Wykorzystanie modeli wartości zagrożonej (VaR) w praktyce zarządzania finansowego stale rośnie, ze względu na użyteczność odnośnie pomiaru ryzyka finansowego oraz wykorzystania VaR do ustanawiania limitów kapitałowych, płynności, czy zabezpieczeń. Obecne warunki rynkowe cechuje znaczna zmienność parametrów, które determinują wartości wyliczanych modelami VaR wyników. Z definicji VaR wynika, że kluczowe znaczenie dla poprawności wyników modeli VaR ma dobór modeli zmienności. Artykuł opisuje i ocenia cztery modele zmienności: odchylenie standardowe, prostą kwadratową średnią ruchomą, model zmienności GARCH oraz model EWMA. Szczególna uwaga została poświęcona konstrukcji miar zmienności oraz zachowaniu modeli zmienności, tzn. odwzorowywaniu zmian empirycznych przez modele zmienności. Analizy obrazują, że znaczenie ma nie tylko dobór modelu zmienności ale również jego kalibracja, tzn. odpowiednie dobranie okresu, z którego wyprowadzana jest zmienność. W konkluzji stwierdzono, że modele VaR zapewniają dostateczny poziom precyzji szacunków ryzyka, pod warunkiem, że wykorzystywane są właściwie skalibrowane modele zmienności w określonym kontekście zarządzania.
Zmiana jest obecnie jednym z najczęściej używanych terminów, za pomocą którego próbuje się opisywać, charakteryzować, analizować czy wyjaśniać szereg zjawisk, jakie dokonują się we współczesnym świecie. Jednym ze sposobów ułatwiających człowiekowi odnajdywanie się w tej skomplikowanej współczesności jest edukacja. To edukacja stwarza szanse zrozumienia świata, który nas otacza, zmian, jakie w nim zachodzą, ale także zmian, jakie dokonują się w nas samych, jako członkach określonych grup zawodowych, społecznych, określonych narodów, jako mieszkańcach „globalnej wioski”, ale także jako w pełni autonomicznych jednostkach. Dotyczy to zarówno edukacji dzieci i młodzieży, jak i edukacji osób dorosłych będących w okresie aktywności zawodowej, a także w tzw. trzecim wieku. dotyczy to edukacji szkolnej, ale też pozaszkolnej, ogólnej i zawodowej, realizowanej w specjalnie do tego celu powołanych instytucjach, ale także w sposób samodzielny. Uznając nieuniknioność zmian, w niniejszym artykule zaakcentowano rolę edukacji w przygotowaniu jednostki do życia i pracy w świecie zmiany.
Negli ultimi anni sono apparse due concezioni della trasmissione del canto gregoriano: 1. „tradizionale" - il canto gregoriano e stato trasmesso attraverso la tradizione scritta dai tempi di Carlo Magno (D. Hughes, K. Levy); 2. „moderna" - il canto gregoriano e stato trasmesso attraverso la tradizione puramente orale invece i libri liturgici con la scrittura musicale comprendono solo „gli esempi" degli esecuzioni di brani musicali (L. Treitler, P. Cutter, H. Hucke). La concezione moderna e basata sull'instabilita della trasmissione del canto romano (ROM). Invece l'articolo ci fa vedere chiaramente la stabilita della tradizione di ROM.
The paper examines the relationship between the return volatility of CHF/PLN rate, the return volatility of CHF/PLN futures and level of trading volume of these futures on the WSE for the period of January 2011 to March 2015. The research has proved that the indicators of analyzed volatilities and their correlation were exceptionally high in the third quarter of 2011 and the first quarter of 2015 as so was trading volume. However, correlation coefficients have indicated a weak relationship between return volatility and trading volume of CHF/PLN futures in long term.
PL
Celem artykułu jest określenie zależności między zmiennością na rynku pary walutowej CHF/PLN i zmiennością na rynku kontraktów futures na kurs CHF/PLN a obrotami na rynku tych kontraktów w okresie od stycznia 2011 r. do końca marca 2015 r. (badanie przeprowadzono dla kontraktów wygasających w tym okresie). W badaniach został uwzględniony wpływ na wolumen obrotów zarówno zmienności kursów na zamknięcie, jak i wahań kursów ekstremalnych (minimalnych i maksymalnych) kontraktów.
