Search results

1

Literatura i rzeczywistość (wprowadzenie)

100%

Gabryś-Sławińska M., González Groba C.

Annales Universitatis Mariae Curie-Sklodowska, sectio FF – Philologia

|

2020

|

vol. 38

|

issue 1

2

Rośliny lecznicze z komponentem kolorystycznym w polskim i niemieckim językowym obrazie świata

75%

Bawej I.

Półrocznik Językoznawczy Tertium

|

2019

|

vol. 4

|

issue 1

PL

Niniejszy artykuł poświęcony jest semantyczno-kulturowej interpretacji nazw ziół w polskim i niemieckim językowym obrazie świata. Jego celem jest opis porównawczy nazw gatunkowych roślin leczniczych z komponentem barwy. Określenia takie są bogate znaczeniowo, przekazują nie tylko informacje o wartości i funkcji koloru w codziennym życiu, ale pokazują również, w jaki sposób ludzie w danej kulturze postrzegają, uwydatniają i wartościują elementy otaczającej ich rzeczywistości pozajęzykowej. Nomenklatura fitoterapeutyczna z elementem kolorystycznym jest bowiem produktem określonej kultury, łączącym w sobie elementy codziennego życia użytkowników danego języka, odzwierciedlającym tradycje, zwyczaje oraz sposoby myślenia członków danego narodu o rzeczywistości pozajęzykowej. Przedmiotem analizy jest materiał egzemplifikacyjny pochodzący ze źródeł leksykograficznych. Z badania wynika m.in., że językowy obraz nazw roślin leczniczych zależy nie tylko od wyglądu rośliny, jej walorów smakowych, wartości czy mocy, ale również od potrzeb i wybranych skojarzeń danej zbiorowości językowej, a największą reprezentację w nazwach ziół znalazły barwy biała i czarna.Słowa klucze: zioła, kolor, rzeczywistość, analiza, podobieństwa, różnice

3

RENESANSOWA RZECZPOSPOLITA I STAROŻYTNA PALESTYNA W LEKSYCE XVI-WIECZNYCH PRZEKŁADÓW EWANGELII NA JĘZYK POLSKI

75%

Sabała M.

Społeczeństwo. Edukacja. Język

|

2016

|

vol. 3

PL

Wiek XVI to złoty wiek przekładów Ewangelii na język polski. Do opisu realiówstarożytnej Palestyny polscy tłumacze używali leksyki obrazującej zarówno rzeczywistośćrenesansowej Rzeczpospolitej, jak i krainy, w której żył i nauczał Jezus Chrystus. Celemartykułu jest analiza wybranych leksemów z zakresu pożywienia, ubioru, budownictwa,środków płatniczych (w tym nazw osób związanych z finansami), które zostały wyekscerpowanez dziesięciu szesnastowiecznych przekładów Ewangelii na język polski.

4

ARTYSTA WPISANY W DZIEŁO. MIĘDZY LAS MENINAS DIEGO VELAZQUEZA A NEW NIGHTMARE WESA CRAVENA

63%

Dunin-Wilczyński S.

Zeszyty Naukowe KUL

|

2014

|

vol. 57

|

issue 3

3-11

EN

Diego Velazquez’s painting „Las Meninas” corresponds with Wes Craven’s film „New Nightmare” on thematic and visual levels. They are connected not only by the motif of an author within his work, but also by the means to which this motif is used. On the one hand it might be interpreted as a fairly egotistic act, which intends to underline the value of their work and their artistic mastery. However, at the same time it is a masterful play with the viewer who comes to see their works. Craven’s work takes from the baroque understanding of representing reality, where the aim is to amaze by blur the border between the reality represented on the image and the base reality of the viewer.

PL

Obraz Diego Velazqueza „Las Menianas” koresponduje z filmem Wesa Cravena „Wes Craven’s New Nightmare” zarówno na płaszczyźnie tematycznej, jak i wizualnej. Łączy je nie tylko sam motyw autora wpisanego w dzieło, lecz także cel, dla którego obaj autorzy umieścili się w drugoplanowych rolach w swoich dziełach. Z jednej strony można to uznać za egotyczny akt podkreślania wagi własnej pracy. Jednocześnie jednak, na drugim poziomie staje się to grą z widzem, któremu przychodzi oglądać ich dzieła. Dzieło Wesa Cravena czerpie z konkretnego barokowego rozumienia odzwierciedlania rzeczywistości, gdzie celem jest zadziwienie przez zacieranie granicy pomiędzy światem przedstawionym obrazu a światem rzeczywistym widza.

