The aim of this paper is empirical analysis of the Austrian theory which points that a monetary shock disturbs relative prices, such as the term structure of interest rates and leads to economic breakdown. Empirical evidence on Austrian Business Cycle is based on some economic crisises from 19th, 20th and 21st century. The paper also points out other than central bank`s monetary policy factors which affect the level of market interest rates.
Systemy finansowe jednostek samorządu terytorialnego (JST) w Polsce wykazują istotne powiązanie z koniunkturą gospodarczą. Wynika to faktu, że blisko 1/4 dochodów JST ogółem, a ponad 40% ich dochodów własnych stanowią wpływy z tytułu udziałów samorządowych w podatkach państwowych, tj. w podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT) oraz w podatku dochodowym od osób prawnych (CIT), a zatem źródła tych dochodów są silnie zdeterminowane czynnikami makroekonomicznymi. Jednym z przejawów aktualnego kryzysu gospodarczego i finansowego w sektorze finansów lokalnych jest obserwowany od kilku lat w Polsce spadek dochodów z tytułu wspomnianych udziałów w podatkach państwowych. Co symptomatyczne, negatywne trendy spadkowe w zakresie wydajności źródeł wspomnianych dochodów mają charakter obiektywny i pozostają poza strefami wpływów lokalnej polityki finansowej. Celem niniejszego opracowania było określenie wpływu aktualnego kryzysu gospodarczego na dochody największych miast z tytułu udziałów w podatkach państwowych. Analizą objęto 12 największych miast Polski, tj. Białystok, Bydgoszcz, Gdańsk, Katowice, Kraków, Lublin, Łódź, Poznań, Rzeszów, Szczecin, m.st. Warszawa oraz Wrocław. Autorka opracowania wykorzystała do analiz zestawienia liczbowe Banku Danych Lokalnych Głównego Urzędu Statystycznego dotyczące lat 2007-2010.
EN
The financial systems of local authorities in Poland are dependent to a significant degree on the overall economic situation. This is a consequence of the fact that almost a quarter of local authorities’ total income, and more than 40% of their direct (“own”) income, come from shares assigned to local authorities from national taxes – personal and corporate income tax – and the sources of this income are strongly affected by macroeco-nomic factors. One of the symptoms of the present economic and financial crisis in the local finance sector, observed in Poland for the past several years, is a drop in income from these shares of national taxes. It is symptomatic that the downward trends in income from these sources are objective in nature, and are beyond the sphere of influence of local fi¬nancial policies. This paper aims to determine how the present economic crisis is affecting the income of the largest cities derived from shares of national taxes. The analysis covers 12 of Poland’s largest cities, namely Warsaw, Białystok, Bydgoszcz, Gdańsk, Katowice, Kraków, Lublin, Łódź, Poznań, Rzeszów, Szczecin and Wrocław. The author bases her analyses on numerical tables from the Local Data Bank of the Polish Central Statistical Office, relating to the years 2007-2010.
Impact of financial crisis on the structure of public debt in the European Union countries
PL
Rosnące problemy z brakiem równowagi sektora publicznego w krajach UE powodują wzrost wartości zadłużenia publicznego. Celem artykułu jest ocena zmian struktury długu publicznego w krajach UE w okresie kryzysu gospodarczego. Artykuł podzielono na cztery części. W pierwszej przedstawiono problematykę zarządzania długiem publicznym w warunkach kryzysu. W kolejnych dokonano analizy i oceny terminowej, podmiotowej i walutowej struktury długu publicznego w krajach UE. Najważniejsze wnioski przedstawiono w zakończeniu.
W artykule została podjęta próba reasumpcji wyników badań empirycznych poświęconych problematyce polityki wynagradzania kadry menedżerskiej w sektorze finansowym. Obecny kryzys finansowy stanowi znaczącą cezurę, jeśli chodzi o podejście do badania wynagrodzeń w sektorze bankowym. Porównanie badań prowadzonych przez wybuchem kryzysu z badaniami prowadzonymi w okresie, kiedy ujawnione zostały dysfunkcjonalności polityki wynagradzania, wskazuje na znaczącą reorientację zainteresowań badaczy zajmujących się tą problematyką. Kluczowy z punktu widzenia identyfikacji przyczyn kryzysu problem ryzyka generowanego przez politykę wynagradzania stał się najważniejszym zagadnieniem poruszanym w badaniach prowadzonych po wybuchu kryzysu.
