Full-text resources of CEJSH and other databases are now available in the new Library of Science.
Visit https://bibliotekanauki.pl

Refine search results

Journals help
Authors help
Years help

Results found: 55

first rewind previous Page / 3 next fast forward last

Search results

Search:
in the keywords:  system finansowy
help Sort By:

help Limit search:
first rewind previous Page / 3 next fast forward last
PL
W artykule przedstawiono charakter finansów zdecentralizowanych (DeFi) jako potencjalnej alternatywy dla tradycyjnych modeli finansowania mikro- i małych przedsiębiorstw. Koncentrując się na ograniczeniach tradycyjnego systemu finansowego, wskazano główne bariery w dostępie mikro- i małych przedsiębiorstw do kapitału finansowego. Głównym celem artykułu jest analiza możliwości przeprowadzenia eksperymentu ekonomicznego badającego czy podejście oparte na zdecentralizowanych finansach może stać się rozwiązaniem zwiększającym dostępność mikro- i małych przedsiębiorstw do kapitału finansowego. Wyniki tego eksperymentu będą mogły w przyszłości stać się przyczynkiem do dalszej dyskusji oraz przeprowadzenia szerokich badań ilościowych.
PL
Głównym celem artykułu jest holistyczne przedstawienie idei makro­nadzoru, wskazanie na potrzeby jej implementacji oraz wykazanie na podstawie danych historycznych i badań, że polityka makroostroż­nościowa może istotnie przeciwdziałać materializacji ryzyka syste­mowego w działalności bankowej. Oznacza to, że będzie ona w sta­nie przeciwdziałać temu ryzyku w wymiarze zarówno czasowym, jak i strukturalnym, przekładając się na lepsze funkcjonowanie gospodar­ki realnej, której system finansowy przede wszystkim służy. W pracy została przedstawiona historia idei makronadzoru oraz opisana cha­rakterystyka systemu finansowego, źródła ryzyka systemowego, a tak­że cele i instrumenty polityki makroostrożnościowej.
EN
The main objective of this paper is a holistic representation of the idea of macro-supervision, pointing to the need for its implementation and demonstration based on research and historical data that macro-pru­dential policy can significantly prevent the materialization of systemic risk in the banking business. This means that it will be able to coun­teract this risk in both temporal and structural terms, translating into better functioning of the real economy, which the financial system pri­marily serves. The article will present the history of the idea of macro-supervision and its concept in the light of different economic schools. Next, the characteristics of the financial system, sources of systemic risk and macro-prudential policy objectives will be shown. Attention will also be given to the other objectives of this idea. In the next stage of work, a range of policy instruments will be presented.
3
Publication available in full text mode
Content available

Kryzys w Rosji 2008-2010

88%
PL
W artykule opisany został mechanizm wchodzenia gospodarki Rosji w głęboki kryzys finansowo-ekonomiczny, którego źródła powstały w światowym systemie gospodarczym. Kryzys w Rosji posiadał wewnętrzne uwarunkowania subiektywne, takie jak nierozważna presja polityczna władz na rodzimy biznes oraz zewnętrzne – spadek cen ropy na rynku światowym, wojna pięciodniowa z Gruzją w sierpniu 2008 r. i przejawy kryzysu finansowego w USA i Europie Zachodniej. Scharakteryzowany został stan gospodarki rosyjskiej, utrzymujący jej słabą odporność na recesję w gospodarce światowej. Do najważniejszych czynników kryzysu należały – odpływ inwestycji zagranicznych w formie krótkoterminowego kapitału spekulacyjnego, olbrzymi dług zagraniczny rosyjskich firm prywatnych, niewiele mniejszy od zasobów finansowych pochodzących z eksportu surowców energetycznych, oraz przejawy „choroby holenderskiej”. Ważnym czynnikiem kryzysu były także cechy systemu politycznego Rosji, który z powodu korupcji oraz wadliwego prawa tworzy niesprzyjający klimat inwestycyjny. W artykule opisane są konkretne przejawy kryzysu w różnych sferach gospodarki i społeczeństwa oraz strategia władz, polegająca na wykorzystaniu zasobów finansowych państwa zgromadzonych w Funduszu Rezerw. Opisany został mechanizm interwencji państwa, który pozwolił ustabilizować sytuację, nie uruchamiając jednak efektów modernizacyjnych. Może to powodować powtarzanie kryzysów w przyszłości. Artykuł podejmuje także problematykę nowych zjawisk w gospodarce światowej, wynikających z jej globalizacji – swobodnego przemieszczania się kapitału produkcyjnego i finansowego, które zmieniają tradycyjne mechanizmy walki z kryzysami. Wskutek uelastycznienia światowego systemu gospodarczego, czynniki kryzysogenne kumulują się dłużej, a przez to „oczyszczanie” systemu w rezultacie kryzysu staje się trudniejsze i dłuższe. Gospodarka rosyjska w obecnej formie jest słabo dostosowana do takich wyzwań.
EN
The article described a mechanism for entering the Russian economy into a deep financial and economic crisis, which originated in the source of the world economic system. The crisis in Russia had a subjective internal conditions, such as ill-advised political pressure on the domestic government, business, and the outer - the decline in oil prices on the world market, Five-Day war with Georgia in August 2008, and the manifestations of the financial crisis in the U.S. and Western Europe. Characterized the state of the Russian economy was continuing its poor resistance to the downturn in the global economy. The most important factors were the crisis - the outflow of foreign investment in the form of short-term speculative capital, Russia's huge foreign debt in private companies, not much less than the financial resources from the export of energy resources, and the manifestations of "Dutch disease". An important factor in the crisis was also the characteristics of the political system of Russia, which because of corruption and defective law creates an unfavorable investment climate. The article describes the specific features of the crisis in different spheres of economy and society and government strategy of leveraging the nation's financial resources accumulated in the Reserve Fund. This paper describes the mechanism of state intervention, which helped stabilize the situation, not running but the effects of modernization. This can result in repeated crises in the future. The article also addresses new developments in the global economy resulting from the globalization - the free movement of productive capital and financial - that change the traditional mechanisms of crises. As a result the more flexibility of the global economic system, crisis’s factors accumulate longer, and thus "cleansing" of the system as a result of the crisis becomes more difficult and longer. The Russian economy in its current form, is poorly suited to such challenges.