5

Tomáš Halík’s Concept of God as the Depth of Reality

63%

Jasiński K.

Collectanea Theologica

|

2023

|

vol. 93

|

issue 3

89-118

PL

Celem artykułu, którego punktem odniesienia są wybrane dzieła czeskiego filozofa i teologa Tomáša Halíka, jest krytyczna analiza jego koncepcji Boga. Dystansuje się on od idei Absolutu jako konstruktu rozumu ludzkiego, a zwraca się w kierunku pojęcia Boga jako bytowej podstawy świata. Odrzuca koncepcję Absolutu wyobcowanego i odseparowanego od świata, a przyjmuje wizję Boga ukrytego w głębi rzeczywistości i pozwalającego doświadczyć swej bliskości na różne sposoby. Artykuł składa się z trzech zasadniczych części. W pierwszej zostaje poddana krytyce koncepcja Boga filozofów, utożsamianego z Pierwszym Poruszycielem świata i Bytem Najwyższym. W drugiej zarysowano wizję Boga jako fundamentu i głębi bytu oraz związane z nią zagadnienia panteizmu, panenteizmu i osobowości Boga. W trzeciej natomiast zostaje zwrócona uwaga na zasadnicze sposoby przeżycia boskiej obecności i bliskości, do których należą doświadczenie przyrody i wydarzeń historycznych, przeżycie ludzkiego wnętrza („ja głębszego”) i spotkanie z drugim człowiekiem, zwłaszcza z osobą zranioną i cierpiącą.

EN

The purpose of this article, whose point of reference are selected works of the Czech philosopher and theologian Tomáš Halík, is to critically analyse his concept of God. He distances himself from the idea of the Absolute as a construct of human reason and turns to the concept of God as an ontic foundation of the world. He rejects the concept of the Absolute alienated and separated from the world and embraces the vision of God hidden in the depths of reality and allowing us to experience his proximity in various ways. In the first part of the article, the philosophers’ concept of God, identified with the First Mover of the world and the Supreme Being, is critiqued. In the second part, the vision of God as the foundation and depth of being and the related issues of pantheism, panentheism and the personality of God are outlined. In the third part, attention is given to the fundamental ways of experiencing His presence and proximity, which include the experience of nature and historical events, the experience of the human interior (“deeper self”) and the encounter with another person, especially a wounded and suffering one.

6

Pryzmaty postrzegania: estetyka, ideologia, interpretacja w sztukach pięknych

63%

Stanny K.

Napis. Pismo poświęcone literaturze okolicznościowej i użytkowej

|

2014

|

issue 20

304-312

EN

Analising a subject "W soczewce. Wybrane aspekty wizualności w XIX wieku" from a perspective of fine arts, the article addresses a few various threads of interpretation of this phenomenon. One of them belongs to painting and technical side of impressionists, the other – eye defects related to ophthalmology and medicine, having an impact on translation of the real world into an artistic image, while another – a way of looking through the prism of ideological perceptions and interpretations in art. Despite their differences, each is equally important. It can be infinitely many interpretations of reality, which is why it is so difficult to talk about objectivity of looking through individual lens that each of us has from the moment of birth.

7

Charlesa Peirce’a „zaniedbany argument” za rzeczywistością Boga

63%

Krzos B.

Studia Sandomierskie. Teologia-Filozofia-Historia

|

2021

|

vol. 28

203-217

EN

In this text, I have focused on the second of three parts of Charles S. Peirce’s argument for the reality of God. The analysis of Peirce’s inquiry by which he justifies his belief will be based on his work entitled Neglected Argument. The content has been organized as follows: first, the thought process described by Peirce, called: „the play of muse” which humbly leads many people to „God hypothesis”, has been justified as natural for a man. Secondly, „God hypothesis” itself has been validated as a natural result of „the play of muse”. Thirdly, the author of the argument listed three properties of this idea, thanks to which it becomes credible, and thus it comes much closer to the truth. I consider these issues interesting and worthy of further research and scientific work.

