Full-text resources of CEJSH and other databases are now available in the new Library of Science.
Visit https://bibliotekanauki.pl

Results found: 13

first rewind previous Page / 1 next fast forward last

Search results

Search:
in the keywords:  alpinizm
help Sort By:

help Limit search:
first rewind previous Page / 1 next fast forward last
1
Publication available in full text mode
Content available

Wspinaczka sportowa konkurencją olimpijską? Śladami starań o miejsce w programie igrzysk

100%
Ręgwelski T., Roszkowska E.
|
2016
|
vol. 15
|
issue 4
35-49
PL
Ideą przewodnią nowożytnych igrzysk olimpijskich organizowanych od 1896 r. jest łacińska maksyma Citius, Altius, Fortius. Wspinaczka sportowa to dyscyplina, w której owo szybciej, wyżej, mocniej jest uchwytne i w pełni realizowane. Działania na rzecz wprowadzenia wspinaczki sportowej do programu igrzysk olimpijskich czynione są od lat 80. XX w. Wcześniej jednak alpinizm, nie będąc dyscypliną olimpijską, był (często wbrew woli większości środowisk alpinistycznych) obecny na igrzyskach. Lata 80. XX wieku przyniosły intensywny rozwój wspinaczki sportowej i zawodów wspinaczkowych. W 1987 r. powołano Międzynarodowy Komitet Wspinaczki Zawodniczej, ujednolicono i sprecyzowano procedury przeprowadzania zawodów wspinaczkowych oraz uzgodniono strategię rozwoju wspinaczki sportowej z myślą o igrzyskach olimpijskich. W 1992 r. w Chambery zorganizowano zawody wspinaczkowe „Pro-Olympique”, których zadaniem była promocja wspinaczki jako przyszłej dyscypliny olimpijskiej. W 2007 r. we Frankfurcie nad Menem powołano do życia International Federation of Sport Climbing (IFSC). Dzięki staraniom IFSC, 12 lutego 2010 r. MKOl oficjalnie uznał wspinanie za dyscyplinę sportową. 28 września 2015 r. wspinaczkę wpisano również na listę dyscyplin oczekujących na ewentualne włączenie do programów igrzysk Tokio 2020. Na 129 Sesji Plenarnej MKOl w Rio 3 sierpnia 2016 r. wspinaczka sportowa została włączona do programu igrzysk olimpijskich w Tokio 2020. Włączenie wspinaczki do rodziny sportów olimpijskich to wielka szansa dla rozwoju tej spektakularnej dyscypliny i ukoronowanie wielu lat starań, podejmowanych przez stowarzyszenia i środowiska wspinaczkowe na całym świecie.
EN
The leading idea of new era of Olympics’ games organised since 1896 is Latin sentence Citius, Altius, Fortius. Sport climbing is a discipline, in which these faster, higher, stronger is perceptible and fully effected. Activities to include sports climbing into the Olympic Game program, has been realising since 80th of XX century. Before, alpinism which was not Olympic discipline, was frequently, against the willingness of the majority of alpinist societies, was present on Olympic Game. 80th in XX century came with intensive development of sports climbing and climbing competition. In 1987 International Sports Climbing Committee has been found, procedures of conducting of climbing competition have been unified and specified and agreed strategy of development of sports climbing in the consideration of Olympic Games. In 1992 in Chambery the climbing competition “Pro-Omypique” has been organized. In 2007 in Frankfurt the International Federation of Sport Climbing (IFSC) has been found. Thanks to the attempts of IFSC, 12th February 2010 the International Olympic Committee considered climbing as a sports discipline. Three years later climbing has been listed on the waiting list of eventual discipline at the program at the Tokyo Olympic Game in 2020. At the 129. Plenary session of the IOC in Rio, on August 3, 2016, sport climbing has been included to the Program of the Olympic Games in Tokyo 2020. Implementation of climbing into the Olympic Game program is a big chance for development of this spectacular discipline and capstone of many years’ attempts, which were done by climbing organizations and societies worldwide.
2

„To wszystko jest częścią podróży do samego siebie” — doświadczenia graniczne jako moment kształtujący tożsamość we współczesnych autobiografiach wspinaczy

