W artykule podjęto problematykę oceny dynamiki rozwoju regionów Europy Środkowej na rzecz identyfikowania różnic w tendencjach wzrostu. Jego celem jest z jednej strony empiryczna weryfikacja podstawowego wymiaru ekonomicznej prężności regionalnej (regional economic resilience), związanego z PKB, z drugiej zaś podjęcie próby wyjaśnienia znaczących zróżnicowań dynamiki rozwoju gospodarczego regionów Europy Środkowej w kontekście koncepcji hybrydyzacji. Wnioski wynikające ze wstępnych badań prowadzonych dla regionów Europy Środkowej wydają się kontestować powszechnie uznawane zależności dotyczące dynamiki rozwoju, zgodnie z którymi regiony większe, o wyższej randze i większej gęstości zaludnienia, cechuje większa dynamika rozwoju społeczno-gospodarczego. Tego rodzaju niespójność może sugerować pojawienie się nowych, hybrydowych wzorców rozwoju, wynikających ze współwystępowania mechanizmów neoliberalnego kapitalizmu, dziedzictwa postsocjalistycznego oraz globalizacji.
Artykuł dotyczy problematyki związanej z poszukiwaniem wyjaśnienia istotnych zróżnicowań dynamiki rozwoju polskich miast niezależnych od wielkości ośrodka miejskiego. Rozważania prowadzone są w kontekście nowej koncepcji rozwoju związanej z hybrydyzacją. Celem opracowania jest, z jednej strony, prezentacja zmian dynamiki rozwoju miast, z drugiej zaś wykazanie braku powiązań między pogłębiającym się zróżnicowaniem dynamiki rozwoju miast a wielkością polskich ośrodków miejskich. W warstwie metodycznej artykuł bazuje na analizie dokumentów, analizie indeksów dynamiki zestawionych w portfele dla wymiarów porównujących dynamikę sytuacji: gospodarczej, finansowej, społecznej i demograficznej 223 polskich miast. Miasta zostały pogrupowane zgodnie z metodyką EUROSTAT, tj. od 20 tys. do 100 tys. mieszkańców, od 100 tys. do 250 tys. mieszkańców, od 250 tys. do 500 tys. mieszkańców, od 500 tys. do 1 mln mieszkańców oraz powyżej 1 mln mieszkańców.
Sociological exploration of topics related to broadly understood security is carried out using the following approaches or theoretical concepts: sociology of security, sociology of dispositional groups, sociology of risk and uncertainty or sociology of disasters and crisis management. The multiplicity of these areas of research of the (in)security landscape in the discipline of sociology is due to the adoption of different perspectives for the view of interesting investigators. However, each of them contributes to building a range of knowledge that strengthens the sensitivity of the social fabric to all kinds of threats. Ensuring security should be understood here as a conscious effort, supported by rationality, creating conditions for social development. The paper proposes the possibility of using supra-disciplinary logic to view issues related to security based on assumptions of hybridization. We would like to prove that the following thesis is justified from the point of view of contemporary challenges: The hybrid concept remains the most adequate analytical construction for issues related to ensuring security. Considerations on the hybridization of environmental (in) security research areas becomes an extremely interesting concept, filling in the “structural gaps” existing in the classical approaches of individual disciplines.
Głównym celem niniejszego tekstu jest przedstawienie strategii radzenia sobie z sytuacją pandemiczną wybrane przez trzy krakowskie festiwale: EtnoKraków/Crossroads, Sacrum Profanum i Unsound. Z ich różnorodnych podejść wyłania się nowa, hybrydowa formuła festiwalu, za którą idą zupełnie nowe wyzwania. Wśród nich można wymienić: nowe modele interakcji między organizatorami, artystami i publicznością; reorganizacja przestrzeni festiwalowej; nowe wzory dostępu dla publiczności nowe formy wykluczenia i otwarcia; okazje i bariery dla (wirtualnej) wymiany kulturowej; i wreszcie, nowe typy przeżycia festiwalowego spowodowały zmianę i zatarcie granic między wymiarami publicznym i prywatnym. W rzeczy samej, można nawet twierdzić, że sektor wydarzeń na żywo jest skonfrontowany ze znaczącymi przemianami samego rozumienia pojęcia "żywości". Analiza jest oparta zarówno na danych zastanych dotyczących procesów produkcji i konsumpcji festiwali muzycznych (artykuły prasowe/recenzje, raporty), jak również pół ustrukturyzowanych wywiadach z dyrektorami artystycznymi, menadżerami i producentami wybranych festiwali, przeprowadzonych w 2020/2021.