PL
Artykuł ma na celu przedstawienie pozycji Wielkiej Brytanii na europejskim rynku finansowym. Skupiono się na sektorach branży finansowej oraz działaniu i funkcjonowaniu poszczególnych jego instytucji. Przedstawiono wartości jakimi dysponują podmioty działające na tych rynkach oraz sposoby, w jakie alokują powierzone środki. Uwydatniono strukturę zatrudnienia w poszczególnych jednostkach, jak i uzależnienia geograficzne względem miejsc pracy w danym sektorze. Celem artykułu jest określenie wartości jakie niosą za sobą poszczególne segmenty brytyjskiego sektora finansowego na szczeblu europejskim.
EN
In the article it is shown the impact of central banks to maintain financial stability. Financial crises that occurred over the years have shown the importance of measures to maintain stability That stability is variously understood. Some authors see it as a lack of crisis, others as a situation where the system is able to continuously and effectively fulfill its role, despite some hesitation. The situation of crisis in the financial system influence on the a decline in economic growth. Disturbances in this system cause that central banks must implement a range of solutions to prevent falls of the commercial banks, to prevent the economic decline and confidence in the financial system. In 2008, banks in many countries used solutions such as open market operations, the reduction of interest rates, liquidity provision operations. These activities were aimed at improving the situation in the banking sector, but also strengthening the financial system.
PL
W artykule ukazano wpływ banków centralnych na utrzymanie stabilności finansowej. Kryzysy finansowe, które pojawiały się na przestrzeni lat, pokazały, jak ważne są działania mające na celu utrzymanie stabilności. Owa stabilność rozumiana jest różnorodnie. Niektórzy autorzy postrzegają ją jako brak kryzysu, inni jako sytuację, w której system jest w stanie w sposób ciągły i efektywny pełnić swoją rolę, mimo pewnych zawahań. Sytuacja kryzysu w systemie finansowym powoduje spadek wzrostu gospodarczego. Zaburzenia w omawianym systemie powodują, że banki centralne muszą wdrażać szereg rozwiązań, aby zapobiec upadkom banków komercyjnych, zapobiec spadkowi gospodarczemu i spadkowi zaufania do systemu finansowego. W roku 2008 banki wielu państw sięgały po rozwiązania, takie jak: operacje otwartego rynku, redukcje stóp procentowych, operacje dostarczania płynności. Działania te miały na celu poprawienie sytuacji w sektorze bankowym i systemie finansowym.
PL
System finansowy jest często nazywany krwioobiegiem współczesnej gospodarki. Chiny próbują zbudować nowoczesna gospodarkę ( chociaż w ramach autorytarnego systemu politycznego ) wiec stworzenie instytucji i reguł tworzących ten system staje się bardzo istotne. Jako taki, system jest nadzwyczaj złożony wymaga skomplikowanej struktury instytucji i dostosowanych do ich potrzeb regulacji. Najważniejszymi instytucjami sa : bank centralny, banki komercyjne i inne instytucje bankowe, banki międzynarodowe, system ubezpieczeń, rynek pieniężny, rynki finansowe operujące zarówno w ramach giełdy papierów wartościowych jak i poza nią i wiele innych. Stworzenie przejrzystych instrumentów regulacji wymaga określenia jasnych zasad zależności i odpowiednich rozwiązań prawnych umożliwiających sprawne zarzadzanie całym systemem i jego rozwój w pożądanym kierunku. Artykuł bardzo skrótowo przedstawia osiągniecia Chin w tym zakresie oraz wskazuje ciągle istniejące problemy z którymi musza się one zmierzyć.
PL
Gminy są podstawową jednostką samorządu terytorialnego. Stanowią więc administrację pu-bliczną zlokalizowaną najbliżej obywatela. Zaspokajają zatem istotne potrzeby mieszkańców, gdyż finansują takie ważne dziedziny jak: oświatę i wychowanie, pomoc społeczną, gospodarkę komunalną, transport i łączność, kulturę i ochronę dziedzictwa narodowego, kulturę fizyczną, gospodarkę mieszkaniową. Ze względu na to, że ryzyko oznacza niepewność co do osiągnięcia założonych celów czy też możliwość urzeczywistnienia się czegoś niepożądanego, gminy podlega-ją ryzyku podobnie jak inne podmioty gospodarujące. Wynika to z nadrzędnego celu, jaki realizują gminy, tj. zaspokajanie potrzeb społeczności lokalnej. To zaspokajanie potrzeb może nie być realizowane efektywnie właśnie w wyniku oddziaływania różnych czynników na finanse gmin. Artykuł ma charakter poznawczy i porządkujący. Dotyczy identyfikacji i klasyfikacji czynni-ków ryzyka występujących w systemie finansowym gmin. Identyfikację tych czynników umożli-wiają przyjęte dwie klasyfikacje. Pierwsza z nich za kryterium przyjmuje kategorię, której to ryzyko dotyczy. Zgodnie z tym można wyróżnić ryzyko w zakresie realizowanych: dochodów, wydatków, przychodów i rozchodów. Druga z kolei klasyfikacja dzieli te czynniki na zależne i nieza-leżne od gminy, czyli tkwiące wewnątrz i na zewnątrz jednostki. Najczęściej powtarzającym się zewnętrznym czynnikiem ryzyka we wszystkich kategoriach finansowych jest zmiana regulacji prawnych oraz sytuacja gospodarcza, a wewnętrznym niewła-ściwa praca urzędników. Innymi ważnymi czynnikami zewnętrznymi, potencjalnie zagrażającymi wykonanie dochodów czy powodujące wzrost wydatków, są zjawiska demograficzne.
