowanie narzędzi i procedur wypracowanych w metodzie autobiograficznego wywiadu narracyjnego dla dokonania takiego rozróżnienia i pokazania paradoksów tkwiących w procesie terapii, która często „zawiesza” możliwość przepracowania dojmujących życiowych problemów.
PL
W artykule odnosząc się do współczesnych tendencji archiwizacyjnych rozważam etyczne i metodologiczne aspekty związane z metodą wywiadu narracyjnego stosowanego w socjologii. Jednym z postulatów etycznych, ale też i po części założeń metodologicznych, jest anonimizacja rozmówcy oraz wszelkich szczegółów jego biografii, które umożliwiłyby identyfikację opowiadającego. Na ogół nie prosi się też rozmówcy o podpisanie zgody na wykorzystanie jego opowieści. Zarazem relacja między badaczem a opowiadającym oparta jest na regule zaufania wybiegającej poza ów wymóg. Osobną kwestią, do której również zamierzam się odnieść, jest „ponadczasowość” narracji i ich historyczna wartość w kontekście różnych projektów badawczych oraz reinterpretacja tego typu materiału.
EN
In the paper I refer to contemporary archiving activities and in this context I comment on ethical and methodological aspect of autobiographical narrative interview which is used in social sciences. One of the ethical assumptions is anonymization of one’s life story in order to keep an informant’s privacy. Following these procedures informed consent is not required as the very situation of interviewing is defined as trust relation. I also refer to the issue of ‘eternal’ quality of some biographical materials which in time change their status from sociological qualitative data into oral history materials.
EN
The paper shows how to apply biographical research, strictly speaking autobiographical narrative interview, in research on the past. The problem is analyzed in relation to a particular research project. The aim of the paper is neither to present the project as such nor to discuss its results but to show methodological and theoretical assumptions which enabled to conceptualized problems and design initial frames of interpretation related to specific social processes and phenomena. The authors want to show that in this perspective biographical research is not only the method of collecting and analyzing empirical data but it also designs a specific way of thinking about problems under the study. The aim of the Polish-German project was to analyze memory and biographical experiences of people born between 1945-55 in The People’s Republic of Poland and the German Democratic Republic.
PL
Przedmiotem artykułu jest pokazanie możliwości zastosowania badań biograficznych, a ściślej wywiadu autobiograficzno-narracyjnego, w badaniach nad biograficznym i społecznym obrazem przeszłości. Zostanie to ukazane na konkretnym przykładzie projektu badawczego. Przy czym nie są tu prezentowane ani przebieg, ani wyniki badań, ale założenia teoretyczne i metodologiczne, które umożliwiły konceptualizację problematyki i zarysowanie wstępnych ram interpretacyjnych związanych z projektem badania konkretnych zjawisk i procesów społecznych. Autorzy chcą w ten sposób pokazać możliwość wykorzystania badań biograficznych, które w tej perspektywie nie są jedynie metodą gromadzenia i analizy materiałów empirycznych, ale wyznaczają określony sposób myślenia o interesującej autorów problematyce. Celem projektu jest zbadanie polskiego i niemieckiego doświadczenia socjalizmu obejmującego lata 1945–1989.
PL
Przedmiotem artykułu jest pokazanie możliwości zastosowania badań biograficznych, a ściślej wywiadu autobiograficzno-narracyjnego, w badaniach nad biograficznym i społecznym obrazem przeszłości. Zostanie to ukazane na konkretnym przykładzie projektu badawczego. Przy czym nie są tu prezentowane ani przebieg, ani wyniki badań, ale założenia teoretyczne i metodologiczne, które umożliwiły konceptualizację problematyki i zarysowanie wstępnych ram interpretacyjnych związanych z projektem badania konkretnych zjawisk i procesów społecznych. Autorzy chcą w ten sposób pokazać możliwość wykorzystania badań biograficznych, które w tej perspektywie nie są jedynie metodą gromadzenia i analizy materiałów empirycznych, ale wyznaczają określony sposób myślenia o interesującej autorów problematyce. Celem projektu jest zbadanie polskiego i niemieckiego doświadczenia socjalizmu obejmującego lata 1945–1989.