PL

Niniejszy tekst skupia się na drugiej z trzech części argumentu Charlesa S. Peirce’a za rzeczywistością Boga. Analiza rozumowania Peirce’a, na mocy którego uzasadnia on swoje przekonanie, opiera się na jego artykule zatytułowanym Neglected Argument (Zaniedbany argument). Uporządkowano ją następująco: Po pierwsze, opisany przez Peirce’a proces myślowy nazwany „zabawą dumania”, który wielu ludzi w pokorny sposób prowadzi do hipotezy Boga, został usprawiedliwiony jako naturalny dla człowieka. Po drugie, sama hipoteza Boga została uprawomocniona jako naturalny efekt „zabawy dumania”. Po trzecie, autor argumentu wymienił trzy własności tej idei, dzięki którym staje się ona wiarygodna, a więc w znaczny sposób przybliża się do prawdy. To interesujące zagadnienie wymaga dalszych badań i prac naukowych.

8

Rzeczywistość wirtualna w procesie kształcenia technicznego

63%

KĘSY M.

Edukacja-Technika-Informatyka

|

2014

|

vol. 5

|

issue 2

42-47

PL

W artykule zaprezentowano pojęcie wirtualnej rzeczywistości. Przedstawiono wybrane przykłady jej zastosowania w podnoszących umiejętności i sprawność operatorską procesach treningowych i kształceniu. W sposób szczegółowy opisano możliwości zastosowania w kształceniu technicznym symulatora spawalniczego VERTEX 360 w zakresie nauki spawania.

EN

A concept of virtual reality has been described. Some examples of the training process of the application of virtual reality in improving skills and operator technique have been presented. The use of VERTEX 360 welding simulator in professional training has been discussed in details.

9

O źródle historycznym. Próba weryfikacji niektórych koncepcji z perspektywy źródłoznawczej

63%

Skibiński E.

Historia Slavorum Occidentis

|

2020

|

issue 4 (27)

163-179

EN

The article discusses the bases of the contemporary concept of the theory of sources. I have made an attempt at re-interpreting this basic concept of historical methodology based on the semiotic concept of signs and reality.

10

Zjawisko a rzeczywistość – wpływ poglądów Bertranda Russella na koncepcję wielości rzeczywistości Leona Chwistka

63%

Femiak T.

Studia Philosophiae Christianae

|

2022

|

vol. 58

|

issue 1

47-72

EN

This article discusses the main publications of Bertrand Russell from 1905-1921 that inspired Leon Chwistek’s theory of the multiplicity of realities. It delineates the historical background of Chwistek’s account, emphasizing that the issues raised by Russell were just one of the many elements that influenced his theory of the multiplicity of realities, and compares the views of both philosophers.

PL

W artykule omówione zostały główne publikacje Bertranda Russella z lat 1905-1921 jako stanowiące inspirację dla powstania teorii wielości rzeczywistości Leona Chwistka. W ten sposób ukazano tło historyczne, tj. wpływ podnoszonych przez Russella zagadnień na postawę badawczą Chwistka (jedna z wielu składowych sytuacji problemowej, w której teoria wielości rzeczywistości była tworzona). Artykuł zawiera także zestawienie poglądów obu filozofów oraz ocenę podobieństw i różnic między nimi.

11

Sprawa braci Kowalczyków jako przykład mitologizacji historii

63%

Bereszyński Z.

Res Gestae. Czasopismo Historyczne

|

2023

|

vol. 15

147-164

EN

On the night of October 5–6, 1971, a strong explosion destroyed the auditorium of the Higher Pedagogical School in Opole. The perpetrator of the outbreak was Jerzy Kowalczyk, a technical worker of this university, who wanted to demonstrate in this way that there were forces in Poland capable of opposing the apparatus of then in power. In retaliation, the communist authorities brought to court both Jerzy Kowalczyk and – on the basis of collective responsibility – his brother Ryszard, a science worker at the Higher Pedagogical School in Opole. Jerzy was sentenced to death and Ryszard to 25 years in prison. However, social protests led to a softening of the punishment against Jerzy Kowalczyk (it was lowered to 25 years in prison). The mythologized version of the events, stubbornly maintained by some circles, claims that the explosion in the auditorium of the Higher Pedagogical School was made by both brothers in order to prevent the ceremony of handing over awards and decorations to the officers of the Citizens’ Militia and the Security Service, who participated in the bloody suppression of the December 1970 workers’ revolt on the Baltic Coast. This version, however, is not confirmed by the preserved historical sources. The communist security apparatus tried to gain operational benefits from the Kowalczyk case by undertaking recruitment activities against both of Jerzy Kowalczyk’s brothers. There is a conspiracy of silence on this subject in the above-mentioned circles.

