Full-text resources of CEJSH and other databases are now available in the new Library of Science.
Visit https://bibliotekanauki.pl

Results found: 10

first rewind previous Page / 1 next fast forward last

Search results

help Sort By:

help Limit search:
first rewind previous Page / 1 next fast forward last
1
Publication available in full text mode
Content available

Sprawozdanie z ogólnopolskiej konferencji naukowej pt. "Paweł Jasienica. W studziesięciolecie urodzin", Łódź, 7–8 listopada 2019 roku

100%
Ćwikła Ł.
Przegląd Nauk Historycznych
|
2020
|
vol. 19
|
issue 1
315-320
2
Publication available in full text mode
Content available

Michał Lasocki (zm. 1472) – konfederat, rycerz, polityk. Przyczynek do badań nad sygnatariuszami konfederacji Spytka z Melsztyna z 1439 roku

100%
Ćwikła Ł.
Przegląd Nauk Historycznych
|
2020
|
vol. 19
|
issue 2
9-29
EN
This article is an attempt to meet Franciszek Sikora’s demand for research into the careers of former confederates of Spytek of Melsztyn in 1439. The title hero belonged to Spytek’s fraction, then he took part in the Hungarian expedition of Wladislaus of Varna, and during the reign of Casimirus Jagiellonian his political career accelerated. Thanks to the favor of the rulers, he received endowments of royal property, took over the Łęczyca starosty, reached for land offices and finally got to the royal court. As the court marshal, he joined the group of the political elite of the Kingdom.
PL
Artykuł jest próbą wyjścia naprzeciw sformułowanemu przez Franciszka Sikorę postulatowi w sprawie badań karier byłych konfederatów Spytka z Melsztyna z 1439 r. Tytułowy bohater należał do obozu Melsztyńskiego, następnie brał udział w wyprawie węgierskiej Władysława Warneńczyka, a w czasach Kazimierza Jagiellończyka jego kariera polityczna nabrała przyspieszenia. Dzięki przychylności władców otrzymywał zapisy na dobrach monarszych, objął starostwo łęczyckie, sięgnął po urzędy ziemskie, by ostatecznie dostać się na dwór królewski. Będąc marszałkiem nadwornym, wszedł do grona elity politycznej Królestwa.
3
Publication available in full text mode
Content available

Prusowie i ich sąsiedzi, czyli z badań nad rozsiedleniem rodowym szlachty powiatu brzezińskiego (część południowa) do początku XVI w., cz. 2.

100%
Ćwikła Ł.
Saeculum Christianum. Pismo Historyczne
|
2022
|
vol. 29
|
issue 2
115-125
EN
This article continues the investigations into the ancestral affiliations of the nobility who held their estates in the southern part of the former Brzeziny district. Based on source material and the literature on the subject, an overview of the noble families is provided, drawing attention to their coat-of-arms affiliations and the settlements which their respective representatives inherited (also temporarily). A map summarises the analysis.
PL
Niniejszy artykuł stanowi kontynuację dociekań nad przynależnością rodową szlachty, która posiadała swoje dobra w południowej części dawnego powiatu brzezińskiego. W oparciu o materiał źródłowy oraz literaturę przedmiotu dokonano przeglądu rodzin szlacheckich, zwracają uwagę na ich przynależność herbową i osady, w których dziedziczyli (także przejściowo) ich poszczególni reprezentanci. Podsumowaniem podjętej analizy jest mapa.
4
Publication available in full text mode
Content available

Prusowie i ich sąsiedzi, czyli z badań nad rozsiedleniem rodowym szlachty powiatu brzezińskiego (część południowa) do początku XVI w. cz. 1.

100%
Ćwikła Ł.
Saeculum Christianum. Pismo Historyczne
|
2021
|
vol. 28
|
issue 1
50-61
EN
This article provides an overview of the ancestral settlement of the nobility in the southern part of the former Brzeziny district until the beginning of the 16th century. Based on heraldic and court records as well as source material, the most important noble families were reviewed, taking into account their affiliation to specific coats of arms. In the course of this study, it was possible to identify such noble families as the Awdaniec and Bielina.
PL
Niniejszy artykuł stanowi przegląd rozsiedlenia rodowego szlachty w południowej części dawnego powiatu brzezińskiego do początku XVI w. W oparciu o zapiski heraldyczne i sądowe oraz materiał źródłowy dokonano przeglądu najważniejszych rodzin szlacheckich z uwzględnieniem ich przynależności do konkretnych herbów. W toku niniejszych studiów dało się zidentyfikować takie rody szlacheckie, jak Awdańcy oraz Bielinowie.
5
Publication available in full text mode
Content available

Walerian Olszowski herbu Prus II (zm. 1650), ojciec prymasa Andrzeja Olszowskiego i dobrodziej familii w pamięci potomstwa wyrażonej na nagrobku ojca w Stolcu