EN
The paper shows how to apply biographical research, strictly speaking autobiographical narrative interview, in research on the past. The problem is analyzed in relation to a particular research project. The aim of the paper is neither to present the project as such nor to discuss its results but to show methodological and theoretical assumptions which enabled to conceptualized problems and design initial frames of interpretation related to specific social processes and phenomena. The authors want to show that in this perspective biographical research is not only the method of collecting and analyzing empirical data but it also designs a specific way of thinking about problems under the study. The aim of the Polish-German project was to analyze memory and biographical experiences of people born between 1945-55 in The People’s Republic of Poland and the German Democratic Republic.
EN
The subject of this article is the anonymisation of data, which, alongside informed consent, is considered a fundamental requirement in terms of ethical standards in contemporary sociological research and, because of this, is often treated as a technical activity in the process of preparing research material for analysis. The aim of this article is to highlight selected dilemmas related to anonymisation and to invite discussion of issues that are sometimes unreflectively accepted as procedures formulated by ethics committees. Following the literature of the subject, I show that framing anonymisation solely in terms of an element of research practice ignores its impact on the research process and its consequences in ontological, methodological and analytical terms. In the second part of the article, I engage in a discussion of the issue of the real possibility of protecting the identity of participants through the practice of anonymisation, especially nowadays, when the Internet has become an aggregate of information left online intentionally or accidentally by its users. I relate the considerations presented in the article primarily to qualitative sociological research, and biographical research in particular.
PL
Tematem artykułu jest anonimizacja danych, która obok formularza świadomej zgody uznawana jest za podstawowy wymóg wyznaczony przez standardy etyczne we współczesnych badaniach socjologicznych i w tej perspektywie często jest ona traktowana jako działanie techniczne w procesie przygotowania materiału badawczego do analizy. Celem artykułu jest ukazanie wybranych dylematów związanych z anonimizacją i zaproszenie do dyskusji nad kwestiami, które bywają bezrefleksyjnie akceptowane jako procedury sformułowane przez komisje etyczne. Podążając za literaturą przedmiotu, pokazuję, że ujmowanie anonimizacji wyłącznie w kategoriach elementu praktyki badawczej pomija jej wpływ na proces badawczy i konsekwencje w wymiarze ontologicznym, metodologicznym i analitycznym. W drugiej część artykułu podejmuję dyskusję nad kwestią realnej możliwości ukrycia tożsamości osób badanych przez praktykę anonimizacji, zwłaszcza współcześnie, gdy internet stał się agregatem informacji pozostawianych w sieci intencjonalnie lub przypadkowo przez jego użytkowników. Przedstawione w artykule rozważania odnoszę w pierwszym planie do socjologicznych badań jakościowy, a szczególnie badań biograficznych.
PL
W artykule skupiam się na próbie rekonstrukcji klasowej pozycji przedstawiciela klasy średniej – jego biograficznej drogi oraz napięć wynikających z zajmowania określonego miejsca w strukturze społecznej. Tę swoistą analizę wspieram ujęciem badawczym wywodzącym się z tradycji metody biograficznej, a w szczególności tradycji szkoły analizy autobiograficznych wywiadów narracyjnych Fritza Schützego. Główna argumentacja skupia się na pokazaniu zalet metody biograficznej w analizowaniu problematyki klas społecznych.
EN
The main focus of the article lies in describing the class position of an individual from the Polish middle class, his biographical path, and tensions connected with his actual place in social structure. Background of the analysis is rooted in Fritz Schütze’s methodology of autobiographical narrative interview. One of the main goals is to show the advantages of using biographical methodology in analysing class structure.
EN
The article presents the importance of the family and its support from the perspective of a person diagnosed with a mental disorder. The given fragment of findings comes from a study whose primary subject was the socio-biographical experiences of people with a mental disorder who benefited from various forms of institutional support. The article focuses on the impact of an institution such as the family, in particular on the importance of its support for people experiencing a mental disorder. The study was conducted in an interpretative paradigm using qualitative methods – an autobiographical narrative interview. A total of 60 narratives were collected with narrators of both genders between 2019 and 2023; the youngest interviewee was 19 years old and the oldest was 65. The analysis of the material allowed us to generate the basic types of families and the type of support present in them.