86%
Ismer S., Peter N.
Góry, Literatura, Kultura
|
2017
|
vol. 11
389-397
EN
Experiencing physical and mental boundaries has always been part of mountaineering. However, over the last 150 years we have witnessed a process in which, in climbers’ accounts, mountaineering and climbing become more and more important as liminal experiences. While in the so-called “golden age” of mountaineering (1850–1865) the authors focused on the first ascents of well-known summits and during the “heroic mountaineering” stage (1930s) they described primarily traverses of increasingly difficult routes, what comes to the fore in contemporary autobiographical works of professional climbers is the representation of subjective and individual liminal experiences. In recent autobiographies climbing gains importance as an individual quest for experiences and is presented as a form of self-fulfilment: liminal experiences of climbers become moments shaping their identity. The process is reflected in the style of climbing, which has evolved from collective expeditions to radical solo climbs. Speed or free solo climbs are an example of such an individualistic approach, in which grappling with oneself gets at least as much attention as grappling with the mountain. The authors of the article explore, from the perspective of literary studies and sociology, the representation of liminal experiences as identity-shaping moments in contemporary autobiographical works by Lynn Hill (Climbing Free, 2002), Catherine Destivelle (Ascensions, 2003), Alex Honnold (Alone on the Wall, 2015) and Andy Kirkpatrick (Psychovertical, 2008).
3

as alles ist Teil einer Reise zu sich selbst“ — Grenzerfahrungen als identitätsstiftendes Moment in zeitgenössischen Autobiographien von Bergsteiger*innen

86%
Ismer S., Peter N.
Góry, Literatura, Kultura
|
2017
|
vol. 11
377-388
EN
Experiencing physical and mental boundaries has always been part of mountaineering. However, over the last 150 years we have witnessed a process in which, in climbers’ accounts, mountaineering and climbing become more and more important as liminal experiences. While in the so-called “golden age” of mountaineering (1850–1865) the authors focused on the first ascents of well-known summits and during the “heroic mountaineering” stage (1930s) they described primarily traverses of increasingly difficult routes, what comes to the fore in contemporary autobiographical works of professional climbers is the representation of subjective and individual liminal experiences. In recent autobiographies climbing gains importance as an individual quest for experiences and is presented as a form of self-fulfilment: liminal experiences of climbers become moments shaping their identity. The process is reflected in the style of climbing, which has evolved from collective expeditions to radical solo climbs. Speed or free solo climbs are an example of such an individualistic approach, in which grappling with oneself gets at least as much attention as grappling with the mountain. The authors of the article explore, from the perspective of literary studies and sociology, the representation of liminal experiences as identity-shaping moments in contemporary autobiographical works by Lynn Hill (Climbing Free, 2002), Catherine Destivelle (Ascensions, 2003), Alex Honnold (Alone on the Wall, 2015) and Andy Kirkpatrick (Psychovertical, 2008).
4
Publication available in full text mode
Content available

„Jeszcze mi zostały do tej korony Tatr Wysokich dwa szczyty…” Góry w twórczości Wojciecha Kuczoka

86%
Stępień T.
Świat i Słowo
|
2019
|
vol. 33(2)
1-1
PL
Artykuł koncentruje się na funkcjach estetycznych i ideologicznych tematyki górskiej i związanej z mieszkańcami gór obecnych w prozie Wojciecha Kuczoka, znanego pisarza, alpinisty i speleologa. Kultura górali tatrzańskich (język i zwyczaje) pojawia się już we wczesnych opowiadaniach Kuczoka i powraca w późniejszej twórczości (opowiadaniach, powieściach, esejach filmowych, formach autobiograficznych). Głównym tematem tekstu jest powieść Spiski. Przygody tatrzańskie (łącząca realizm z fantazją) i Poza światłem, pierwsze dzieło non-fiction Kuczoka, opisujące jego podróże po Polsce i za granicą, a także wyprawy w wysokie góry i do jaskiń.
5