This paper shows advantages of using price range in volatility modeling and forecasting. It is known that price range, defined as a difference between the logarithms of the highest and the lowest price of an asset, is a useful volatility approximation. In this paper three different range-based models are compared with commonly used residual-based GARCH model in terms of goodness of fit and forecasting accuracy. Each model is estimated on daily data covering six currency pairs quoted to PLN. Despite being equally simple as residual-based GARCH model, range-based models generally perform better. Forecasts generated by range-based models are more precise, moreover they seems to better capture volatility clustering phenomenon.
This paper shows advantages of using price range in volatility modeling and forecasting. It is known that price range, defined as a difference between the logarithms of the highest and the lowest price of an asset, is a useful volatility approximation. In this paper three different range-based models are compared with commonly used residual-based GARCH model in terms of goodness of fit and forecasting accuracy. Each model is estimated on daily data covering six currency pairs quoted to PLN. Despite being equally simple as residual-based GARCH model, range-based models generally perform better. Forecasts generated by range-based models are more precise, moreover they seems to better capture volatility clustering phenomenon.
Today pension systems in many countries are under radical reconstruction. Particular parts within institutional settings are being modified and adjusted to match changes in the demographic, social and economic background. The extent of pension reforms, however, differs from country to country. The more changes are made and the more significant they are, the more instable the pension system. The article aims to present the level of instability of pension systems in selected EU countries. Both the quantity and significance of the reforms have been taken into consideration. The study involved 21 countries for the period 2009–2019. Over that time the pension system was the most stable in Slovenia, Luxembourg and Austria, with it being the most instable in Poland, France and Greece.
PL
Współcześnie systemy zabezpieczenia emerytalnego w wielu krajach poddawane są radykalnej rekonstrukcji. Poszczególne elementy tych systemów są modyfikowane i dostosowywane do przeobrażeń zachodzących w otoczeniu demograficznym, społecznym i ekonomicznym. Skala przeprowadzanych reform emerytalnych różni się jednak w poszczególnych krajach. Im są te reformy liczniejsze i donioślejsze, tym bardziej zmienny jest wtedy system emerytalny. Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie poziomu zmienności systemów zabezpieczenia emerytalnego w wybranych krajach Unii Europejskiej. Wzięto pod uwagę zarówno liczebność, jak i doniosłość przeprowadzonych reform. Badaniu poddano 21 krajów europejskich, a okres badania obejmował dekadę 2009–2019. W tym czasie najmniej zmienne były systemy emerytalne w Słowenii, Luksemburgu i Austrii, najbardziej zaś w Polsce, Francji i Grecji.
Analiza ryzyka na rynku finansowym wymaga poprawnej oceny zmienności zarówno cen, jak i stóp zwrotu interesujących inwestora aktywów. Szumy informacyjne, sytuacja gospodarcza oraz polityczna, a także zwykła spekulacja powodują istotne trudności w stawianiu trafnych prognoz. Z punktu widzenia inwestora kluczowym zagadnieniem jest minimalizacja ryzyka dużych strat. W artykule podjęto próbę zastosowania wybranych modeli zagnieżdżonych klasy ARMA‑GARCH oraz ARMA‑APARCH do oceny zmienności stóp zwrotu wybranych aktywów notowanych na rynku metali. Do oceny ryzyka inwestycji wykorzystano wartość zagrożoną VaR, natomiast jakość tej oceny z faktycznie zaobserwowanymi stratami zweryfikowano za pomocą wybranych testów przekroczeń.
EN
Risk analysis in the financial market requires the correct evaluation of volatility in terms of both prices and asset returns. Disturbances in quality of information, the economic and political situation and investment speculations cause incredible difficulties in accurate forecasting. From the investor’s point of view, the key issue is to minimise the risk of huge losses. This article presents the results of using some selected GARCH‑type models, ARMA‑GARCH and ARMA‑APARCH, in evaluating volatility of asset returns in the metals market. To assess the level of risk, the Value‑at‑Risk measure is used. The comparison between real and estimated losses (in terms of VaR) is made using the backtesting procedure.