PL
W artykule przedstawiona została kwestia znaczenia rodziny i udzielanego w jej ramach wsparcia z perspektywy osoby, która ma zdiagnozowane zaburzenie psychiczne. Prezentowany fragment wniosków pochodzi z badania, którego głównym przedmiotem były społeczno-biograficzne doświadczenia osób z zaburzeniem psychicznym, które korzystały z różnych form wsparcia instytucjonalnego. W artykule uwaga skoncentrowana została na oddziaływaniach instytucji, jaką jest rodzina, w tym w szczególności na znaczeniu jej wsparcia dla osób doświadczających zaburzenia psychicznego. Badanie zostało przeprowadzone w paradygmacie interpretatywnym z wykorzystaniem metod jakościowych – autobiograficznego wywiadu narracyjnego. Łącznie w latach 2019–2023 zebranych zostało 60 narracji z narratorami obu płci; najmłodszy rozmówca miał 19 lat, a najstarszy – 65. Analiza materiału pozwoliła na wygenerowanie podstawowych typów rodzin oraz występującego w nich rodzaju wsparcia.
PL
W niniejszym artykule dokonano rekonstrukcji etapów kariery wolontariuszy. W wyniku analizy danych wyróżniono trzy etapy kariery wolontariackiej: przygotowawczy, instytucjonalizacji oraz – potencjalną – profesjonalizację. Zrekonstruowano także warunki i konteksty ich występowania. Opisano typowe wzory karier wolontariuszy: uwzorowany schemat działania wraz z jego wariantami – „etosowym” i „instytucjonalno-pragmatycznym”, posttrajektoryjny, dojrzałego uczestnictwa oraz oparty na przemianie. W jakościowym badaniu socjologicznym wykorzystano transkrypcje narracyjnych wywiadów biograficznych. Dane były analizowane zgodnie z procedurami klasycznej wersji metodologii teorii ugruntowanej. Wykorzystano również niektóre schematy i pojęcia znane z analiz biograficznych autorstwa Firtza Schützego.
EN
The article is intended to reconstruct the career stages of volunteers. As a result of the biographical data analysis, three stages of the volunteering career were outlined: preparation, institutionalization, and, potentially, professionalization. The conditions and contexts of their occurrence were also reconstructed. Secondly, the patterns of volunteering careers were described, namely, the ‘structured action scheme’ with its ‘axiological’ and ‘pragmatic’ variants; a ‘post-trajectory’ pattern, and the pattern of ‘mature participation’ and ‘biographical metamorphosis’. In this qualitative sociological study, transcriptions of narrative biographical interviews were analyzed. The procedures of the classic version of the grounded theory methodology were applied. Some concepts developed by Fritz Schütze in the field of the biographical analysis were also used.
PL
W artykule autorka rekonstruuje przemiany tożsamości, jakie manifestują się w biografiach aktywistek z niepełnosprawnością. Materiał empiryczny zebrano, stosując metodę autobiograficznego wywiadu narracyjnego. Autorka identyfikuje kluczowe dla tożsamościowych transformacji etapy i punkty zwrotne. Analizie poddaje także rolę znaczących innych w procesie przekształceń tożsamości oraz procesie stawania się aktywistką. Poprzez analizę narracji kobiet z wrodzonymi niepełnosprawnościami wykazano, iż ważnym elementem przekształceń tożsamościowych jest włączenie niepełnosprawności jako części składowej jednostkowej autodefinicji. W analizowanych narracjach niepełnosprawność stanowi pewnego rodzaju zasób oraz, podobnie jak tożsamość, ma charakter procesualny. Chociaż niepełnosprawność towarzyszy jednostce od urodzenia, cecha ta podlega reinterpretacji na różnych etapach życia.
EN
This article reconstructs identity transformations that manifest themselves in the biographies of female activists with disabilities. The empirical material was collected through autobiographical narrative interviews. The author identifies key stages and turning points for these identity transformations. She also analyzes the role of significant others in the process of identity transformations and becoming an activist. The analysis of narratives of women with congenital disabilities demonstrates that the incorporation of disability as an element of individual self-definition is an important factor contributing to identity transformations. In the analyzed narratives, disability represents a biographical resource and, like identity, is processual in nature. Although it accompanies the individual from birth, it undergoes reinterpretations at different stages of life.