Celem artykułu jest przestawienie, jaki wpływ miał globalny kryzys finansowy na finansowanie szkół wyższych ze źródeł publicznych oraz jak zmiany te wpływają na funkcjonowanie uczelni na poziomie instytucjonalnym, prowadzenie przez państwo polityki edukacyjnej, a także na studentów.
W artykule podjęto problem oceny sytuacji polskiego przemysłu spożywczego na tle tendencji ogólnoekonomicznych w okresie 2006-2010. Dokonano oceny oddziaływania kryzysu finansowego w badanym okresie na sytuację sektora na podstawie zmian wybranych wskaźników rentowności. Podjęto dyskusję z tezą, że sektor ten jest względnie odporny na zjawiska kryzysowe występujące w świecie.
EN
The problem of evaluation of Polish food processing industry in the light of general economic tendencies in period 2006-2010 was undertaken in the article. The main part presents an assessment of the financial crisis impact in the analyzed period. The findings are based on an analysis of changes in selected profitability indicators. The thesis that the sector is comparatively resistant to the economic crisis in the world has been discussed.
Kryzys finansowy, który zapanował w ostatnim czasie miał ogromny wpływ na funkcjonowanie polskich gospodarstw domowych. Głównym źródłem procesu gromadzenia dochodów pieniężnych są często wynagrodzenia za wykonywaną pracę członków gospodarstwa domowego, które mogą być wspierane poprzez wcześniej zgromadzone oszczędności lub zaciągane pożyczki i kredyty. Wiele gospodarstw domowych zostało postawionych w trudnej sytuacji finansowej ze względu na zwiększenie wydatków dotyczących między innymi kredytów zaciągniętych w obcej walucie. Opracowanie porusza zagadnienia dotyczące zarządzania budżetami domowymi w warunkach powstałego kryzysu finansowego. Empiryczna część opracowania przedstawia dane uzyskane od respondentów, którzy zgodzili się wypełnić kwestionariusz. Wyniki badania wskazują sposoby radzenia sobie z kryzysem finansowym przedstawicieli gospodarstw domowych i ich stosunek do samego kryzysu.
EN
Financial crisis, which succeeded in the recent past had a quite big impact on the functioning of Polish households. The main source of gathering monetary income in households are often incomes for work carried out by their members, which may be supported by previously collected savings or from loans and credits. Many households have been placed in a difficult financial situation due to the increase in expends relating to credits contracted in a foreign currency. This study shows issues concerning to the management of households budgets in terms of the financial crisis. The empiric part of this study presents data collected from respondents who agreed to complete the questionnaire. The results of the study indicate ways of coping with the financial crisis and the point of view of household’s representatives about it.
Koniec ubiegłego dziesięciolecia przyniósł kryzys finansowy, który wymusił na rządach państw wysoko rozwiniętych oraz bankach centralnych działania interwencyjne o niespotykanym wymiarze i charakterze. W artykule porównano instrumenty interwencji Systemu Rezerwy Federalnej (SRF) i Europejskiego Banku Centralnego (EBC) w okresie kryzysu 2007-2009. Składa się on z trzech części merytorycznych. W pierwszej przedstawiono krótki opis przyczyn i przebiegu kryzysu. Druga prezentuje instrumenty interwencji EBC-u. Trzecia przedstawia regulacje na rynku pieniądza prowadzone przez SRF w okresie 2007-2009.
EN
Financial crisis of 2007-2009 affected mainly the highly developed countries and embraced all groups of markets and their participants. Governments and central banks had to face new challenges. The author of the article compares instruments of intervention used by Federal Reserve System and European Central Bank in the time of crisis of 2007-2009. The article consists of three merit parts. In the first one, the author describes briefly causes and the course of the crisis. The second part describes the instruments of intervention used by ECB. The third one presents regulations on the money market implemented by FRS.