100%
Ćwikła Ł.
Acta Universitatis Lodziensis. Folia Historica
|
2017
|
issue 98
9-23
EN
This article discusses the content of the inscriptions commemorating Valerian Olszowski coat of arms Prus II. The tombstone is in the church of saint Lawrence in Stolec in the Renaissance style. The inscription has got several obvious advantages. Firstly, it informs about the political role of the family Olszowscy, both Valerian and his sons. This monument is also an excellent example of the use of epigraphic monuments in genealogical researches and accurately determines the cause of death of the title character. The article is also an attempt to resolve a heraldic program, which consists of coats of arms Prus II, Jastrzębiec, Ostoja, Topór. In addition to this, the author took the issues related to the origin of the family Olszowscy, which should be treated as a contribution to the history of this family in the Central Poland.  
PL
Artykuł omawia treść inskrypcji upamiętniającej Waleriana Olszowskiego herbu Prus II (1587–1650). Nagrobek znajduje się obecnie w kościele pod wezwaniem św. Wawrzyńca w Stolcu i utrzymany jest w stylu renesansowym. Inskrypcja ma kilka niewątpliwych zalet. Po pierwsze, informuje na temat roli politycznej przedstawicieli rodu Olszowskich, czyli nie tylko Waleriana, lecz także jego synów. Stanowi także dobry przykład wykorzystania zabytków epigraficznych w badaniach genealogicznych oraz – co jest niezwykłą rzadkością – precyzyjnie określa przyczynę zgonu tytułowego bohatera. Artykuł stanowi również próbę rozwiązania programu heraldycznego, na który składają się herby Prus II, Jastrzębiec, Ostoja, Topór. Ponadto autor podjął zagadnienia związane z pochodzeniem rodu Olszowskich w okresie średniowiecza, które można potraktować jako drobny przyczynek do dziejów tej familii w Polsce Centralnej.
6
Publication available in full text mode
Content available

W sprawie daty śmierci kasztelana brzezińskiego Piotra (III) Wspinka z Będkowa w 1521 roku

100%
Ćwikła Ł.
Acta Universitatis Lodziensis. Folia Historica
|
2018
|
issue 100
31-43
EN
Peter (III) came from Będków, a town located on the border of the Łęczyca and Sieradz voivodeships. As the first of his family reached officials. He was a swordfish (1507–1508), standard-bearer (1508–1512) and castellan in Brzeziny (1512–1521). As a castellan Peter was able to sit in the senate. So far in the historiography there has been a view that Peter died in 1527. However, in the light of recent findings the date of his death has been postponed in 1524. In connection with newly discovered sources, the author of this article proposed a new date of Peter’s death. Well, in 1523 Stanisław Wspinek, the son of Peter, arrived Brzeziny and a trace of his visit is a record in terrestrial book which shows that Peter was dead.
PL
Piotr Wspinek pochodził z Będkowa, miejscowości położonej w ziemi łęczyckiej, powiecie brzezińskim. Jako pierwszy spośród przedstawicieli swojej rodziny sięgnął po urzędy ziemskie, zostając miecznikiem łęczyckim (1507–1508), chorążym większym łęczyckim (1508–1512), skończywszy na urzędzie kasztelana brzezińskiego (1512–1521). Ten ostatni gwarantował mu już miejsce w senacie. W historiografii datowano jego śmierć na 1527 r., ostatnio jednak przesunięto tę datę na 1524 r. W świetle najnowszych badań należy dokonać jeszcze jednej korekty, gdyż w 1523 r. został odnotowany w źródłach jako nieżyjący, co w konsekwencji stało się podstawą do wnikliwej analizy materiału źródłowego, która skutkowała przesunięciem daty zgonu Wspinka.
7
Publication available in full text mode
Content available

Przodkowie prymasa Andrzeja Olszowskiego, czyli o początkach Olszowskich i ich herbie Prus ii

100%
Ćwikła Ł.
Prace Polonistyczne
|
2018
|
vol. 73
41-58
PL
The article discusses the history of several generations of the noble family Olszowscy coat of arms Wilczekosy or II of Prussia, focusing primarily on the medieval ancestors of this family. There has been a gap in the historiography, which has mostly been associated with the character of Primate Andrzej Olszowski, who is considered a leading figure in this context. This genealogical statement is a follow-up to the fate of the earliest proven sources of Andrzej Olszowski’s ancestors. The issues related to the family’s coat of arms were also analyzed. The article also discusses the cloaking of the coat of arms, the function of the emblem, and explains the trap for wolves, and tracks the first references to the coat of arms.
8
Publication available in full text mode
Content available

Małe miasta ziemi łęczyckiej w średniowieczu i wczesnej epoce nowożytnej - wybrane problemy badawcze