EN
The main goal of this paper is to show the strategies of dealing with the pandemic circumstances chosen by three of the city’s festivals: EtnoKraków/Crossroads, Sacrum Profanum, and Unsound. Emerging from their diverse approaches is a new hybrid festival formula, which brings with it brand new challenges. These include: new models of interaction between organisers, artists, and audiences; reorganisation of festival space; new patterns of audience accessibility and new forms of exclusion/openness; opportunities and barriers for (virtual) cultural exchange; and finally, a recalibration and blurring of the public and private dimensions brought about by the new types of festival experience. Indeed, it could even be argued that the live event sector is facing significant change in the very concept of “liveness”. The analysis is based both on existing data concerning processes of music festival production and consumption (press articles, reviews, and reports) and semi-structured interviews with artistic directors, managers and producers of the selected festivals, held in 2020/2021.
Artykuł podejmuje kwestię konstruowania dwóch różnych modeli męskości obecnych na kartach Trans-Atlantyku Witolda Gombrowicza. Konfrontacja anachronicznej polskiej męskości sarmackiej z nowoczesną innością męskości południowoamerykańskiej owocuje w powieści rewizją polskiej formy narodowej, umożliwiając rozszczelnienie granic pojęcia męskości, zamkniętej w europocentrycznych definicjach. Kulturowa odmienność argentyńskiego mężczyzny wobec mężczyzny polskiego okazuje się możliwa do uchwycenia za pomocą teorii postkolonialnych. Autor analizuje teksty Gombrowicza, używając takich pojęć, jak „hybrydyzacja męskości” (Eduardo Archetti) czy „męskości plebejskie” (Pablo Ben). Idea Ojczyzny, która w powieści jest silnie sprzężona z męskością hegemoniczną i narodową ideologią, została zderzona z koncepcją Synczyzny, opartej na modelu męskości plebejskiej, hybrydycznej, niepoddającej się dyskursom normatywizującym i nacjonalizującym. Polska męskość sarmacka, ukazana na tle kultury argentyńskiej jako eksces, pozwala autorowi wysnuć tezę o kampie męskim, a nawet sarmackim.
EN
The article takes up an issue of structuring two different models of masculinity that are presented on the pages of Gombrowicz’s novel. Confrontation of anachronistic, Polish, Sarmatian masculinity and modern otherness of South American masculinity results in revision of Polish national forms. It enables unsealing the limits of the notion ’masculinity’ which is closed in Eurocentric definitions. Cultural diversity of Argentinian and Polish men might be expressed by postcolonial theories. The author analyses Gombrowicz’s texts and uses terms, such as hybrid masculinity (Eduardo Archetti) or plebeian masculinities (Pablo Ben).The idea of homeland is strongly connected with hegemoniczna masculinity and national ideology. It is faced with the concept of Synczyzna (Sonland) that is based on a model of demotic and hybrid masculinity and becomes the subject of normativizing and nationalizing discourse.Polish Sarmatian masculinity presented in comparison to Argentinian culture seems to be the excess and it allows the author to draw a conlusion about masculine camp, or even sarmatic one.
The article explores the problem of migration prose in Slovak literature and focuses on some aspects of Zuska Kepplová’s books: Buchty švabachom (Buns in the Schwabacher) and 57 km od Taškentu (57 km from Tashkent). Some characters of Kepplová’s debut prose, young immigrants from Central Europe living in their new countries, although realising their inferior status of “the Other”, attempt to take adaptive actions and get closer to local culture, while others, on the contrary, close up in the enclave of migrants, refusing to confront the new situation. The majority of the protagonists live in a state of limbo and indeterminacy, and their identity can be described as a hybrid identity. The problem of cultural, social and mental boundaries is also present in Kepplová’s prose, exemplified by the characters of expats from the West migrating to the post-comunist countries. The concept of hybridity is also reflected in the fragmentary and mosaic composition of the texts, the variety of literary forms and conventions applied.