W artykule podjęto próbę oceny znaczenia not ratingowych na rynku obli¬gacji korporacyjnych w świetle wydarzeń kryzysu finansowego XXI w. Tworząc podstawy dla prowadzonych rozważań, w pierwszej kolejności określono teoretyczne ramy podejmowanej problematyki oraz zidentyfikowano znaczenie not klasyfikacyjnych z punktu widzenia inwestorów oraz emitentów długu. Następnie dokonano identyfikacji i analizy obszarów dysfunkcyjnych obserwowanych w działalności agencji ratingowych oraz wskazano potencjalne kierunki reform.
Celem tekstu jest wskazanie, że tendencje, jakie ukształtowały się w ostatnich latach w kontekście zmieniającej się struktury dochodów, przyczyniły się w dużej mierze do wybuchu kryzysu finansowego z roku 2008. Malejący udział płac w PKB oraz rosnące nierówności dochodowe zarówno w krajach bogatych, jak i biednych w znaczący sposób przyczyniły się do narastania tzw. globalnych nierównowag oraz nadmiernego wzrostu zadłużenia gospodarstw domowych. Wiele wskazuje na to, że antykryzysowa polityka gospodarcza wdrożona przez rządy i banki centralne, raczej nie rozwiązuje strukturalnych przyczyn kryzysu, a w dłuższej perspektywie może je nawet pogłębić.
EN
Goal of the paper is to show that the major tendencies one can observe in income structure, should be considered as a major root of crisis which begun in 2008. Declining wages share in the GDP and rising income inequalities in both developed and developing countries, led to development of two major causes: global imbalance and unsustainable level of household debt. There are also serious worries that counter-crisis economic policy is not aimed to solve structural problems and in the long term it can make situation even worse.
Celem artykułu jest przedstawienie polityki prowadzonej przez Europejski Bank Centralny w okresie występowania kryzysu finansowego. W artykule poruszono zagadnienia na temat działań antykryzysowych jakie Europejski Bank Centralny podjął w tym czasie w celu zabezpieczenia strefy euro przed negatywnymi konsekwencjami kryzysu finansowego. Wskazano, iż Europejski Bank Centralny zareagował natychmiastowo na pierwsze symptomy kryzysu finansowego. Działania Europejskiego Banku Centralnego podzielono zgodnie z występującymi fazami kryzysu finansowego, wskazując na korzystanie z dotychczasowych, jak i nowych instrumentów oraz narzędzi polityki pieniężnej.
EN
This article are showing policy European Central Bank during the financial crisis. Author are showing the anti-crisis measures that the European Central Bank lead at this time in order to protect the euro zone from the negative consequences of financial crisis. Author are indicating that European Central Bank responded immediately to the first signs of the financial crisis. The actions of the European Central Bank are dividing according to the phases of the financial crisis, pointing to the use by the European Central Bank from existing and new instruments and tools of monetary policy
Państwa zintegrowane w UE, ale również inne jak np. USA, przechodzą kryzys gospodarczy. Związane jest to ze złożonością przemian społecznych, przewartościowań idei itp. Rodzi to wyzwania i zagrożenia. Nie można jednak wymagać, aby procesy społeczne rozwijały się automatycznie i skutkowały samoistnie rosnącym dobrobytem. Okazuje się, że mimo dobrych chęci, podejmowanie decyzji, ich niezliczona ilość i jakość prowadzi często do trudnych do opanowania sytuacji. Występuje tu zagadnienie relacji wybierany i wybierający, czyli „pana i sługi”. Na obie strony spada odpowiedzialność, z której należy się rozliczyć. Kryzysy /katastrofy/ „weryfikują” decyzje decydentów, mimo, iż te są przygotowywane przez specjalistów. Problem ostatnich lat to sprawa długu publicznego, którego dynamikę trudno jest opanować. Przekraczane umownie stany zadłużenia wpływają ujemnie na procesy integracji i spójności. Kryzys dotknął zarówno państwa biedne, jak i potęgi ekonomiczne. Również nasz kraj stoi na trudnej pozycji. Stworzony mechanizm narastania długów okazuje się trudny do opanowania. Dokonano pewnych porównań naszej gospodarki na tle innych państw, zwłaszcza, że decydenci UE zamierzają rozdzielić ciężary związane z pomocą dla największych dłużników. Ciężar skutków kryzysowych poniesie społeczeństwo. Problem w tym, aby był on rozłożony sprawiedliwie.