100%
Ćwikła Ł.
Space – Society – Economy
|
2023
|
issue 34
31-41
EN
The text presents research problems regarding small towns of the Łęczyca land in the Middle Ages and the early modern era. Based on selected examples, the following difficulties were shown and discussed: the lack of city books, the ambiguity of Latin terms, disturbances in the chronology of sources, identification of people, distinguishing between villages and cities with the same names. Written sources containing information on small towns were also characterised. In the light of the indicated problems, it is the town and land ledgers as well as tax registers that remain the basic sources for researching their history.
PL
W tekście zaprezentowano problemy badawcze odnośnie do małych miast ziemi łęczyckiej w średniowieczu i wczesnej epoce nowożytnej. Na podstawie wybranych przykładów ukazano i omówiono takie trudności jak: brak ksiąg miejskich, niejednoznaczność łacińskich terminów, zaburzenia w chronologii źródeł, identyfikacja osób, odróżnienie wsi od miast o takich samych nazwach. Dokonano również charakterystyki źródeł pisanych, w których znajdują się informacje na temat małych miast. W obliczu wskazanych problemów to właśnie księgi grodzkie i ziemskie oraz rejestry podatkowe pozostają podstawowymi źródłami do badania dziejów tych terenów.
9
Publication available in full text mode
Content available

Piotr Tłuk ze Strykowa h. Łazęka (zm. 1468) – rycerz, polityk i gospodarz

100%
Ćwikła Ł.
Meluzyna. Dawna Literatura i Kultura
|
2023
|
vol. 18
|
issue 1
37-44
EN
The aim of this article is to present the figure of Piotr from Stryków, Łazęka coat of arms. He came from Stryków, located in the Łęczyca Land (Brzeziny County), which was the seat of the Łazęka family. After the death of his brothers, he became the sole administrator of the family estate. The text shows various aspects of the title character’s activities. The main attention was focused on his property and investment activities. In addition, his knighthood card and participation in the Battle of Chojnice (1454) were signaled, as well as his political activities on the national and local level. Piotr had large financial resources at his disposal, because in the light of the current state of research, the transactions he conducted (until the mid-15th century) slightly exceeded the amount of 5,000 grzywnas. One of his economic strategies was to pledge land with the possibility of perpetual takeover.
10
Publication available in full text mode
Content available

Obiekty obronne na obszarze ziemi łęczyckiej w świetle źródeł pisanych do schyłku epoki jagiellońskiej

63%
Nowak T., Ćwikła Ł.
Acta Universitatis Lodziensis. Folia Historica
|
2023
|
issue 113
47-70
EN
The aim of the article is to verify and complete the information on the defensive structures found in the area of the former Łęczyca region from the Middle Ages until the end of the Jagiellonian era (1572). The subject matter proposed in the text (understood as defensive construction) has already benefited fro, several studies (such as the publications in the field of archeology by Prof. Leszek Kajzer and a contribution on fortress and defensive manors in the former Brzeziny poviat by Prof. Anna Marciniak-Kajzer). The intention of the authors is to confront the current state of knowledge, based primarily on the results of archaeological research, with the previously unused information from the written sources. The main object of these considerations is such objects as: fortifications, castles, fragments of city walls, etc. The text is mainly based on the previously unused in this context medieval and modern manuscript sources from the area of the former Łęczyca voivodeship, in which information about these architectural structures has been preserved, and attention was drawn to the ambiguity of Latin terms (e.g. castrum), relating to defensive structures. The results of the undertaken research could be useful for a more precise determination of the dating of this type of buildings, and shall will allow in many instances to supplement the results of archaeological research. Finally, these results will demonstrate the defense potential of this territory. This text is a contribution to possible comparative research on the formulated problem in relation to other historical regions of Poland.
PL
Celem artykułu jest zweryfikowanie i uzupełnienie informacji na temat obiektów obronnych występujących na obszarze dawnej ziemi łęczyckiej od średniowiecza do końca epoki jagiellońskiej (1572). Zaproponowana w tekście tematyka (szeroko rozumiane budownictwo obronne) doczekała się już kilku opracowań (dysponujemy publikacjami z zakresu archeologii pióra prof. Leszka Kajzera oraz przyczynkiem na temat fortalicji i dworów obronnych w dawnym powiecie brzezińskim autorstwa prof. Anny Marciniak-Kajzer). Zamysłem autorów jest skonfrontowanie dotychczasowego stanu wiedzy, opierającego się przede wszystkim na wynikach badań archeologicznych, z niewykorzystanymi dotąd przekazami źródeł pisanych. Głównym przedmiotem podjętych rozważań są fortalicje, zamki, fragmenty obwarowań miejskich itp. W tekście sięgnięto przede wszystkim do niewykorzystywanych dotąd, w kontekście proponowanej tematyki, średniowiecznych i nowożytnych zasobów źródeł rękopiśmiennych, tj. ksiąg grodzkich i ziemskich z terenu dawnego województwa łęczyckiego, w których zachowały się wzmianki na ich temat, a także zwrócono uwagę na niejednoznaczność łacińskich terminów (np. castrum), odnoszących się do budowli o charakterze obronnym. Rezultaty podjętych badań mogą okazać się przydatne do bardziej precyzyjnego określenia datacji tego typu budowli i pozwolą w wielu miejscach uzupełnić wyniki badań archeologów, a także ukazać potencjał obronny interesującego nas terytorium. Niniejszy tekst stanowi przyczynek do ewentualnych badań porównawczych nad sformułowanym problemem w odniesieniu do innych historycznych regionów Polski.
first rewind previous Page / 1 next fast forward last
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.