Wertykalna izolacja. Górska proza Tadeusza Piotrowskiego

72%
Kaliszuk P.
Napis. Pismo poświęcone literaturze okolicznościowej i użytkowej
|
2021
|
vol. 27: IZOLACJA I KOMUNIKACJA – ROZWAŻANIA NAD FORMAMI KOMUNIKACJI LITERACKIEJ I KULTUROWEJ
134-153
EN
The article is concerned with the writings of the Polish mountaineer, Tadeusz Piotrowski. The author considers the relationship between the experiences of vertical space, plot and subjectivity. He analyses Piotrowski’s writing, in an attempt at identifying characteristic elements of the climber’s discourse in the context of sincerity and autobiographical narrative. Tadeusz Piotrowski’s story is defined by modernity, accumulating in ‘the Self ’ the subsequent paradoxes resulting from contradictions within key concepts of truth, authenticity and sincerity. The climber’s discourse tries to reconcile the desire to repeat the vertical movement within textual representation, and the idiomatic expression of the subject. The text exposes the paradoxical status of the autobiography situated beyond truth and falsehood, while, at the same time, remaining the most effective tool for communicating mountaineering experiences.
6

Przeżycie górskie jako rozmycie granic w Nieuchwytnych szczytach Victora Saundersa i Czterech dniach słońca Adama Skoczylasa

72%
Witt M.
Góry, Literatura, Kultura
|
2017
|
vol. 11
331-341
EN
The article is an analysis of Adam Skoczylas’ Cztery dni słońca (Four Days of Sunshine) and Victor Saunders’ Elusive Summits, works that are part of mountain literature, the boundaries of which are set, on the one hand, by the unique context of writing involving a close relation between life and work; and on the other by unique reception involving a relation between the author and the reader based on shared experiences, on which this reception depends. The factor that became a condition for the emergence of such literature was a unique way of looking at the mountains, characteristic of mountaineers exploring the Tatras, the Alps and then also the Himalayas. It becomes a starting point for narrative as well as a condition for forming a reader group. A characteristic feature of the works discussed in the article is their narrative emphasising the intensity of sensations accompanying experiences in the mountains.
7
Publication available in full text mode
Content available

“White bellies of fish:” Zygmunt Haupt and modernity’s fascination with mountaineering

72%
Kaliszuk P.
Forum Poetyki
|
2023
|
issue 32
EN
This article discusses the motifs of mountains and mountaineering in Zygmunt Haupt’s selected texts. The author analyzes how mountain spaces and experiences related to mountains are described, and also reflects on the scale of mountaineering fascinations. He examines whether inspirations suggested by Haupt may be used to reconstruct his hypothetical influences, thus proving that Haupt had a very good knowledge of professional articles and books on mountaineering. The article further demonstrates how Haupt combines the theme of mountains and the related new cultural practices, primarily climbing and mountaineering, with reflection on the processes which constitute modernity.
PL
Artykuł dotyczy wątków górskich i alpinistycznych w wybranych tekstach Zygmunta Haupta. Autor analizuje sposoby opisywania przestrzeni górskich i doświadczeń związanych z górami, a także rozważa skalę zainteresowania alpinizmem. Rozpatruje, czy podsuwane przez Haupta inspiracje mogą posłużyć za podstawę rekonstrukcji hipotetycznych wpływów i potwierdzać skalę znajomości fachowego piśmiennictwa góroznawczego. Przedstawia, w jaki sposób włączanie gór i związanych z nimi nowych praktyk kulturowych, przede wszystkim wspinaczki i alpinizmu, w obszar eksplorowanych przez Haupta tematów i problemów łączyło się z refleksją pisarza odnośnie do procesów fundujących nowoczesność.
8
Content available remote

Zmierzch alpinizmu?