EN
The main focus of the article lies in describing the class position of an individual from the Polish middle class, his biographical path, and tensions connected with his actual place in social structure. Background of the analysis is rooted in Fritz Schütze’s methodology of autobiographical narrative interview. One of the main goals is to show the advantages of using biographical methodology in analysing class structure.
PL
W artykule skupiam się na próbie rekonstrukcji klasowej pozycji przedstawiciela klasy średniej – jego biograficznej drogi oraz napięć wynikających z zajmowania określonego miejsca w strukturze społecznej. Tę swoistą analizę wspieram ujęciem badawczym wywodzącym się z tradycji metody biograficznej, a w szczególności tradycji szkoły analizy autobiograficznych wywiadów narracyjnych Fritza Schützego. Główna argumentacja skupia się na pokazaniu zalet metody biograficznej w analizowaniu problematyki klas społecznych.
EN
This article explores the importance of reading and understanding the life experiences of bilingual Ukrainian people in the context of language for a sociologically grounded analysis of social processes in their autobiographical accounts. In the article I review the historical and contemporary linguistic transformations in Ukraine and their impact on the public debate about identity and the nation-building function of language in the context of the ongoing war. I analyse the phenomenon of surzhyk – Ukrainian-Russian mixed speech and cite the concept of language biography. Based on this, I created a linguistic biography of Lesia, the narrator, who shared her story with me as part of the project Bieżeńczynie. Biographies of female war refugees from Ukraine in Poland.
PL
W artykule badam znaczenie odczytania i zrozumienia doświadczeń życiowych osób bilingwalnych z Ukrainy w kontekście języka dla socjologicznie ugruntowanej analizy procesów społecznych w ich autobiograficznych relacjach. Dokonuję w nim przeglądu historycznych i współczesnych przemian językowych w Ukrainie oraz ich wpływu na debatę publiczną dotyczącą tożsamości i narodotwórczej funkcji języka w kontekście toczącej się wojny. Analizuję fenomen surżyka – ukraińsko-rosyjskiej mowy mieszanej – oraz przytaczam koncepcję biografii językowej. Na tej podstawie tworzę językową biografię Lesi, narratorki, która podzieliła się ze mną swoją historią w ramach projektu Bieżeńczynie. Biografie uchodźczyń wojennych z Ukrainy w Polsce.
EN
This article was written in response to the publication by the World Health Organization of a document containing recommendations and a toolkit for promoting mental health and addressing the problems of people with mental disorders (Mental Health Gap Action Programme – mhGAP). The conclusions in the WHO proposal were compared with the perspective of people in mental crisis, which was reconstructed through qualitative research (in the interpretative paradigm). The analysis of the empirical material, which consisted of 35 autobiographical narrative interviews with people who have experienced mental disorders, showed that the WHO proposals correspond to the needs declared by the people struggling with mental problems. The compliance concerns both the expected fields of action (fight against stereotypes, prevention, health promotion) and methods (activities in the residential environment of people in need of support). At the same time, however, the analysis revealed a number of elements worth noting when orienting future community mental health work. These elements include: the increasing role and importance of people experiencing mental disorders in the orientation of action, strengthening community co-creation with people experiencing a mental disorder, moving away from one-sided teaching and training towards collaborative learning.
PL
Artykuł powstał w odpowiedzi na opublikowanie przez Światową Organizację Zdrowia dokumentu zawierającego rekomendacje oraz zbiór narzędzi promowania zdrowia psychicznego i rozwiązywania problemów osób cierpiących na zaburzenia psychiczne (Mental Health Gap Action Programme – mhGAP). Zawarte w propozycji WHO wnioski zostały zestawione z perspektywą osób w kryzysie psychicznym, która została zrekonstruowana w ramach jakościowych badań (w paradygmacie interpretatywnym). Analiza materiału empirycznego, na który składało się 35 autobiograficznych wywiadów narracyjnych z osobami, które doświadczały zaburzeń psychicznych, wykazała, że propozycje WHO trafiają w deklarowane przez osoby zmagające się z problemami psychicznymi potrzeby. Zgodność dotyczy zarówno oczekiwanych pól działania (walka ze stereotypami, profilaktyka, promocja zdrowia), jak i metod (działania usytuowane w środowisku zamieszkania osób potrzebujących wsparcia). Jednocześnie jednak analiza ujawniła szereg elementów, na które warto zwrócić uwagę, orientując przyszłe działania w zakresie pracy środowiskowej w obszarze zdrowia psychicznego. Wśród tych elementów wymienić można: zwiększenie roli i znaczenia osób doświadczających zaburzenia psychicznego w procesie orientowania działania, wzmocnienie współtworzenia społeczności z osobami doświadczającymi zaburzenia psychicznego, odchodzenie od jednostronnego nauczania i treningów w stronę wspólnego uczenia się.