EN
The basic local government unit is the gmina. Hence, gminas constitute public administration located closest to the citizen. They, therefore, satisfy essential needs of the citizens, because they fund such important branches as: education, social assistance, municipal services, transport and communication, culture and protection of cultural heritage, physical culture, housing. Due to the fact that risk is associated with uncertainty in terms of achieving the set goals or with the possibility to materialize something undesirable, gminas also undergo risk, similarly to other enterprises. This results from the main goal realized by gminas, that is satisfying needs of the local community. This move may not be carried out effectively due to various factors influencing finances of gminas. The article is of cognitive and ordering nature. It concerns the identification and classification of risk factors found in the financial system of gminas. The identification of such factors is possi-ble on the basis of the two accepted classifications. The first takes as a criterion a category that this risk concerns. According to this category, one can distinguish the risk in terms of the realized incomes, outcomes, revenues, and expenses. The other classification divides these factors into dependent on and independent of the gmina, that is those inside and outside of the unit. The most recurrent exterior risk factor in all the financial categories are the change of legal regulations and the economic situation, whereas the interior factor concerns incorrect work of officials. Other important exterior factors, which poten-tially threaten exercising income or cause the growth of expenditure, are demographic phenomena.
EN
The Financial Stability Committee ensures protection of the financial system stability in Poland. The article discusses the competences of the Financial Stability Committee in the area of macroprudential supervision and systemic risk. In addition, the rights and obligations arising from its organization and operating mode. The author presented de lege lata comments and de lege ferenda postulates. The subject of the work is undoubtedly timely and important because the financial systems, which are the dominant element of most economies, are characterized by high susceptibility to disturbances of stability.
PL
Komitet Stabilności Finansowej zapewnia ochronę stabilności systemu finansowego w Polsce. W artykule zostały omówione kompetencje Komitetu Stabilności Finansowej w zakresie nadzoru makroostrożnościowego oraz ryzyka systemowego. Ponadto uprawnienia i obowiązki wynikające z jego organizacji i trybu pracy. Autor przedstawił uwagi de lege lata oraz postulaty de lege ferenda. Temat pracy jest niewątpliwie aktualny i ważny, gdyż systemy finansowe, które są dominującym elementem większości gospodarek, cechują się dużą podatnością na zakłócenia stabilności.
Nauki o Finansach
|
2023
|
vol. 28
|
issue 2
11-20
PL
Cel artykułu to sformułowanie teoretycznej podstawy uzasadniającej rolę specyficznej instytucji finansowej, tj. Regionalnego Funduszu Rozwoju (RDF), w gospodarce regionu oraz ustalenie roli regionalnych funduszy rozwoju (RDFs) w realiach polskich. Wykorzystano klasyczny paradygmat pośrednictwa finansowego, transpozycje paradygmatów roli banku w gospodarce oraz dopełniająco paradygmaty właściwe dla finansów publicznych. Uzyskano właściwe dla specyfiki Regionalnego Funduszu Rozwoju paradygmaty teoretyczne wyjaśniające jego rolę w gospodarce regionu. Została także ustalona prawdziwa rola takich instytucji w gospodarce polskiej. Stwierdzono, że nie ma wystarczająco mocnych argumentów, aby podważyć zasadność istnienia RDFs w Polsce. W kontekście dualnej roli polskich RDFs ustalono kluczowe obszary wymagające poprawy, takie jak system motywacyjny RDFs i kryteria operacyjne w udokumentowanych strategiach inwestycyjnych.
EN
The aim of the paper was to formulate a theoretical basis to justify the role of a specific financial institution, i.e. the Regional Development Fund (RDF), in the regional economy, and to establish the actual role of Regional Development Funds (RDFs) in Poland. The concept of comparative finance was used. Based on the principle of inference per analogiam in terms of the RDFs' belonging to the market financial sector, the classical paradigm of financial intermediation and the paradigm transpositions of the bank's role in the economy were used, and, complementarily, paradigms specific to public finance. In terms of establishing the actual role in the Polish reality, a descriptive method was used, after desk research analysis of RDFs financial reports, Investment Strategy documents, reports of the Association of Regional Development Funds. Theoretical paradigms appropriate to the specifics of the Regional Development Fund were obtained to explain its position in the region's economy, moreover, the true role of such institutions in the Polish economy was established. The multidimensionality of the RDF's role in the economy and its dual nature should be explained on the basis of paradigms of financial intermediation in their fusion with paradigms of the role of public finance. There are no arguments strong enough to undermine the legitimacy of the existence of current RDFs in Poland, yet it cannot be stated unequivocally that Polish RDFs perform sufficiently well in the assigned dual role. There are areas for improvement (the incentive system and the operational criteria in the Investment Strategies), which could significantly improve the usefulness of RDFs in the economy of the regions.
PL
Exchange-traded funds (ETFs) są jedną z najszybciej rosnących kategorii funduszy inwestycyjnych. W pewnych krajach, takich jak Polska, nie nastąpił jednak rozwój tej grupy funduszy. Celem tekstu jest omówienie wybranych zagadnień teoretycznych związanych z wpływem ETFs na system finansowy oraz ocena możliwości wystąpienia tych oddziaływań w Polsce w odniesieniu do funduszy notowanych poza granicami Polski, które posiadają polskie aktywa. Przedstawione zostały wyniki badania przeprowadzonego z wykorzystaniem wskaźników obliczonych na podstawie danych o poszczególnych funduszach, w tym przede wszystkim zagregowanych wartości aktywów funduszy w różnych ujęciach (zwłaszcza w odniesieniu do rozmiarów poszczególnych części systemu finansowego) oraz struktury aktywów. Okres badania to lata 2010-2017. Wyniki analizy wskazują na to, że potencjalny wpływ zarówno funduszu notowanego w Polsce, jak i notowanych za granicą funduszy z polskimi aktywami na polski system finansowy jest silnie ograniczony ze względu na ich niewielkie rozmiary.