Celem badania jest identyfikacja zmienności spreadu kredytowego obligacji w wybranych krajach europejskich, w czasie kryzysu finansów publicznych Grecji w latach 2010-2013 roku. W badaniu wykorzystano model GARCH (1.1). Szczególnym celem badania jest ustalenie: czy na rynku obligacji skarbowych mamy do czynienia z efektem zarażania? Analizę przeprowadzono w dwóch próbach: 1/ dla krajów Europy Środkowej i Wschodniej, reprezentowanej przez Czechy i Polskę, 2/ w krajach rozwiniętych - w Austrii i Francji.
EN
The object of the study is identification of the bond yields volatility in selected European countries, during the crisis of Greece’s public finances from 2010 to 2013. For this purpose used GARCH (1.1) model. The specific aim of the study is to determine: do we have to deal with so-called contagion effect in Treasury bonds market? The analysis was conducted in two trials : 1/ for the countries of Central and Eastern Europe, represented by Czech Republic and Poland, 2/ for developed countries – Austria and France.
Optymalizacja portfela jest głównym przedmiotem zainteresowania zarządzających portfelem. Dobór papierów wartościowych jest zależny od skłonności inwestora do podejmowania ryzyka. W niniejszym opracowaniu dokonano pomiaru zmian relacji ryzyko-zysk w miarę wzrostu liczby akcji w portfelu. Stworzono sześć różnych portfeli o liczbie akcji wynoszącej odpowiednio: 47, 95, 142, 190, 239 i 287 akcji. Dane dotyczące cen akcji i wolumenu obrotu były zbierane co tydzień z sześciu największych europejskich giełd papierów wartościowych (FTSE100, CAC40, FTSE MIB, IBEX35, DAX i MDAX). Do pomiaru poziomu ryzyka poszczególnych portfeli zastosowano wzór znany z teorii dywersyfikacji Markowitza (1952). Wyniki analizy pokazują, że ryzyko dywersyfikacji maleje dla portfeli o coraz większej ilości akcji (od 47 akcji do 287 akcji w portfelu). Średni ważony zwrot z portfela rośnie dla portfeli o większej liczbie akcji, co jest sprzeczne ze standardowymi teoriami portfela. Wyniki analizy mogą być przydatne dla inwestorów, którzy koncentrują się wyłącznie na największych europejskich giełdach papierów wartościowych.
EN
Portfolio optimization is the main concern for portfolio managers. Financial securities are placed within the portfolio based on the investor’s risk tolerance. The study measures the risk-reward relationship when the number of stocks in the portfolio increases. Six diverse portfolios have been created with a different number of stocks, such as portfolios with 47 stocks, 95 stocks, 142 stocks, 190 stocks, 239 stocks, and 287 stocks. Stock prices and trading volume were collected on a weekly basis from the six largest European stock exchanges (FTSE100, CAC40, FTSE MIB, IBEX35, DAX, and MDAX). Markowitz’s (1952) diversification formula has been used to measure the risk level of the individual portfolios. The results of the study show that the diversification risk constantly decreases when we move from the portfolios with 47 stocks to the portfolios with 287 stocks. The weighted average returns increase on the portfolios with a higher number of stocks, which is contrary to the standard portfolio theories. The results of the study indicate managerial implications for financial investors that are focused exclusively on the largest European stock exchanges.
W artykule przedstawiam stworzoną przez Herberta Blumera w jego programie metodologicznym interakcjonizmu symbolicznego procedurę rozumowania teoretycznego. Polemizuję z odczytaniami, które interpretują tę perspektywę jako skrajnie nominalistyczną i hermeneutyczną. Argumentuję za takim odczytaniem, w którym program Blumerowskiego interakcjonizmu przedstawia się jako ściśle przestrzegająca wymogów adekwatności wobec świata empirycznego nauka empiryczna. Jako nauka teoretyczna ma ona respektować obiektywny charakter powstających w interpretatywnych interakcjach zdarzeń. Przedmiotem teorii interakcjonistyczno-symbolicznej są obiektywne fakty powstające wtedy, gdy ludzie wzajemnie przystosowują do siebie swoje działania. Teoria formalna ludzkiego życia zbiorowego jest możliwa, choć nie będzie ustalona raz na zawsze ze względu na permanentną zmienność cechującą sam jej przedmiot.