EN
The countries integrated within EU, but also the others as USA, are facing economic crisis. It is connected with complexity of social changes, transformation of ideas and values. It brings challenges and threats. However, it cannot be expected that social processes are to automatically develop and result in spontaneously growing welfare. It appears that although there is a good will the process of making decisions, their uncounted number and undefined quality leads often to situations that are difficult to control. There exist the relation: the chosen and the choosining that is “the master and the slave”. Both sides take responsibility that is necessary to be fulfilled. Crises (catastrophes) verify the decisions, either though they are prepared by the specialists. Public debt, which dynamic is difficult to control is the last-to-date problem. The exceeded levels of debt influence negatively the integration and cohesion processes. The crisis has its results in poor countries as well as in the most powerful economies. Also our country is in difficult position. The created mechanism of growing debt is difficult to control. There were made some comparisons of our economy to the other countries, especially because the EU decision-makers are going to divide burdens connected with the aid for the biggest debtors. The burden of the crisis results will be distributed among all society. The problem is to distribute it in a fair way.
Kryzys gospodarczy, który rozpoczął się pod koniec pierwszej dekady XXI wieku spowodował uszczuplenie dochodów budżetowych jednostek samorządowych w Polsce. Mimo to samorządy, a szczególnie miasta na prawach powiatu kontynuują na szeroką skalę działalność inwestycyjną współfinansowaną z UE. Artykuł przedstawia opis zadań inwestycyjnych realizowanych przy współudziale środków z UE przez miasta Bydgoszcz oraz Toruń. Analizie poddano także wpływ tych przedsięwzięć na stan miejskich finansów.
EN
The economic crisis that began at the end of the first decade of 2000 caused a reduction of budget revenue of local government units in Poland. Despite this, local governments, especially cities continue on a large scale investment activities co-financed by the EU. The article presents a description of investment projects implemented in cooperation with the EU funds by the city of Bydgoszcz and Torun as well as the impact of these projects on municipal finances.
Ostatni kryzys finansowy miał wiele skutków, które negatywnie wpłynęły na cały system finansowy. Do tych najbardziej dotkliwych należy zaliczyć upadłości instytucji finansowych, interwencje rządowe na rynkach finansowych, spadek cen aktywów, utratę płynności i wypłacalności przez instytucje finansowe, spadek PKB oraz załamanie w handlu światowym. Z tego powodu istotne było wypracowanie nowych, bezpieczniejszych reguł i norm nadzorczych dotyczących banków. Bazylea III wprowadziła zmiany w zakresie płynności krótko i długoterminowej oraz współczynnika CAR. Wprowadzono nowy unijny pakiet CRDIV/CRR. Ostatnie dyskusje i rozważania na temat nowych rozwiązań dotyczących adekwatności kapitałowej banków. Te nowe rozwiązania noszą nazwę TLAC i MREL. TLAC zakłada wprowadzenie dodatkowych wymogów ostrożnościowych wobec 30 największych banków, które uznane zostaną za najważniejsze z punktu widzenia ryzyka systemowego. Wymogi te nazwano zdolnością do całkowitej absorpcji strat. EBA przedstawił także standard minimalnego wymogu funduszy własnych oraz kwalifikowanych pasywów – MREL. Nie będzie on kolidował z wprowadzeniem wymogu TLAC. Te dwa nowe standardy powinny się nawzajem uzupełniać. Także polskie władze nadzorcze nie pozostały obojętne na kryzys i wprowadziły szereg nowych rozwiązań. Utworzony został Komitet Stabilności Finansowej, znowelizowano ustawę Prawo bankowe, ustawę o NBP oraz o BFG, wprowadzono przepisy z unijnego pakietu CRDIV/CRR oraz wprowadzono szereg nowych rekomendacji. Wszystkie te rozwiązania mają spowodować utrzymanie stabilności sektora bankowego w Polsce. Warto także nadmienić, że w Wielkiej Brytanii zaszły spore zmiany organizacyjne w zakresie wykonywania nadzoru bankowego w tym kraju. Zlikwidowano FSA, a w jej miejsce utworzono dwa nowe urzędy – PRA i FCA. Zmiany te wprowadzono w celu sprawniejszego wykonywania nadzoru i wcześniejszego wychwytywania sygnałów kryzysowych.