EN
Exchange-traded funds (ETFs) are globally one of the most rapidly developing categories of investment funds. However, in some countries, such as Poland, their growth has been minimal. The aim of the paper is the presentation of the selected theoretical issues linked to the influnce of ETFs on the financial system and the evaluation of the possibility of such an impact in Poland, with the focus on the foreign funds that hold Polish assets in their portfolios. The analysis was conducted with calculated indicators based on the values of assets of funds in various perspectives (including the size of the financial system’s particular segments). The period of the research was 2010−2017. The results of the analysis indicate that the potential impact on the Polish financial system of both the fund listed only in Poland and the foreign funds with Polish assets is severely limited by their size.
PL
Celem artykułu jest zaprezentowanie istoty kryzysów finansowych i bankowych oraz przyczyn ich występowania, ze szczególnym uwzględnieniem kryzysu 2008 plus. Przeprowadzone rozważania prowadzą do wniosku, że kryzysy finansowe to integralny element rozwoju gospodarczego, który w warunkach globalizacji może przyjmować coraz większy zasięg terytorialny i podmiotowy. Wraz z rosnącą złożonością procesu gospodarowania i warunków działania systemu finansowego katalog przyczyn kryzysów finansowych jest coraz bardziej rozbudowany. Teoria ekonomii pomimo możliwości analizowania zjawiska kryzysu finansowego 2008 plus nadal nie uporała się z jednoznaczną diagnozą przyczyn kryzysów finansowych i nie wypracowała czytelnych przesłanek jego wystąpienia. Kryzys finansowy to permanentna choroba systemu gospodarczego, której wystąpienia, przebiegu i skutków ekonomia nie może raz na zawsze zdiagnozować.
EN
The aim of this article is to present the essence of financial and banking crises as well as their origins, focusing on the crisis of 2008 and afterwards. The author concludes that financial crises form an integral element of economic development, which in a globalized world can have a larger extent, both in terms of space and subject matter. As management processes and financial circumstances are becoming increasingly complicated, the range of possible causes of financial crises is growing larger. Economics, despite the instructive example of the 2008 plus crisis, has not been able to offer a satisfactory diagnosis of causes of financial crises and pinpoint their causes. A financial crisis is a chronic ailment of every economy, whose occurrence, course and consequences cannot be diagnosed once and for all.
EN
Objective: The aim of this work is to characterize central bank digital money as a new payment instrument in the context of an analysis of the potential benefits and risks associated with it. This article presents models of CBDC operation, indicating their characteristics, and the current state of work in the process of implementing this instrument in selected countries. Methodology: This work utilizes methods of literature analysis, descriptive and comparative analysis. This article presents models of CBDC operation, indicating their characteristics, and the current state of work in the process of implementing this instrument in selected countries. The authors of the study pay particular attention to the benefits of implementing CBDC, as well as the risks associated with its introduction into circulation. Results: Central bank digital money (CBDC) is a new type of payment instrument associated with the development of new technologies in the financial market. Faced with the dynamic development of financial technologies and the growing interest in digital currencies in the private sector, central banks around the world are intensifying research into the potential of their own digital forms of money. The conceptual and analytical work conducted to date, as well as experiments and initial implementations, do not allow for a clear assessment of the benefits associated with using this instrument. Implications and Recommendations: Conceptual work on CBDC has begun in many countries around the world. For economies with relatively low levels of financial market development, central bank digital money could become an innovative solution that positively impacts the efficiency of payment systems. However, for most countries, it will only complement existing payment instruments. Currently, the most advanced work on digital money issuance is in countries with inefficient payment systems, disruptions in the payment services market, or a decline in the use of cash in retail transactions. The hypothetical benefits supporting the initiation of more advanced work on digital currency issuance refer to the experiences of countries where pilot programs are being conducted or the implementation of this instrument has been subjected to in-depth analysis. The varying conditions surrounding the introduction of CBDC and the multitude of variants across countries mean that CBDC is not a universal instrument. Originality/Value: The introduction of CBDC into circulation creates a number of new opportunities that could significantly modify the functioning of global financial systems. Taking into account the fact that the introduction of CBDC means a change in the current architecture of national monetary systems, this process requires the development of new, effective and secure organizational, technical and operational solutions as well as a significant degree of credibility in relation to state institutions and an adequate information policy.