EN
The paper presents Blumer’s procedure of theoretical reasoning formulated in his symbolic-interactionist program. I discuss with those who read this perspective as a radically nominalistic and hermeneutic one. In my interpretation, Blummer’s program claims for empirical social science which is to seek for adequacy of its thesis and the empirical world. As a theoretical social science, it has to respect objective character of facts that are created in human interactions. They are created when people negotiate mutually their lines of action; the last ones become the real object for symbolic-interactionism science. A formal, abstract theory of human social life is possible, but such a theory will remain permanently unstable and variable because of lability and variability of its objects themselves.
One of the most important issues to be settled in the analysis of time series is determining their variability and identifying the process of shaping their values. In the classical approach, volatility is most often identified with the variance of growth rates. However, risk can be characterised not only by the variability, but also by the predictability of the changes which can be evaluated using the fractal dimension. The aim of this paper is to present the applicability of the fractal dimension estimated by the surface division method to the assessment of the properties of time series. The paper presents a method for determining the fractal dimension, its interpretation, significance tables and an example of its application. Fractal dimension has been used here to describe the properties of the time series of the WIG stock exchange index in 2014–2018 and the time series of the growth rates of the largest listed Polish companies in 2015–2018. The applied method makes it possible to classify a time series into one of three classes of series: persistent, random or antipersistent. Specific cases show the differences between the use of standard deviation and fractal dimension for risk assessment. Fractal dimension appears here to be a method for assessing the degree of stability of variations.
PL
Jedną z ważniejszych kwestii do rozstrzygnięcia w analizie szeregów czasowych jest określenie ich zmienności oraz identyfikacja procesu kształtowania ich wartości. W ujęciu klasycznym zmienność najczęściej utożsamiana jest z wariancją stóp wzrostu. Tymczasem natura ryzyka to nie tylko zmienność, lecz także przewidywalność zmian, którą można ocenić przy użyciu wymiaru fraktalnego. Celem artykułu jest prezentacja zastosowania wymiaru fraktalnego szacowanego metodą podziału pola do oceny właściwości szeregów czasowych. W opracowaniu przedstawiono sposób wyznaczenia wymiaru fraktalnego, jego interpretację, tablice istotności oraz przykład zastosowania. Za pomocą wymiaru fraktalnego opisano właściwości szeregu czasowego wartości indeksu giełdowego WIG w latach 2014–2018 oraz szeregów czasowych stóp wzrostu największych polskich spółek giełdowych w latach 2015–2018. Zastosowana metoda umożliwia zakwalifikowanie szeregu czasowego do jednej z trzech klas, jako szereg: persystentny, błądzenia losowego bądź antypersystentny. Na szczególnych przypadkach pokazano różnice pomiędzy zastosowaniem odchylenia standardowego i wymiaru fraktalnego do oceny ryzyka. Wymiar fraktalny jawi się tu jako metoda pozwalająca na ocenę stopnia stabilności wahań.
W pracy zbadano zmianę wpływu kursów walutowych na rynek kapitałowy w okresach przed kryzysem subprime, po nim oraz w czasie jego trwania. Sprawdzono ponadto, czy kursy walutowe charakteryzowały się większą czy też mniejszą zmiennością niż indeks giełdowy w rozważanych okresach. Starano się odpowiedzieć na pytanie, czy istniały prawidłowości w przebiegu funkcji zmienności tych instrumentów. Przeprowadzono analizę kointegracji.
EN
In the article I examine the influence of exchange rates on the Polish capital market in the periods before, after and during the last financial crisis. I also attempt to determine if currency rates characterised bigger or smaller volatility than the stock index in the periods considered. Finally, I turn to the question of whether there were regularities in the investigation of the volatility function of these instruments. Cointegration analysis was performed.