72%
Stępień T.
Świat i Słowo
|
2013
|
vol. 11
|
issue 2(21)
225-234
EN
The essay presents the changes in Polish and world alpinism / Himalaya mountaineering perceived as a particular cultural practice. Commercialization of high-mountain mountaineering (symbolized by crowds of rich amateurs climbing the Mount Everest) and pursuing personal success at any price (the case of Polish Broad Pick winter expedition) lead to tragedies and erosion of ideology and ethos of this once elite sport. In spite of this high (and the highest) mountains remain an object of interest for professional alpinists and ever growing group of high-mountain tourists.
9

Etyczny wymiar ryzyka w sporcie

72%
Wróbel J.
Roczniki Teologiczne
|
2019
|
vol. 66
|
issue 3: Teologia moralna
129-146
PL
Autor omawia problem etycznego wymiaru ryzyka, które towarzyszy większości dyscyplin sportowych. Ich uprawianie tylko wyjątkowo stwarza poważne problemy moralne. Z reguły stają się one środkiem służącym zdrowiu fizycznemu i duchowemu człowieka. Praktykowanie sportów ekstremalnych i sportów wysokiego ryzyka może służyć rozwojowi duchowemu i moralnemu człowieka. Musi ono jednak spełnić warunki ogólnego i specjalistycznego bezpieczeństwa oraz musi mu towarzyszyć gotowość rezygnacji z dalszej wspinaczki, kiedy realne zagrożenie przekracza roztropnie ocenione możliwości himalaisty.
EN
The author discusses the problem of the ethical dimension of risk that accompanies most of sports disciplines. Their practicing only exceptionally creates serious moral problems. As a rule, they become a means for human physical and spiritual health. Practicing extreme sports and high-risk sports can serve the spiritual and moral development of man. However, it must meet the requirements of general and specialist security and must be accompanied by readiness to resign from further climbing, when the real threat exceeds the prudently assessed climber's capabilities.
10
Publication available in full text mode
Content available

„Wyprawa egzotyczna o charakterze odkrywczym” albo „wyniosła pielgrzymka”. Andyjskie szczyty, polski alpinizm i opowieści o eksploracji gór w I połowie XX wieku

72%
Kaliszuk P.
Wielogłos
|
2020
|
issue 4 (46)
87-113
EN
The article concerns the stories of two Polish expeditions to the Andes in the 1930s as described in expedition books and personal diaries published between 1934 and 1961. The author analyzes the selected texts in terms of sincerity and authenticity. He considers the extent to which the specific discourses of mountaineers, stretched between personal perspective and the equirements of objectification, fit into modernity’s conceptualizations of sincerity as a paradoxical notion defined by the modern self.
11

Antoni Malczewski w Szwajcarii – źródła, ślady, tropy

72%
Sikorska-Krystek A.
Pamiętnik Literacki
|
2025
|
vol. 116
|
issue 3
65-83
PL
Autorka artykułu stara się przybliżyć konteksty pobytu Antoniego Malczewskiego w Szwajcarii w 1818 roku, koncentrując swoją uwagę na nieprzywoływanych dotąd w tradycji badawczej źródłach archiwalnych, książkowych i prasowych. Odtwarza realia dwóch wędrówek Malczewskiego – na Aiguille du Midi i Mont Blanc – konfrontując treść jego listu do Marka-Auguste’a Picteta z ówczesnymi przewodnikami po Alpach. Przygląda się też echom wyczynu Malczewskiego – którym było zdobycie najwyższego szczytu Alp – porządkując prasowe wzmianki temu poświęcone. Z kolei omawiając konsekwencje niewiernego polskiego przekładu sprawozdania Malczewskiego z wyprawy, autorka artykułu wskazuje, że nadzorował on prace Etienne’a Senégo nad ważną płaskorzeźbą (reliefem) masywu górskiego i przybliża losy tego obiektu. Zwraca także uwagę na nawiązania do Malczewskiego w przewodnikach i relacjach z podróży, chętnie czytanych w XIX wieku, oraz w dziełach będących komentarzem satyrycznym do turystyki alpejskiej tamtej doby.
EN
The author or the paper makes an attempt at describing the contexts of Antoni Malczewski’s stay in Switzerland in 1818, focusing her attention on the sources that have to this day been neglected in archive, book, and press research tradition. It reconstructs the realia of Malczewski’s two hikes to Aiguille du Midi and to Mont Blanc, confronting the content of his letter to Marc-Auguste Pictet with the then guidebooks to the Alps. She also observes the echoes of Malczewski’s achievement, namely climbing the summit of the highest mountain in the Alps, sorting out the short passing references about this matter. By contrast, when discussing the consequences of the unfaithful translation of Malczewski’s journey account, the author points out that that he supervised the works of Étienne Seneg’s work on an important relief (bas relief) of the mountain range and traces the history of the object. Sikorska-Krystek additionally concentrates on the references to Malczewski made in guidebooks and accounts from journey, eagerly read in the 19th century, as well as in satirical commentaries to journeys in the Alps of that time.
12
Publication available in full text mode
Content available