PL
Cel: Celem artykułu jest charakterystyka cyfrowego pieniądza banku centralnego jako nowego instrumentu płatniczego w kontekście analizy potencjalnych korzyści i zagrożeń z tym związanych. Przedstawiono modele funkcjonowania CBDC wraz ze wskazaniem ich cech oraz aktualny stan prac w procesie implementacji tego instrumentu w wybranych krajach. Metodyka: W artykule wykorzystano metody analizy literatury przedmiotu oraz analizy deskryptywnej i porównawczej. Zaprezentowano modele funkcjonowania CBDC wraz ze wskazaniem ich cech oraz aktualny stan prac w procesie implementacji tego instrumentu w wybranych krajach. Autorzy opracowania zwracają szczególną uwagę na korzyści wynikające z wdrożenia CBDC, jak również zagrożenia związane z jego wprowadzeniem do obiegu. Wyniki: Cyfrowy pieniądz banku centralnego (CBDC) to nowy rodzaj instrumentu płatniczego związany z rozwojem nowych technologii na rynku finansowym. W obliczu dynamicznego rozwoju technologii finansowych oraz rosnącego zainteresowania cyfrowymi walutami w sektorze prywatnym banki centralne na całym świecie intensyfikują badania nad potencjałem własnych cyfrowych form pieniądza. Dotychczas prowadzone prace koncepcyjno-analityczne, jak również eksperymenty i pierwsze wdrożenia nie pozwalają na jednoznaczną ocenę korzyści związanych ze stosowaniem tego instrumentu. Implikacje i rekomendacje: Prace koncepcyjne w zakresie CBDC rozpoczęto w wielu krajach świata. Dla gospodarek cechujących się relatywnie niskim poziomem rozwoju rynku finansowego cyfrowy pieniądz banku centralnego może stać się innowacyjnym rozwiązaniem wpływającym pozytywnie na poprawę efektywności funkcjonowania systemów płatniczych, jednak dla większości państw stanowić on będzie uzupełnienie już stosowanych instrumentów płatniczych. Aktualnie największy stopień zaawansowania prac w procesie emisji pieniądza cyfrowego cechuje kraje, w których funkcjonują mało efektywne systemy płatności, gdzie odnotowuje się zaburzenia na rynku usług płatniczych lub takie, w których spada wykorzystanie pieniądza gotówkowego w transakcjach detalicznych. Hipotetyczne korzyści przemawiające za rozpoczęciem bardziej zaawansowanych prac nad emisją cyfrowej waluty odnoszą się do doświadczeń krajów, w których prowadzone są programy pilotażowe lub wdrożenie tego instrumentu zostało poddane głębszej analizie. Zróżnicowanie warunków towarzyszących wprowadzeniu CBDC oraz wielość wariantów w poszczególnych krajach sprawiają, że CBDC nie ma charakteru instrumentu uniwersalnego. Oryginalność/wartość: Wprowadzenie do obiegu CBDC stwarza szereg nowych możliwości, które mogą istotnie zmodyfikować sposób funkcjonowania globalnych systemów finansowych. Mając na uwadze fakt, iż wprowadzenie CBDC oznacza zmianę dotychczasowej architektury krajowych systemów monetarnych, proces ten wymaga wypracowania nowych, efektywnych oraz bezpiecznych rozwiązań organizacyjnych, technicznych i operacyjnych, jak również znacznego stopnia wiarygodności w odniesieniu do instytucji państwowych i adekwatnej polityki informacyjnej.
PL
Artykuł poświęcony jest pozycji Narodowego Banku Polskiego w nadzorze makroostrożnościowym. Pierwotnie za nadzór makroostrożnościowy w Polsce miała odpowiadać Rada Ryzyka Systemowego, w której próbowano zagwarantować wiodącą rolę NBP z różnym nasileniem. Ostatecznie za realizację nadzoru makroostrożnościowego i zarządzanie kryzysowe odpowiada Komitet Stabilności Finansowej. Takie rozwiązanie osłabia wiodącą rolę NBP w nadzorze makroostrożnościowym.
EN
The aim of the article is to focus on the position of the National Bank of Poland in the macroprudential oversight. In the beginning, macro-prudential oversight in Poland rested with the European Systematic Risk Board, in which the leading role was to be guaranteed for the National Bank of Poland with varying intensity. Eventually, the responsibility for macro-prudential oversight and crisis management falls on the Committee of Financial Stability. This solution weakens the role of the National Bank of Poland in the macro-prudential oversight.
EN
The work shows the effect of macroeconomic phenomena on the financial system with emphasis on the growing importance of banks in the economic environment. The aim of the work is to contribute to the existing debate on the impact of macroeconomic phenomena on the financial system with emphasis on the growing importance of banks in the economic environment. Major contributions to the discussion are new threats for the banking activity and regulatory changes aimed at increasing the stability of the financial system. Due to the theoretical nature of the problem, the research methodology used in the publication is based on a literature review of theoretical works and analysis of the results of research carried out by institutions supervising the financial market in the EU. For a long time the importance of the financial sector in macroeconomics was marginalized and reduced to that of an institution contributing solely towards assuring cash flows and streamlining the flow of goods. The beginning of the 21st century in macroeconomics is largely associated with economic disturbances arising from the participation of financial institutions. The size and complexity of the financial sector has given rise to a complex network of links between financial institutions along with the relationships between financial institutions and enterprises. Unreliability of resistance management methods protecting banks against risk factors, employed before the emergence of 2007/08 crisis, prompted the development of new mechanisms that would secure the financial sector from the next financial crisis. Proposed by the IMF, the new solution consists in testing banks' resilience to extremely adverse economic circumstances. However, financial institutions of particular import for the stability of the financial system will continue to generate large systemic risk, even if they meet the new prudential regulations. Therefore, it is necessary to find a solution to stabilize the growth of bank assets with the simultaneous shift of responsibility towards systemically important financial institutions.
PL
Praca przedstawia wpływ zjawisk makroekonomicznych na system finansowy wraz ze zwróceniem uwagi na wzrost znaczenia banków w otoczeniu ekonomicznym. Celem pracy jest wkład do istniejącej debaty naukowej w sprawie wpływu zjawisk makroekonomicznych na system finansowy z naciskiem na rosnące znaczenie banków w otoczenia gospodarczego. Znaczącym udziałem wniesionym do dyskusji są nowe zagrożenia dla działalności bankowej oraz zmiany regulacyjne mające na celu zwiększenie stabilności systemu finansowego. Ze względu na teoretyczny charakter problemu metodologia badawcza zastosowana w publikacji oparta jest na przeglądzie literatury prac teoretycznych oraz analizie wyników z badań przeprowadzonych przez instytucje nadzorujące rynek finansowy w UE. Przez długi okres czasu znaczenie sektora finansowego w makroekonomii było marginalizowane do poziomu instytucji tylko umożliwiającej przepływy pieniężne oraz usprawniającej przepływ towarowy. Początek XXI wieku w makroekonomii w dużym stopniu związany jest z zaburzeniami gospodarczymi powstałymi przy udziale instytucji finansowych. Wielkość oraz złożoność sektora finansowego spowodowało powstanie skomplikowanej sieci powiązań, wzajemnych zależności w relacjach między instytucjami finansowymi oraz w relacjach miedzy instytucjami finansowymi a przedsiębiorstwami. Zawodność metod zarządzania odpornością banków na czynniki ryzyka stosowana przed kryzysem lat 2007-2008 wymusiła opracowanie nowych mechanizmów mogących uchronić sektor finansowy przed następnym kryzysem finansowym. Nowym rozwiązaniem zaproponowanym przez IMF jest przeprowadzanie testów odporności banków na skrajnie niekorzystne wydarzenia ekonomiczne. Jednakże instytucje finansowe o szczególnym znaczeniu dla stabilności systemu finansowego nawet w przypadku spełnienia nowych regulacji ostrożnościowych będą w dalszym ciągu generować duże ryzyko systemowe. Dlatego konieczne jest znalezienia rozwiania systemowego dla ustabilizowania wzrostu aktywów bankowych wraz z przesunięciem odpowiedzialności w kierunku systemowo ważnych instytucji finansowych.