This article tries to elaborate some insights from Michel de Certeau’s works on personalism, alterity and education. The aim is to add a poorly known voice to the contemporary debate around pedagogy and personalism. De Certeau’s original account of personhood, based on the movement of ‘alteration’ rather than on ‘identity’, is presented as original and useful to enrich the contemporary educational debate. The article firstly analyses two texts where Certeau deals specifically with the role of alterity in educational contexts. The uncanny and ungraspable movement of ‘alteration’ will be shown as fundamental in the person’s formation. Secondly, it will be argued that such account of alterity is rooted in Certeau’s interpretation of the Christian tradition. Finally, it will be maintained the possibility of conceiving education itself as a process of ‘alteration’.
PL
Celem niniejszego artykułu jest rozwinięcie pewnych spostrzeżeń zaczerpniętych z prac Michela de Certeau dotyczących personalizmu, zmienności i edukacji, aby włączyć jego słabo znane stanowisko w bieżącą debatę poświęconą pedagogii i personalizmowi. Obecna w pismach de Certeau oryginalna idea osoby, opierająca się nie na „tożsamości”, a na ruchu „przemiany”, zaprezentowana jest w niniejszym artykule jako innowacyjna i ubogacająca dla bieżącej debaty o edukacji. Na początku przeanalizowane zostają dwa teksty, w których de Certeau poświęca szczególną uwagę roli zmienności w kontekście edukacyjnym. Niesamowity i niepojęty ruch „przemiany” zaprezentowany zostanie jako fundamentalny dla formowania się osoby. W drugiej kolejności wykazane zostanie, że takie podejście do zmienności zakorzenione jest w tym, jak de Certaeu interpretuje chrześcijańską tradycję. Jako ostatnia rozwinięta zostaje możliwość pojmowania samej edukacji jako procesu „przemiany”.
Celem opracowania jest identyfikacja i ocena zmian w kształtowaniu się indeksów giełdowych, a w szczególności zwrócenie uwagi na zmiany siły powiązania indeksów reprezentujących akcje spółek z różnych regionów geograficznych i krajów, a także zmiany zachodzące w zmienności tych indeksów. Przeprowadzona analiza dotyczyła porównania kształtowania się indeksów w czasie, wyodrębnienia podokresów oraz określenia zmian siły powiązań pomiędzy poszczególnymi indeksami na podstawie oszacowanych modeli GARCH. Analizą objęto łącznie 15 indeksów giełdowych w okresie 2.01.2000–31.10.2013. Uzyskane wyniki empiryczne pozwoliły stwierdzić, że mimo okresowych wahań poziomu współczynników korelacji powodowanych sytuacją na giełdzie w zdecydowanej większości współczynniki te wzrastały w długim okresie. W ponad 70% przypadków nastąpił także wzrost zmienności na analizowanych rynkach.
EN
The aim of the study is to identify and assess the changes in the evolution of stock market indices, paying particular attention to changes in the strength of connections of indices representing the shares of companies from different geographic regions and countries, as well as changes in the volatility of these indices. The analysis involves a comparison of how the indices have shaped up over time, isolating sub-periods and determining changes in the strength of connections between different indices. A depth analysis of changes in the volatility of indices was based on the estimated GARCH models. The analysis included a total of 15 stock market indices in the period 2.01.2000–31.10.2013. On the basis of the empirical results it may be concluded that, in spite of periodic fluctuations in the level of correlation coefficients, the vast majority of them grew in the long term. In over the 70% of cases volatility grew on the analysed markets.