Alpinistyczny potencjał adaptacyjny i dynamika adaptacji na podstawie Nanda Devi Janusza Klarnera

72%
Kopel K.
Świat i Słowo
|
2021
|
vol. 37
|
issue 2
157-172
EN
Alpinist expedition to the Nanda Devi was the first Polish successfully ended hiking in the Himalaya. Nanda Devi was a very tough challenge for Polish team but after many dangerous situations they finally reached the peak. As a next step alpinists wanted to reach Tirsuli peak. Unluckily, two of the expeditors were buried in an avalanche on the slopes of a glacier. Janusz Klarner (the member of the Polish alpinists team) after few years wrote a book Nanda Devi which is based on his private expedition journal. The main thesis of the article is that reaching Nanda Devi was possible by the accurate speed of adaptation. The Himalaya was a completely different and unknown place for Polish alpinists. Alpinists were forced to various adaptations in many different situations. In the article author analyses emerging changes and adaptations. Among them are symbolic, cultural, technical and axiological adaptations. Using Deleuze's findings from Bergsonizm, the author recognizes that the capacity for appropriately dynamic adaptation is the result of an appropriate arrangement occurring at a point in time. To sum up, an author considers various connections between cultural patterns, personal causality and environmental considerations.
PL
Wyprawa alpinistów na Nanda Devi była pierwszą polską pomyślnie zakończoną wędrówką w Himalajach. Nanda Devi była bardzo trudnym wyzwaniem dla polskiej ekipy, ale po wielu niebezpiecznych sytuacjach w końcu osiągnęli szczyt. W kolejnym kroku alpiniści chcieli zdobyć szczyt Tirsuli. Niestety, dwóch ekspedytorów zostało zasypanych lawiną na zboczach lodowca. Janusz Klarner (członek ekipy polskich alpinistów) po kilku latach napisał książkę Nanda Devi, opartą na jego prywatnym dzienniku ekspedycyjnym. Główną tezą artykułu jest to, że dotarcie do Nanda Devi było możliwe dzięki odpowiedniej szybkości adaptacji. Himalaje były zupełnie nieznanym miejscem dla polskich alpinistów. Okoliczności wymagały adaptacji do nowych, wymagających warunków. W artykule autor analizuje te adaptacje. Niektóre z nich miały wymiar symboliczny, inne: kulturowy, techniczny oraz aksjologiczny. Korzystając z ustaleń Deleuze'a z Bergsonizmu, autor uznaje, że zdolność do odpowiednio dynamicznej adaptacji jest wynikiem odpowiedniego uporządkowania występującego w danym momencie. Podsumowując, autor rozważa różne powiązania wzorców kulturowych, przyczynowości osobistej i względów środowiskowych
13
Publication available in full text mode
Content available

„Jeszcze mi zostały do tej korony Tatr Wysokich dwa szczyty…” Góry w twórczości Wojciecha Kuczoka

58%
Stępień T.
Świat i Słowo
|
2019
|
vol. 33
|
issue 2
127-146
PL
Artykuł koncentruje się na funkcjach estetycznych i ideologicznych tematyki górskiej i związanej z mieszkańcami gór obecnych w prozie Wojciecha Kuczoka, znanego pisarza, alpinisty i speleologa. Kultura górali tatrzańskich (język i zwyczaje) pojawia się już we wczesnych opowiadaniach Kuczoka i powraca w późniejszej twórczości (opowiadaniach, powieściach, esejach filmowych, formach autobiograficznych). Głównym tematem tekstu jest powieść Spiski. Przygody tatrzańskie (łącząca realizm z fantazją) i Poza światłem, pierwsze dzieło non-fiction Kuczoka, opisujące jego podróże po Polsce i za granicą, a także wyprawy w wysokie góry i do jaskiń.
first rewind previous Page / 1 next fast forward last
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.