W artykule przedstawiono wpływ kryzysu finansowego w UE na dynamikę i skalę migracji w UE (zarówno obywateli państw UE, jak i migrantów spoza UE). Wykazano, że zgodnie z założeniami neoklasycznej teorii migracji, w okresie recesji, na skutek pogarszającej się sytuacji na rynku pracy, imigracja spadała, a emigracja rosła. Analiza zmian sytuacji na rynku pracy w okresie kryzysu pozwala na wyciągnięcie wniosku, że obcokrajowcy odczuwają silniej negatywne skutki pogarszającej się sytuacji na rynku pracy niż krajowa siła robocza (państwa przyjmującego). W analizie wyróżniono migrantów z państw UE i spoza UE, co pozwoliło zauważyć, że chociaż to imigranci spoza UE odczuli najsilniej skutki kryzysu, to największą mobilnością w latach kryzysu wykazywali się imigranci z UE. Można to próbować wyjaśnić brakiem możliwości wyjazdów i powrotów obywateli spoza UE do państwa przyjmującego po okresie dekoniunktury, możliwość tę mają migranci z UE przemieszczający się w ramach swobody przepływu pracowników.
Artykuł opisuje tendencje na światowym rynku gwarancji ubezpieczeniowych, po globalnym kryzysie finansowym, który miał swój początek w 2008 r. Uwaga zwrócona jest przede wszystkim na różnice w obszarze gwarancji pomiędzy poszczególnymi regionami globu. Celem artykułu było ukazanie poprzez analizę dostępnych materiałów zagranicznych oraz krajowych tendencji na światowym rynku gwarancji ubezpieczeniowych. Artykuł składa się z opisu istoty kryzysu oraz przedstawienia sytuacji na rynku gwarancji zarówno przed zapaścią gospodarczą z 2008 r., jak i po niej.
Celem niniejszego artykułu jest prezentacja wybranych problemów wynikających z zawartych umów opcji walutowych na tle pierwszego w XXI w. kryzysu finansowego. Zdefiniowano aspekt wpływu zmienności kursów walutowych na polską gospodarkę. Przedstawiono przyczyny i przebieg procesu restrukturyzacji portfela opcji walutowych na przykładzie wybranych spółek notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie. Wskazano, iż restrukturyzacja przeprowadzona w latach 2009-2010 pozwoliła spółkom utrzymać się na rynku i uzyskać szanse rozwojowe. Na podstawie dalszych badań dokonano oceny, czy polscy przedsiębiorcy oraz instytucje finansowe (banki) wprowadziły jakikolwiek mechanizm, aby ograniczyć ryzyko jego ponownego wystąpienia, oraz jakie działania celem ograniczania ryzyka zostały podjęte przez polski rząd.
The article presents measures of convergence that can be implied from the prices of instruments quoted on the financialmarket. Investors pricing off-balance instruments on the derivativesmarket reveal their sentiment and level of confidence related to the stability and development of the local market. Author proposes the following measures of convergence observed both on interest rate and currency market: convergence (forward) spread, basis swap, asset swap, credit default swap, zero-delta straddle, risk reversal, butterfly and currency spread. The financial crises of 2008–10 brought deconvergence processes visible not only on emerging markets but also in some developed eurozone countries. The presented derivative instruments offer valuable information for all market analysts showing the level of convergence perceived by active market participants.
Kryzys finansowy z lat 2007-2010 stanowił duże wyzwanie dla Europejskiego Banku Centralnego (EBC). Specyfiką kryzysu finansowego w strefie euro był jego trzyetapowy przebieg przejawiający się kolejno: zawirowaniami na rynku pieniężnym w połowie 2007 r., przeniesieniem globalnego kryzysu do krajów strefy euro po upadku Lehman Brothers w 2008 r. oraz kryzysem zadłużenia w 2010 r. Dużym utrudnieniem walki z kryzysem dla EBC było oderwanie polityki monetarnej od polityki fiskalnej i brak możliwości osiągnięcia pożądanego „policy mix”. Celem opracowania jest przedstawienie antykryzysowych działań EBC, ich przyczyn, przebiegu i efektów w poszczególnych fazach kryzysu oraz próba oceny tych działań w świetle ich efektywności oraz zgodności z uprawnieniami EBC.