EN
Recapitulated in autobiographical narrative interviews, the experiences of two Polish women: Magda and Ewa constitute the basis for this article on various types of liaison work (hegemonic and symmetrical). They are set within the framework of (quasi) professional work aimed at helping Pakistani immigrant women in Italy and at supporting autistic children in Poland and Belgium, respectively. Thus, both narrators are forced to deal with considerably different cultural patterns rooted in an oriental and Islamic lifestyle, in the former case, and manifesting themselves in the therapies of children with disabilities in European countries, in the latter. An attempt is made to examine the social as well as biographical consequences of introducing a certain type of liaison work, when the recipients are persons afflicted with suffering. Moreover, the study discusses the tensions, ambivalences and paradoxes which appear in micro-situations, including conversations and professional activities, frequently framed by the neoliberal ideology promoted by the educational programs of the European Commission. It seems that they are rarely a subject of critical analysis which takes into consideration the biographical consequences experienced by both sides of the interaction and their social implications, particularly in the area of multiculturalism or intercultural dialogue.
PL
Podstawę podjętych w tym artykule rozważań nad różnymi typami pracy pośredniczącej (hegemonialnej i symetrycznej) stanowią zrelacjonowane w autobiograficznych wywiadach narracyjnych doświadczenia dwóch Polek: Magdy i Ewy. Doświadczenia te osadzone są w ramie pracy (quasi)profesjonalnej polegającej, w pierwszym przypadku, na pomocy młodym imigrantkom z Pakistanu oraz, w drugim przypadku, na opiece nad dziećmi autystycznymi w Polsce i w Belgii. Wymaga to od obu narratorek odniesienia się do znacząco odmiennych wzorów kulturowych, zakorzenionych w kulturze Orientu i islamu oraz związanych z terapią dzieci niepełnosprawnych w różnych krajach Europy. Szczególna uwaga jest tutaj poświęcona społecznym i biograficznym konsekwencjom wprowadzenia określonego typu pracy pośredniczącej w sytuacji, gdy jej adresatami są osoby dotknięte cierpieniem. Analiza podjęta w tym artykule obejmuje zatem błędy, napięcia, ambiwalencje i paradoksy pojawiające się w mikro-sytuacjach rozmowy i działaniach profesjonalnych często ramowanych przez neoliberalną ideologię obecną w edukacyjnych programach Komisji Europejskiej. Rzadko, jak się wydaje, stanowią one przedmiot krytycznej analizy uwzględniającej biograficzne konsekwencje ponoszone przez obie strony interakcji i społeczne implikacje przede wszystkim w obszarze wielokulturowości czy dialogu międzykulturowego.
PL
Socjologiczne jakościowe badania biograficzne wyróżnia zainteresowanie przypadkiem. Jednocześnie dąży się w nich – często za pośrednictwem studium przypadku – do zrozumienia lub wyjaśnienia zjawisk ponadindywidualnych, powtarzalnych, do pewnego stopnia ogólnych. W artykule przyglądamy się sposobowi traktowania przypadków w socjologii biograficznej. Przedstawiamy własne doświadczenia empiryczne, polegające na przeprowadzeniu autobiograficznych wywiadów narracyjnych z uczestnikami ogólnopolskiego, panelowego badania surveyowego, którzy zostali do niego przed laty wylosowani. Pokazujemy, jakie konsekwencje – metodologiczne i teoretyczne – może mieć taki, nietypowy dla socjologii biograficznej, sposób doboru przypadków. Zastanawiamy się, czy i do jakiego stopnia doświadczenie „zwykłego człowieka”, everymana, może zostać odzwierciedlone w pracach socjologicznych opartych na metodzie biograficznej.