EN
The first cryptographic currency (Bitcoin) was created in 2009. Since then, cryptocurrencies have undergone dynamic development, and their user numbers risen apace. This article analyses and estimates the impact, development and growth of cryptographic currencies on the stability and functioning of financial systems. The paper also examines whether cryptocurrencies fulfill the basic functions of money. The first part addresses technical and legal issues of cryptographic currencies. The second performs a statistical analysis and impact assessment on public finances, banking sector as well as individual users have been performed. Bitcoin quotes are compared to other traditional financial instruments including rate of return, coefficient of variation, range, and Pearson’s correlation coefficient. The analyses which have been conducted lead to the conclusion that cryptocurrencies cannot be treated equally with money (they are treated more as investment assets), they are far more volatile than traditional financial instruments, and there is a significant similarity between cryptographic currencies and pyramid schemes.
PL
Pierwsza kryptowaluta (bitcoin) powstała w 2009 r. Od tego czasu kryptowaluty bardzo dynamicznie się rozwijają, systematycznie wzrasta też liczba ich użytkowników. Celem artykułu jest analiza i ocena rozwoju i wzrostu częstości wykorzystywania walut kryptograficznych oraz ich wpływu na stabilność i funkcjonowanie systemu finansowego. Rozważano też, czy kryptowaluty spełniają funkcje pieniądza. Poruszono kwestie techniczne oraz prawne walut kryptograficznych, dokonano analizy statystycznej – notowania bitcoina zostały porównane do notowań innych tradycyjnych instrumentów finansowych z wykorzystaniem stopy zwrotu, współczynnika zmienności, rozstępu oraz współczynnika korelacji Pearsona, oraz oceny wpływu na finanse publiczne, sektor bankowy czy indywidualnych użytkowników. Przeprowadzone analizy pozwalają sformułować wnioski, że waluty kryptograficzne nie mogą być traktowane na równi z pieniędzmi (stanowią one aktywa inwestycyjne), ich notowania wykazują bardzo dużą zmienność względem innych tradycyjnych instrumentów oraz występuje bardzo duże podobieństwo walut kryptograficznych do piramid finansowych.
Bezpieczny Bank
|
2022
|
vol. 86
|
issue 1
65-79
EN
The aim of this article is to present the financial situation in Ukraine during the on-going war with Russia and present the efforts undertaken by Ukrainian officials to ensure the stability of the financial system in extreme circumstances. The author describes the decisions of Ukraine’s National Bank which aim to curb inflation as well as ensure the stability of the national currency (hryvna) and the banking system. Sources of financial help for Ukraine, both internal and international, are also considered. The article also touches upon the challenges facing Ukraine in terms of financial, social and political recovery after the war ends. The article includes materials of the National Bank of Ukraine, the Ministry of Finance of Ukraine, the The Ministry of Social Policy of Ukraine and the State Statistics Service of Ukraine.
PL
Celem artykułu jest prezentacja sytuacji finansowej Ukrainy w czasie trwającej wojny z Rosją i ukazanie działań podejmowanych przez ukraińskie państwo, aby zapewnić stabilność systemu finansowego w ekstremalnej sytuacji. Przedstawiono decyzje Narodowego Banku Ukrainy, mające na celu ograniczenie inflacji, utrzymanie stabilności narodowej waluty (hrywny) i systemu bankowego. Scharakteryzowano źródła pomocy finansowej dla Ukrainy z uwzględnieniem możliwości wewnętrznych i pomocy międzynarodowej. Ponadto, ukazano zadania stojące przed państwem ukraińskim, które pozwolą na jego odbudowę gospodarczą, społeczną i polityczną po zakończeniu zmagań wojennych. W pracy wykorzystano oficjalne materiały Narodowego Banku Ukrainy, Ministerstwa Finansów, Ministerstwa Polityki Społecznej oraz Państwowej Służby Statystycznej Ukrainy.
PL
Termin „pieniądz” oznacza obecnie różne modyfikacje formy pieniędzy, które historycznie przeszły własny proces rozwoju. Opierając się na zastosowaniu metod analitycznych, historycznych i porównawczych, celem artykułu jest identyfikacja istotnych aspektów rozwojowych instytucji pieniędzy (treść pojęcia, funkcje, role, formy, interakcje, pojęcia prawne) w kontekście ich pro futuro efektów w systemie gospodarczym, ze szczególnym uwzględnieniem Słowacji. Autorzy badali i analizowali informacje ze źródeł krajowych i zagranicznych, które koncentrowały się na historycznym rozwoju form pieniędzy i walut, zwłaszcza na Słowacji, i zwracają uwagę, że dzisiejsze pieniądze tracą swoje podstawowe historyczne cechy ekonomiczne, a także pytają, czy są to raczej inne wymiary pieniędzy (psychologiczne, polityczne, technologiczne i inne), które dziś dominują.