12

Teoria „prawdy realnej” w filozofii Xaviera Zubiriego

63%

Jeszka A.

Studia Gdańskie

|

2022

|

vol. 51

90-100

EN

The reflection of Xavier Zubiri (1898-1983), a Spanish philosopher, on the subject of real truth is an interesting epistemological proposal about the presence and perception of truth in reality and its apprehension by the intellect in the cognitive act. According to Zubiri, truth is not merely the consistency of the intellect with the thing. In the first view of the thing, reality imposes itself on the "intellection" (intelleción) with a certain force. This is done in the process of "ratification", which, however, is not a reduplication of the thing. Rather than that, it is a self-affirmation or self-installation of what is real in the intellect. The truth is not a representation [representación], but it is the authentic presentation of the things as it is. According to the Spanish philosopher, the real truth (la verdad real) has man in its hands, since it embraces the entire cognizing subject with its "energy". This means that "la verdad real" is the first experience of truth by man, independent of intellectual activity; its primary and spontaneous apprehension.

PL

Refleksja Xaviera Zubiriego (1898-1983), hiszpańskiego filozofa, na temat prawdy realnej jest ciekawą propozycją epistemologiczną na temat obecności i sposobu percepcji prawdy w rzeczywistości i jej ujmowania przez intelekt w akcie poznawczym. Zdaniem Zubiriego prawda nie jest tylko zgodnością intelektu z rzeczą. W pierwszym ujęciu rzeczy rzeczywistość narzuca się „intelekcji” (intelleción) z pewną siłą. Dokonuje się to w procesie „ratyfikacji”, która jednak nie ma charakteru reduplikacji rzeczy. Jest to raczej autoafirmacja bądź też autoinstalacja tego, co rzeczywiste w intelekcie. Prawda nie jest reprezentowaniem [representación], tylko jest autentyczną prezentacją rzeczy taką, jaką jest. Zdaniem myśliciela prawda realna (la verdad real) ma człowieka w swoich rękach, gdyż obejmuje swoją „energią” cały podmiot poznający. Oznacza to tyle, że „la verdad real” jest pierwszym, niezależnym od aktywności intelektualnej, doświadczaniem prawdy przez człowieka; jej ujęciem pierwotnym i spontanicznym.

13

Synechizm w epistemologii i pluralistycznej metafizyce Williama Jamesa

63%

Pawlak W.

Przegląd Filozoficzny. Nowa Seria

|

2023

|

issue 3

194-212

14

Can Ontology Be Related to Aesthetics? The Case of Leon Chwistek

63%

Bednarz G.

Principia

|

2019

|

vol. 66

35-58

PL

Poprzez filozoficzną analizę tekstów Leona Chwistka badam jego poglądy na ontologię i estetykę. Przedstawiam i pokrótce dyskutuję dwie interpretacje, logiczną i epistemologiczną, ontologii Chwistka, a następnie analizuję estetykę Chwistka i pokazuję, jak może ona opierać się na jego ontologii. Ponadto łączę obie interpretacje z problemem istnienia części wspólnej czterech rzeczywistości Chwistka, który wiąże się z jego estetyką. Na koniec sygnalizuję możliwość dalszych badań nad przejściowymi typami w sztuce zaproponowanymi przez Chwistka oraz odpowiadającymi im rzeczywistościami.

EN

I explore Leon Chwistek’s views on ontology and aesthetics through a philosophical analysis of his texts. I present and briefly discuss two main interpretations of Chwistek’s ontology, i.e. logical and epistemological, before analyzing Chwistek’s aesthetics to show how it may be based on his ontology. Furthermore, I link both interpretations to the problem of whether or not Chwistek’s four realities share a common domain; a problem which is associated with his aesthetics. Finally, I make suggestions regarding further research on his notion of transitional types of art and the corresponding realities.

15

Kłopoty z realizmem politycznym

63%

Szlachta B.

