Search results

1

„My” i „one”. Szowinizm gatunkowy w kontekście badań psychologicznych nad relacjami międzygrupowymi

100%

Sikorska J., Trojan M.

Ethos. Kwartalnik Instytutu Jana Pawła II KUL

|

2018

|

vol. 31

|

issue 2

161-179

EN

Non-human animals are ubiquitous in our lives and receive various treatment from humans. Some of them enjoy the status of pets and are surrounded with love and care, while others are considered as pests, and thus exterminated or mistreated. There are also animals used in industrial farming and killed for meat and skins; others are used for medical experiments so that new cures for illnesses can be found; still others are used for amusement or entertainment. Despite the interactions between humans and animals relations between the human being and other species have been examined by psychologists only for a short time now. The present article comprises a survey of the psychological research on speciesism, a phenomenon widely discussed by philosophers, but still relatively new to psychology, although this discipline makes it possible to empirically verify the intellectual constructs provided by the humanities. The tendency to social categorization-classifying humans and other animals into groups-affects the way we perceive others. If we perceive members of our own group as unique individuals who share merely few traits, whereas we tend to believe members of a stranger-group to be alike in the respect of their characteristic traits, we inevitably favor our own group and consider it as ‘better,’ simultaneously homogenizing the stranger-group, developing a bias against it, discriminating it, and using stereotypes in thinking and talking about it. For years, intelligence, the use of language and certain emotions were considered as traits distinguishing human beings from non-humans. Yet the growth of the knowledge of the traits and abilities of other species makes us revisit these aspects, as well as the issue of the relations between humans and other animals.

PL

Zwierzęta inne niż człowiek są wszechobecne w naszym życiu i różnie przez nas traktowane. Niektóre mają status zwierząt domowych, dzięki któremu otrzymują miłość i opiekę, inne zaś status szkodników, który sprawia, że są zwalczane i tępione. Są też zwierzęta hodowane przemysłowo i zabijane, by pozyskać z nich mięso i skórę, inne stanowią obiekt badań medycznych, żebyśmy mogli skuteczniej się leczyć, a jeszcze inne są źródłem rozrywki. Pomimo wpływu, jaki zwierzęta i ludzie wywierają nawzajem na swoje życie, psychologia dopiero od niedawna bada relacje między człowiekiem a innymi gatunkami. Niniejszy artykuł stanowi przegląd badań psychologicznych testujących koncepcje dotyczące szowinizmu gatunkowego – zjawiska od wielu lat dyskutowanego w filozofii, lecz stosunkowo nowego w psychologii, dziedzinie, która dysponuje narzędziami pozwalającymi konstrukty znane w humanistyce poddawać weryfikacji empirycznej. Skłonność do kategoryzacji społecznej – zaliczania otaczających nas ludzi i innych zwierząt do grup – wywiera wpływ na sposób, w jaki postrzegamy innych. Jeśli członków grupy, do której należymy, postrzegamy jako niepowtarzalne jednostki, które łączy zaledwie kilka cech, a członków grupy obcej jako podobnych do siebie pod względem charakterystycznych właściwości, to faworyzujemy grupę własną, traktując ją jako lepszą, i homogenizujemy grupę obcą, żywiąc wobec jej członków uprzedzenia, stereotypy i ją dyskryminując. Inteligencja, język czy pewne emocje od lat uważane były za wyróżniające istoty ludzkie spośród innych. Znaczny przyrost wiedzy na temat cech i zdolności innych gatunków zmusza jednak do ponownego spojrzenia na te aspekty i na relacje ludzie–inne zwierzęta.

2

Czy psychologia szkoły lwowsko‑warszawskiej ma coś do zaoferowania współczesnej psychologii?

75%

Citlak A.

Przegląd Filozoficzny. Nowa Seria

|

2023

|

issue 1

231-253

EN

At the end of the 19th century, two monographs on empirical psychology were published: W. Wundt’s Grundzüge der physiologischen Psychologie and F. Brentano’s Psychologie vom empirischen Standpunkt. They set different research standards, indicating a differently defined subject as well as the methodology of the new science. The psychology of the 20th and 21st centuries focused mainly on Wundt’s program, while Brentano’s program was included in philosophical analyses. However, this led to significant changes in psychology, which today can be seen as deep reductionism, narrowing the subject matter, and difficulties in constructing theories. In the article, I suggest that it might be helpful to recall the basic assumptions of Brentano’s psychology and the schools derived from it, such as e.g. the Lvov‑Warsaw School. Therefore, the article aims to indicate the theoretical space that has been emerging for some time, in which the school of Kazimierz Twardowski could present original philosophical and psychological achievements.

3

Filozofia wobec psychologii. Polemika Adama Mahrburga z Kazimierzem Twardowskim

63%

Dziedzic A.

Folia Philosophica

|

2017

|

vol. 38

EN

In 1898, „Przegląd Filozoficzny” („Philosophical Review”) published AdamMahrburg’s polemic with Kazimierz Twardowski’s text Psychology in relation to physiology and philosophy (1897), as well as response of Twardowski and Mahrburg’sfurther polemic. In the background of this dispute were discrepant views on psychology, metaphilosophy and philosophy. Mahrburg, representative of critical positivism, supporter of Kantian agnosticism and Wundtian physiological psychology, didn’t understand Brentano’s program of empirical psychology, supported by Twardowski. Besides, Mahrburg had different views on philosophy’s function: for him philosophy was theory of science. Therefore he rejected both Twardowski’s idea of philosophy as a group of sciences and his specific concept of relations between psychology and philosophy.

PL

W 1898 r. na łamach „Przeglądu Filozoficznego” opublikowano polemikę Adama Mahrburga z tekstem Kazimierza Twardowskiego Psychologia wobec fizjologii i filozofii (1897), a także odpowiedź Twardowskiego i dalszą replikę Mahrburga. Tłem tego sporu były różnice w poglądach psychologicznych, metafilozoficznych i filozoficznych. Mahrburg, przedstawiciel pozytywizmu krytycznego, zwolennik kantowskiego agnostycyzmu i Wundtowskiej psychologii fizjologicznej, nie rozumiał Brentanowskiego programu psychologii empirycznej, zawartego w tezach Twardowskiego. Miał też odmienną wizję zadań filozofii: dla Mahrburga filozofia była teorią nauki, dlatego recenzent odrzucał zarówno zaproponowaną przez Twardowskiego koncepcję filozofii jako grupy nauk, jak i szczegółową tezę o związkach pomiędzy psychologią i filozofią.

Refine search results

1 Ethos. Kwartalnik Instytutu Jana Pawła II KUL

1 Folia Philosophica

1 Przegląd Filozoficzny. Nowa Seria

1 Citlak A.

1 Dziedzic A.

1 Sikorska J.

1 Trojan M.

1 2024

1 2018

1 2017

„My” i „one”. Szowinizm gatunkowy w kontekście badań psychologicznych nad relacjami międzygrupowymi

Czy psychologia szkoły lwowsko‑warszawskiej ma coś do zaoferowania współczesnej psychologii?

Filozofia wobec psychologii. Polemika Adama Mahrburga z Kazimierzem Twardowskim