EN
Sociological, qualitative, biographical research is distinguished by its interest in the case. At the same time, this research seeks-often through case studies-to understand or explain supraindividual, repetitive phenomena which are, to some extent, general. In this article, we look at how cases are treated in biographical sociology. We present our own empirical experience, consisting in autobiographical narrative interviews with participants of a nationwide panel survey, who were randomly drawn to the panel many years ago. We show the possible consequences, both methodological and theoretical, of this way of selecting cases, quite unusual for biographical sociology. We wonder whether and to what extent the experience of the “ordinary person,” the Everyman, can be reflected in sociological works based on the biographical method.
PL
Rozważania podjęte w tym artykule bezpośrednio wynikają z badań nad losami dzieci urodzonych z powodu wojny w Polsce (Children Born of War) i wiążą się z metodologicznym, epistemologicznym i etycznym napięciem doświadczanym w pracy z rozmówcami oraz podczas analizy ich relacji. Napotkane trudności stały się źródłem do krytycznej refleksji oraz impulsem do podjęcia próby usystematyzowania wiedzy o wzajemnych relacjach dwóch tradycji badawczych: historii mówionej i metody biograficznej, które na przestrzeni kilku dekad współistniały, wzajemnie na siebie wpływając i przenikając się do tego stopnia, że z czasem wielu badaczy zaczęło je ze sobą utożsamiać lub uważać jedną za część drugiej i na odwrót. Istotny w tym procesie był chaos dotyczący terminów i pojęć. W tekście przedstawione zostały także podobieństwa i różnice obu podejść, zarówno w wymiarze epistemologicznym, jak i etycznym. Za fundamentalną różnicę uznany został stosunek do badanego, który wynika przede wszystkim z odmiennych celów naukowych, jakie stawiają sobie badacze poruszający się w obu polach badawczych. Podkreślenie różnic nie ma jednak celu stawiania granic, ale stanowi postulat zachowania większej uważności i samoświadomości teoretycznej i metodologicznej badaczy, ma także sprzyjać wzajemnemu poznawaniu się i inspirowaniu, co może pozytywnie wpłynąć na jakość badań i analiz.
EN
Reflections undertaken in this article are a direct result of the research into the fate of Children Born of War (CBOW) in Poland and relate to the methodological, epistemological and ethical tension experienced while working with the interview partners and analyzing their biographical accounts. The encountered difficulties became a root cause of the critical reflection and an impulse to an attempt to systematize the knowledge about the mutual relations of two research traditions: oral history and biographical method which have coexisted over the past few decades, interfering and penetrating each other to such an extent that many researchers began to equate them or consider one of them as a part of the other and vice versa. The chaos of terms and concepts was of great importance in this process. The text also presents similarities and differences of the two approaches both in an epistemological and ethical sense. The attitude towards the narrator, which is mainly the result of different scientific goals that researchers aim at in both research fields was recognized as the fundamental difference. However, underscoring the differences has no purpose of setting boundaries, but it is a postulate to be more careful and bear theoretical and methodological self-awareness of researchers, it is also meant to foster mutual learning and inspiration, which can positively affect the quality of research and analysis.
PL
Większość współczesnych studiów nad migracją w Europie (i nie tylko) wskazuje czynniki ekonomiczne jako podstawowe motywy wyjazdów z rodzinnego kraju. Tymczasem szczegółowa analiza autobiograficznych wywiadów narracyjnych z osobami, które zdecydowały się zamieszkać zagranicą pokazuje, że bardzo często pierwszorzędne znaczenie mają zupełnie inne powody. Nie unieważniając całkowicie czynnika ekonomicznego, warto zatem zwrócić uwagę na jedną z bardzo interesujących i wcale nierzadką przyczynę mobilności, jaką jest „ucieczka”, której różne modalności można umieścić na kontinuum między „ucieczką od” a „ucieczką do”. Choć oba przypadki zostaną omówione w tym artykule, temu drugiemu poświęcone będzie więcej miejsca. Motyw ten związany jest z próbą jednostki podejmowaną w celu wydostania się z warunków (panujących w domu, w środowisku, okolicy, kraju), które definiowane są przez nią jako duszące, tłamszące, niepozwalające rozwinąć skrzydeł czy w pełni wyrazić siebie. Co jednak ciekawe, doświadczenie „inności” i poznanie odmiennych wzorów kulturowych w innym kraju może zainicjować proces „repatriotyzacji” – nowego, „obiektywnego” spojrzenia na miejsce swojego pochodzenia i docenienie jego (wcześniej negowanej) wartości
EN
Most modern studies on migration in Europe (and not only) indicates economic factors as the primary emigration motives. Meanwhile, a detailed analysis of autobiographical narrative interviews with people who have chosen to live abroad shows that very often important priorities are completely different. Not completely invalidating the economic factor, we should therefore pay attention to one of the very interesting and not uncommon cause of mobility, which is the “escape”, where different modalities can be placed on a continuum between “escape from” and “escape to”. Although those two cases are discussed in this article, to the second one will be devoted special attention. This motif is associated with an attempt to escape from the conditions (prevailing at home, in the environment, neighborhood, country), which are defined by individual as suffocating, stifling, not allowing to spread wings and fully express oneself. Interestingly, the experience of “otherness” and getting to know different cultural patterns in another country may initiate the process of “re-patriotisation” – a new “objective” perspective on the place of origin and appreciation of its (previously denied) values.