Teoria Polityki

|

2019

|

issue 3

43-57

EN

The term “political realism”, often analyzed by historians of political thought and theoreticians of international relations, becomes problematic in the era of popularizing the idea that there is an obvious dependence of “reality”, also “political reality”, from subjects that recognize it, and to an even greater extent from subjects shaping it. It is not the dissolution of reality but its dependence on the subjects that create it that makes it difficult to use old categories and raises the need for critical reflection on them. The attempt made in the paper is to show not only the consequences of abandoning old, “objectivist” approaches to reality (even if only conceptual reality), but also the reasons why on the one hand there is an embarrassment, and on the other hand the need for critical reflection, or perhaps setting new categories.

PL

Termin „realizm polityczny”, często analizowany przez historyków myśli politycznej i teoretyków stosunków międzynarodowych, staje się problematyczny w dobie popularyzacji ujęć uzasadniających zależność „rzeczywistości”, także „politycznej”, od podmiotów ją poznających, a w jeszcze większym stopniu ją kształtujących skutkiem podejmowanych działań. Nie tyle rozpad rzeczywistości, ile jej uzależnienie od podmiotów ją konstruujących czyni kłopotliwym korzystanie z dawnych kategorii i rodzi potrzebę krytycznego namysłu nad nimi. Próba podjęta w tekście ma unaoczniać nie tylko konsekwencje porzucenia dawnych, „obiektywistycznych” podejść do rzeczywistości (choćby tylko pojęciowej), ale także powody, dla których pojawia się kłopotliwość z jednej, zaś potrzeba krytycznego namysłu, a może ustalania nowych kategorii, z drugiej strony.

16

Analiza ramowa rzeczywistości według Ervinga Goffmana

63%

Andrukowicz W.

Filozoficzne Problemy Edukacji

|

2018

|

vol. 1

83-106

EN

This article is presenting Erving Goffman’s multilayer and polysemy reality analysis and analysis of our real and symbolic social life. This analysis should provoke a reader to think about world we are living (full of interaction rituals and dictated interpretation schemas) but first of all to think how to create and develop a man succeed in a world of paradox of being actor and a spectator.

17

Antropologia mapy jako nowa metafizyka

63%

Mateusz Z.

|

2015

|

vol. 59

|

issue 4 (451)

175-180

PL

The aim of the research paper is to make use of the map metaphor from Jean Baudrillard’s Simulacra and Simulation as a starting point for the new metaphysics that is congruent with the poetics of postmodernism. The main idea here is to neglect a distinction between epistemology and ontology and to choose a philosophical perspective that breaks through some binary oppositions such as object-subject, fact-fiction, real-virtual etc. The proposed way to do so is to connect the anthropology of map with the philosophy of the other and put them together with the postmodern idea of the sign.

18

Tomistyczna hierarchia prawa i jej porównanie z dominującymi koncepcjami rozumienia prawa

63%

Zmysłowski W.

Wrocławskie Studia Erazmiańskie

|

2023

|

vol. 17

501-513

EN

In the presented article, the author aims to present the concept of dividing law into divine, natural and human according to the concept of Saint Thomas Aquinas and to try to answer the question of what contribution it had to the formation of certain later and contemporary doctrines and views on the theory of law, as well as to examine in terms of its impact on shaping human rights. It should be noted that the understanding of what exactly a given category of law is will also take into account what the creator of this division understood and will also take into account doctrines other than Thomism, while maintaining the resulting basic division, which will allow for a more effective comparison with contemporary concepts and the recognition of similarities. This approach will also allow for the creation of a certain synthesis of contradictory concepts of understanding law, while being open to the interdisciplinary nature of law as understood in theology.

PL

Autor w prezentowanym artykule ma na celu przedstawienie koncepcji podziału prawa na boskie, naturalne i ludzkie według koncepcji świętego Tomasza z Akwinu i próbę odpowiedzi na pytanie o to, jaki wkład miała ona w formowaniu się pewnych późniejszych i współczesnych doktryn i spojrzeń na teorię prawa oraz zbadanie pod tym kątem jej wpływu na kształtowanie praw człowieka. Należy zaznaczyć, iż rozumienie czym dokładnie jest dana kategoria prawa, będzie także wybiegało ponadto co rozumiał przezeń twórca tego podziału i uwzględni także inne nurty niż tomizm, zachowując jednak wynikający zeń zasadniczy podział co pozwoli na skuteczniejsze porównanie ze współczesnymi koncepcjami oraz dostrzeżenie podobieństw. Podejście takie pozwoli także na stworzenie pewnej syntezy sprzecznych ze sobą koncepcji rozumienia prawa, przy otwartości na interdyscyplinarny charakter prawa w rozumieniu teologii.