Wstęp. Pozytywnym miernikiem stanu zdrowia jest stopień i rodzaj otłuszczenia ciała. Cel badań. Ocena rozwoju otłuszczenia dzieci i młodzieży, obojga płci, z Rzeszowa, w wieku od 4 do 18 lat oraz jego zmiany w przeciągu ostatnich 35 lat. Materiał i metody. W latach 2013/2014 przebadano łącznie 1563 dzieci z Rzeszowa. Zmierzono grubość trzech fałdów tłuszczowych: nad mięśniem trójgłowym ramienia, w okolicy pępka, pod łopatką, obliczono całkowite otłuszczenie ciała. Dane poddano analizie statystycznej. Porównano do danych zgromadzonych w poprzednich latach: 1978/79, 1993/1994, 2003/2004. Wyniki. Do wieku wczesnoszkolnego przyrosty fałdów skórno-tłuszczowych są stabilne. W wieku od 11–12 lat u obojga płci stwierdzono, statystycznie znamienny, większy przyrost fałdów skórno-tłuszczowych nad mięśniem trójgłowym ramienia oraz globalnego otłuszczenia ciała. U chłopców w tym przedziale wiekowym zjawisko to dotyczy fałdu w okolicy pępka, a u dziewcząt podłopatkowego. Od 14 do 15 roku życia u chłopców obserwuje się przyspieszony rozwój fałdu podłopatkowego, a u dziewcząt w okolicy pępka. Obok przyrostów otłuszczenia stwierdzono jego spadki. W okresie pokwitania wartości odchylenia standardowego są najwyższe. Analiza porównawcza wykazała, że w przedziale czasowym 1978/79-2013/14 u chłopców i dziewcząt tendencja wzrostowa otłuszczenia utrzymuje się w przypadku wszystkich zmierzonych fałdów skórno-tłuszczowych. U obu płci w okresie analizowanego 35-lecia utrzymuje się wzrost całkowitego otłuszczenia ciała, natomiast w okresie ostatniego 10-lecia ulega wyhamowaniu. Wnioski. 1. Rozwój otłuszczenia u dzieci i młodzieży z Rzeszowa charakteryzuje się zróżnicowaniem międzypłciowym, dużą zmiennością w okresie pokwitania. 2. W rozwoju otłuszczenia do wieku wczesnoszkolnego obserwowane są stopniowe jego przyrosty, a następnie, nie tylko znamiennie statystycznie przyrosty, ale również spadki (wahania otłuszczenia). 3. Można stwierdzić, że u obu płci w okresie analizowanego 35-lecia utrzymuje się akceleracja otłuszczenia ciała, chociaż w okresie ostatniego 10-lecia ulega ona wyhamowaniu.
EN
Introduction. Level and type of body adiposity is a positive measure of health condition. Purpose of the study. Assessment of development of adiposity in children and adolescents of both sexes, aged 4–18, and its changes in the period of 35 years. Material and methods. The total of 1563 children from Rzeszów were examined in 2013/2014. Measurements were carried out to examine thickness of three skinfolds: above triceps brachii muscle, in the umbilical area, and below the scapula; based on that whole body adiposity was calculated. The findings were subjected to statistical analyses. The results were compared with the data collected previously, in: 1978/79, 1993/1994, 2003/2004. Results. Up until early school age there is stable increase in the skinfold thickness. Starting with the age of 11–12 years subjects of both sexes are found with significantly higher growth in triceps skinfold thickness and greater total body adiposity. In the boys of this age group the phenomenon is observed in the umbilical skinfold, and in the girls in the subscapular skinfold. At the age from 14 to 15, the boys are found with higher rate of growth in subscapular skinfold and the girls in umbilical skinfold. Besides the growth, adiposity has also been found to decrease. During puberty standard deviations assume the highest values. Longitudinal analysis of the data for the period from 1978/79 to 2013/14 shows increasing adiposity in boys and girls and the trend is observed in all the examined skinfolds. Subjects of both genders in the relevant period of 35 years are found with continued increase in whole body adiposity, yet during the most recent decade the trend has been inhibited. Conclusions. 1. Development of adiposity in children and adolescents from Rzeszow differs between the sexes, and is highly variable during puberty. 2. Up until early school age development of adiposity tends to be gradual, and then it is found not only to significantly increase but also to decrease (adiposity fluctuation). 3. It can be concluded that during the relevant period of 35 years body adiposity in both sexes tends to accelerate, yet during the most recent decade the trend has been inhibited.
The subject of the volume Changes in a human life is the process of the broadly understood transformation taking place in the lives of both individuals and whole communities. It is a process that may have various faces and characters and that may refer to numerous fields of research and various contexts. Therefore, the group of notions that the authors of this volume focus on is comprised of those related to the problems of disability, fatherhood, prostitution, intelligence, corporate work or migration. The included articles are of an overview, exploratory and empirical nature. However, all of them bring the reader closer to the processuality, changeability and dynamism of the lives lived by individuals and communities.