EN
The term money currently refers to various modifications of the money forms, which historically have undergone their process of development. Applying the analytical, comparative, and historical method, the present article aims to identify the essential developmental aspects of the institution of money (term's content, functions, role, appearance/ forms, interactions, legal aspects) in the context of their operation in the economic system with a pro futuro view focusing on the territory of Slovakia. The authors studied and analysed information from domestic and foreign sources, paying particular attention to the historical development of the form of money and currency formation predominantly in Slovakia. The authors conclude that today's money has lost its historical fundamental economic properties and raise the question whether it is only its other dimensions (psychological, political, technological, and others) that have prevailed.
EN
In the article the modern problems of the world financial system functioning are considered. The basic causes of global financial instability are defined, in particular the separation of capitalization processes of the company from the real basis of social and economic development; discrepancy between financial (corporate) reporting and conditions of functioning of economic systems. Emphasis is placed on the necessity of the development of regulatory instruments that will prevent uncontrolled growth and spread of fictitious capital and creating updated format of financial reporting proper to the characteristics of post-industrial type companies.
PL
Artykuł nawiązuje do ujawnionych przez kryzys finansowy problemów wymuszających istotne zmiany zasad i  metod sprawozdawczości finansowej. W  najbliższej przyszłości wymagana jest modernizacja globalnego systemu finansowego. Podstawą tej modernizacji powinno być opracowanie i przyjęcie międzynarodowych przepisów dotyczących krótkookresowych przepływów kapitału. Ważnym elementem powyższej modernizacji jest rozwój instrumentów regulacyjnych, które mogą uniemożliwić niekontrolowany wzrost i  rozprzestrzenianie fikcyjnego kapitału. Sprawozdawczość finansowa na rynkach kapitałowych, oparta na poddanych kontroli i  sformalizowanych wskaźnikach, powinna być traktowana jako narzędzie ograniczające dalszą wirtualizację kapitału i  hybrydyzację instrumentów finansowych. Autor podkreśla potrzebę doskonalenia finansowego raportowania właściwego dla przedsiębiorstw ery postindustrialnej.
PL
Fundusze publiczne środków pieniężnych są przedmiotem stosunków prawnych w sferze publicznej działalności finansowej. W związku z powyższym określenie ich statusu prawnego jest kwestią kluczową. Zgodnie z art. 1 oraz 3 ustawy Ukrainy o podstawowych prawach i wolnościach obywateli oraz o systemie prawnym na okupowanym terytorium Ukrainy z dnia 15.04.2014 r. terytorium lądowe Autonomicznej Republiki Krym oraz miasta Sewastopol, wody wewnętrzne Ukrainy na tych terytoriach, wewnętrzne wody morskie oraz wody terytorialne Ukrainy otaczające Półwysep Krymski, terytorium wyłącznej (morskiej) strefy ekonomicznej Ukrainy wzdłóż wybrzeża Półwyspu Krymskiego oraz przylegającego do wybrzeża szelfu kontynentalnego – wszystkie te terytoria znajdują się w jurysdykcji organów władzy państwowej Ukrainy zgodnie z przepisami prawa międzynarodowego, konstytucją oraz ustawami Ukrainy. Z kolei przestrzeń powietrzna nad tymi terytoriami posiada status tymczasowo okupowanego trytorium, które jest nieodłączną częścią terytorium Ukrainy, gdzie również obowiązuje konstytucja oraz prawo Ukrainy, jednak możliwość realizacji suwerenności Ukrainy nad tym terytorium jest ograniczona. Brak możliwości realizacji uprawnień władczych dotyczących funkcjonowania instytucji publicznych na określonym terytorium prowadzi do potrzeby zmiany podejścia do realizacji uprawnień państwa w celu zachowania prawa do konkretnego terytorium. Wspomniana kwestia ma swoje odniesienie także do sfery regulacji systemów finansowych państwa, które przewidują jednolitość centralnego systemu finansowego z innymi terytoriami państwa. Wprowadzone do prawa finansowego Ukrainy zmiany określiły szczególne stosunki pomiędzy budżetem państwowym a budżetami Republiki Autonomicznej Krym oraz miasta Sewastopol. Wspomniany model («samofinansowania») przewiduje pełne finansowanie działalności administracji na określonych terytoriach przez miejscowy budżet oraz przekierowuje wszelakie środki otrzymane w formie dochodów budżetowych do budżetów miejscowych. Pozostałe kwestie organizacji działalności ekonomicznej na tymczasowo okupowanym terytorium uregulowane zostały w ustawie Ukrainy o utworzeniu wolnej strefy ekonomicznej «Krym» oraz o szczególnym charakterze prowadzenia działalności ekonomicznej na tymczasowo okupowanym terytorium Ukrainy z dnia 12.08.2014 r. Analiza statusu realizacji uprawnień państwa na wschodnich ziemiach Ukrainy, gdzie prowadzone są działania bojowe, świadczy o połączeniu systemu prowadzenia działań antyterrorystycznych z rzeczywistym stanem wojennym. Jednocześnie system prawny wspomnianych terytoriów jest nadal formalnie nieokreślony. Chociaż warunki i skutki dla terytorium Republiki Autonomicznej Krymu oraz okupowanej części obwodu donieckiego i ługańskiego są tożsame. Dlatego też, Autor uważa, że jednym z pierwszych kroków powinno być rozszerzenie reżimu prawnego dla tymczasowo okupowanych terytoriów również i na te terytoria z jednoczesnym wskazaniem rzewistych sił okupacyjnych na terenie obwodu donieckiego i ługańskiego. Osobną kwestią przepisów szczególnych odnoszących się do terytoriów okupowanych są działania zmierzające do zapobieżenia legalizacji dochodów uzyskanych wskutek działań przestępczych czy też przeznaczonych na finansowanie terroryzmu. Dzisiejszy stan prawny wyłącza możliwość udziału tych środków w finasnowo-kredytowym systemie Ukrainy, ponieważ ostatecznym odbiorcą korzyści wynikających z tego rodzaju operacji będą najprawdopodbniej terrorysci oraz inni uczestnicy międzynrodowej działalności przestępczej. Działania w ramach szczególnego systemu prawnego są oceniane niejednoznacznie. Dla przykładu, procedury szczególne weryfikacji (potwierdzenia) zasadności przeprowadzenia wypłat socjalnych są często odbierane jako działania dyskryminacyjne. System przepisów regulujących tymczasowo okupowane terytoria tworzy formalne warunki funkcjonowania administracji publicznej w sytuacji wyjątkowej, którą z pewnością jest utrata kontroli nad częścią terytorium państwa (terytorialnego ograniczenia suwerenności państwa). Przy ocenie działań dotyczących prawa obywateli, należy pamiętać, że utrata możliwości realizacji efektywnej administracji jest obiektywną przesłanką wprowadzenia szczególnego reżimu prawnego, co z kolei warunkuje odmienności w sferze zabezpieczania praw, wolności oraz interesów jednostki. Dodatkowe prodedury odnoszące się do realizacji statusu prawnego wobec tych osób są konieczne i nie mogą być postrzegane przez pryzmat działań dyskryminacynych.