19

ODDZIAŁYWANIE BAJKI NA ŻYCIE EMOCJONALNE DZIECKA KOŃCZĄCEGO ROCZNE PRZYGOTOWANIE PRZEDSZKOLNE

63%

Kruszewska A.

Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Humanitas. Pedagogika

|

2017

|

issue 14

215-227

EN

A fable is an indispensable element of childhood in the case of every child. It becomes especially important nowadays. We live in the so called technical culture, where we do not have enough time to spend with our families. Fables are useful due to the fact that their content can prepare to adult life: they teach how to distinguish good from evil, they indicate a system of values, teach how to follow the established norms and standards. By means of the moral lesson, hidden in each of them, they indicate how to live and coexist in the society. They also have additional value – they are long remembered and determine affective behaviours. Such emotional skills and competences are necessary, so that children can start school carriers successfully.

PL

Bajki to nieodzowny element dzieciństwa każdego dziecka, dziś nabierają one szczególnej wartości, gdyż żyjemy w okresie tak zwanej kultury technicznej, w którym brakuje nam czasu na kontakt z własną rodziną. Bajki są użyteczne również z tego względu, iż poprzez zawarte w nich treści przygotowują do życia: uczą odróżniać dobro od zła, wskazują system wartości, uczą postępowania według przyjętych norm. Poprzez zawarty w nich morał dają wskazówki, jak żyć i współżyć w społeczeństwie. Mają jeszcze inny walor – mocno zapadają w pamięć, kształtując zachowania afektywne. Kompetencje i umiejętności emocjonalne są niezbędne, by móc bez porażek rozpocząć karierę szkolną.

20

Religacja jako przejaw emanacji Boga. Filozofia Xaviera Zubiriego (1898–1983)

63%

Niziński R. S.

Logos i Ethos

|

2017

|

vol. 44

89-113

Refine search results

Literatura i rzeczywistość (wprowadzenie)

Rośliny lecznicze z komponentem kolorystycznym w polskim i niemieckim językowym obrazie świata

RENESANSOWA RZECZPOSPOLITA I STAROŻYTNA PALESTYNA W LEKSYCE XVI-WIECZNYCH PRZEKŁADÓW EWANGELII NA JĘZYK POLSKI

ARTYSTA WPISANY W DZIEŁO. MIĘDZY LAS MENINAS DIEGO VELAZQUEZA A NEW NIGHTMARE WESA CRAVENA

Tomáš Halík’s Concept of God as the Depth of Reality

Pryzmaty postrzegania: estetyka, ideologia, interpretacja w sztukach pięknych

Charlesa Peirce’a „zaniedbany argument” za rzeczywistością Boga

Rzeczywistość wirtualna w procesie kształcenia technicznego

O źródle historycznym. Próba weryfikacji niektórych koncepcji z perspektywy źródłoznawczej

Zjawisko a rzeczywistość – wpływ poglądów Bertranda Russella na koncepcję wielości rzeczywistości Leona Chwistka

Sprawa braci Kowalczyków jako przykład mitologizacji historii

Teoria „prawdy realnej” w filozofii Xaviera Zubiriego

Synechizm w epistemologii i pluralistycznej metafizyce Williama Jamesa

Can Ontology Be Related to Aesthetics? The Case of Leon Chwistek

Kłopoty z realizmem politycznym

Analiza ramowa rzeczywistości według Ervinga Goffmana

Antropologia mapy jako nowa metafizyka

Tomistyczna hierarchia prawa i jej porównanie z dominującymi koncepcjami rozumienia prawa

ODDZIAŁYWANIE BAJKI NA ŻYCIE EMOCJONALNE DZIECKA KOŃCZĄCEGO ROCZNE PRZYGOTOWANIE PRZEDSZKOLNE

Religacja jako przejaw emanacji Boga. Filozofia Xaviera Zubiriego (1898–1983)