EN
Taking the research instruments of the autobiographical narrative interview method, which creatively draws on concepts developed by phenomenology, ethnomethodology and conversational analysis, as the basis of my reflections, I undertake an analysis of the answers of two women in response to the researcher’s question about their reactions to the outbreak of full-scale war in Ukraine. It is posed, because neither of them mentions these events in the main off-the-cuff narrative line, although both interviews were conducted in late 2022. In the foreground, they talk about the sense of fear and uncertainty that lead to actions to ensure the safety of themselves and their loved ones, but in the background, they try to explain the lack of or minimal involvement in helping those fleeing the chaos and atrocities of war. I will show that the need to explain the fact that (almost) nothing has been done in this case is due to the failure to fulfil a basic rule of social life – to help the Other in a situation requiring it. The selection of cases has two justifications: firstly, the opposite worldview declarations of the interviewees – Marianna describes herself as a Catholic, Kornelia as a feminist and atheist; secondly, their different socio-biographical situations – the former is married and the mother of five children, the latter is single, sharing a flat with her sister and caring for a dog. Both, however, while appealing to a common sense (which strives for the seeing the everyday reality as taken-for-granted and gives a sense of familiarity), are at the same time entangled in the neoliberal mechanisms of “governing through freedom” that translates into their attitudes towards those experiencing suffering.
PL
Biorąc za podstawę rozważań instrumentarium badawcze metody autobiograficznego wywiadu narracyjnego, która twórczo korzysta z koncepcji wypracowanych przez fenomenologię, etnometodologię i analizę konwersacyjną, podejmuję analizę odpowiedzi dwóch kobiet na pytanie badacza dotyczące ich reakcji na wybuch pełnoskalowej wojny w Ukrainie. Pada ono dlatego, że żadna z nich nie wspomina o tych wydarzeniach w głównej spontanicznej linii narracji, choć oba wywiady prowadzone są pod koniec 2022 roku. W pierwszym planie opowiadają o poczuciu strachu i niepewności, które wiodą do działań mających na celu zapewnienie bezpieczeństwa sobie i swoim najbliższy, ale w tle próbują wyjaśnić brak lub minimalne zaangażowanie w pomoc osobom uciekającym przed okrucieństwami wojny. Pokażę, że konieczność objaśnienia tego, że (prawie) nic nie zrobiło się w tej sprawie, wynika z niespełnienia bazowej reguły życia społecznego – udzielenia pomocy Innemu w sytuacji tego wymagającej. Dobór przypadków ma dwa uzasadnienia: po pierwsze, przeciwstawne deklaracje światopoglądowe badanych– Marianna określa się jako katoliczka, Kornelia jako feministka i ateistka; po drugie ich odmienne społeczno-biograficzne usytuowanie – pierwsza jest mężatką i matką, druga singielką dzielącą z siostrą mieszkanie i opiekę nad psem. Obie jednak, odwołując się do dążącego do oczywistości i dającego poczucie swojskości zdrowego rozsądku, jednocześnie uwikłane są w neoliberalne mechanizmy rządzenia przez wolność, co przekłada się na ich postawy wobec osób doświadczonych cierpieniem.
first rewind previous Page / 1 next fast forward last
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.