Globalizacja może stanowić podstawową kategorię socjologicznej analizy, główną ideę pozwalającą rozumieć wchodzenie społeczeństwa w nowe tysiąclecie jako proces społeczny, którego cechą jest osłabienie ograniczeń geografi cznych uprzednio determinujących formy organizacji społecznej i kulturowej oraz wzrost świadomości erozji tych ograniczeń. Aspekt społeczny globalizacji dotyczy globalności w sensie strukturalnym, czyli wyraża załamanie się sztywnych granic społeczeństw narodowych i erupcję wielości form organizacji społecznej zarówno na poziomie ponadnarodowym, jak i lokalnym czy regionalnym. Formy organizacyjne przenikają granice dotychczasowych podziałów politycznych czy administracyjnych. Według niektórych socjologów perspektywa globalizacji powoduje, że podstawowe dla socjologii przeciwstawienia odzwierciedlające kierunek przeobrażeń ludzkiego społeczeństwa w rodzaju dychotomii podlegają relatywizacji.
Na przełomie dwudziestego i dwudziestego pierwszego wieku kraje wysoko rozwinięte przechodzą proces, który określany jest niekiedy mianem „nadejścia trzeciej fali cywilizacyjnej”, związanej z rewolucją technologii informacyjnych. Ta transformacja cywilizacyjna skutkuje procesami, które można określić mianem „rewolucji post-industrialnej” oraz „rewolucji post-narodowej”. Podobnie jak miało to miejsce w wypadku nowoczesnej rewolucji narodowej i przemysłowej, tak samo dwie „ponowoczesne” rewolucje wywołują głębokie zmiany w strukturze społecznej, prowokując tym samym opór wobec zmian i nadchodzącego „nowego porządku społecznego”. Podstawowym celem artykułu jest zwrócenie uwagi na heurystyczne możliwości modelu analitycznego zaproponowanego przez Steina Rokkana i Seymoura Lipseta do badania podziałów społecznych politycznie doniosłych. Autor argumentuje, że Rokkanowski model może być przydatny w próbie wyjaśniania współczesnych zjawisk politycznych.
EN
Western Europe of the early 21st century is going through a process that is sometimes referred to as “the arrival of the Third Wave civilization”, that is the information civilization. The civilizational transformations result in two “revolutions” – post-national and post-industrial. Just like the 19th-century national and industrial revolutions, they involve deep social changes and consequently provoke resistance and a wave of counter-mobilisation against the upcoming “new order” – global, post-national, and post-industrial. The basic assumption of this article is that the classical theoretical schemes developed by Stein Rokkan and Seymour Lipset may come as analytical tools useful in explaining contemporary political phenomena. Rokkan’s theory seems to be the analytical model that is still helpful in explaining the election behaviours as well as political conflicts and divisions present within current political systems, and its heuristic power is high.
In this text, consists of three separate parts, thesis on the hybridization of the public and the private in the context of contemporary transformation of the higher education sector is presented and problematized. In the first part, the conceptual pair of the public and the private, drawn from the vocabulary of liberal political theory and classical political economy is analyzed in relation with the reality of higher education. In the second, largest section, along with the lines of glonacal method of analysis outlined by Marginsona and Rhoades (2002), the global, national and local processes that contribute to hybridization of the private and the public orders in today's higher education systems are outlined and analyzed in their interrlation. The last part, the summary of the analysis, develops a critique of the thesis on hybridization and points out its analytical and practical limitations.