EN
Public funds are the object of legal relations in the sphere of public financial activities. Therefore, the definition of their legal regime is of paramount importance, and it is an integral part of the system of legal regulation of public administration. According to Art. 1 and 3 of the Law of Ukraine of 15.04.2014 «On ensuring rights and freedoms of citizens and legal regime in the temporarily occupied territory of Ukraine» the land territory of the Autonomous Republic of Crimea and of the city of Sevastopol, and the inland waters of Ukraine adjacent to these territories; the inland waters and territorial sea of Ukraine adjacent to the Crimean Peninsula; the territory of the adjacent area, exclusive economic zone, and continental shelf along the coast of the Crimean Peninsula, which are subject to the jurisdiction of Ukrainian authorities in accordance with international law, the Constitution and the laws of Ukraine; the air space above the specified territories comprise the temporarily occupied territory of Ukraine, where the application of the Constitution and the laws of Ukraine extends to such territory, however, the possibilities of the Ukraine's sovereignty realization over this territory is objectively limited. The absence of the possibility to exercise managerial influence on the functioning of public institutions of a particular area leads to the necessity for change of approaches to exercising governance while maintaining the rights to a particular territory. The specified issue arises for ensuring the regulation of the financial system that provides the connection between the center and other territories of the state through the appropriate financial transactions. The amendments to the Budget Code of Ukraine formulated the peculiarities of the relations between the state budget and the budgets of the Autonomous Republic of Crimea and of the city of Sevastopol. The specified model (the «self-financing» model) provides the full funding of exercising governance at the expense of the appropriate local budgets in a particular territory, and it remains all the funds received in the form of budget revenues to the same budgets. Other issues of organization of financial and economic activities in the temporarily occupied territories are regulated by the Law of Ukraine of 08.12.2014 «On the creation of the free economic zone «Crimea» and on the peculiarities of economic activities in the temporarily occupied territory of Ukraine». The study of the legal regime of public administration in the territories of Eastern Ukraine, where the military operations are conducted, shows the combination of the antiterrorist operation zone and the actual martial law. However, the legal regime of the specified territories is not formally defined. It should be noted that the prerequisites and consequencesfor the territory of the Autonomous Republic of Crimea and the occupied regions of Donetsk and Luhansk oblasts are the same. Therefore, we think that one of the primary steps is to extend the regime of the temporarily occupied territory on the separate regions of Donetsk and Luhansk oblasts with the real defining of an occupier of this territory. Another element of the legal regime arising from the existence of uncontrolled territories is strengthening of measures against legalization (laundering) of the proceeds from crime and financing of terrorism. The current state excludes the possibility of their participation in the financial and credit system of the state, because there is a high probability that the beneficiaries of any financial transactions will be terrorists and other members of international crime. Measures of particular (special) regime are not always straightforward in their perception. Special procedures for the verification (confirmation) of the grounds for social payments, special rules in many cases are perceived as a sign of discrimination. The legal regime of the temporarily occupied territories creates the necessary formal conditions for functioning of the system of public administration in the exceptional situation of losing control over a part of the territory (territorial limitation of the sovereignty). While evaluating the measures for people, we should remember that the loss of the possibility to exercise effective governance is an objective basis for the introduction of a special regime, which inevitably creates excellent conditions for ensuring the rights, freedoms, and interests of such people. Additional procedures concerning the realization of their legal status are necessary, and they cannot be viewed from the standpoint of discrimination.
Prawo
|
2019
|
issue 329
507 - 517
PL
W artykule poruszona została problematyka stabilności finansowej jako głównego celu działań podejmowanych przez państwo względem podmiotów sektora bankowego. Wyjaśnione zostały między innymi podstawy dla priorytetowego traktowania stabilności finansowej w nowej architekturze nadzoru makro i mikroostrożnościowego nad sektorem bankowym. W dalszej części wywodu zawarte zostały uwagi odnoszące się do aktualnych w doktrynie niejasności terminologicznych względem stabilności finansowej. W pracy scharakteryzowano również wyzwania, przed jakimi staje państwo, a przede wszystkim organy nadzoru, w ramach konstruowania skutecznej strategii nakierowanej na utrzymanie stabilności finansowej, w tym także trudności związane z osiągnięciem tego celu przy jednoczesnym utrzymaniu efektywności i konkurencyjności sektora bankowego.
EN
The article concerns financial stability as the main aim undertaken by the state for the banking sector. Among other issues, the purpose of prioritizing financial stability in the new architecture of macro and micro-prudential supervision of the banking sector has been clarified. Furthermore, comments regarding current terminological ambiguities arising in the doctrine due to the concept of financial stability have been included. The article not only characterizes the challenges that both the state and the supervisory authorities — as part of constructing an effective strategy aimed at maintaining financial stability face, but also presents difficulties related to achieving this aim while maintaining the efficiency and competitiveness of the banking sector.
first rewind previous Page / 3 next fast forward last
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.