PL
Przedmiotem tomu zatytułowanego Zmiany w życiu człowieka jest proces szeroko rozumianej zmiany zachodzącej zarówno w życiu jednostek, jak i całych zbiorowości. Proces, który może mieć różne oblicza oraz charakter i który może odnosić się do wielu obszarów badawczych oraz rozmaitych kontekstów. Z tego względu wśród podejmowanych przez autorów niniejszego tomu zagadnień znalazły się te odnoszące się do problematyki niepełnosprawności, ojcostwa, prostytucji, inteligencji, pracy korporacyjnej czy imigracji. Zawarte w nim artykuły mają charakter przeglądowy, eksploracyjny, jak i empiryczny. Wszystkie jednak odsłaniają przed czytelnikiem procesualność, zmienność i dynamizm życia jednostek oraz zbiorowości.
Narracyjna koncepcja tożsamości, którą prezentuje Paul Ricoeur, ujmuje zdecydowanie szerszą perspektywę niż tylko perspektywa takożsamości osób w czasie rozumiana jako identyczność podmiotu x w czasie t1 i czasie t2. Koncepcja ta bowiem mówi nie tylko o byciu tym samym czy takim samym, ale również o byciu sobą. Bycie sobą to charakterystyczne jedynie dla człowieka wyzwanie rzucone czasowi, gdzie podmiot – mimo towarzyszących mu zmian – pozostaje sobą. Z myśli Ricoeura można jednak wydobyć jeszcze więcej, gdzie bycie sobą jest realizacją własnego, niepowtarzalnego etosu danego w ustanowieniu w byciu. To ustanowienie w byciu obejmuje kontekst zakorzenienia w historii, tradycji, kulturze, ale również najbardziej zindywidualizowane odniesienie do Boga.
EN
The narrative concept of identity presented by Paul Ricoeur places embraces a far wider perspective than the perspective of people’s identity in time alone, understood as the subject’s identity in time t1 and time t2. For Ricouer’s conception speaks not only of being the same or being exactly the same but also of being oneself. Being oneself is a challenge characteristic only of human beings, a challenge thrown down against time, by which the subject – despite the changes that accompany him or her – remains itself. Yet it is possible to take Ricoeur’s thought even further, and to say that being oneself is a realisation of a personal, unique ethos given in an enactment in being. This enactment in being includes the background of roots in history, tradition, culture and also, most of all, individualised reference to God.
Self-education and lifelong education are important and repeatedly discussed topics in Professor Józef Półturzycki’s rich literary output. In this text, the author briefly reviews the items describing the above-mentioned issues. Based on the method of interpreting the terms and understanding the self-education process presented in them, the author presents his own conclusions from the surveys carried out among teachers and school principals. They make it possible for us to identify (1) the lack of knowledge about the theory of self-education, (2) confusing it with unintentional learning or self-learning, (3) the conviction that the term can be used freely, and (4) the absence of self-education process. The collected material confirms the topicality of the thoughts and postulates formulated by Professor Józef Półturzycki.
PL
Samokształcenie i edukacja ustawiczna były ważnymi i wielokrotnie poruszanymi wątkami w bogatym dorobku literackim Profesora Józefa Półturzyckiego. W niniejszym tekście autor dokonuje krótkiego przeglądu publikacji opisujących wyżej wymienione zagadnienia. Opierając się na prezentowanym w nich sposobie interpretacji terminu i rozumienia procesu samokształcenia, przedstawia własne wnioski z badań przeprowadzonych w środowisku nauczycieli i dyrektorów szkół, mianowicie: brak wiedzy na temat teorii samokształcenia, mylenie go z uczeniem się niezamierzonym czy samouctwem, przekonanie o możliwości swobodnego posługiwania się terminem, brak procesu samokształcenia. Zebrany materiał potwierdza aktualność myśli i postulatów formułowanych przez Profesora Józefa Półturzyckiego.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.