PL
W niniejszym tekście, złożonym z trzech osobnych części, wskazuje się na problematyczność wysuwanej przez badaczy szkolnictwa wyższego tezy o hybrydyzacji tego, co publiczne i tego, co prywatne w kontekście współczesnych przemian sektora. W pierwszej z części pochodząca ze słownika liberalnej teorii polityki i klasycznej ekonomii politycznej para pojęciowa tego, co publiczne i tego, co prywatne została przedstawiona i sproblematyzowana w odniesieniu do rzeczywistości szkolnictwa wyższego. W drugiej, najrozleglejszej, zgodnie z metodą analizy glonakalnej zarysowanej przez Marginsona i Rhoadesa (2002), przedstawiono globalne, krajowe i lokalne procesy przyczyniające się według głównonurtowych badaczy szkolnictwa wyższego do hybrydyzacji porządków tego, co prywatne i tego, co publiczne we współczesnych systemach szkolnictwa wyższego. Część ostatnia, stanowiąca podsumowanie artykułu i zbierająca wnioski z analizy, odnosi się krytycznie do wysuwanej przez badaczy szkolnictwa wyższego tezy o hybrydyzacji i wskazuje na jej analityczne i praktyczne ograniczenia.
Artykuł stanowi kompleksowe spojrzenie na złożoną transformację obszarów wiejskich na Węgrzech na przełomie tysiącleci. Postsocjalistyczna reprywatyzacja gruntów zapewniła ziemię ponad 2 milionom rodzin, ale do czasu przystąpienia do UE (2004 r.) rozwinęła się już wysoce skoncentrowana struktura dużych posiadłości. Populacja wiejska, w społeczeństwie węgierskim, nieco się zmniejszyła, ale jej odsetek pozostał wysoki na poziomie około jednej trzeciej, a wraz z mieszkańcami miast wiejskich na poziomie 50%. Pomimo zachowanych i hybrydowych struktur nastąpił zanik tradycyjnego chłopstwa, a w wyniku turystyki powstał nowy rodzaj relacji między miastem a wsią. Rozpoczęła się kulturowa reinterpretacja wsi i jej tradycji. Mimo to niekorzystne warunki społeczne nadal silniej koncentrują się na wsiach niż w miastach.
EN
This paper comprehensively presents the complex transformation of rural Hungary after the turn of the millennium. The post-socialist land re-privatization provided land to more than 2 million families, but by the time of EU accession (2004) a highly concentrated large estate structure had already developed. The number of the village population decreased somewhat, but its proportion remained high at around one-third, together with rural towns people 50% in Hungarian society. Despite the surviving and hybrid structures, depeasantization, the disappearance of the traditional peasantry, took place, as a result of tourism, the new type of town-village relations, the cultural reinterpretation of the countryside and its traditions began, but the social disadvantages are still more strongly concentrated in the villages than in the cities.
Architecture substantially strengthens and supports the identity of a city and its citizens. Buildings are the most easily and commonly available testimony to culture. The political transformation which took place in Poland in 1989, causing a shift in the sociocultural order, contributed to an important transformation of the urban areas. New contexts and discourses are being created not only by new edifices, but also by old architecture which is being converted and redefined. Historical buildings are adapted to the changing times, balancing between the past and the present. A new semantic code is forming: old contents are being replaced with new ones, compounding the meanings originally and secondarily given to architecture. Old identities are being questioned and new ones are appearing, which is accompanied by substantial overlapping and hybridisation.
PL
Architektura w istotny sposób utrwala i podtrzymuje tożsamość miasta i jej mieszkańców. Budynki stanowią najłatwiej i najpowszechniej dostępne świadectwo kultury. Transformacja ustrojowa, która nastąpiła w Polsce w 1989 r., a tym samym zmiana porządku społeczno-kulturowego, doprowadziła również do znaczących przeobrażeń w przestrzeni miejskiej. Nieoczekiwane konteksty i dyskursy tworzone są nie tylko przez nowe realizacje, ale również architek-turę dawną, która poddana zostaje transformacji i redefinicji. Budynki historyczne przystosowują się do zmieniających się czasów balansując pomiędzy przeszłością a teraźniejszością. Następuje zmiana kodu znaczeniowego. Miejsce dawnej zajmuje nowa treść, odczytywana przez nadkładające się kody semantyczne, pierwotnie i wtórnie nadane architekturze. Dochodzi do kwestionowania starych i tworzenia nowych tożsamości ich nakładania i hybrydyzacji.
Pandemia COVID-19 pogrążyła wiele teatrów na świecie w okresowym kryzysie, równocześnie sprzyjając rozwojowi cyfrowych form teatralnych. Przedmiotem artykułu są zmiany w odbiorze teatru w przestrzeni cyfrowej, a przede wszystkim konieczność odrębnego ukonstytuowania się tam publiczności, rozumianej jako społeczny aspekt przedstawień teatralnych. Analiza performatywna dwóch cyfrowych produkcji teatralnych z Niemiec, Homecoming i Sterben, jest podstawą refleksji nad znaczeniem infrastruktury cyfrowej dla możliwych form gromadzenia się, doświadczeń i działań tego rodzaju publiczności teatralnej. Autor bada, jak publiczność może tworzyć różne tymczasowe wspólnoty w przestrzeni cyfrowej. Wspólnoty te odznaczają się hybrydycznością i umożliwiają intensywne spotkania teatralne pomimo fizycznego dystansu.
EN
The Covid-19 pandemic plunged many theaters around the world into a temporary crisis and favored the rise of digital theater forms. This article investigates how the reception of theater changes in the digital space and, above all, how audiences as a social dimension of theatrical performances must first be constituted separately there. Based on performance analysis of the digital theater productions Homecoming and Sterben from Germany, the significance of the digital infrastructure for the assembly, performance, and action repertoires of these theater audiences is discussed. The author examines how audiences can be formed into different temporal communities in the digital space. These temporal communities are characterized by hybridity and have the potential to enable intense theatrical encounters across spatial boundaries.
Postęp medycyny i związany z tym postęp technik biologii molekularnej stworzyły daleko idące możliwości kontrolowania i zapobiegania powikłaniom w przebiegu przewlekłych chorób wirusowych, takich jak zakażenia wirusowe wątroby oraz wirusem ludzkiego niedoboru odporności (HIV) Jeszcze kilkanaście lat wstecz niemożliwe było dokładne kontrolowanie poziomu wiremii oraz serokonwersji wirusa HBV podczas zakażeń. Od kilku lat istnieją już w pełni wystandaryzowane i wykorzystywane w diagnostyce metody biologii molekularnej, potwierdzające zakażenia HCV, HBV oraz HIV nawet podczas nieobecności przeciwciał we krwi pacjenta, wykrywające bezpośrednio obecność genomu wirusa. Coraz częściej wykorzystuje się również techniki pozwalające monitorowanie stanu zakażenia oraz szybkie reagowanie na zmiany zachodzące w organizmie zakażonego. Do wyżej wymienionych technik należy przede wszystkim odmiana reakcji PCR, czyli ilościowy PCR w czasie rzeczywistym (Real-Time PCR) czy sekwencjonowanie kwasów nukleinowych. Każda z tych technik pozwala nie tylko na wykrycie zakażenia na poziomie dotychczas nieosiągalnym, lecz również na jego skuteczne obserwowanie i skuteczne leczenie. Przy pomocy reakcji Real-Time PCR możliwe jest określenie ilości cząstek wirusa w badanej jednostce objętości krwi. Technika sekwencjonowania pozwala na dokładne określenie typu wirusa, a co za tym idzie zjadliwości. Wszystkie te techniki wzięte razem pozwalają na dokładne określenie ilości wirusów we krwi oraz na skuteczną walkę z nimi.
EN
Progress either in medicine or molecular biology technics induces perspective possibilities of control and complication prevention in case of chronic viral diseases such as viral hepatitis and HIV infection. Accurate control of HBV viremia and seroconvertion level during infection was impossible several years ago. For the last couple of years molecular biology methods for HCV, HBV and HIV infection have been generally accepted and used for diagnosis, even without antibodies detectable in blood. Infection monitoring technics, such as Real-Time PCR, nucleic acid sequencing have been usefull and flow cytofluorometry, have been useful in rapid reacting on changes in the infected patient state. Each of the mentioned technics provides either the infection detection on the level unavailable in the past, or efficient observation and, consequently, proper treatment of the infection. Real-Time PCR allows to define the quantity of viral molecules in the volume of tested blood sample. Sequentioning technic provides viruses type ane virulence definition. The combination of all the other hand the cytofluorometry technic allows to define precisely the quantity of viral proteins presented on the infected cells and detect other blood proteins expression. The combination of all those technics provides accurate definition of virus ammount and efficient treatment
The text addresses the epistemology of Otherness/Strangeness as a component of postmodern humanistic discourse. The anthropological-axiological perspective reveals the issue of dialogue with the Other in sociological-ethnic, transcultural, postcolonial, and globalist dimensions. The ethical approach to interpreting the Other is discussed with reference to the writings of Ryszard Kapuściński, for whom the Other becomes "the main actor on the global stage of a multicultural world." This approach corresponds to the project of heterology and the cognitive triad: Otherness-Dialogue-Experience (encounter). The discussion is complemented by issues of identity discourses, interpreted and classified in the context of globalization processes and the "disassembly of geography" (A. Appadurai), as well as in relation to concepts such as "deterritorialization of cultures," "new diasporism," "peripherization of the center," "neotribalism," and the dislocation of cultural spatial bases. Otherness, as an ethical issue of postmodernity, is further explicated and defined by phenomena related to the emergence of fluid quasi-identity structures, which demonstrate the hybridity of the global cultural economy.
PL
Tekst podejmuje kwestie epistemologii Inności/Obcości jako składnika ponowoczesnego dyskursu humanistycznego. Perspektywa antropologiczno-aksjologiczna odsłania problem dialogu z Innym w wymiarze socjologiczno-etnicznym, transkulturowym, postkolonialnym i globalistycznym. Etyczny nurt interpretacji Innego zostaje omówiony w oparciu o pisarstwo Ryszarda Kapuścińskiego, dla którego Inny staje się „głównym aktorem globalnej sceny wielokulturowego świata”. Takiemu ujęciu odpowiada projekt heterologii oraz poznawczej triady: Inny-Dialog-Doświadczenie (spotkanie). Dopełnieniem rozważań są zagadnienia dyskursów tożsamościowych interpretowanych i klasyfikowanych w kontekście procesów globalizacji i „demontażu geografii” (A. Appadurai) oraz w odniesieniu do pojęć: „deterytorializacji kultur”, „nowego diasporyzmu”, „peryferyzacji centrum”, „neotrybalizmu” i dyslokacji przestrzennej bazy kulturowej. Inność jako etyczny problem ponowoczesności eksplikują i dookreślają zjawiska związane z powstawaniem płynnych quasi-struktur tożsamościowych, pokazujących hybrydyczność globalnej ekonomii kulturowej.
Autorka snuje rozważania dotyczące cech charakterystycznych współczesnych reportaży. Artykuł koncentruje się na przedstawieniu hybrydycznej natury gatunku i jego silnie literackiego ukierunkowania. Polem analiz jest twórczość Mariusza Szczygła. Refleksja prowadzona jest dwutorowo. Zasygnalizowana zostaje zarówno dystynktywność dokumentaryzmu jako cechy kanonicznej reportażu w ogóle, jak również znamienność pojawiających się w tekście motywów beletrystycznych. Jak się okazuje, nadrzędny, dokumentalny charakter reportaży nie uniemożliwia rozpatrywania twórczości Szczygła w kategoriach utworów literackich. Autorka artykułu wykorzystuje do analizy trzy zbiory – Gottland, Zrób sobie raj i Nie ma. Wnioski dowodzą, że wybrane teksty reportażowe są międzygatunkowymi hybrydami, mozaikami stylów, w których kondensują się doświadczenia związane z poznawaniem prawdy (faktów) oraz fikcji literackiej.
EN
The author deliberates on the characteristics of contemporary reportages. The paper focuses on presenting the hybrid nature of the genre and its strongly literary orientation. The field of analysis is the work of Mariusz Szczygieł. The study is conducted in two ways. Both the distinctive character of documentarism as a canonical feature of reportage in general, and the significance of fictional motifs appearing in the text, are highlighted. As it turns out, the canonical documentary nature of the reportages does not make it impossible to consider Szczygieł’s texts in terms of literary works. The author of the paper uses three collections of reportages: Gottland, Zrób sobie raj, and Nie ma. The conclusions show that the selected materials are inter-species hybrids and mosaics of styles in which the experiences related to discovering the truth (facts) and literary fiction are condensed.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.